Zasady wyrównywania różnic cen, podział zysku oraz finansowanie środków obrotowych państwowych przedsiębiorstw przemysłu terenowego.

Monitor Polski

M.P.1959.15.61

| Akt utracił moc
Wersja od: 1 stycznia 1960 r.

UCHWAŁA NR 36
RADY MINISTRÓW
z dnia 16 stycznia 1959 r.
w sprawie zasad wyrównywania różnic cen, podziału zysku oraz finansowania środków obrotowych państwowych przedsiębiorstw przemysłu terenowego.

Przepisy ogólne.

§  1.
1.
Uchwała niniejsza dotyczy działających na zasadach rozrachunku gospodarczego państwowych przedsiębiorstw przemysłu terenowego podległych powiatowym, miejskim i wojewódzkim radom narodowym, zwanych w dalszym ciągu uchwały przedsiębiorstwami.
2.
Za przedsiębiorstwa przemysłu terenowego należy uważać jedno bądź wielozakładowe przedsiębiorstwa nadzorowane przez wojewódzkie zjednoczenia przemysłu terenowego, których działalność polega na:
1)
wytwarzaniu lub przerobie artykułów rynkowych, zaopatrzeniowych i inwestycyjnych bądź na świadczeniu usług, eksploatacji złóż węgla brunatnego, torfu, kruszywa itp., skupie surowców do przerobu w innych przedsiębiorstwach,
2)
zbywaniu artykułów wytworzonych przez inne przedsiębiorstwa.
3.
Uchwała niniejsza dotyczy przedsiębiorstw geologicznych, remontowo-budowlanych i laboratoriów badawczych, jeżeli przedmiotem ich działalności jest w przeważającej mierze wykonywanie usług na rzecz przedsiębiorstw, o których mowa w ust. 2.
4.
Upoważnia się Ministra Finansów do rozciągnięcia w porozumieniu z Ministrem Handlu Wewnętrznego przepisów niniejszej uchwały na przedsiębiorstwa przemysłowe nadzorowane przez wojewódzkie zjednoczenia handlu.

Wyrównywanie cen.

§  2.
Wojewódzkie komisje cen mogą w granicach swych uprawnień do ustalania cen (opłat) upoważnić przedsiębiorstwa do ich ustalania w porozumieniu z odbiorcą (zleceniodawcą) na podstawie instrukcji wydanej przez Prezesa Państwowej Komisji Cen.
§  3.
1.
Jeżeli przedsiębiorstwo nie zostało upoważnione do ustalania ceny w trybie przewidzianym w § 2, a ustalona na dany wyrób lub usługę cena nie pokrywa kosztów własnych i 5% zysku - przedsiębiorstwo przed podjęciem produkcji wyrobu lub przystąpieniem do świadczenia usługi powinno uzyskać od właściwego wojewódzkiego zjednoczenia przemysłu terenowego zobowiązanie do wyrównania różnicy między planowanym kosztem własnym wyrobu lub usługi wraz z 5% zysku a ustaloną ceną.
2.
Jeżeli wojewódzkie zjednoczenie przemysłu terenowego odmówi przyjęcia zobowiązania, o którym mowa w ust. 1, przedsiębiorstwo może podjąć produkcję deficytowego wyrobu lub przystąpić do świadczenia deficytowej usługi jedynie wówczas, gdy nie spowoduje to nierentowności całej działalności przedsiębiorstwa.
§  4.
1.
Na pokrycie różnic cen, o których mowa w § 3 ust. 1, właściwe ministerstwa otrzymują z budżetu centralnego środki pieniężne, które przekażą prezydiom wojewódzkich rad narodowych z przeznaczeniem dla wojewódzkich zjednoczeń przemysłu terenowego.
2.
Wojewódzkie zjednoczenia przemysłu terenowego mogą zaciągać zobowiązania, o których mowa w § 3 ust. 1, jedynie w granicach środków pieniężnych przyznanych im przez prezydia wojewódzkich rad narodowych.

Podział zysku.

§  5.
1.
Zysk przedsiębiorstw dzieli się na:
1)
wpłatę do budżetu terenowego,
2)
odpisy na fundusz zakładowy,
3)
odpisy na fundusz rezerwowy,
4)
odpisy na fundusz rozwoju.
2.
Przed dokonaniem podziału zysk podlega weryfikacji w trybie uchwały nr 332 Rady Ministrów z dnia 16 sierpnia 1957 r. w sprawie badania sprawozdań finansowych przedsiębiorstw działających według zasad rozrachunku gospodarczego (Monitor Polski Nr 73, poz. 438) w drodze ustalenia, w jakim stopniu został on uzyskany:
1)
w rezultacie wysiłku skierowanego na zwiększenie produkcji, wzbogacenie jej asortymentu i podniesienie jakości oraz efektywne obniżenie kosztów własnych (zysk prawidłowy),
2)
wskutek zmian cen sprzedawanych wyrobów i taryf świadczonych usług, jak również urzędowych zmian cen zużywanych środków produkcji i taryf usług, wysokości marż, stawek płac, składek na ubezpieczenia państwowe i społeczne, stawek podatkowych, stopy procentowej oraz norm amortyzacji (zysk niezależny od działalności przedsiębiorstw),
3)
w wyniku niewłaściwej działalności przedsiębiorstwa (zysk nieprawidłowy).
3.
Za nieprawidłowy uważa się zysk osiągnięty przez przedsiębiorstwo w sposób naruszający interes społeczny lub obowiązujące przepisy, a mianowicie przez:
1)
niedotrzymywanie obowiązujących receptur lub technicznych warunków produkcji z uszczerbkiem dla uzasadnionych interesów odbiorców,
2)
niedokonywanie remontów, powodujące utrzymanie w złym stanie budynków, maszyn i urządzeń lub ich niszczenie,
3)
niedokonywanie prawidłowych odpisów amortyzacyjnych,
4)
niedokonywanie planowanych nakładów na bezpieczeństwo i higienę pracy,
5)
preferowanie produkcji wyrobów wysoko rentownych przy nieuzasadnionym i z uszczerbkiem dla zaopatrzenia rynku oraz innych przedsiębiorstw zmniejszeniu produkcji wyrobów nisko rentownych określonych w zadaniach planu,
6)
naruszenie obowiązujących przepisów dotyczących ustalania bądź stosowania cen i taryf,
7)
nieprawidłowe rozliczenie kosztów.
4.
Ministrowie sprawujący nadzór nad właściwymi organami prezydiów wojewódzkich rad narodowych oraz Przewodniczący Komitetu Drobnej Wytwórczości:
1)
mogą określić inne przypadki poza wymienionymi w ust. 3, w których sposób osiągnięcia zysku przedsiębiorstwa będzie uważany za naruszający interes społeczny;
2)
polecą sporządzenie wykazów receptur i technicznych warunków produkcji, których niedotrzymywanie powoduje obniżenie jakości wyrobów z istotnym uszczerbkiem dla interesów odbiorców.
5. 1
Zysk niezależny od działalności przedsiębiorstw i nieprawidłowy podlega w połowie wpłacie do budżetu właściwej rady narodowej, a w połowie na rachunek właściwego zjednoczenia z przeznaczeniem na finansowanie inwestycji zdecentralizowanych.
6. 2
(skreślony).
6. 3
Jeżeli urzędowa zmiana cen w istotny sposób zmienia rentowność danej gałęzi produkcji, prezydia właściwych rad narodowych w porozumieniu z prezydium wojewódzkiej rady narodowej mogą zmienić plan finansowy tej gałęzi na dany okres sprawozdawczy z zachowaniem przepisów prawa budżetowego.
§  6.
1.
Przedsiębiorstwa dokonują wpłat z zysku do budżetu według stawek przewidzianych w załączonej tabeli.
2.
W wyjątkowych, gospodarczo uzasadnionych przypadkach prezydia wojewódzkich rad narodowych mogą stawki wpłat z zysku do budżetu obniżyć lub podwyższyć, jednakże w takich granicach, aby łączna suma wpłat przedsiębiorstw do budżetu nie była wyższa od kwoty wynikającej z zastosowania tabeli do wszystkich przedsiębiorstw danego województwa.
3.
Korekty stawek wpłat z zysku do budżetu, o których mowa w ust. 2, ustalają prezydia wojewódzkich rad narodowych w okresie umożliwiającym ich uwzględnienie przy opracowywaniu planów i budżetów terenowych.
4. 4
(skreślony)..
5. 5
(skreślony).
4. 6
Minister Finansów może w porozumieniu z ministrami sprawującymi nadzór nad właściwymi organami prezydiów wojewódzkich rad narodowych i Przewodniczącym Komitetu Drobnej Wytwórczości określić kategorie przedsiębiorstw, w stosunku do których stawki wpłat z zysku do budżetu nie będą mogły być przez prezydia wojewódzkich rad narodowych podwyższane bądź obniżane.
§  7.
Zasady i tryb dokonywania odpisów z zysku na fundusz zakładowy ustalają odrębne przepisy.
§  8.
Na fundusz rezerwowy przedsiębiorstwa odpisują część zysku w wysokości ustalonej przez prezydium właściwej rady narodowej, nie przekraczającej jednak 10% planowanego rocznego osobowego funduszu płac przedsiębiorstwa. Z chwilą zakumulowania sumy wynoszącej 10% planowanego rocznego osobowego funduszu płac przedsiębiorstwa odpisy na fundusz rezerwowy ustają. Środki funduszu rezerwowego służą na pokrycie strat przedsiębiorstwa.
§  9.
1.
W przypadku poniesienia przez przedsiębiorstwo straty przekraczającej wysokość posiadanego w danym okresie funduszu rezerwowego - bank zmniejsza wypłatę środków pieniężnych na płace o sumę przekroczenia.
2.
W przypadku przewidzianym w ust. 1 brakującą na wypłatę wynagrodzeń sumę przedsiębiorstwo otrzymuje z budżetu właściwej rady narodowej. Otrzymana dotacja podlega wpłacie do budżetu najpóźniej w ciągu 6 miesięcy daty jej otrzymania. Podejmując decyzję o wypłacie brakującej sumy prezydium rady narodowej powinno jednocześnie podjąć środki w kierunku uzdrowienia gospodarki przedsiębiorstwa bądź zarządzić jego likwidację w przepisanym trybie.
3.
Przepisy o bankowej kontroli funduszu płac pozostają w mocy.
§  10.
Część zysku pozostającą po dokonaniu wpłat do budżetu oraz odpisów na fundusz zakładowy i fundusz rezerwowy przeznacza się na fundusz rozwoju przedsiębiorstwa.

Finansowanie środków obrotowych.

§  11.
Wyposażenie w środki obrotowe nowo zorganizowanych przedsiębiorstw, jak również zwiększenie tego wyposażenia w związku z utworzeniem nowych zakładów produkcyjnych lub usługowych, dokonywane jest z budżetów terenowych właściwych rad narodowych.
§  12.
1.
Normatywy środków obrotowych oraz ich wzrost bądź zmniejszenie w ciągu roku ustalają przedsiębiorstwa we własnym zakresie.
2.
Przedsiębiorstwa obowiązane są jednak przestrzegać metod normowania środków obrotowych ustalonych przez jednostki nadrzędne.
§  13.
1.
Niedobory środków obrotowych na początek roku oraz wzrost środków obrotowych w ciągu roku podlegają pokryciu z:
1)
funduszu rozwoju przedsiębiorstwa,
2)
kredytu bankowego.
2.
Nadwyżki środków obrotowych przedsiębiorstwa przeznacza się na zwiększenie jego funduszu rozwoju.

Fundusz rozwoju przedsiębiorstwa.

§  14.
Na fundusz rozwoju przedsiębiorstwa przeznacza się:
1)
część zysku zgadnie z § 10 niniejszej uchwały,
2)
nadwyżki środków obrotowych zgodnie z § 13 ust. 2 niniejszej uchwały.
§  15.
1.
Środki z funduszu rozwoju przedsiębiorstwa przeznacza się w pierwszej kolejności na uzupełnienie niedoboru bądź wzrost własnych środków obrotowych w granicach normatywów z uwzględnieniem pasywów stałych (w przedsiębiorstwach obrotu towarowego z ograniczeniem normatywu na towary do wysokości 30%). Pozostałe środki z funduszu rozwoju przedsiębiorstwa przeznacza się na fundusz inwestycyjny gromadzony na odrębnym rachunku bankowym przedsiębiorstwa.
2.
Jeżeli środki funduszu inwestycyjnego przedsiębiorstwa przekraczają potrzeby w zakresie finansowania inwestycji zdecentralizowanych, prezydium właściwej rady narodowej lub wojewódzkie zjednoczenie przemysłu terenowego z upoważnienia prezydium właściwej rady narodowej mogą zarządzić zablokowanie części tych środków i wskazać bankowi inne przedsiębiorstwa, którym bank może udzielić kredytu na inwestycje zdecentralizowane pod podkład sum zablokowanych.
§  16.
1.
Jeżeli potrzeby przedsiębiorstwa w zakresie uzupełnienia niedoboru bądź wzrostu własnych środków obrotowych w granicach normatywu wyprzedzają w czasie wygospodarowanie funduszu rozwoju przedsiębiorstwa - bank może udzielić przedsiębiorstwu kredytu podlegającego spłacie z wygospodarowanego następnie funduszu rozwoju przedsiębiorstwa.
2.
Bank może udzielić kredytu przedsiębiorstwom obrotu towarowego w granicach 70% normatywu na towary.
§  17.
W przypadkach gdy w przedsiębiorstwie istnieje nadmiar środków obrotowych w ciągu roku powodujący nieprawidłowe gromadzenie zapasów - prezydium właściwej rady narodowej z własnej inicjatywy lub na wniosek banku bądź wojewódzkie zjednoczenie przemysłu terenowego z upoważnienia prezydium właściwej rady narodowej mogą zarządzić zablokowanie części środków obrotowych przedsiębiorstwa na odrębnym oprocentowanym rachunku bankowym na ściśle określony czas, nie dłuższy jednak niż do końca roku.

Przepisy końcowe.

§  18.
Minister Finansów określi szczegółowe zasady i tryb rozliczeń przedsiębiorstw z budżetami terenowymi oraz w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami i Przewodniczącym Komitetu Drobnej Wytwórczości szczegółowe zasady i tryb dokonywania odpisów na fundusze: rezerwowy, rozwoju i inwestycyjny.
§  19.
Traci moc uchwała nr 454 Rady Ministrów z dnia 19 listopada 1957 r. w sprawie zasad wyrównywania różnic cen, podziału zysku oraz finansowania środków obrotowych państwowych przedsiębiorstw przemysłu terenowego (Monitor Polski Nr 91, poz. 538).
§  20.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1959 r.

ZAŁĄCZNIK  7

TABELA WPŁAT Z ZYSKU DO BUDŻETU

Procentowy udział nakładów osobowych w nakładach ogółem% wpłat przy rentowności do 5% *)
przemysł terenowy materiałów budowlanychpozostały przemysł terenowy
123
do 103055
powyżej10do 152851
"15do 202647
"20do 252443
"25do 302239
"30do 352035
"35do 401831
"40do 451627
"45do 501423
"50do 551219
"551015
*) Przy rentowności powyżej 5% wysokość sławki procentowej wpłat do budżetu zwiększa się o różnicę między osiągniętą rentownością a 5% rentowności (z zaokrągleniem do 0,1%). Np. przy rentowności 11,4% i udziale nakładów osobowych w nakładach ogółem 26% stawka wpłat do budżetu wyniesie dla przedsiębiorstw przemysłu terenowego materiałów budowlanych 22% + 6,4%, czyli 28,4%
1 § 5 ust. 5 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. a) uchwały nr 82 z dnia 3 marca 1960 r. (M.P.60.26.125) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1960 r.
2 § 5 ust. 6 skreślony przez § 1 pkt 1 lit. b) uchwały nr 82 z dnia 3 marca 1960 r. (M.P.60.26.125) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1960 r.
3 § 6 według numeracji ustalonej przez § 1 pkt 1 lit. b) uchwały nr 82 z dnia 3 marca 1960 r. (M.P.60.26.125) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1960 r.
4 § 6 ust. 4 skreślony przez § 1 pkt 2 uchwały nr 82 z dnia 3 marca 1960 r. (M.P.60.26.125) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1960 r.
5 § 6 ust. 5 skreślony przez § 1 pkt 2 uchwały nr 82 z dnia 3 marca 1960 r. (M.P.60.26.125) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1960 r.
6 § 6 ust. 4 według numeracji ustalonej przez § 1 pkt 2 uchwały nr 82 z dnia 3 marca 1960 r. (M.P.60.26.125) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1960 r.
7 Załącznik zmieniony przez § 1 pkt 3 uchwały nr 82 z dnia 3 marca 1960 r. (M.P.60.26.125) zmieniającej nin. uchwałę z dniem 1 stycznia 1960 r.