Monitor Polski

M.P.2015.1271

| Akt obowiązujący
Wersja od: 5 października 2015 r.

UMOWA
między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Czeskiej o współpracy na wodach granicznych w dziedzinie gospodarki wodnej,
podpisana w Pradze dnia 20 kwietnia 2015 r.

Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Czeskiej, zwane dalej "Umawiającymi się Stronami",

uwzględniając umowy wiążące Rzecząpospolitą Polską i Republikę Czeską oraz obowiązujące umowy wielostronne, którymi są związane Rzeczypospolita Polska i Republika Czeska i które dotyczą dziedzin współpracy regulowanych niniejszą Umową, oraz zgodnie z prawodawstwem wewnętrznym Państw Umawiających się Stron,

w celu zapewnienia ochrony, wzajemnie skoordynowanego i racjonalnego użytkowania wód granicznych oraz poprawy ich jakości, a także zachowania i odnowy ekosystemów od wód zależnych, w tym ich różnorodności biologicznej,

w celu koordynacji wysiłków prowadzących do złagodzenia negatywnych skutków powodzi i suszy,

świadome tego, że wykorzystanie wód granicznych oraz ich ochrona przed zanieczyszczeniem stanowią ważne i pilne zadania, których efektywne rozwiązanie może być zapewnione w ramach ścisłej współpracy Umawiających się Stron,

przekonane, że współpraca na wodach granicznych jest obustronnie korzystna i sprzyja umacnianiu dobrosąsiedzkich stosunków,

uzgodniły co następuje:

Artykuł  1

Przedmiot współpracy

1. Współpraca, zgodnie z Umową między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Czeskiej o współpracy na wodach granicznych w dziedzinie gospodarki wodnej, zwaną dalej "Umową", dotyczy polsko-czeskich wód granicznych, którymi są wszystkie wody powierzchniowe i podziemne, którymi przebiega granica państwowa między Państwami Umawiających się Stron, oraz wody w tych miejscach, w których są one tą granicą przecięte.
2. Postanowienia Umowy mają odpowiednie zastosowanie również do:
1) wód powierzchniowych i podziemnych w pobliżu granicy państwowej, jeżeli realizowane na nich przedsięwzięcia mogą mieć istotny wpływ na stosunki wodne na terytorium Państwa drugiej Umawiającej się Strony;
2) urządzeń wodnych, wodociągów, kanalizacji, które przecina, lub którymi przebiega granica państwowa;
3) obszarów zalewowych wód granicznych.
Artykuł  2

Zakres współpracy

Współpraca obejmuje w szczególności następujące dziedziny:

1) zmiany stosunków wodnych;
2) utrzymywania i regulacji cieków wodnych;
3) budowy, eksploatacji i utrzymywania urządzeń wodnych oraz każdej działalności, która może mieć wpływ na wody graniczne i stosunki wodne;
4) ochrony wód powierzchniowych i podziemnych przed zanieczyszczeniem, utrzymywania oraz poprawy ich jakości;
5) prewencji, ochrony i zabezpieczenia przeciwdziałającego powodziom i niebezpiecznym zjawiskom lodowym, łącznie z wzajemną wymianą informacji;
6) zapobiegania i likwidacji nadzwyczajnych zanieczyszczeń wód granicznych oraz wymiany informacji w takich sytuacjach;
7) poborów wód powierzchniowych i podziemnych;
8) ochrony stanu ilościowego wód powierzchniowych i podziemnych;
9) zrzutów ścieków;
10) stref ochronnych ujęć wód powierzchniowych i podziemnych;
11) wykorzystywania energii wodnej;
12) wydobywania materiałów rzecznych z koryt cieków wodnych;
13) monitoringu jakości i ilości wód powierzchniowych i podziemnych, oceny oraz wymiany jego wyników;
14) planowania w gospodarowaniu wodami i bilansowania zasobów wodnych;
15) wykorzystywania wód granicznych do żeglugi;
16) ochrony wód granicznych jako elementu środowiska naturalnego;
17) wykorzystywania zasobów wodnych w okresie suszy hydrologicznej;
18) melioracji.
Artykuł  3

Postanowienia ogólne

1. Umawiające się Strony mają prawo do sprawiedliwego i racjonalnego korzystania z wód granicznych, zgodnie z zasadami, o których mowa w ustępie 2.
2. Umawiające się Strony będą działały tak, aby właściwe organy i instytucje ich Państw:
1) korzystały i utrzymywały wody graniczne oraz związane z nimi obiekty i urządzenia w sposób niepowodujący szkód na terytorium Państwa drugiej Umawiającej się Strony oraz niepogarszający w znacznym stopniu stosunków wodnych;
2) nie podejmowały bez uzgodnienia z drugą Umawiającą się Stroną żadnych działań, które miałyby wpływ na stosunki wodne i żeglugowe na terytorium Państwa drugiej Umawiającej się Strony;
3) z wyprzedzeniem informowały się wzajemnie o przygotowywanych projektach, planach i przedsięwzięciach, mogących mieć wpływ na wody graniczne, w celu dokonania oceny ich ewentualnych skutków;
4) dbały, aby przedsięwzięcia realizowane na terytoriach ich Państw przyczyniały się do ochrony środowiska na wodach granicznych oraz w ich otoczeniu i podejmowały niezbędne kroki zmierzające do ograniczenia, kontroli i obniżenia ich ewentualnych negatywnych skutków na terytoriach swoich Państw.
Artykuł  4

Polsko-Czeska Komisja do spraw Wód Granicznych

1. W celu realizacji postanowień Umowy Umawiające się Strony ustanawiają Polsko-Czeską Komisję do spraw Wód Granicznych, zwaną dalej "Komisją".
2. Umawiające się Strony mianują do Komisji swoich przedstawicieli.
3. Skład, zadania i tryb pracy Komisji określa jej Statut, który stanowi załącznik do Umowy, będący jej integralną częścią.
Artykuł  5

Kompetencje Komisji

1. Komisja zajmuje się w szczególności bieżącym omawianiem i rozwiązywaniem spraw związanych ze współpracą na wodach granicznych, w dziedzinach wymienionych w artykule 2 oraz w Statucie.
2. Komisja może opracowywać propozycje porozumień wykonawczych i koordynujących dla realizacji poszczególnych zadań wynikających z Umowy i zgodnie z przyjętymi procedurami opracowywać dla wybranych wód granicznych wspólne bilanse wodne i plany ramowe.
3. Komisja współpracuje ze Stałą Polsko-Czeską Komisją Graniczną w zakresie związanym z zapewnieniem ustalonego przebiegu i charakteru granicy państwowej na wodach granicznych oraz w zakresie spraw dotyczących obiektów i urządzeń położonych w pobliżu granicy państwowej.
4. Komisja współpracuje, jeżeli jest to merytorycznie celowe, z Międzynarodową Komisją Ochrony Odry przed Zanieczyszczeniem, Międzynarodową Komisją Ochrony Łaby, Międzynarodową Komisją Ochrony Dunaju oraz z innymi organizacjami międzynarodowymi w sprawach uregulowanych w Umowie.
Artykuł  6

Przedsięwzięcia i działania na wodach granicznych

1. W przypadku planowania do realizacji przedsięwzięć i działań na wodach granicznych Umawiające się Strony dokonują oceny ich ewentualnego oddziaływania na te wody.
2. Umawiająca się Strona, która planuje przedsięwzięcie lub działanie mające wpływ na wody graniczne, przekazuje drugiej Umawiającej się Stronie, z odpowiednim wyprzedzeniem, wszystkie niezbędne dane. Na podstawie tych danych Umawiające się Strony uzgadniają w ramach Komisji dalsze kroki, odnoszące się do przygotowania i realizacji tych przedsięwzięć i działań. Zgodnie z procedurami przyjętymi przez Komisję możliwa jest bezpośrednia współpraca właściwych organów i upoważnionych jednostek.
Artykuł  7

Ochrona wód granicznych

1. Umawiające się Strony współpracują przy zapobieganiu, ograniczaniu i zmniejszaniu zanieczyszczeń wód granicznych w celu racjonalnego wykorzystania i ochrony tych wód.
2. Umawiające się Strony dążą do zmniejszenia zanieczyszczeń wód granicznych oraz podejmują niezbędne przedsięwzięcia, służące ograniczaniu, kontrolowaniu i zmniejszaniu negatywnego oddziaływania na nie, wynikającego z działalności prowadzonej na terytoriach Państw Umawiających się Stron.
3. Umawiające się Strony, zgodnie ze swoimi przepisami prawnymi, wspierają budowę urządzeń wodnych oraz realizację przedsięwzięć, które będą zapobiegać negatywnym wpływom na jakość i ilość wód granicznych lub je łagodzić.
4. Umawiające się Strony, zgodnie z procedurami przyjętymi przez Komisję, zapewniają systematyczne badania jakości i ilości wód granicznych, ocenę wyników i ich wzajemną wymianę.
Artykuł  8

Nadzwyczajne zanieczyszczenia wód granicznych

Umawiające się Strony współpracują przy zapobieganiu oraz usuwaniu przyczyn i skutków nadzwyczajnych zanieczyszczeń wód granicznych. Umawiające się Strony uzgodnią w szczególności:

1) techniczne, technologiczne, organizacyjne i inne procedury zapobiegania oraz likwidacji nadzwyczajnych zanieczyszczeń wód;
2) systemy kontroli oraz wytyczne dotyczące powiadamiania i ostrzegania o przypadkach nadzwyczajnego zanieczyszczenia wód;
3) zakres i sposób udzielania wzajemnej pomocy.
Artykuł  9

Monitorowanie

1. Umawiające się Strony zapewniają, w zakresie i terminach uzgodnionych przez Komisję, przekazywanie i ocenianie danych hydrologicznych, hydrogeologicznych i meteorologicznych oraz informacji, zgodnie z procedurami przyjętymi przez Komisję.
2. Umawiające się Strony w tym celu instalują, eksploatują i utrzymują urządzenia do pomiarów hydrologicznych, hydrogeologicznych i meteorologicznych, wchodzące w skład sieci monitorującej wraz z potrzebnymi urządzeniami technicznymi i telekomunikacyjnymi.
Artykuł  10

Ochrona przed powodziami, zjawiskami lodowymi i suszą

1. W ramach Komisji Umawiające się Strony koordynują i uzgadniają przygotowanie przedsięwzięć, budowę, utrzymanie i eksploatację urządzeń służących do ochrony przed powodziami, zjawiskami lodowymi i suszą, w razie potrzeby inicjują przygotowanie oraz realizację przedsięwzięć na wodach granicznych, służących obu Umawiającym się Stronom.
2. Umawiające się Strony współpracują również w ramach Komisji w zakresie zapobiegania powodzi.
3. Umawiające się Strony uzgodnią w ramach Komisji procedury powiadamiania i ostrzegania w przypadkach:
1) powodzi i występowania niebezpiecznych zjawisk lodowych;
2) suszy hydrologicznej;
3) nadzwyczajnych zmian wielkości przepływu.
Artykuł  11

Finansowanie i realizacja przedsięwzięć gospodarki wodnej i działań na wodach granicznych

1. Każda Umawiająca się Strona ponosi koszty przedsięwzięć przeprowadzonych na terytorium swojego Państwa, które będą służyć wyłącznie jej interesom.
2. Koszty przedsięwzięć przeprowadzonych na terytorium Państwa jednej z Umawiających się Stron, które to przedsięwzięcia będą służyć jedynie interesom drugiej Umawiającej się Strony, ponosi ta Umawiająca się Strona, której interesom będą te przedsięwzięcia służyć, o ile Komisja nie ustali inaczej.
3. Koszty przeprowadzonych przedsięwzięć, które będą służyć interesom obu Umawiających się Stron, ponoszą Umawiające się Strony proporcjonalnie do odnoszonych korzyści bez względu na to, czy prace będą wykonane na terytorium Państwa jednej czy obu Umawiających się Stron, o ile Komisja nie ustali inaczej.
4. Koszty robót na wodach granicznych ponoszą Umawiające się Strony w równej części, o ile Komisja nie ustali inaczej.
5. Umawiające się Strony pokrywają w równych częściach koszty przygotowania dokumentacji wspólnych przedsięwzięć na wodach granicznych, o ile Komisja nie ustali inaczej.
6. Koszty zgodne z ustępami 2-5 podlegają corocznemu rozliczeniu.
7. Rozliczenie kosztów przeprowadzonych przedsięwzięć między Umawiającymi się Stronami dokonuje się za pomocą prac i dostaw materiałów służących do realizacji tych przedsięwzięć.
8. Jeśli przez dłuższy czas rozliczenie roczne wykazuje saldo na korzyść jednej Umawiającej się Strony, którego nie można wyrównać w sposób wymieniony w ustępie 7, wówczas Umawiające się Strony mogą w ramach działań Komisji umówić się co do wyrównania finansowego.
9. Wycena prac i dostaw materiałów, wspólna kolaudacja i wzajemne rozliczenie kosztów przedsięwzięć na wodach granicznych są przeprowadzane na podstawie procedur przyjętych przez Komisję.
Artykuł  12

Postępowania wodnoprawne

1. Postępowania wodnoprawne dotyczące przedsięwzięć na wodach granicznych są przeprowadzane zgodnie z prawem wewnętrznym tej Umawiającej się Strony, na terytorium Państwa której te przedsięwzięcia są realizowane. W postępowaniu wodnoprawnym prowadzonym w tym celu uwzględnia się stanowisko drugiej Umawiającej się Strony.
2. Dla przedsięwzięć, które są realizowane na terytoriach obu Państw, pozwolenie wodnoprawne wydaje właściwy organ Umawiającej się Strony dla tej części przedsięwzięcia, które jest realizowane na terytorium jej Państwa. Oba postępowania wodnoprawne muszą być koordynowane przez właściwe organy obu Umawiających się Stron.
3. O postępowaniach wodnoprawnych prowadzonych przez właściwe organy Umawiających się Stron, Umawiające się Strony będą się informowały za pośrednictwem swoich przedstawicieli w Komisji.
4. Właściwe organy Państw Umawiających się Stron mogą nawiązywać bezpośrednie kontakty w ramach prowadzonych postępowań wodnoprawnych.
Artykuł  13

Rozstrzyganie sporów

Spory, które powstaną w związku z interpretacją lub stosowaniem Umowy, i których Komisja nie będzie w stanie samodzielnie rozstrzygnąć, będą rozstrzygane w drodze negocjacji między Umawiającymi się Stronami.

Artykuł  14

Postanowienia przejściowe i końcowe

1. Umowa podlega zatwierdzeniu zgodnie z prawem wewnętrznym Państw każdej z Umawiających się Stron, co zostanie stwierdzone w drodze wymiany not dyplomatycznych i wejdzie w życie w dniu doręczenia późniejszej noty mówiącej o zatwierdzeniu.
2. Umowa zawarta jest na czas nieokreślony. Każda z Umawiających się Stron może wypowiedzieć Umowę na piśmie, w drodze dyplomatycznej, najpóźniej na sześć miesięcy przed upływem danego roku kalendarzowego; w takim przypadku Umowa traci moc 31 grudnia danego roku. Utrata mocy Umowy nie narusza realizacji wcześniej rozpoczętych wspólnych przedsięwzięć. Dla pokrycia kosztów takich przedsięwzięć stosuje się postanowienia artykułu 11 Umowy.
3. Z dniem wejścia w życie Umowy w stosunkach między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeską traci moc Umowa między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Czechosłowackiej o gospodarce wodnej na wodach granicznych, sporządzona w Pradze w dniu 21 marca 1958 roku.

Sporządzono w Pradze dnia 20 kwietnia 2015 roku, w dwóch egzemplarzach, każdy w językach polskim i czeskim, przy czym obydwa teksty posiadają jednakową moc.

ZAŁĄCZNIK

STATUT

Polsko-Czeskiej Komisji do spraw Wód Granicznych, zwanej dalej "Komisją"

Artykuł  1

Skład Komisji

1. Komisja składa się z delegacji Umawiających się Stron. Każda delegacja składa się najwyżej z dziewięciu członków.
2. Na czele polskiej części Komisji stoi Przewodniczący polskiej części, zwany dalej "Przewodniczącym", oraz jego Zastępca, na czele czeskiej części Komisji stoi Pełnomocnik ds. Wód Granicznych, zwany dalej "Pełnomocnikiem", oraz jego Zastępca.
3. Komisja może zapraszać na swoje posiedzenia ekspertów.
Artykuł  2

Zakres działalności Komisji

Zadaniem Komisji jest realizacja zadań wynikających z niniejszej Umowy, a w szczególności:

1) zatwierdzanie zasad oraz wytycznych dla planowania, przygotowywania, projektowania, budowania, eksploatacji oraz utrzymywania urządzeń wodnych oraz każdej działalności w dziedzinie gospodarki wodnej na wodach granicznych;
2) zatwierdzanie wytycznych dotyczących wyceny prac, realizacji oraz dostaw jak również wytycznych dotyczących wspólnej technicznej i finansowej kontroli oraz wzajemnych rozliczeń przedsięwzięć w dziedzinie gospodarki wodnej na wodach granicznych;
3) zatwierdzanie zasad systematycznej kontroli jakości wód granicznych, oceny i wzajemnej wymiany wyników, jak również kryteriów tej oceny i klasyfikacji jakości wód granicznych;
4) zatwierdzanie zasad systematycznego badania ilości wód granicznych, oceny i wzajemnej wymiany wyników łącznie z bilansowaniem, zatwierdzanie instalowania i eksploatowania urządzeń do prowadzenia wspólnych pomiarów (meteorologicznych, hydrologicznych i hydrogeologicznych), utrzymywanie przekrojów pomiarowych, stacji wodowskazowych i stacji monitoringu wód podziemnych na obszarach przygranicznych obu Państw;
5) zatwierdzanie zasad pomiarów hydrologicznych na wodach granicznych, ich oceny oraz wzajemnej wymiany wyników;
6) zatwierdzanie zasad dla przekazywania i wymiany danych hydrologicznych oraz meteorologicznych z uzgodnionych stacji monitoringowych (pomiarowych);
7) zatwierdzanie zasad wzajemnej współpracy w ramach ostrzegania, alarmowania oraz reagowania w przypadku wystąpienia nadzwyczajnych zagrożeń powodziowych;
8) zatwierdzanie zasad wzajemnej współpracy w ramach ostrzegania i alarmowania w przypadkach wystąpienia nadzwyczajnych zanieczyszczeń na wodach granicznych;
9) opiniowanie planowanych przedsięwzięć w dziedzinie gospodarki wodnej na wodach granicznych;
10) kontrolowanie, kierowanie i zatwierdzanie działalności wspólnych grup roboczych;
11) omawianie możliwości wykorzystania wód granicznych do żeglugi;
12) realizowanie innych zadań wynikających z Umowy;
13) rozstrzyganie sporów powstałych w związku z realizacją Umowy.
Artykuł  3

Posiedzenia Komisji

1. Posiedzenia Komisji odbywają się zazwyczaj raz w roku.
2. Posiedzenie Komisji odbywa się, jeśli nie uzgodniono tego inaczej, na zmianę na terytorium Państw Umawiających się Stron.
3. Posiedzenia Komisji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zwołuje i prowadzi Przewodniczący, a na terytorium Republiki Czeskiej Pełnomocnik.
4. Nadzwyczajne posiedzenie Komisji odbywa się na wniosek Przewodniczącego lub Pełnomocnika, nie później niż dwa miesiące po złożeniu tego wniosku, na terytorium Państwa tej Umawiającej się Strony, której Przewodniczący lub Pełnomocnik wnioskował o to posiedzenie.
5. Przewodniczący i Pełnomocnik mogą omawiać w razie potrzeby aktualne kwestie współpracy na wodach granicznych także pomiędzy posiedzeniami Komisji. O wynikach tych rozmów poinformują Komisję na jej najbliższym posiedzeniu.
6. Językami roboczymi Komisji są język polski i język czeski.
7. Z każdego posiedzenia Komisji sporządzany jest Protokół w dwóch egzemplarzach, każdy w języku polskim i języku czeskim, przy czym obydwa teksty są wiążące. Protokoły podpisują Przewodniczący i Pełnomocnik, a w przypadku ich nieobecności ich Zastępcy. Protokoły zatwierdzają Umawiające się Strony zgodnie ze swoimi przepisami wewnętrznymi. Protokoły wchodzą w życie w dniu doręczenia późniejszego zawiadomienia o zatwierdzeniu Protokołu przez drugą Umawiającą się Stronę.
Artykuł  4

Sposób pracy Komisji

1. Komisja ustanawia swój regulamin.
2. Do podjęcia decyzji przez Komisję wymagana jest zgoda obu delegacji Umawiających się Stron.
3. W celu realizacji zadań wynikających z Umowy Komisja powołuje wspólne grupy robocze i zatwierdza zasady ich działania. W ramach wspólnych grup roboczych Komisja może powołać zespół ekspertów. Narady wspólnych grup roboczych oraz zespołów ekspertów odbywają się na zmianę na terytorium Państw Umawiających się Stron.
4. Przewodniczący i Pełnomocnik powołują kierowników właściwych części wspólnych grup roboczych i zespołów ekspertów. O tym mianowaniu informują siebie nawzajem.
5. Kierownicy obu części wspólnych grup roboczych są członkami delegacji.
6. Przewodniczący i Pełnomocnik w pilnych przypadkach mogą podejmować decyzje drogą korespondencyjną. Decyzje te zostaną włączone do Protokołu z najbliższego posiedzenia Komisji.
Artykuł  5

Pokrywanie kosztów działalności Komisji

1. Każda Umawiająca się Strona pokrywa koszty uczestnictwa w posiedzeniach Komisji członków swojej delegacji oraz wyznaczonych przez siebie ekspertów, a także działalności swoich części wspólnych grup roboczych.
2. Pozostałe koszty powstałe w związku z działalnością Komisji obie Umawiające się Strony pokrywają w proporcjach uzgodnionych przez Komisję.