Rozdział 2 - Kredytowanie jednostek gospodarki uspołecznionej. - Ogólne zasady udzielania kredytów przez banki.

Monitor Polski

M.P.1976.15.68

| Akt utracił moc
Wersja od: 26 sierpnia 1981 r.

Rozdział  2

Kredytowanie jednostek gospodarki uspołecznionej.

§  6.
1.
Banki udzielają jednostkom gospodarki uspołecznionej działającym według zasad rozrachunku gospodarczego następujących kredytów obrotowych na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej:
1)
kredytu podstawowego,
2)
kredytu dodatkowego,
3)
kredytu przejściowego,
4)
innych kredytów obrotowych.
2.
Niezależnie od kredytów obrotowych, o których mowa w ust. 1, banki udzielają:
1)
kredytu na fundusz płac - zgodnie z przepisami o kontroli funduszu płac,
2)
kredytu dewizowego na finansowanie niektórych rodzajów importu - zgodnie z odrębnymi przepisami.
§  7.
1.
Składniki majątkowe zaliczane do środków obrotowych (zapasów i należności) finansowanych w części lub w całości kredytem określają przepisy normujące zasady gospodarki finansowej jednostek gospodarki uspołecznionej.
2.
Kryteria podziału zapasów na zapasy bieżące, sezonowe i rezerwy oraz zapasy nieprawidłowe ustala Prezes Narodowego Banku Polskiego.
§  8.
Kredyt podstawowy jest przeznaczony na finansowanie zapasów bieżących i należności nie przeterminowanych w granicach uzasadnionej rotacji, tj. odpowiadających prawidłowym potrzebom przedsiębiorstwa (zakładu), wynikającym z jego zadań gospodarczych oraz warunków zaopatrzenia, organizacji produkcji i sprzedaży - nie sfinansowanych funduszami własnymi w obrocie oraz prawidłowymi zobowiązaniami.
§  9.
1.
Wartość zapasów bieżących i należności nie przeterminowanych w granicach uzasadnionej rotacji (§ 8) ustala się biorąc za podstawę sprzedaż przewidywaną w danym okresie oraz relacje, jakie zachodziły w okresie poprzednim między przeciętnym stanem zapasów bieżących i nie przeterminowanych należności a wartością sprzedaży.
2.
Relacje, o których mowa w ust. 1, powinny być korygowane na podstawie:
1)
oceny prawidłowości gospodarki środkami obrotowymi w okresie poprzednim,
2)
zmian w warunkach działalności przedsiębiorstw,
3)
aktualnych założeń polityki gospodarczej w dziedzinie zapasów, wynikających z narodowych planów społeczno-gospodarczych.
3.
Wartość zapasów bieżących i należności nie przeterminowanych, podlegających finansowaniu kredytem podstawowym, może być - na podstawie porozumienia między bankami a kredytobiorcami - ustalana w inny sposób niż określony w ust. 1 i 2, jeżeli zapewnia to bardziej prawidłowe ustalenie zapotrzebowania na kredyt podstawowy.
4.
Do prawidłowych zobowiązań zalicza się nie przeterminowane zobowiązania z tytułu płac i ubezpieczeń społecznych, podatku od funduszu płac, rozliczeń międzyokresowych biernych, rozliczeń z dostawcami i odbiorcami, nie przeterminowane zobowiązania wobec budżetu i jednostek nadrzędnych (zjednoczeń lub jednostek równorzędnych) oraz środki funduszów specjalnych prawidłowo zaangażowane w obrocie.
§  10.
Banki udzielają kredytu podstawowego w zasadzie na okresy roczne. Krótsze okresy mogą być stosowane w razie dużej zmienności zapotrzebowania na kredyt.
§  11.
1.
Kredyt dodatkowy jest przeznaczony na finansowanie zapasów sezonowych i zapasów o charakterze rezerw.
2.
Kredyt dodatkowy może być przyznany do wysokości pełnej wartości zapasów i na czas ich utrzymywania się.
§  12.
1.
Kredyt przejściowy jest przeznaczony na finansowanie zapasów, z wyjątkiem wymienionych w § 11 ust. 1, oraz należności przekraczających wartości zapasów i należności ustalonych zgodnie z przepisami § 9.
2.
Kredyt przejściowy może być również udzielony w razie przejściowych trudności płatniczych kredytobiorcy.
3.
Kredyt przejściowy może być przyznany na okres nie dłuższy niż rok, a w wypadku, o którym mowa w ust. 2, nie dłuższy niż 30 dni.
§  13.
Inne kredyty obrotowe mogą być udzielane na finansowanie składników majątkowych zaliczonych do środków obrotowych, które nie mogą być finansowane kredytem podstawowym, przejściowym i dodatkowym.
§  14.
1.
Banki udzielają jednostkom gospodarki uspołecznionej działającym według zasad rozrachunku gospodarczego:
1)
kredytów na inwestycje podlegające - zgodnie z zasadami planowania - zaliczeniu do inwestycji rozwojowych,
2)
kredytów na budownictwo mieszkaniowe.
2.
Niezależnie od kredytów, o których mowa w ust. 1, banki udzielają kredytu dewizowego na finansowanie niektórych rodzajów importu inwestycyjnego zgodnie z odrębnymi przepisami.
§  15.
Warunki udzielania i spłaty kredytów inwestycyjnych, o których mowa w § 14, ustalają przepisy w sprawie finansowania inwestycji w jednostkach gospodarki uspołecznionej oraz przepisy w sprawie finansowania budownictwa mieszkaniowego.
§  16.
1.
Banki mogą udzielać kredytów antycypacyjnych:
1)
na poczet wpływów środków niektórych funduszów specjalnych, gromadzonych na odrębnych rachunkach bankowych,
2)
na poczet wpływów środków funduszów przeznaczonych na finansowanie inwestycji, a zwłaszcza na finansowanie inwestycji modernizacyjnych,
3)
na fundusz płac.
2.
Kredyty antycypacyjne (ust. 1 pkt 2) stanowią uzupełniające źródło finansowania inwestycji odtworzeniowo-modernizacyjnych i pozostałych inwestycji związanych z działalnością gospodarczą w razie braku środków właściwych funduszów.
§  17.
Jednostki gospodarki uspołecznionej, które nie działają według zasad rozrachunku gospodarczego, mogą korzystać z kredytów obrotowych i inwestycyjnych w wypadkach określonych w przepisach normujących gospodarkę finansową i finansowanie inwestycji w tych jednostkach.
§  18.
1.
Do jednostek gospodarki uspołecznionej naruszających zasady prawidłowej gospodarki banki mogą stosować środki oddziaływania kredytowego polegające na:
1)
odmowie udzielenia części lub całości kredytu,
2)
przedterminowym ściągnięciu części lub całości udzielonego kredytu oraz należności z tytułu zadłużenia przeterminowanego,
3)
podwyższeniu stopy oprocentowania kredytu obrotowego i inwestycyjnego,
4)
zaprzestaniu kredytowania działalności eksploatacyjnej,
5)
wstrzymaniu finansowania inwestycji w razie poważnych uchybień w jej realizacji.
2.
Uprawnienie banku do zastosowania środków oddziaływania, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5, powinno być zastrzeżone w umowie kredytowej.
§  19.
Banki powinny stosować środki oddziaływania w szczególności w razie stwierdzenia:
1)
pogorszenia rotacji środków obrotowych w stosunku do rotacji, o której mowa w § 8,
2)
wysokiego udziału zapasów nieprawidłowych w ogólnej wartości zapasów bieżących i nieprawidłowych,
3)
złej jakości produkowanych wyrobów,
4)
zmiany asortymentu produkcji dokonanej ze szkodą dla odbiorców lub naruszającej interes społeczny,
5)
przekroczenia planowanego wskaźnika opłacenia wzrostu wydajności pracy,
6)
nieprawidłowości w wykorzystaniu majątku trwałego i w realizacji inwestycji oraz opóźnienia w dochodzeniu do projektowanych zdolności produkcyjnych i w osiąganiu wskaźników techniczno-ekonomicznych założonych w dokumentacji,
7)
obniżenia stopnia sfinansowania zapasów funduszem statutowym poniżej obowiązującego minimum,
8)
innych wypadków poważniejszego naruszenia dyscypliny finansowej w działalności bieżącej lub inwestycyjnej.
§  20.
1.
Przy doborze środków oddziaływania kredytowego banki kierują się w szczególności charakterem i rozmiarami stwierdzonych nieprawidłowości, a przede wszystkim skutkami tego oddziaływania dla kredytobiorcy z punktu widzenia osiągnięcia celu oddziaływania.
2.
Środki oddziaływania kredytowego powinny być stosowane do czasu likwidacji nieprawidłowości będących przyczyną oddziaływania, a co najmniej do czasu podjęcia konkretnych środków zmierzających do ich likwidacji.