Zasady organizacji kontroli jakości w przedsiębiorstwach przemysłowych.

Monitor Polski

M.P.1970.27.222

| Akt utracił moc
Wersja od: 27 sierpnia 1971 r.

UCHWAŁA Nr 122
RADY MINISTRÓW
z dnia 3 sierpnia 1970 r.
w sprawie zasad organizacji kontroli jakości w przedsiębiorstwach przemysłowych.

W celu zapewnienia w przedsiębiorstwach przemysłowych skutecznego systemu kontroli jakości produkowanych wyrobów Rada Ministrów uchwala, co następuje:
Uchwała dotyczy państwowych przedsiębiorstw przemysłowych objętych planowaniem centralnym i terenowym, zwanych dalej w skrócie "przedsiębiorstwami".
2.
Przez użyte w uchwale określenie "wyroby" rozumie się wytwarzane przez przedsiębiorstwa wyroby gotowe, półwyroby, części kooperacyjne, urządzenia techniczne, surowce i materiały, stanowiące przedmiot obrotu.
1.
Zapewnienie właściwej jakości wyrobów, odpowiadającej potrzebom gospodarki narodowej, użytkowników i handlu zagranicznego, oraz stałe podwyższanie tej jakości do poziomu wynikającego z postępu społecznego i techniczno-ekonomicznego należy do podstawowych zadań przedsiębiorstw wytwarzających te wyroby.
2.
Przedsiębiorstwa obowiązane są w szczególności do:
1)
systematycznego śledzenia w kraju i za granicą zmian w kształtowaniu się poziomu jakości wyrobów i zapewnienia sobie dopływu informacji naukowo-technicznej i ekonomicznej w tym zakresie,
2)
organizowania współpracy z jednostkami zaplecza naukowo-badawczego zjednoczeń i innych właściwych jednostek, zapewniającej dopływ prac naukowo-badawczych w zakresie wyrobów oraz pomoc w rozwiązywaniu zagadnień związanych z polepszaniem ich jakości,
3)
prowadzenia samodzielnie bądź przy pomocy jednostek zaplecza naukowo-badawczego zjednoczeń i innych właściwych jednostek badań w zakresie właściwości (parametrów) techniczno-użytkowych i wzornictwa przemysłowego oraz prac nad doskonaleniem konstrukcji (receptury) i technologii wyrobów,
4)
zbierania i wykorzystywania informacji, uwag i spostrzeżeń odbiorców i użytkowników wyrobów oraz analizowania zagadnień dotyczących napraw gwarancyjnych i reklamacji,
5)
prowadzenia analiz i oceny skutków ekonomicznych dla przedsiębiorstwa i gospodarki narodowej wynikających z określonego poziomu jakości wyrobów, stosowanych rozwiązań konstrukcyjnych (receptur) i technologicznych, organizacji produkcji oraz wykorzystywania wyników tych analiz i ocen w pracach planistycznych,
6)
zapewnienia warunków przebiegu procesu technologicznego zgodnie z ustalonymi wymaganiami,
7)
zorganizowania systemu kontroli zapewniającego właściwą jakość wyrobów.
Jeżeli podniesienie poziomu jakości wyrobu jest uwarunkowane zmianą określonych wymagań, wskaźników i warunków ustalonych w normach lub innych przepisach albo w obowiązującej dokumentacji, uzależnioną od decyzji organu spoza przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwo produkujące wyrób obowiązane jest wystąpić w ustalonym trybie z odpowiednim wnioskiem do właściwego organu o wprowadzenie niezbędnych zmian. Organ, do którego skierowany został taki wniosek, obowiązany jest zająć stanowisko i powiadomić o nim przedsiębiorstwo w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania wniosku.
1.
Przedsiębiorstwa obowiązane są do zapewnienia systemu kontroli jakości produkowanych wyrobów zgodnie z wytycznymi, stanowiącymi załącznik do uchwały.
2.
Ustalony w przedsiębiorstwie system kontroli jakości produkowanych wyrobów powinien zapewniać skuteczną kontrolę przebiegu produkcji w pełnym cyklu produkcyjnym, tj. w sferze przedprodukcyjnej, w sferze produkcyjnej oraz w sferze poprodukcyjnej. Elementami składowymi tego systemu powinny być:
1)
samokontrola, zorganizowana w zakresie uwarunkowanym względami techniczno-organizacyjnymi i ekonomicznymi we wszystkich komórkach organizacyjnych przedsiębiorstwa uczestniczących w procesie produkcji,
2)
służba kontroli jakości, zorganizowana jako wyodrębniona komórka organizacyjna przedsiębiorstwa, pod nazwą "kontrola jakości".
3.
Samokontrola powinna polegać w szczególności na:
1)
sprawdzaniu przez pracowników wykonywanych przez siebie prac oraz usuwaniu uchybień i zapobieganiu im,
2)
segregacji wyrobów na wykonane poprawnie i wadliwie oraz na klasy i gatunki.
4.
Kontrola jakości powinna być bezpośrednio podporządkowana dyrektorowi przedsiębiorstwa.
Kierownika kontroli jakości powołuje i odwołuje, na wniosek dyrektora przedsiębiorstwa, dyrektor zjednoczenia (jednostki równorzędnej) lub kierownik innego organu, któremu przedsiębiorstwo podlega.
Kierownik kontroli jakości:
1)
ponosi odpowiedzialność za prawidłowe zorganizowanie prac tej komórki i wykonywanie przez nią zadań, właściwy dobór pracowników i ustalanie potrzeb w zakresie jej wyposażenia w odpowiednie narzędzia i aparaturę kontrolno-pomiarową. za doszkalanie zawodowe podległych pracowników i inicjowanie szkolenia innych pracowników przedsiębiorstwa w zakresie kontroli jakości wyrobów z uwzględnieniem zasad obowiązywania norm;
2)
uprawniony jest do występowania z wnioskami do dyrektora przedsiębiorstwa w sprawach przysługujących pracownikom przedsiębiorstwa dodatków i premii za jakość produkowanych wyrobów, zmian w zakresie osobistego zaszeregowania pracowników produkcyjnych oraz w sprawach indywidualnych nagród i premii za wykonanie zadań jakościowych.
1.
Kierownik kontroli jakości może wstrzymać odbiór jakościowy wytwarzanych wyrobów, jeżeli nie zostały zachowane niezbędne warunki zapewniające ich prawidłowy odbiór, zawiadamiając o tym dyrektora przedsiębiorstwa.
2.
W razie stwierdzenia, że odbierane wyroby nie odpowiadają ustalonym wymaganiom jakościowym, kierownik kontroli jakości powinien wstrzymać odbiór jakościowy i wystąpić do dyrektora przedsiębiorstwa z wnioskiem o wstrzymanie produkcji takich wyrobów.
3.
Wstrzymanie odbioru jakościowego nie oznacza wstrzymania czynności kontrolnych, szczególnie w procesach ciągłych.
4.
Dyrektor przedsiębiorstwa może uchylić decyzję kierownika kontroli jakości w sprawie odstąpienia od odbioru wyrobów, jak również nie uwzględnić jego wniosku dotyczącego wstrzymania produkcji.
5.
W wypadkach przewidzianych w ust. 4 dyrektor przedsiębiorstwa zawiadamia o podjętej decyzji dyrektora zjednoczenia (jednostki równorzędnej), a w razie nieuwzględnienia wniosku w sprawie wstrzymania produkcji - także Centralny Urząd Jakości i Miar.
6.
Tryb postępowania w wypadkach przewidzianych w ust 4 ustali Prezes Centralnego Urzędu Jakości i Miar w uzgodnieniu z właściwymi ministrami.
1.
Działającą dotychczas w przedsiębiorstwach kontrolę techniczną (KT) przekształca się w kontrolę jakości (KJ) z dostosowaniem jej organizacji i zakresu działania do wymagań wynikających z przepisów niniejszej uchwały oraz załączonych do niej wytycznych, w terminach określonych stosownie do przepisów § 9.
2.
W resorcie przemysłu spożywczego i skupu przepis ust. 1 stosuje się do przedsiębiorstw przemysłowych, które określi Minister Przemysłu Spożywczego i Skupu. W pozostałych przedsiębiorstwach przemysłowych resortu przemysłu spożywczego i skupu obowiązki kierownika kontroli jakości powierzone będą, na zasadach ustalonych w § 5 uchwały, kierownikom komórek organizacyjnych odpowiedzialnym za sprawy produkcji; w stosunku do kierowników tych komórek organizacyjnych mają odpowiednie zastosowanie przepisy § 6 i 7 uchwały.
3.
Zakres działania kontroli jakości oraz poszczególnych komórek organizacyjnych w zakresie kontroli jakości i stosowania samokontroli powinien być określony w regulaminie organizacyjnym przedsiębiorstwa.
1.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) i prezydia wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw) określą tryb i terminy powołania kontroli jakości w podporządkowanych im przedsiębiorstwach. Terminy te nie powinny przekroczyć 6 miesięcy od daty wejścia w życie uchwały.
2.
Organy wymienione w ust. 1 mogą wydawać szczegółowe wytyczne w sprawie organizacji kontroli jakości w podporządkowanych im przedsiębiorstwach, dostosowujące przepisy uchwały oraz załączonych do niej wytycznych do warunków techniczno-organizacyjnych przedsiębiorstw poszczególnych branż i rodzajów.
3. 1
(skreślony).
Traci moc uchwała nr 440 Rady Ministrów z dnia 13 listopada 1957 r. w sprawie kontroli jakości artykułów wytwarzanych przez jednostki gospodarki uspołecznionej (Monitor Polski Nr 89, poz. 531).
Wykonanie uchwały porucza się właściwym ministrom (kierownikom urzędów centralnych) oraz prezydiom wojewódzkich rad narodowych (rad narodowych miast wyłączonych z województw).
Zaleca się centralnym związkom spółdzielczym zorganizowanie kontroli jakości wyrobów na zasadach określonych w uchwale.
Zasady kontroli jakości zdrowotnej środków spożywczych regulują przepisy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

RAMOWE WYTYCZNE W SPRAWIE ORGANIZACJI SYSTEMU KONTROLI JAKOŚCI W PRZEDSIĘBIORSTWACH

Rozdział  1.

Przepisy ogólne.

§  1.
Wytyczne określają:
1)
podstawowe obowiązki przedsiębiorstw w zakresie zapewnienia właściwej jakości wyrobów oraz poszczególnych ich komórek organizacyjnych (działów, wydziałów, stanowisk pracy itp.) uczestniczących pośrednio lub bezpośrednio w procesie wytwarzania wyrobów; wytyczne ujmują te obowiązki w sferach: przedprodukcyjnej, produkcyjnej i poprodukcyjnej,
2)
zadania i zasady organizacji kontroli jakości w przedsiębiorstwach.
§  2.
Postanowienia wytycznych stanowią dla przedsiębiorstw podstawę do określenia w regulaminach organizacyjnych obowiązków i odpowiedzialności poszczególnych komórek uczestniczących bezpośrednio lub pośrednio w procesie produkcyjnym w zakresie jakości wyrobów oraz zasad organizacji i zakresu działania kontroli jakości.

Rozdział  2.

Podstawowe zadania przedsiębiorstwa oraz poszczególnych jego komórek organizacyjnych w zakresie kontroli jakości.

§  3.
Sfera przedprodukcyjna obejmuje studia w zakresie podjęcia produkcji i modernizacji wytwarzanych wyrobów oraz doboru optymalnych rozwiązań techniczno-organizacyjnych decydujących o jakości wyrobu, opracowanie dokumentacji technicznej i wykonanie prototypu, jak również inne prace techniczno-produkcyjne i organizacyjne dotyczące uruchomienia nowej produkcji, a w odniesieniu do maszyn i urządzeń w szczególności prace, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2 uchwały nr 92 Rady Ministrów z dnia 5 maja 1967 r. w sprawie przygotowania i uruchomienia produkcji nowych maszyn i urządzeń (Monitor Polski Nr 29, poz. 136).
§  4.
W sprawach określonych w § 3 dyrektor przedsiębiorstwa ustala obowiązki właściwych komórek organizacyjnych w zakresie opracowywania i sprawdzania dokumentacji technicznej oraz wykonywania prac przygotowawczych niezbędnych dla zapewnienia założonego poziomu jakości wyrobów, a w szczególności:
1)
przy pracach konstrukcyjno-doświadczalnych - w zakresie:
a)
metod badań i metod kontroli parametrów techniczno-użytkowych wyrobów,
b)
różnic między uzyskanymi wynikami badań parametrów techniczno-użytkowych a przyjętymi w projekcie wstępnym,
c)
prawidłowości przyjętych metod badań i sprawności stanowisk badawczych,
d)
weryfikacji dokumentacji konstrukcyjnej;
2)
przy technicznych przygotowaniach do uruchomienia produkcji - w zakresie:
a)
kompletności opracowania procesu kontroli, z określeniem metod kontroli i odbioru,
b)
dokumentacji dotyczącej stanowisk badań,
c)
stopnia dyscypliny technologicznej, wykonania serii próbnej i analizy przyczyn odstępstw,
d)
różnic uzyskanych parametrów techniczno-użytkowych wyrobu w stosunku do przyjętych w projekcie technicznym i uzyskanych w prototypie z uwzględnieniem niezbędnego zapasu technologicznego,
e)
prawidłowości ustalonych metod badań,
f)
prawidłowości oceny i korekty procesu kontroli jakości,
g)
prawidłowości ustalenia wymagań jakościowych w odniesieniu do surowców, materiałów, półwyrobów, elementów kooperacyjnych i innych, ze szczególnym uwzględnieniem Polskich Norm i norm branżowych,
h)
kompletności i prawidłowości dokumentacji technologicznej.
§  5.
Sfera produkcyjna obejmuje prace techniczno-produkcyjne i organizacyjne w przedsiębiorstwie, dotyczące wytwarzania wyrobów.
§  6.
W sprawach określonych w § 5 dyrektor przedsiębiorstwa ustala obowiązki poszczególnych komórek organizacyjnych w zakresie:
1)
zapewnienia odpowiedniej jakości i ilości koniecznych surowców, materiałów, półwyrobów, części kooperacyjnych i innych dostaw, z uwzględnieniem odpowiedzialności właściwych komórek w szczególności za:
a)
sprawdzanie jakości i terminowości dostaw zamawianych materiałów, surowców, półwyrobów, części kooperacyjnych i innych dostaw,
b)
prawidłowe określenie wymagań jakościowych w umowach o dostawę surowców, materiałów, półwyrobów, części kooperacyjnych i innych dostaw z uwzględnieniem zamieszczenia w tych umowach w uzasadnionych wypadkach zastrzeżeń co do obowiązku dołączenia przez dostawcę świadectw jakości lub atestów z wynikami badań,
c)
właściwe oznaczanie i składowanie surowców, materiałów, półwyrobów i części kooperacyjnych,
d)
składowanie produkcji w toku w warunkach zabezpieczających przed obniżeniem jakości,
e)
opracowywanie założeń do tematów dla racjonalizacji konstrukcji i technologii oraz właściwą realizację wniosków racjonalizatorskich w tym zakresie,
f)
prace nad unowocześnieniem procesu technologicznego,
g)
prawidłową organizację pracy na poszczególnych stanowiskach pracy, gniazdach i liniach produkcyjnych oraz prowadzenie badań w tym zakresie i sprawne wdrażanie wniosków racjonalizatorskich;
2)
prowadzenia badań i analiz techniczno-ekonomicznych związanych z jakością wyrobów dla systematycznego ustalania przyczyn ponoszonych strat z tytułu złej jakości oraz lokalizowania tych przyczyn;
3)
zapewnienia należytego kierownictwa i organizacji procesu produkcyjnego dla osiągnięcia jakości określonej w obowiązujących przepisach oraz dokumentacji technicznej i ustalonej w umowach z odbiorcami, z uwzględnieniem odpowiedzialności właściwych komórek organizacyjnych za:
a)
ścisłe przestrzeganie procesu technologicznego,
b)
stosowanie rzetelnych i sprawnie działających przyrządów pomiarowych i przestrzeganie terminów ich sprawdzania,
c)
stosowanie właściwych środków transportu wewnętrznego, zabezpieczających wyroby przed uszkodzeniem;
4)
samokontroli połączonej z segregacją wyrobów na wykonane poprawnie i wadliwie oraz na klasy i gatunki; w wypadkach uzasadnionych względami lepszego wykorzystania maszyn i urządzeń produkcyjnych, gdy prowadzenie segregacji przez wykonawcę operacji jest utrudnione z uwagi na jej pracochłonność, należy w procesie technologicznym przewidzieć kontrolę międzyoperacyjną wykonywaną przez pracowników produkcji;
5)
przygotowania wyrobów gotowych do zbytu, właściwego zabezpieczenia ich przed obniżeniem wartości użytkowej podczas składowania i transportu wewnętrznego, dołączenia do wyrobów - z przeznaczeniem dla użytkowników - odpowiednich dokumentów, jak np.: instrukcji obsługi, atestów, opisów sposobu użytkowania itp.
§  7.
Do zadań przedsiębiorstwa w sferze poprodukcyjnej w zakresie zapewnienia prawidłowego użytkowania wyrobów należy opracowywanie systemu obsługi, gwarancji udzielanych na produkowane wyroby oraz zbieranie informacji o walorach wyrobów w użytkowaniu.
§  8.
W sprawach określonych w § 7 dyrektor przedsiębiorstwa ustala obowiązki właściwych komórek organizacyjnych w szczególności w zakresie:
1)
przeprowadzania instruktażu i szkolenia brygad remontowo-naprawczych;
2)
organizowania we własnym zakresie lub przy udziale innych jednostek punktów napraw i autoryzowanych serwisów;
3)
zapewnienia właściwego użytkowania wyrobów przez:
a)
prowadzenie instruktażu w zakresie użytkowania lub obsługi wyrobów,
b)
organizowanie i prowadzenie punktów poradnictwa i łączności z użytkownikami wyrobów;
4)
opracowywania systemu udzielanych gwarancji;
5)
zorganizowania systemu umożliwiającego zbieranie informacji o walorach wyrobów w użytkowaniu, potrzebach i wymaganiach użytkowników oraz skuteczności podejmowanych środków dla zapewnienia prawidłowego użytkowania wyrobów; system zbierania tych informacji powinien przewidywać między innymi:
a)
przeprowadzanie bezpośrednio u użytkowników lub w miejscach użytkowania badań jakościowych reprezentatywnych partii wyrobów,
b)
zbieranie informacji od wytypowanych użytkowników wyrobów,
c)
przeprowadzanie okresowych badań ankietowych u wybranych użytkowników,
d)
wykorzystywanie reklamacji, uwag i spostrzeżeń odbiorców i użytkowników wyrobów oraz resortowych organów kontroli jakości, działających niezależnie od producenta,
e)
wykorzystywanie materiałów dotyczących napraw gwarancyjnych, zużycia części i zespołów dla określenia zapotrzebowania na części zamienne.

Rozdział  3.

Zadania i zasady organizacji kontroli jakości.

§  9.
1.
Kontrola jakości w przedsiębiorstwach jest powołana do:
1)
opracowywania zasad, metod i planów kontroli jakości wyrobów oraz systematycznego prowadzenia badań parametrów techniczno-użytkowych i analiz w celu określenia poziomu jakości wytwarzanych wyrobów;
2)
dokonywania:
a)
kontroli (odbiorów) dostarczanych przedsiębiorstwu surowców, materiałów, półwyrobów, części kooperacyjnych i innych dostaw,
b)
kontroli produkcji w procesie produkcyjnym oraz inspekcji skuteczności samokontroli,
c)
kontroli (odbiorów) oraz klasyfikacji gotowych wyrobów,
d)
kontroli stosowania norm w procesie produkcyjnym;
3)
organizowania:
a)
systemu obiegu informacji o jakości wyrobów,
b)
współpracy z głównymi odbiorcami, użytkownikami wyrobów i resortowymi organami kontroli, działającymi niezależnie od producenta - w zakresie oceny ich jakości;
4)
inicjowania form szkolenia pracowników kontroli jakości oraz opracowywania i opiniowania programów szkolenia pracowników innych służb w dziedzinie jakości wyrobów.
2.
Do zadań kontroli jakości w szczególności należy:
1)
w zakresie metod i planów kontroli jakości - opracowywanie:
a)
planów kontroli międzyoperacyjnej oraz samokontroli w procesie produkcyjnym,
b)
planów i metod kontroli dostarczanych przedsiębiorstwu surowców, materiałów, części kooperacyjnych i innych dostaw,
c)
planów odbioru gotowych wyrobów,
d)
metod badań wadliwości poszczególnych operacji technologicznych;
2)
w zakresie badań parametrów techniczno-użytkowych wyrobów:
a)
badanie parametrów użytkowych wytwarzanych wyrobów z uwzględnieniem:

– ewidencji analizy odchyleń w stosunku do założonych wymagań jakościowych,

– zapewnienia odpowiednim komórkom przedsiębiorstwa informacji o stanie stabilności parametrów użytkowych,

– prowadzenia ocen jakości wyrobów (ocen jakości typu i ocen jakości wykonania),

– oceny wpływu odchyleń od dokumentacji technicznej wyrobów na ich wartość użytkową;

b)
opracowywanie wniosków dotyczących modernizacji konstrukcyjnej i technologicznej produkcji,
c)
współudział w pracach związanych z opracowaniem założeń konstrukcyjnych dla nowych typów wyrobów i technicznym przygotowaniem do uruchomienia ich produkcji;
3)
w zakresie kontroli jakości dostarczanych przedsiębiorstwu surowców, materiałów, półwyrobów, części kooperacyjnych i innych dostaw:
a)
dokonywanie odbiorów i oceny jakości,
b)
opracowywanie - w razie braku odpowiednich norm - metod badań i warunków odbioru do umów z dostawcami, zapewniających wymaganą przez przedsiębiorstwo jakość dostaw,
c)
przeprowadzanie inspekcji warunków składowania wyrobów,
d)
sprawdzanie w zakładach kooperujących dotrzymywania przez nie warunków dostaw określonych umową oraz utrzymywania założonej jakości produkcji i metod badań w tym zakresie;
4)
w zakresie kontroli w procesie produkcyjnym i inspekcji samokontroli:
a)
dokonywanie stałej oceny jakości pracy bezpośrednich wykonawców według ustalonych planów kontroli w całym procesie produkcyjnym,
b)
prowadzenie wyrywkowych kontroli operacji w procesie produkcyjnym szczególnie ważnych dla jakości wyrobu,
c)
przeprowadzanie systematycznych okresowych badań wadliwości w procesie technologicznym,
d)
sprawowanie nadzoru nad prawidłowością i efektywnością samokontroli,
e)
przeprowadzanie wyrywkowych kontroli stanu technicznego maszyn i urządzeń;
5)
w zakresie odbioru gotowych wyrobów:
a)
prowadzenie klasyfikacji lub sprawdzanie prawidłowości klasyfikacji wyrobów na gatunki itp.,
b)
dokonywanie zgodnie z planami odbioru jakościowego wyrobów według obowiązujących dla nich wymagań jakościowych,
c)
przeprowadzanie kontroli gotowych wyrobów znajdujących się w magazynach oraz warunków magazynowania i przygotowania do ekspedycji;
6)
w zakresie badań skutków ekonomicznych produkcji wyrobów na określonym poziomie jakości - współdziałanie z właściwymi komórkami przedsiębiorstwa w zakresie:
a)
analiz przyczyn powodujących straty z tytułu niskiej jakości,
b)
gospodarki funduszem premiowym oraz funduszem nagród za jakość produkcji oraz badanie skuteczności ich oddziaływania,
c)
analiz efektywności nakładów związanych z poprawą jakości wyrobów, z uwzględnieniem zmian kosztów produkcji i kosztów eksploatacji;
7)
w zakresie współpracy z głównymi odbiorcami i użytkownikami wyrobów w sprawach oceny jakości wyrobów - organizowanie badań, zbieranie informacji i prowadzenie analiz określonych w § 8 pkt 5.
§  10.
Do wykonania zadań, o których mowa w § 9, mogą być w miarę potrzeby powoływane odrębne komórki organizacyjne, między innymi do spraw:

- opracowywania metod badań i technik kontroli,

- badań laboratoryjnych parametrów techniczno-użytkowych wyrobów z produkcji bieżącej lub nowo uruchamianej,

- pomiarów warsztatowych,

- analiz poziomu jakości i informacji o poziomie jakości,

- kontroli dostaw,

- kontroli procesu technologicznego i inspekcji samokontroli,

- odbioru gotowych wyrobów.

§  11.
Dyrektor przedsiębiorstwa może podporządkować, stosownie do typu procesu technologicznego oraz struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa, niektóre komórki organizacyjne wymienione w § 10 kierownikom innych służb w przedsiębiorstwie, określając przy tym formy ich powiązań z pracami kontroli jakości.
1 § 9 ust. 3 skreślony przez § 9 pkt 1 uchwały nr 152 z dnia 21 lipca 1971 r. w sprawie kontroli jakości zdrowotnej środków spożywczych oraz przestrzegania higieny w zakładach produkujących i wprowadzających je do obrotu (M.P.71.43.272) z dniem 27 sierpnia 1971 r.
2 § 12a dodany przez § 9 pkt 2 uchwały nr 152 z dnia 21 lipca 1971 r. w sprawie kontroli jakości zdrowotnej środków spożywczych oraz przestrzegania higieny w zakładach produkujących i wprowadzających je do obrotu (M.P.71.43.272) z dniem 27 sierpnia 1971 r.