Ogólne zasady udzielania kredytów przez banki.

Monitor Polski

M.P.1976.15.68

| Akt utracił moc
Wersja od: 26 sierpnia 1981 r.

UCHWAŁA Nr 44
RADY MINISTRÓW
z dnia 5 marca 1976 r.
w sprawie ogólnych zasad udzielania kredytów przez banki.

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. - Prawo bankowe (Dz. U. Nr 20, poz. 108) Rada Ministrów uchwala, co następuje:

Przepisy ogólne.

§  1.
Banki przez udzielanie kredytów i kontrolę ich wykorzystania realizują politykę gospodarczą państwa, której podstawowe założenia są ujęte w narodowych planach społeczno-gospodarczych, w budżecie państwa i planie kredytowym.
§  2.
1.
Banki udzielają jednostkom gospodarki uspołecznionej i nie uspołecznionej kredytów:
1)
obrotowych na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej,
2)
inwestycyjnych na finansowanie nakładów inwestycyjnych,
3)
antycypacyjnych na poczet wpływów środków niektórych funduszów.
2.
Banki udzielają ludności kredytów na budownictwo mieszkaniowe, remonty budynków i lokali mieszkalnych oraz kredytów na cele konsumpcyjne.
3.
Podstawę udzielenia kredytu stanowi umowa między bankiem a kredytobiorcą.
§  3.
Banki są obowiązane różnicować warunki udzielania kredytów w zależności od oceny wyników działalności gospodarczej kredytobiorców i w razie stwierdzenia naruszenia zasad prawidłowej gospodarki stosować środki oddziaływania, o których mowa w § 18.
§  4.
1.
Kredyty podlegają spłacie w terminach ustalonych w umowach kredytowych.
2.
Terminy spłaty ustalone w umowach nie mogą być dłuższe od terminów maksymalnych, ustalonych dla określonych rodzajów kredytów w uchwale lub w odrębnych przepisach.
3.
Kredyty nie spłacone w terminie stanowią zadłużenie przeterminowane.
§  5.
1.
W celu zapewnienia zwrotu udzielonych kredytów banki mogą domagać się od kredytobiorców zabezpieczenia w sposób przewidziany w prawie cywilnym i w prawie wekslowym.
2.
Banki mogą zabezpieczać należności z tytułu udzielonych kredytów na nieruchomości stanowiącej własność kredytobiorcy w sposób przewidziany w art. 10 Prawa bankowego.

Kredytowanie jednostek gospodarki uspołecznionej.

§  6.
1.
Banki udzielają jednostkom gospodarki uspołecznionej działającym według zasad rozrachunku gospodarczego następujących kredytów obrotowych na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej:
1)
kredytu podstawowego,
2)
kredytu dodatkowego,
3)
kredytu przejściowego,
4)
innych kredytów obrotowych.
2.
Niezależnie od kredytów obrotowych, o których mowa w ust. 1, banki udzielają:
1)
kredytu na fundusz płac - zgodnie z przepisami o kontroli funduszu płac,
2)
kredytu dewizowego na finansowanie niektórych rodzajów importu - zgodnie z odrębnymi przepisami.
§  7.
1.
Składniki majątkowe zaliczane do środków obrotowych (zapasów i należności) finansowanych w części lub w całości kredytem określają przepisy normujące zasady gospodarki finansowej jednostek gospodarki uspołecznionej.
2.
Kryteria podziału zapasów na zapasy bieżące, sezonowe i rezerwy oraz zapasy nieprawidłowe ustala Prezes Narodowego Banku Polskiego.
§  8.
Kredyt podstawowy jest przeznaczony na finansowanie zapasów bieżących i należności nie przeterminowanych w granicach uzasadnionej rotacji, tj. odpowiadających prawidłowym potrzebom przedsiębiorstwa (zakładu), wynikającym z jego zadań gospodarczych oraz warunków zaopatrzenia, organizacji produkcji i sprzedaży - nie sfinansowanych funduszami własnymi w obrocie oraz prawidłowymi zobowiązaniami.
§  9.
1.
Wartość zapasów bieżących i należności nie przeterminowanych w granicach uzasadnionej rotacji (§ 8) ustala się biorąc za podstawę sprzedaż przewidywaną w danym okresie oraz relacje, jakie zachodziły w okresie poprzednim między przeciętnym stanem zapasów bieżących i nie przeterminowanych należności a wartością sprzedaży.
2.
Relacje, o których mowa w ust. 1, powinny być korygowane na podstawie:
1)
oceny prawidłowości gospodarki środkami obrotowymi w okresie poprzednim,
2)
zmian w warunkach działalności przedsiębiorstw,
3)
aktualnych założeń polityki gospodarczej w dziedzinie zapasów, wynikających z narodowych planów społeczno-gospodarczych.
3.
Wartość zapasów bieżących i należności nie przeterminowanych, podlegających finansowaniu kredytem podstawowym, może być - na podstawie porozumienia między bankami a kredytobiorcami - ustalana w inny sposób niż określony w ust. 1 i 2, jeżeli zapewnia to bardziej prawidłowe ustalenie zapotrzebowania na kredyt podstawowy.
4.
Do prawidłowych zobowiązań zalicza się nie przeterminowane zobowiązania z tytułu płac i ubezpieczeń społecznych, podatku od funduszu płac, rozliczeń międzyokresowych biernych, rozliczeń z dostawcami i odbiorcami, nie przeterminowane zobowiązania wobec budżetu i jednostek nadrzędnych (zjednoczeń lub jednostek równorzędnych) oraz środki funduszów specjalnych prawidłowo zaangażowane w obrocie.
§  10.
Banki udzielają kredytu podstawowego w zasadzie na okresy roczne. Krótsze okresy mogą być stosowane w razie dużej zmienności zapotrzebowania na kredyt.
§  11.
1.
Kredyt dodatkowy jest przeznaczony na finansowanie zapasów sezonowych i zapasów o charakterze rezerw.
2.
Kredyt dodatkowy może być przyznany do wysokości pełnej wartości zapasów i na czas ich utrzymywania się.
§  12.
1.
Kredyt przejściowy jest przeznaczony na finansowanie zapasów, z wyjątkiem wymienionych w § 11 ust. 1, oraz należności przekraczających wartości zapasów i należności ustalonych zgodnie z przepisami § 9.
2.
Kredyt przejściowy może być również udzielony w razie przejściowych trudności płatniczych kredytobiorcy.
3.
Kredyt przejściowy może być przyznany na okres nie dłuższy niż rok, a w wypadku, o którym mowa w ust. 2, nie dłuższy niż 30 dni.
§  13.
Inne kredyty obrotowe mogą być udzielane na finansowanie składników majątkowych zaliczonych do środków obrotowych, które nie mogą być finansowane kredytem podstawowym, przejściowym i dodatkowym.
§  14.
1.
Banki udzielają jednostkom gospodarki uspołecznionej działającym według zasad rozrachunku gospodarczego:
1)
kredytów na inwestycje podlegające - zgodnie z zasadami planowania - zaliczeniu do inwestycji rozwojowych,
2)
kredytów na budownictwo mieszkaniowe.
2.
Niezależnie od kredytów, o których mowa w ust. 1, banki udzielają kredytu dewizowego na finansowanie niektórych rodzajów importu inwestycyjnego zgodnie z odrębnymi przepisami.
§  15.
Warunki udzielania i spłaty kredytów inwestycyjnych, o których mowa w § 14, ustalają przepisy w sprawie finansowania inwestycji w jednostkach gospodarki uspołecznionej oraz przepisy w sprawie finansowania budownictwa mieszkaniowego.
§  16.
1.
Banki mogą udzielać kredytów antycypacyjnych:
1)
na poczet wpływów środków niektórych funduszów specjalnych, gromadzonych na odrębnych rachunkach bankowych,
2)
na poczet wpływów środków funduszów przeznaczonych na finansowanie inwestycji, a zwłaszcza na finansowanie inwestycji modernizacyjnych,
3)
na fundusz płac.
2.
Kredyty antycypacyjne (ust. 1 pkt 2) stanowią uzupełniające źródło finansowania inwestycji odtworzeniowo-modernizacyjnych i pozostałych inwestycji związanych z działalnością gospodarczą w razie braku środków właściwych funduszów.
§  17.
Jednostki gospodarki uspołecznionej, które nie działają według zasad rozrachunku gospodarczego, mogą korzystać z kredytów obrotowych i inwestycyjnych w wypadkach określonych w przepisach normujących gospodarkę finansową i finansowanie inwestycji w tych jednostkach.
§  18.
1.
Do jednostek gospodarki uspołecznionej naruszających zasady prawidłowej gospodarki banki mogą stosować środki oddziaływania kredytowego polegające na:
1)
odmowie udzielenia części lub całości kredytu,
2)
przedterminowym ściągnięciu części lub całości udzielonego kredytu oraz należności z tytułu zadłużenia przeterminowanego,
3)
podwyższeniu stopy oprocentowania kredytu obrotowego i inwestycyjnego,
4)
zaprzestaniu kredytowania działalności eksploatacyjnej,
5)
wstrzymaniu finansowania inwestycji w razie poważnych uchybień w jej realizacji.
2.
Uprawnienie banku do zastosowania środków oddziaływania, o których mowa w ust. 1 pkt 2-5, powinno być zastrzeżone w umowie kredytowej.
§  19.
Banki powinny stosować środki oddziaływania w szczególności w razie stwierdzenia:
1)
pogorszenia rotacji środków obrotowych w stosunku do rotacji, o której mowa w § 8,
2)
wysokiego udziału zapasów nieprawidłowych w ogólnej wartości zapasów bieżących i nieprawidłowych,
3)
złej jakości produkowanych wyrobów,
4)
zmiany asortymentu produkcji dokonanej ze szkodą dla odbiorców lub naruszającej interes społeczny,
5)
przekroczenia planowanego wskaźnika opłacenia wzrostu wydajności pracy,
6)
nieprawidłowości w wykorzystaniu majątku trwałego i w realizacji inwestycji oraz opóźnienia w dochodzeniu do projektowanych zdolności produkcyjnych i w osiąganiu wskaźników techniczno-ekonomicznych założonych w dokumentacji,
7)
obniżenia stopnia sfinansowania zapasów funduszem statutowym poniżej obowiązującego minimum,
8)
innych wypadków poważniejszego naruszenia dyscypliny finansowej w działalności bieżącej lub inwestycyjnej.
§  20.
1.
Przy doborze środków oddziaływania kredytowego banki kierują się w szczególności charakterem i rozmiarami stwierdzonych nieprawidłowości, a przede wszystkim skutkami tego oddziaływania dla kredytobiorcy z punktu widzenia osiągnięcia celu oddziaływania.
2.
Środki oddziaływania kredytowego powinny być stosowane do czasu likwidacji nieprawidłowości będących przyczyną oddziaływania, a co najmniej do czasu podjęcia konkretnych środków zmierzających do ich likwidacji.

Kredytowanie jednostek gospodarki nie uspołecznionej i osób fizycznych.

§  21. 1
(uchylony).
§  22.
Banki udzielają rybakom morskim i osadnikom rybackim kredytów inwestycyjnych na budowę i remonty zagród, hangarów na tabor pływający, zakup i remont taboru pływającego, zakup sprzętu dla tego taboru oraz na zagospodarowanie.
§  23.
Banki udzielają jednostkom gospodarki nie uspołecznionej nie wymienionym w § 21 i 22 kredytów:
1)
obrotowych na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej,
2)
inwestycyjnych na finansowanie inwestycji związanych z działalnością gospodarczą.
§  24.
Banki udzielają ludności kredytów na:
1)
uzupełnienie wkładów do spółdzielni budownictwa mieszkaniowego,
2)
budowę i remont domów jednorodzinnych i lokali w małych domach mieszkalnych oraz na zakup i zagospodarowanie działek budowlanych,
3)
budowę i remont domów mieszkalno-pensjonatowych,
4)
remonty budynków wielomieszkaniowych,
5)
zakup artykułów przemysłowych i opłacenie należności za usługi,
6)
pierwsze zagospodarowanie się absolwentów średnich szkół zawodowych oraz szkół wyższych,
7)
inne cele (kredyty gotówkowe, kredyty członkowskie w bankach spółdzielczych).
§  25.
1.
Banki są obowiązane kontrolować celowość udzielenia kredytów, o których mowa w § 21-24, oraz zgodność zużycia udzielonych kredytów z celami, na które zostały one udzielone.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy kredytów, które na podstawie odrębnych przepisów są udzielane na cele nie wymagające udokumentowania.
3.
W razie stwierdzenia, że:
1)
kredyt został zużyty niezgodnie z przeznaczeniem,
2)
kredytobiorca odstąpił od realizacji celu, na który kredyt został udzielony,
3)
spłata kredytu nie przebiega terminowo,
4)
kredytobiorca nie spełnia innych warunków ustalonych w umowie kredytowej,

banki stosują odpowiednio przepisy § 18 ust. 1 pkt 2 i ust. 2.

Przepisy końcowe.

§  26.
Właściwi ministrowie dostosują do przepisów niniejszej uchwały w terminie do dnia 30 czerwca 1976 r. zasady ekonomiczno-finansowe wprowadzone w podległych zjednoczeniach i przedsiębiorstwach na podstawie uchwały nr 329 Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1972 r. w sprawie wprowadzania kompleksowych zasad ekonomiczno-finansowych w niektórych jednostkach i organizacjach gospodarczych.
§  27.
1.
Minister Finansów ustala szczegółowe zasady udzielania kredytów dla niektórych grup kredytobiorców lub kredytów określonego rodzaju.
2.
Tryb udzielania kredytów, zabezpieczenia i spłaty oraz kontroli prawidłowości wykorzystania kredytów przez kredytobiorców ustalają prezesi banków, a dla banków spółdzielczych Prezes Banku Gospodarki Żywnościowej.
§  28.
Uchwała wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 § 21 uchylony przez § 10 pkt 6 uchwały nr 166 z dnia 10 sierpnia 1981 r. w sprawie zasad udzielania przez banki kredytów na rozwój produkcji rolniczej (M.P.81.20.191) z dniem 26 sierpnia 1981 r.