Wysokość składek za ubezpieczenie na wypadek niezdolności do zarobkowania lub śmierci wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej, oraz zasady podwyższania lub obniżania tychże składek w poszczególnych przedsiębiorstwach zależnie od warunków higjenicznych i bezpieczeństwa pracy.

Dziennik Ustaw

Dz.U.1934.1.2

| Akt utracił moc
Wersja od: 1 lutego 1936 r.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 30 grudnia 1933 r.
o wysokości składek za ubezpieczenie na wypadek niezdolności do zarobkowania lub śmierci wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej, oraz w sprawie zasad podwyższania lub obniżania tychże składek w poszczególnych przedsiębiorstwach zależnie od warunków higjenicznych i bezpieczeństwa pracy, wydane w zakresie podwyższania lub obniżania składek w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu, Ministrem Spraw Wojskowych i Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych.

Na podstawie art. 221 i 222 ust. (1) ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. R. P. Nr. 51, poz. 396) zarządza się co następuje:
Wysokość składki za ubezpieczenie od wypadków i chorób zawodowych pracowników, zatrudnionych przez poszczególnych pracodawców, ustala się według stopnia niebezpieczeństwa wypadku i choroby zawodowej, istniejącego w tym rodzaju zakładów pracy, do którego ze względu na swój charakter należy zakład, prowadzony przez pracodawcę.

Podział zakładów pracy na poszczególne rodzaje w ramach gałęzi (grup) gospodarczych oraz miarę stopnia niebezpieczeństwa dla poszczególnych rodzajów zakładów, wyrażoną w kategorjach niebezpieczeństwa, zawiera załącznik 1 do rozporządzenia niniejszego.

Za zakłady pracy w rozumieniu rozporządzenia niniejszego uważa się wszelkie przedsiębiorstwa, gospodarstwa oraz inne zatrudnianie osób, podlegających obowiązkowi ubezpieczenia od wypadków w zatrudnieniu i chorób zawodowych.

Dla każdej kategorji niebezpieczeństwa ustala się w załączniku 2 do rozporządzenia niniejszego klasy niebezpieczeństwa, oznaczone kolejnemi liczbami oraz klasę średnią, w ten sposób, że liczby, oznaczające klasy najniższą i najwyższą, różnią się o 25% od liczby, oznaczającej klasę średnią.
Wysokość składki, wyrażoną w procencie zarobku, stanowi iloczyn liczby, oznaczającej właściwą klasę niebezpieczeństwa, i jednostki taryfowej, zaokrąglony wzwyż do drugiego znaku dziesiętnego.

Jednostka taryfowa wynosi 0,055.

Wysokość składki w każdej klasie niebezpieczeństwa podaje załącznik 3 do rozporządzenia niniejszego.

Poszczególne zakłady pracy zalicza się według załącznika 1, do właściwych im kategoryj niebezpieczeństwa zależnie od rodzaju zakładu pracy, do którego w myśl tegoż załącznika należy dany zakład.

Przy zaliczaniu należy uwzględniać, że ustalone w załączniku 1 kategorje niebezpieczeństwa odnoszą się do zakładów pracy o składzie normalnym, że uwzględniają więc również - o ile w załączniku 1 wyraźnie inaczej nie zaznaczono - wszystkie zakłady i czynności pomocnicze, stanowiące normalnie część składową zakładów pracy danego rodzaju, jak administrację (czynności biurowe, kancelaryjne, handlowe i t. p.), nadzór nad zakładem, roboty manipulacyjne i transportowe, roboty w magazynach, ładowniach, opalanie, oświetlanie i czyszczenie pracowni, konserwację budynków i urządzeń i t. p. prace, dokonywane we własnym zarządzie, jeżeli prace te służą własnym celom zakładu pracy i nie przekraczają zwykłych rozmiarów.

Za części składowe gospodarstwa rolnego uważać należy wykonywane w normalnym zakresie: administrację gospodarstwem, uprawę roli, ogrodów, meljoracje, zbieranie i przetwarzanie płodów, obsługę inwentarza żywego, pasieki, obsługę kuchenną, naprawę narzędzi, konserwację budynków, wozów i t. p.; w gospodarstwie zaś leśnem: administrację gospodarstwem, dozorowanie, prace przy odnowieniu, pielęgnowaniu, ochronie i urządzeniu lasu, meljoracje leśne, naprawę dróg, konserwację budynków, zwózkę drzewa własnemi zaprzęgami lub kolejkami.

Nie uważa się za normalną część gospodarstwa rolnego gorzelni, która zawsze podlega zaliczeniu oddzielnie od gospodarstwa rolnego. Oddzielnie też od gospodarstwa rolnego lub leśnego zalicza się młyny, tartaki, cegielnie, łomy i t. p. zakłady o charakterze przemysłowym, o ile produkty w nich przerabiane, wytwarzane lub wydobywane nie są przeznaczone wyłącznie do zużycia w danem gospodarstwie, lecz także na zbyt lub o ile przerabia się w nich także obce surowce za opłatą.

Za zakłady pracy, używające maszyn o napędzie mechanicznym (wytwórnie z napędem mechanicznym), uważa się takie zakłady pracy, które stosują do napędu maszyn roboczych przynajmniej jeden silnik parowy, wybuchowy, spalinowy, elektryczny, wodny, powietrzny lub kierat, poruszany przez zwierzęta.

Zakłady pracy, używające wymienionych silników o łącznej mocy nieprzekraczającej 2 KM, połączonych z maszyną roboczą bezpośrednio lub też pasem o szerokości do 25 mm, nie uważa się za zakłady, używające maszyn o napędzie mechanicznym.

Za zakłady, używające maszyn o napędzie mechanicznym, uważa się również, w rozumieniu rozporządzenia niniejszego, zakłady pracy, stosujące naczynia pod ciśnieniem, w których ciśnienie może przekroczyć 0,5 atn (atmosfer nadciśnienia).

Jeżeli zakładu pracy, złożonego z kilku części, różniących się wyraźnie między sobą, nie można zaliczyć jako całości, lecz tylko według jego części składowych, a to z powodu braku w załączniku 1 zupełnie odpowiedniej pozycji, należy każdą jego samoistną część zaliczyć oddzielnie; postanowienie to ma zastosowanie pod warunkiem, że dla każdej z tych części prowadzone są odrębne listy płac i że nie zatrudnia się w nich wspólnych pracowników.
W braku warunków, określonych w paragrafie poprzednim dla oddzielnego zaliczenia samoistnych części złożonego zakładu pracy, należy taki zakład, dla którego w załączniku 1 niema odpowiedniej pozycji, zaliczyć jako "mieszany zakład pracy" według przepisów § 10 rozporządzenia niniejszego.

Jako "mieszane zakłady pracy" należy zaliczyć według przepisu § 10 również te zakłady pracy, które ze względu na zakres wykonywanych w nich prac nie można uważać za przedsiębiorstwa o składzie normalnym w rozumieniu § 4, ponieważ posiadają one pewne części pomocnicze lub uboczne, nieuwzględnione w odpowiedniej pozycji załącznika 1, i gdy tego nienormalnego ich składu nie można uwzględnić przez wybór odpowiedniej klasy niebezpieczeństwa w granicach kategorji niebezpieczeństwa, przewidzianej dla zakładu głównego.

Zakłady pracy, dla których powyższe przepisy okażą się niewystarczające do oznaczenia kategorji niebezpieczeństwa, albo też takie, których nie można podciągnąć pod pozycje, ustalone w załączniku 1, bez zrównania ich w ten sposób z przedsiębiorstwami zupełnie innego rodzaju i o istotnie różnem niebezpieczeństwie wypadku, należy zaliczać w każdym poszczególnym wypadku do kategorji niebezpieczeństwa, odpowiadającej ich rodzajowi i niebezpieczeństwu wypadku.
Zakład pracy zalicza się w zasadzie do średniej klasy danej kategorji niebezpieczeństwa, a do klasy niższej lub wyższej wtedy, gdy istniejące w nim niebezpieczeństwo, wypadku lub choroby zawodowej w stosunku do przeciętnego jest mniejsze lub większe.

Mniejsze lub większe, w stosunku do przeciętnego, niebezpieczeństwo wypadku lub choroby zawodowej należy przyjmować w każdym razie wówczas, gdy zachodzą znamiona, ustalone w tym celu przy poszczególnych pozycjach załącznika 1.

Niezależnie od przepisu ustępu poprzedniego należy uwzględnić przedewszystkiem następujące okoliczności:

1)
prowadzenie przy pomocy służby bezpieczeństwa pracy, utworzonej w obrębie zakładu pracy i z personelu zakładu dla przeciwdziałania wypadkom, a uznanej przez Zakład Ubezpieczenia od Wypadków, systematycznej akcji zapobiegania wypadkom, dającej trwałe wyniki, jako okoliczność zmniejszającą niebezpieczeństwo;
2)
zastosowanie specjalnych urządzeń ochronnych ponad wymagania ustalone obowiązującemi przepisami, jako okoliczność zmniejszającą niebezpieczeństwo;
3)
niedostateczne lub wadliwe warunki oświetlenia oraz brak dbałości o utrzymanie stanu i porządku zarówno pomieszczeń roboczych, jak i całego terenu zakładu pracy, jako okoliczność zwiększającą niebezpieczeństwo;
4)
przestronność pomieszczeń, celowość dróg komunikacyjnych i ratowniczych w obrębie zabudowań, wzajemne rozplanowanie zabudowań i urządzeń w zakładzie pracy i związane z tem rozmiary transportu;
5)
zatrudnianie z pomiędzy robotników, zajętych przy maszynach roboczych, więcej niż połowy, przy maszynach bezpośrednio połączonych z silnikami elektrycznemi, jako okoliczność zmniejszającą niebezpieczeństwo;
6)
stosowanie generatora gazowego, ustawionego w pomieszczeniu nieotwartem, jako okoliczność zwiększającą niebezpieczeństwo;
7)
posiadanie pomieszczeń roboczych, wadliwie lub niedostatecznie przewietrzanych oraz anormalnie zakurzonych, zamglonych, zadymionych i t. p., jako okoliczność zwiększającą niebezpieczeństwo;
8)
wykonywanie prac, narażających na zatrucie ołowiem lub rtęcią, gdy materjały te występują w postaci łatwo przyswajalnej, jako okoliczność zwiększającą niebezpieczeństwo;
9)
brak metodycznego stosowania środków ochrony indywidualnej, potrzebnych przy danej pracy (okulary, środki przeciwpyłowe i przeciwgazowe, rękawice, obuwie ochronne i t. d.), jako okoliczność zwiększającą niebezpieczeństwo;
10)
zatrudnianie osób niefachowych przy pracach, wymagających specjalnych kwalifikacyj, jako okoliczność zwiększającą niebezpieczeństwo;
11)
większy zakres prac biurowych lub handlowych poza obrębem terytorialnym głównego zakładu pracy, jako okoliczność zmniejszającą niebezpieczeństwo.

Jeżeli w danem przedsiębiorstwie zachodzą zarówno okoliczności, wskazujące na mniejsze niebezpieczeństwo, jak też okoliczności, wskazujące na większe niebezpieczeństwo, okoliczności te należy rozważyć, przeciwstawiając je sobie wzajemnie.

Nadto dla ustalenia stopnia niebezpieczeństwa mogą być wzięte pod uwagę rodzaj i liczba wypadków, zaszłych w danym zakładzie pracy oraz obciążenie, spowodowane świadczeniami, wywołanemi przez te wypadki, wtedy gdy zakład pracy przedstawia masę obserwacyjną tak wielką, że z tych danych wnioskować można o odmiennem od przeciętnego niebezpieczeństwie wypadku.

Celem ustalenia okoliczności, zmniejszających lub zwiększających niebezpieczeństwo wypadku lub choroby zawodowej, Zakład Ubezpieczenia od Wypadków uprawniony jest do badania na miejscu urządzeń technicznych oraz organizacji pracy poszczególnych zakładów pracy.

Celem ustalenia kategorji i klasy niebezpieczeństwa przy zaliczaniu "mieszanego zakładu pracy" (§ 7) należy najpierw ustalić w myśl przepisu §§ 5, 8 i 9 rozporządzenia niniejszego kategorję i klasę niebezpieczeństwa dla poszczególnych części, wchodzących w skład danego mieszanego zakładu pracy, następnie ustalone klasy niebezpieczeństwa pomnożyć przez przeciętne sumy rocznych zarobków osób, zatrudnionych w odpowiednich częściach zakładu pracy, a sumę uzyskanych iloczynów podzielić przez ogólną sumę zarobków rocznych. Liczba, w ten sposób otrzymana, wskazuje tę klasę niebezpieczeństwa, do której należy zaliczyć dany zakład pracy.

Jeżeli z dostateczną dokładnością nie można ustalić sum zarobków rocznych, należy w powyższym rachunku zamiast sum zarobków użyć liczby pracowników, a w przypadku, gdy zachodzi istotna różnica w przeciętnym czasie pracy w poszczególnych częściach danego zakładu pracy mieszanego, zamiast liczb pracowników użyć liczb "pracowników normalnych", tj. sprowadzonych do 300-dniowego czasu pracy,

Z powyższego rachunku należy przy obu sposobach obliczenia wyłączyć pracowników wspólnych zakładu pracy, t. j. pracowników, nie należących wyłącznie do żadnej części zakładu.

Jeżeli w zakładzie pracy, złożonym z kilku części (§§ 6 i 7), niebezpieczeństwo wypadku, połączone z jedną jego częścią, zagraża również pracownikom, zatrudnionym w innej części tego zakładu, wówczas należy dla tej ostatniej części przyjąć odpowiednio wyższą klasę niebezpieczeństwa.
Przy zaliczaniu zakładów pracy do kategoryj i klas niebezpieczeństwa ubezpieczalnia społeczna i Zakład Ubezpieczenia od Wypadków mogą korzystać z pomocy inspektorów pracy i władz górniczych.
Pracodawca jest obowiązany udzielać właściwej ubezpieczalni społecznej oraz Zakładowi Ubezpieczenia od Wypadków na ich żądanie wyjaśnień o rodzaju i urządzeniu zakładu pracy, potrzebnych do zaliczenia danego zakładu pracy do kategorji i klasy niebezpieczeństwa, a to pod odpowiedzialnością z art. 269 i 270 ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. R. P. Nr. 51, poz. 396).
Pracodawca powinien donieść w ciągu 15 dni o każdej zmianie rodzaju lub sposobu produkcji w swym zakładzie pracy. Zależnie od zaszłej zmiany zakład pracy zalicza się do innej kategorji niebezpieczeństwa, albo do innej klasy tej samej kategorji niebezpieczeństwa.
Jeżeli istotne okoliczności, mające wpływ na zaliczenie zakładu pracy do właściwej kategorji lub klasy niebezpieczeństwa, wyjdą najaw już po dokonaniu zaliczenia, zaliczenie to może być zmienione od chwili dojścia do wiadomości właściwej ubezpieczalni społecznej lub Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków tych okoliczności.

W przypadku, gdy pracodawca zostanie uznany winnym wykroczenia z art. 270 ustawy o ubezpieczeniu społecznem, zmiana zaliczenia następuje od chwili powstania okoliczności, wpływających na właściwe zaliczenie.

Składki, ustalone w rozporządzeniu niniejszem, nie obejmują dodatków, przewidzianych w art. 221 ust. (2) ustawy o ubezpieczeniu społecznem, dotyczących opłacania przez każdego z pracodawców, z wyjątkiem pracodawców rolnych, jednolitego dodatku do składki, obliczonej w myśl § 3 rozporządzenia niniejszego, w wysokości 0,3% zarobków zatrudnionych u niego osób ubezpieczonych, przez pracodawców zaś rolnych - 0,2%, a w odniesieniu do ścinki i obróbki drzewa - 0,3% tychże zarobków.
Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1934 r. i obowiązuje do dnia 31 grudnia 1937 r.

ZAŁĄCZNIK  Nr 1

Systematyczny podział zakładów pracy na grupy i rodzaje z przydziałem do kategoryj niebezpieczeństwa.

PozycjaRodzaj zakładu pracyKategorja niebezp.
GRUPA I. GOSPODARSTWA ROLNE, LEŚNE I HODOWLANE.
a. Gospodarstwa rolne, ogrodnicze i hodowlane.
1Gospodarstwa rolne bez Używania koni i bez użycia maszyn poruszanych energją mechaniczną, żywiołową lub siłą zwierzątIII
2Inne gospodarstwa rolneIV
Znamię większego niebezpieczeństwa: utrzymywanie stajni wyścigowej.
3Samoistne gospodarstwa ogrodnicze, samoistne gospodarstwa sadownicze.IV
4Gospodarstwa hodowlane jako samoistne przedsiębiorstwa z wyłączeniem hodowli koni i dużego bydła rogatego.I
5Hodowla koni, dużego bydła rogatego, - jako samoistne przedsiębiorstwaVII
6Samoistne gospodarstwa rybne, rybołówstwo na wodach śródlądowychVI
b. Gospodarstwa leśne.
7Gospodarstwa leśne z wyłączeniem robót przy ścinaniu, obróbce w lesie i wyprowadzaniu drzewa z lasu ryzamiIV
8Ścinanie, obróbka drzewa, wykonywane we własnych lasach przez gospodarstwa leśne, zaliczone według poz. 7 na terenach nizinnych bez ryzowania i spuszczania klocówX
9Ścinanie, obróbka, wyprowadzanie drzewa z lasu ryzami, wykonywane we własnych lasach przez gospodarstwa leśne, zaliczone według poz. 7, nieobjęte poz. poprzedniąXI
Znamię większego niebezpieczeństwa: teren wybitnie górzysty.
GRUPA II. GÓRNICTWO I KOPALNICTWO.
a. Górnictwo.
10Kopalnie podziemne węgla kamiennego niebezpieczne pod względem gazu, pyłu węglowego lub dużego zaognienia, również kopalnie niestosujące podsadzki płynnej na wysokiej odbudowie (powyżej 4/½ m)XI
11Inne podziemne kopalnie węgla kamiennegoX
12Podziemne kopalnie węgla brunatnegoVII
13Podziemne kopalnie rudy cynkowej i ołowianej wraz z zakładami wzbogacania rudIX
14Podziemne kopalnie wszelkich innych rud oraz innych materjałów oddzielnie niewymienionych wraz z zakładami wzbogacania rudVIII
15Kopalnie ropy naftowej i gazu ziemnego oraz roboty poszukiwawcze za ropą i gazemVII
16Kopalnie wosku ziemnegoVII
17Kopalnie soli, warzelnieVII
Znamię mniejszego niebezpieczeństwa: stosowanie wyługiwania.
18Kopalnie soli potasowych ew. wraz z zakładami koncentracyjnemiVIII
19Kopalnie odkrywkowe (powierzchniowe) materjałów podlegających woli górniczej (w rozumieniu art. 1. Prawa Górniczego, Rozp. Prez. R. P. z dnia 29 listopada 1930 - Dz. U. R. P. Nr. 85, poz. 654)VII
20Wiercenia głębokie z wyłączeniem naftowego, jako samoistne przedsiębiorstwaX
21Budowa i przebudowa sztolni i szybów górniczych, wiercenie i pogłębianie szybów naftowych, jako samoistne przedsiębiorstwaXII
b. Kamieniołomy.
22Łomy granitu, bazaltu, porfiru, gnejsu, piaskowca, marmuru, wapienia, kredy, marglu, gipsu, dolomitu, łupku i t. p. materjałów o strukturze zwięzłej wraz z ew. obróbką i tłuczeniem urobku (odpadków)XII
Znamię większego niebezpieczeństwa: używanie materjałów wybuchowych.
c. Kopaniny.
23Kopanie piasku, krzemienia, gliny, żwiru rzecznego i innych materjałów o strukturze niezwięzłejXII
24Dobywanie i zbieranie głazów narzutowych, tłuczenie kamieniaXI
25Zbieranie piasku i żwiru (bez zagłębiania się w teren poniżej 1 m.), czerpanie tych materjałówVI
26Wydobywanie torfu i rudy darniowej z ew. wyrobem miału, miazgi i brykietów torfowychIII
GRUPA III. HUTY.
a. Huty.
27Huty żelaza.

prażenie rudy, wielkie piece, stalownie, walcownie, młotownie, prasownie, ew. wraz z zakładami do uszlachetniania stali (żelaza) wraz z wszelkiemi oddziałami i pracami pomocniczemi i ew. wytwórniami gotowych fabrykatów stalowych i żelaznych

VIII
28Huty żelaza: jak w poz. 27, prowadzące akcję zapobiegania wypadkom o trwałych wynikachVII
29Huty cynku, ołowiu, srebra, miedzi i t. p.:

zakłady wzbogacające rudę sposobem hutniczym, walcownie, prasownie, młotownie, rafinerje metali wraz z wyrobem kwasu siarkowego, bieli cynkowej, mufli oraz wszelkiemi oddziałami i pracami pomocniczemi

VI
GRUPA IV. PRZEMYSŁ METALOWY I MASZYNOWY.
a. Odlewnie i przemysł metalowy.
30Odlewnie żelaza i stali jako samoistne przedsiębiorstwaVIII
31Prasownie, młotownie, tłocznie z napędem mechanicznym, z ew. obróbką termicznąVII
Znamię większego niebezpieczeństwa: wyrób wielkich przedmiotów kutych.
32Wytwórnie dział i innej ciężkiej broni palnejVI
33Naprawa dział i innego sprzętu wojennegoV
34Wytwórnie amunicji działowej i karabinowejV
35Wytwórnie armatur do pomp, kotłów i t. p. objektów, odlewnie z bronzu, mosiądzu, glinu itp.VI
36Wytwórnie wyrobów miedzianych, mosiężnych, ołowianych, cynkowych, bronzowych, glinowych, ew. wraz z walcownią, oraz cynowanie i cynkowanie blachy na gorąco, wyrób akumulatorówVII
Znamię większego niebezpieczeństwa: stosowanie ołowiu i jego związków.
37Wytwórnie plecionek drucianych, lin stalowych, kabli elektrycznych, mechaniczne druciarnie, gwoździarnie, wytwórnie śrub i nitów, igieł i szpilekVII
b. Maszyny i konstrukcje żelazne.
38Wytwórnie konstrukcyj żelaznych, mostów żelaznych wraz ze spawaniem i montażem w wytwórniIX
39Wytwórnie i naprawa maszyn elektrycznychVI
40Wytwórnie maszyn rolniczych, młyńskich, dźwigów towarowych, osobowych - z wyłączeniem robót instalacyjnychVII
41Wytwórnie parowozów, lokomobilVIII
42Wytwórnie wszelkich maszyn przemysłowych, niewymienionych w pozycjach poprzednich, wyrób kotłów, zbiorników i t. p.VI
c. Środki komunikacyjne.
43Wytwórnie wagonówVIII
44Wytwórnie i warsztaty naprawy samochodów oraz statków bez użycia specjalnych stoczniV
45Wyrób i naprawa karoseryj, powozów, łodziV
46StocznieVII
47Wytwórnie i warsztaty naprawy samolotów bez personelu latającego i zajętego przy starcieVI
48Personel latający i zajęty przy starcie w wytwórniach i warsztatach naprawy samolotówXII
d. Gotowe wyroby metalowe.
49Warsztaty kowalskieVI
50Wytwórnie i warsztaty naprawy towarów z blachy cienkiej (do 2 mm) z napędem mechanicznym, również z ew. robotami na budowachVII
Znamię mniejszego niebezpieczeństwa: posiadanie drukarni i litografji.
Znamię większego niebezpieczeństwa: roboty na budowach.
51Wytwórnie i warsztaty naprawy towarów z blachy cienkiej (do 2 mm) bez napędu mechanicznego z wyłączeniem robót na budowach.II
52Wytwórnie naczyń emaljowanych, ocynowanych i ocynkowanychV
53Wytwórnie noży, kos, sierpów, pił, pilników, narzędzi, broni białej - z napędem mechanicznymV
54Wytwórnie kas pancernych, mebli metalowychVI
e. Mechanika precyzyjna i jubilerstwo.
55Wytwórnie wyrobów z metali szlachetnych i półszlachetnych oraz towarów pokrytych temi metalami, rytownictwo, szlifowanie kamieni szlachetnychII
56Galwaniczne pokrywanie metalami szlachetnemi i półszlachetnemi, samoistne przedsiębiorstwa ładowania akumulatorówV
57Wytwórnie i warsztaty naprawy elektrotechnicznego sprzętu instalacyjnegoVI
Znamię mniejszego niebezpieczeństwa: brak napędu mechanicznego.
58Wytwórnie i warsztaty naprawy aparatów telegraficznych, telefonicznych, sygnalizacyjnych, radjowych i dźwiękowych, wyrób ogniw galwanicznychIV
59Wytwórnie elektrycznych lamp żarowych i ich regeneracjaII
60Warsztaty mechaniczne precyzyjne:

wytwórnie i warsztaty naprawy narzędzi i przyrządów chirurgicznych, optycznych, matematycznych, fizykalnych, chemicznych, farmaceutycznych i t. p., zegarów, wag precyzyjnych, warsztaty naprawy maszyn do szycia, liczenia i pisania - z napędem mechanicznym

III
61Warsztaty mechaniczne precyzyjne: jak w poz. 60 - bez napędu mechanicznegoII
62Wytwórnie i warsztaty naprawy instrumentów muzycznych - z napędem mechanicznymIV
Znamię większego niebezpieczeństwa: używanie do obróbki drewna maszyn o napędzie mechanicznym.
63Wytwórnie i warsztaty naprawy instrumentów muzycznych - bez napędu mechanicznegoII
64Wytwórnie i warsztaty naprawy ręcznej i maszynowej broni palnej, wyrób rowerów, maszyn do szycia, pisania, liczeniaIV
f. Ślusarnie.
65Ślusarnie oraz warsztaty naprawy maszyn z napędem mechanicznymVII
66Ślusarnie i drobne warsztaty mechaniczne bez napędu mechanicznegoV
67Wytwórnie niewymienione w pozycjach 27 - 66 z napędem mechanicznym, używające którejkolwiek z następujących maszyn do obróbki: tłoczni, pras, szlifierek, młotów mechanicznych, wiertarek, tokarek, heblarek, maszyn do skręcania, aparatów do spawaniaVII
GRUPA V. PRZEMYSŁ CHEMICZNY.
a. Nieorganiczny przemysł chemiczny.
68Nieorganiczny przemysł chemiczny i elektrochemiczny (kwas solny, kwas siarkowy poza hutami cynkowemi, ług sodowy, oraz soda, sulfat, ałuny i inne sole nieorganiczne) z wyłączeniem produktów wymienionych oddzielnieV
Znamię większego niebezpieczeństwa: wytwarzanie chloranu potasowego lub węgliku wapnia (karbidu).
69Chemiczna przeróbka fosforytów i t. p. surowców na nawozy fosforoweVI
70Wyrób gazów technicznych (wodór, tlen, bezwodnik kwasu węglowego, acetylen i t. p.)VIII
71Wytwórnie zapałek ew. wraz z wyrobem drewienek i pudełekIV
72Wytwórnie syntetycznych związków azotowych, posiadające wytwórnię azotniakuVII
73Inne wytwórnie syntetycznych związków azotowychV
74Wyrób farb mineralnych, laku, czernideł, atramentu, taśm do maszyn, kalki, sztyftów do ołówków, kredek, lakierów tłustych i lotnych, farb olejnych, sadzy z olejów, kitu, środków do czyszczenia metali i podłóg i t. p.III
Znamię większego niebezpieczeństwa: wyrób lakierów lotnych.
b. Organiczny przemysł chemiczny i farmaceutyczny.
75Wyrób półproduktów organicznych oraz barwników, samoistne eterownieIV
76Wyrób sztucznego jedwabiuIV
77Wyrób produktów farmaceutycznych, kosmetycznych, perfumeryjnych, pachnideł oraz niewymienionych oddzielnie, a wyrabianych na małą skalę produktów nieorganicznych i organicznych, preparatów fotograficznych, samoistne laboratorja chemiczneIII
78Wyrób olejów roślinnychVII
79Przeróbka tłuszczów roślinnych i zwierzęcych, odpadków zwierzęcych, wyrób mydła, spodjum, stearyny, świec kompozycyjnychIV
c. Przeróbka bituminów i sucha destylacja drewna.
80Przeróbka ropy naftowej, wosku ziemnego, łupków bitumicznychV
81Chemiczna przeróbka smoły pogazowejV
82Gazoliniarnie, wyrób sadzy z gazoliny i gazu ziemnego, rurociągi dalekosiężne ropy naftowej i gazu ziemnego wraz ze zbiornikami i urządzeniami pomocniczemi oraz związane z tem stacje rozdzielcze i tłocznieVII
83Gazownie wytwarzające gazy palne z wyjątkiem gazu ziemnego oraz produkty uboczne (benzol surowy, związki amonjakalne i t. p.) wraz z gazociągami ulicznemi i dalekosiężnemiIV
84KoksownieVIII
85Techniczna przeróbka smoły i asfaltów, wyrób mieszanych smarów, papy dachowej z wyłączeniem robót około pokrywania i smołowania dachówVI
Znamię mniejszego niebezpieczeństwa: brak maszyn o napędzie mechanicznym.
86Wytwórnie brykietów węglowychVIII
87Chemiczna przeróbka drewna i żywicy roślinnej (smolarnie, terpentyniarnie i t. p.) łącznie z ew. wydobywaniem karpiny, wyrób garbników roślinnychVI
d. Materjały wybuchowe.
88Wyrób materjałów wybuchowych, środków detonacyjnych, zapalnych, pirotechnicznych, celuloidu oraz manipulacja temi materjałamiVIII
e. Guma, linoleum, cerata.
89Wyrób towarów gumowych, gumowanie tkaninV
90Warsztaty naprawy opon, dętek i t. p. przedmiotów gumowych (naprawa i wulkanizacja opon)III
91Wyrób linoleum, ceraty, skór sztucznych (pochodzenia zwierzęcego) i t. p.V
GRUPA VI. PRZEMYSŁ MINERALNY.
a. Zaprawy wiążące.
92Wapienniki (zakłady wypalania wapna wraz z łomem, również łomy gipsu z wypalaniem)X
93Wypalanie wapna, dolomitu, gipsu jako samoistne przedsiębiorstwa z ew. mieleniem tych materjałówVI
Znamię większego niebezpieczeństwa do poz. 92 i 93: użycie pieców szybowych.
94Cementownie (bez wyrobu składowych części beczek)VI
b. Ceramika.
95Wytwórnie wyrobów porcelanowych, fajansowych, majolikowych, terakotowych, szamotowych, kamionkowych, odlewów gipsowych, kafli, cegieł ogniotrwałych, wyrób glazury-z napędem mechanicznym bez wydobywania surowcaIII
96Wytwórnie wyrobów glinianych (cegieł, dachówek, drenów, naczyń i t. p.), wytwórnie cegieł piaskowo-wapiennych - z napędem mechanicznym łącznie z wydobywaniem surowcaVII
97Wytwórnie wyrobów glinianych, jak w poz. 96, stosujące w gliniankach (piaskowniach) materjały wybuchowe lub wydobywające surowiec z głębokości większej niż 5 m od powierzchni terenuVIII
98Wytwórnie wyrobów glinianych (cegieł, dachówek, drenów, naczyń i t. p.) bez maszyn o napędzie mechanicznym łącznie z wydobywaniem surowcaIV
(Cegielnie maszynowe, w których oprócz cegieł wyrabianych przy pomocy maszyn o napędzie mechanicznym, wyrabia się także cegły ręcznie, co najmniej w takiej samej ilości, zaliczać należy jako przedsiębiorstwa mieszane).
c. Szkło.
99Huty szkła z wyłączeniem wyrobu szkła taflowego i zwierciadłowegoII
100Wyrób szkła taflowego i zwierciadłowegoVII
101Wyrób zwierciadełV
d. Mielenie minerałów, wyrób kamieni i mas sztucznych.
102Młyny soli kamiennej i potasowej, fosforytów, tomasyny, siarki, ortoklazu (feldszpatu), kwarcu, piasku, kamionki, ziemi farbiarskiej, wyrób szmergluVI
103Wytwórnie wyrobów betonowych, sztucznego łupku, masy ciepłochronnej, przetworów korkowych, sztucznych mas do celów budowlanych i innych (lawinit, wulkanit, bakelit i t. p.)V
Znamię większego niebezpieczeństwa: używanie pras mechanicznych.
GRUPA VII. PRZEMYSŁ WŁÓKIENNICZY.
Przedsiębiorstwa używające maszyn o napędzie mechanicznym.

a. Przygotowanie przędziwa.

104Międlenie i czesanie lnu i konopiVII
105Zgrzeblarnie samoistne bawełny i juty, wyrób waty do celów technicznych i konfekcyjnychX
106Wyrób waty do celów leczniczych (waty hygroskopijnej)VII
107Samoistne pranie wełny potnej oraz karbonizowanie wełny, gatunkowanie włókien roślinnych i włosów zwierzęcychIV
108Wyrób wełny ponownej, szarparnieVII
b. Przędzenie.
109Przędzalnie samoistne bawełnyVI
110Przędzalnie samoistne lnu i pakuł lnianychIV
111Przędzalnie włókien roślinnych oprócz osobno wymienionych, wyrób towarów powroźniczychV
112Przędzalnie samoistne wełny zgrzebnejVI
113Przędzalnie samoistne wełny czesankowejIII
114Wyrób nici, bawełny do pończoch, knotów, sznurowadeł i skręcalnie przędzy bawełnianejIII
c. Tkanie materjałów i wyrób materjałów wykończonych.
115Tkalnie samoistne tkanin bawełnianych, półwełnianych, wełnianych, lnianych - bez przędzalni i wykończalniII
116Tkanie i wyplatanie włókien roślinnych prócz lnu, bawełny i jutyIII
117Wyrób (przędzenie, tkanie i wykończenie) tkanin bawełnianych, wełnianych i półwełnianych prócz osobno wymienionych, również tkanin z innych włosów zwierzęcych,III
118Tkalnie samoistne tasiemek bawełnianychI
119Wyrób wstążek i nici jedwabnych, samoistne nawijalnie niciI
120Wyrób towarów jedwabnychII
121Wyrób kobiercówII
122Wyrób towarów jutowych, przędzenie, tkanie, wykończenie jutyV
123Wyrób filcowych stożków kapeluszowych z ew. wykończeniem ich na kapeluszeIII
124Wyrób towarów azbestowychV
125Wyrób towarów tkanych z gumąII
d. Dziewarstwo i koronkarstwo.
126Wyrób towarów dzianych i pończoszniczych - bez przędzalniI
127Wyrób koronek i tiuluIII
e. Uszlachetnienie.
128Farbiarnie samoistne, również farbiarnie odzieżyIII
129Wykończalnie samoistne ew. łącznie z bielnikiem, farbiarnią, drukarnią; bielniki samoistne ew. łącznie i wykończalniąIV
f. Przedsiębiorstwa nieużywające maszyn o napędzie mechanicznym.
130Przygotowanie przędziwa, również międlenie i czesanie lnu i konopi, przędzenie włókien roślinnych i zwierzęcych, wyrób towarów powroźniczychII
131Tkactwo, dziewarstwo, koronkarstwo, wyrób towarów wykończonychI
132Wykończalnie samoistne, bielniki, farbiarnie, drukarnieI
Znamię mniejszego niebezpieczeństwa: samoistne drukarnie.
GRUPA VIII. PRZEMYSŁ PAPIERNICZY I POLIGRAFICZNY.
a. Wyrób papieru i masy papierowej.
133Wyrób celulozy, drzewnika, masy drzewnejVII
134Wyrób papieru, masy papierowej, tektury, sortownie szmatVII
b. Introligatornie i wyrób przedmiotów z papieru.
135Introligatornie, wyrób kopert listowych, torebek i worków papierowych, cygarniczek papierowychII
136Wyrób tutek (gilz) do papierosów łącznie z ew. wyrobem pudełek tekturowychII
137Wyrób towarów kartonowych, wytłaczanie i wykrawanie przedmiotów z lektury papierowej, wyrób nalepek, opasek papierowych i t. p. przy użyciu maszyn o napędzie mechanicznymIV
138Wyrób towarów kartonowych i t. d. jak w poz. 137 - bez użycia maszyn o napędzie mechanicznymII
139Wyrób papieru kolorowego, papieru satynowanego, papierów fotograficznych, tapet, papieru woskowego, pergaminowego, papieru i płótna ze szkłem i szmerglemV
140Wyrób innych przedmiotów papierowych, również przędzy, tkanin i t. d.III
c. Przemysł poligraficzny.
141Zakłady graficzne, posiadające jeden lub kilka poniżej wymienionych zasadniczych działów: drukarnia, litografja, ofset, wklęsłodruk, fotochemigtafja, fabryka kart do gry - ew. w połączeniu z introligalornią fabryką kartonaży, koperciarnią, torebkarnią - z napędem mechanicznymIII
142Zakłady graficzne jak w poz. 141 - bez napędu mechanicznegoI
143Wydawnictwa czasopism złączone z drukarniami motorowemi ew. w połączeniu z odlewnią czcionek lub intoligatornią - używające maszyn o napędzie mechanicznymII
144Wydawnictwa czasopism bez drukarni lub złączone z drukarniami nieużywającemi maszyn o napędzie mechanicznymI
GRUPA IX. PRZEMYSŁ GARBARSKI.
a. Wyrób skóry.
145Garbarnie mechaniczne (wyrób skór i futer przy użyciu maszyn o napędzie mechanicznym)VI
146Garbarstwo ręczne (wyrób skór i futer bez użycia maszyn o napędzie mechanicznym)IV
147Przedsiębiorstwa samoistne wykończania skór (farbiarnie, lakiernie, zakłady przyrządzania garbowanych skór) - z napędem mechanicznymIII
148Przedsiębiorstwa samoistne wykończania skór (jak w poz. 147) - bez napędu mechanicznegoII
b. Wyrób przedmiotów ze skóry.
149Wytwórnie pasów napędowych i innych wyrobów technicznych ze skóryIII
150Wytwórnie wyrobów rymarskich i siodlarskich (uprząż, walizy, torby, galanterja skórzana i t. p.) - z napędem mechanicznymII
151Wytwórnie wyrobów rymarskich i siodlarskich (jak w poz. 150) - bez napędu mechanicznegoI
GRUPA X. PRZEMYSŁ DRZEWNY.
a. Eksploatacja leśna, pierwotna obróbka drewna, tartaki.
152Ścinanie drzewa ze składami wraz z ręczną obróbką wykonywane w sposób przemysłowo-handlowy na terenach nizinnych bez ryzowania i spuszczania klocówX
153Ścinanie drzewa ze składami wraz z ręczną obróbką wykonywane w sposób przemysłowo-handlowy nieobjęte pozycją poprzedniąXI
Znamię większego niebezpieczeństwa: teren wybitnie górzysty.
154Ręczna obróbka drzewa surowego bez ścinania, ze składami - wykonywana w sposób przemysłowo-handlowy, również skup, handel, ładowanie drzewaIX
155Ścinanie, przygotowanie wikliny i sitowia wraz ze składami, wykonywane w sposób przemysłowo-handlowy, również wyrób faszynIV
156Tartaki bez pił tarczowychIX
157Tartaki z piłami tarczowemi z ew. dalszą obróbką drewna.X
b. Dalsza obróbka drewna.
158Wytwórnie dykt klejonychIX
Znamię większego niebezpieczeństwa: parzenie kloców w dołach.
159Zakłady impregnowania drewnaIX
160Wytwórnie wyrobów z giętego drewnaV
161Wytwórnie półfabrykatów i fabrykatów drewnianych, galanterji, stolarnie i wszelkie warsztaty obróbki drewna używające choćby jednej z poniżej wymienionych maszyn: piły tarczowej, piły cylindrycznej, piły taśmowej, traków poziomych o pile zwrotnej lub pile tarczowej, heblarek, gryzarek lub innych maszyn, w których prędkość narzędzia tnącego przekracza 2 m/sekX
162Wytwórnie półfabrykatów i fabrykatów drewnianych i t. d. jak w poz. 161, w których najwyżej 15% zarobków przypada na maszynową obróbkę drewnaVIII
(Przedsiębiorstwo należy wówczas zaliczyć do poz. 162, jeżeli pomieszczenia ręcznego i maszynowego stolarstwa są zupełnie od siebie oddzielone oraz jeżeli pracownicy stolarstwa ręcznego nie mają wstępu do stolarni maszynowej. Pozatem koniecznym warunkiem jest prowadzenie osobnych list płatniczych dla obu kategoryj pracowników).
Znamię mniejszego niebezpieczeństwa do poz. 161 i 162 używanie tylko piły taśmowej.
Znamię większego niebezpieczeństwa do poz. 161 i 162. używanie pił tarczowych, heblarek, gryzarek.
163Wytwórnie półfabrykatów i fabrykatów drewnianych, galanterji, stolarnie, bednarnie, tokarnie i t. p. - bez maszyn do obróbki drewna wymienionych w poz. 161 i 162, bez robót na budowachIII
164Wytwórnie korkówII
165Wytwórnie wyrobów szczotkarskich (bez wyrobu drewien szczotkarskich), koszykarskich i innych wyrobów z wikliny, wyplatanie słomianek, wyrób trzepaczek i t. p.II
Znamię większego niebezpieczeństwa: używanie maszyn o napędzie mechanicznym.
166Przedsiębiorstwa urządzania wnętrz mieszkaniowych obejmujące całość robót tapicerskich, stolarskich, pozłotniczych, sztukatorskich i t. p.V
GRUPA XI. PRZEMYSŁ SPOŻYWCZY.
a. Młyny zbożowe.
167Młyny zbożowe całkowicie samoczynneVIII
168Młyny zbożowe nieobjęte poz. 167 na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i górnośląskiej części województwa śląskiegoIX
169Młyny zbożowe nieobjęte poz. 167 na terenie pozostałych województwX
170Łuszczarnie ziemiopłodówVIII
b. Przemysł fermentacyjny i wyrób wód sztucznych.
171Gorzelnie, rektyfikacja spirytusu, wytwórnie alkoholu absolutnegoVI
172Wytwórnie wódek, likierów, wódek gatunkowych, esencyj, octu winnego (spirytusowego)IV
173BrowaryVI
Znamię większego niebezpieczeństwa: rozwoz piwa
174Słodownie jako samoistne przedsiębiorstwaV
175Drożdżownie jako samoistne przedsiębiorstwaIV
176Wyrób wody sodowej, sztucznych wód mineralnych i leczniczych, napojów musującychVIII
c. Cukrownie.
177Cukrownie wyrabiające cukier surowy i kryształ biały ew. wraz z rafinerjami cukru na terenie województw poznańskiego i pomorskiegoVI
178Cukrownie wyrabiające cukier surowy i kryształ biały ew. wraz z rafinerjami cukru na terenie pozostałych województwV
d. Przeróbka produktów roślinnych oraz mleczarnie.
179Piekarnie używające maszyn o napędzie mechanicznymVI
180Piekarnie i zakłady cukiernicze nieużywające maszyn o napędzie mechanicznymII
181Zakłady cukiernicze, wyrób czekolady, kakao, towarów cukrowych, budyni - używające maszyn o napędzie mechanicznymIII
182Zakłady palenia kawy, wyrób jej surogatówII
183Krochmalnie, wyrób dekstryny, płatków zbożowych i ziemniaczanych, sago, surogatów gumy, syropiarnieVII
184Suszarnie ziemiopłodów, zakłady czyszczenia i sortowania zboża, nasion i t. p.III
185Zakłady przetwarzania warzyw, owoców, korzeni, rozlewnie win, miodosytnieIV
186Mleczarnie i zakłady przetworów mlecznychIV
e. Przeróbka produktów mięsnych i chłodnie.
187RzeźnieIV
188Zakłady przetworów mięsnych i rybnych (bekoniarnie, wytwórnie wędlin, konserw mięsnych, rybnych) z napędem mechanicznymVI
189Zakłady rzeźnicko - wędliniarskie i przetworów mięsnych bez napędu mechanicznegoV
190Zakłady wydobywania i przechowywania lodu naturalnegoX
191Wytwórnie lodu sztucznego, chłodnie jako samoistne przedsiębiorstwaVII
f. Tytoń.
192Wytwórnie wyrobów tytoniowychII
GRUPA XII. PRZEMYSŁ ODZIEŻOWY I GALANTERYJNY.
a. Przemysł odzieżowy.
193Wyrób lub naprawa bielizny, obuwia, rękawiczek, odzieży (z wełny, bawełny, jedwabiu, skóry, tkanin nieprzemakalnych z wyłączeniem gumowania tkanin), czapek i kapeluszy, (ze słomy lub filcu), parasoli (z wyłączeniem wyrobu drutu i lasek) oraz wszelkich towarów konfekcyjnych i kaletniczych (również ze skóry i surogatów skóry) - z użyciem maszyn o napędzie mechanicznymII
194Wyrób lub naprawa bielizny, obuwia i t. d. jak w poz. 193 - bez użycia maszyn o napędzie mechanicznymI
Znamię większego niebezpieczeństwa do poz. 193 i 194: wyrób obuwia gumowego.
195Hafciarnie samoistne, szmuklerstwoI
b. Przemysł galanteryjny.
196Wyrób towarów z rogu, kości słoniowej, galalitu, morskiej planki, bursztynu, wyrób płyt gramofonowych, wyrób guzików rogowych również ze sztucznych mas i t. p. - przy użyciu maszyn o napędzie mechanicznym.III
197Wyrób towarów z rogu i t. d. jak w poz. 196 - bez użycia maszyn o napędzie mechanicznymI
198Wyrób towarów celuloidowychIV
199Malowanie na szkle, wyżeranie, wytłaczanie, wyrób paciorków, guzików szklanych, szlifiernie szkła.IV
c. Czyszczenie odzieży.
200Pralnie chemiczneIV
Znamię mniejszego niebezpieczeństwa: zmechanizowanie zakładu.
201Zakłady prania i prasowania bielizny, czyszczenie pierza pościelowego, maglownieV
GRUPA XIII. PRZEMYSŁ BUDOWLANY.
a. Budownictwo dróg i mostów, montowanie konstrukcyj żelaznych.
202Budownictwo ziemne w ogólności (pogłębianie na sucho, roboty koło tam, grobli i t. p. wszelkie roboty ziemne)VIII
203Budowa i rekonstrukcja tras kolejowych (wszelkie roboty z wyłączeniem dobywania kamienia z łomów poza trasą i dowozu kamieni na trasę)VIII
Znamię większego niebezpieczeństwa: układanie szyn kolejowych.
204Budowa, naprawa, konserwacja dróg (z wyłączeniem kamieniołomów i dostawy materjałów drogowych), również roboty brukarskie, asfaltniczeVI
Znamię mniejszego niebezpieczeństwa: przewaga robót konserwacyjnych.
205Budowa mostów jako samoistne przedsiębiorstwo z wyłączeniem montowania mostów żelaznych na miejscu budowyX
Znamię większego niebezpieczeństwa: prace fundamentowe przy użyciu kesonów ze sprężonem powietrzem.
206Montowanie i demontowanie konstrukcyj żelaznych, mostów żelaznych, ciężkich maszyn lub aparatów na miejscu budowy - jako prace samoistneXII
b. Budownictwo wodne.
207Budownictwo wodne (regulacja rzek, potoków, budowle do ochrony brzegów i t. p.)V
208Budowa jazów, śluz, zapór, kanałów spławnych, pogłębianie podwodne, budowle portowe i t. p.VIII
Znamię większego niebezpieczeństwa: roboty portowe morskie.
209Głębokie fundamentowanie w kesonach ze sprężonem powietrzemXII
210Wiercenie studzien, poszukiwanie za wodą i t. p., sondowanie terenuVIII
211Kopanie studzienXII
212Roboty drenarskie i meljoracyjne jako samoistne przedsiębiorstwaII
c. Budownictwo lądowe i rzemiosło budowlane.
213Budownictwo lądoweVIII
214Prace demolacyjne jako samoistne przedsiębiorstwaXII
215Dekarstwo, pokrywanie dachów, smołowanie dachówXII
216Malarstwo, lakiernictwo, sztukatorstwoVII
217Układanie sztucznych płyt i bruków na budowlach, układanie posadzek (parkieciarstwo)III
218CiesielstwoX
219Malowanie szyldów i napisów, lakiernictwo warsztatoweII
220SzklarstwoIII
221Stolarstwo budowlane bez użycia maszyn o napędzie mechanicznymVI
222Zduństwo (kaflarstwo)II
223Wszelkie prace instalacyjne (wodociągowe, gazociągowe, centralnego ogrzewania) w obrębie realności, izolowanie kotłów i rurociągówVI
224Zaprowadzanie instalacyj elektrycznych i radiowych, telegrafów, telefonów, piorunochronów i t. p.VI
225Zakłady kamieniarskie, szlifiernie i tokarnie kamieniVII
GRUPA XIV. ZAKŁADY ELEKTRYCZNE, WODOCIĄGOWE, KANALIZACYJNE.
a. Zakłady elektryczne.
226Zakłady elektryczne posiadające własny zakład wytwórczy prąduVII
227Zakłady elektryczne, które nie posiadają zakładu wytwórczego prądu, a zajmują się jedynie przetwarzaniem i rozdziałem energii elektrycznej otrzymywanej z cudzej elektrowniVI
b. Zakłady wodociągowe i kanalizacyjne.
228Zakłady wodociągowe i kanalizacyjne z ich urządzeniami pomocniczemi (ujęcie wody, stacje pomp, kotłownie, stacje silników, filtry, osadniki, warsztaty i t. p.), również budowa przewodów wodociągowych z ich uzbrojeniem poza obrębem realnościIV
Znamię mniejszego niebezpieczeństwa: wodociągi statyczne (bez stacji pomp, kotłowni i stacji silników).
229Budowa kanałów ściekowych.VIII
Znamię większego niebezpieczeństwa: przebudowa i rozbudowa istniejącej sieci.
230Czyszczenie kanałów i dołów kloacznych (wraz z odwozem)VII
GRUPA XV. PRZEDSIĘBIORSTWA TRANSPORTOWE.
a. Koleje, kolejki, tramwaje.
231Państwowe koleje żelazneVII
232Koleje żelazne normalnotorowe, koleje fabryczne, koleje dojazdowe (normalnotorowe) o trakcji parowej lub spalinowej - do przewozu towarów lub osób łącznie z zakładami pomocniczemiVIII
Znamię większego niebezpieczeństwa: stosowanie wagonów bezkorytarzowych.
233Kolejki wąskotorowe łącznie z zakładami pomocniczemiX
234Tramwaje miejskie i podmiejskie, tramwaje lub kolejki elektryczne międzymiastowe, trojlebusy - z zakładami

pomocniczemi

IV
Znamię większego niebezpieczeństwa: przewaga ruchu międzymiastowego.
b. Inne motorowe przedsiębiorstwa przewozu lądem.
235Przedsiębiorstwa przewozowe towarów pojazdami o napędzie silnikowymXII
236Przedsiębiorstwa przewozowe osób pojazdami o napędzie silnikowym prócz przedsiębiorstw autobusów pozamiejscowychVII
237Zatrudnianie kierowców pojazdów o napędzie silnikowym do przewozu osóbVII
238Przedsiębiorstwa autobusów pozamiejscowychVIII
c. Przedsiębiorstwa przewozu lądem przy użyciu zwierząt pociągowych.
239Przedsiębiorstwa przewozowe towarów przy użyciu zwierząt pociągowychXI
240Przedsiębiorstwa przewozowe osób przy użyciu zwierząt pociągowychIV
241Przedsiębiorstwa pogrzeboweIV
Znamię większego niebezpieczeństwa: przewóz zwłok samochodami.
d. Żegluga morska.
Przedsiębiorstwa żeglugi morskiej
242Statki portowe i żeglugi przybrzeżnej: parowce, motorowce, holownikiV
243Statki portowe i żeglugi przybrzeżnej: żaglowce, łodzie motorowe, lichtugiVI
244Statki żeglugi dalekiej: parowce i motorowce frachtowe i frachtowo - pasażerskieVI
245Statki żeglugi dalekiej: parowce i motorowce rybackie, żaglowce, jachty, holowniki, lichtugi morskie, statki szkolneVII
246Statki żeglugi specjalnej: statki do nadzoru i celów naukowych, doświadczalnych i służbowychV
247Statki żeglugi specjalnej: morskie statki rybackie o pojemności poniżej 50 m3IV
Inne przedsiębiorstwa morskie
248Przedsiębiorstwa pilotowe, ratowniczeVII
249Przedsiębiorstwa pilnowania, oświetlania, utrzymywania wód przeznaczonych do żeglugi morskiejV
250Cumowanie statkówIV
251Rzeczoznawcy portowi (przy ważeniu, mierzeniu, próbobraniu i t. p.)III
252Przedsiębiorstwa ekspedycyjne morskie wraz z załadowaniem, wyładowaniem statków, sztauerką, zaopatrywaniem statków w opał (bunkierką) i t. p.IX
e. Żegluga śródlądowa.
253Przedsiębiorstwa żeglugi śródlądowej, holowanie zapomocą statkówVII
Znamię większego niebezpieczeństwa: przewaga ruchu towarowo-holowniczego.
254Przedsiębiorstwa promów wodzonych, wynajmowanie łodzi wiosłowych, żaglowych, holowanie nadbrzeżneVI
255Przedsiębiorstwa spławu drzewaX
Znamię większego niebezpieczeństwa: spław na wodach górskich.
256Załadowanie i wyładowanie statków, również zaopatrywanie ich w opałXII
d. Żegluga powietrzna.
257Przedsiębiorstwa przewozu osób i towarów samolotami, warsztaty i służba na lotniskuX
g. Przedsiębiorstwa spedycyjne i składy towarowe.
258Przedsiębiorstwa spedycyjne bez własnych i dzierżawionych magazynów oraz personelu robotniczego lub urzędniczego, zajętego przy przewozie, ładowaniu, wyładowaniu i konwojowaniu towarówII
259Przedsiębiorstwa spedycyjne, w których na personel zajęty przy przewozie, ładowaniu, wyładowaniu i konwojowaniu towarów przypada najwyżej 25% sumy ogólnej zarobków, wypłacanych w przedsiębiorstwieVI
260Przedsiębiorstwa spedycyjne, posiadające własne środki przewozowe lub magazyny ew. posiadające personel zajęty przy przewozie, ładowaniu, wyładowaniu i konwojowaniu towarów i w których na ten personel przypada więcej niż 25% sumy ogólnej zarobków, wypłacanych w przedsiębiorstwieVIII
261Domy składowe, składy towarowe, również składy zbożowe, elewatory i t. p. - z wyjątkiem składów materjałów łatwozapalnychVII
262Wojskowe zakłady zaopatrzeniaIV
GRUPA XVI. HANDEL, BIURA, SZKOŁY, ZAKŁADY WIDOWISKOWE, USŁUGI.IV
a. Handel.
263Przedsiębiorstwa handlu hurtowego, posiadające własne lub dzierżawione magazyny - z wyjątkiem przedsiębiorstw wymienionych w pozycjach 264, 265, 267, 268, 269, 270, 271, 273, 274II
264Hurtownie spirytusuIII
265Rozlewnie piwa i octu wraz z rozwozemV
266Przedsiębiorstwa handlu detalicznego i drobnego - z wyjątkiem przedsiębiorstw wymienionych w pozycjach 267, 268, 269, 270, 271, 272, 273, 274I
267Przedsiębiorstwa posiadające składy łatwozapalnych materjałówVII
268Przedsiębiorstwa posiadające składy żelaza profilowego, dźwigarów, rur, odlewów żeliwnych i t. p.VIII
269Przedsiębiorstwa handlu starem żelazem i innemi metalami wraz z rozdrabnianiem i sortowaniemXII
270Przedsiębiorstwa posiadające składy drzewa budowlanego lub innych materjałów budowlanychVIII
271Przedsiębiorstwa handlu hurtowego i składy węgla, koksu, drzewa opałowegoVIII
Znamię większego niebezpieczeństwa: używanie maszyn do rozdrabniania drzewa.
272Detaliczne składy węgla, koksu, drzewa opałowego (składy magazynujące najwyżej 30 tonn materjału) - bez maszyn do rozdrabniania drzewaV
273Przedsiębiorstwa handlu bydłem, końmi, trzodą chlewną i t. p.VIII
274Przedsiębiorstwa handlu hurtowego i detalicznego chemikaljami, lekami, materjałami aptecznemiII
275AptekiI
276Zakłady wypożyczania filmów, składy filmowe, laboratoria filmoweIII
b. Zakłady gastronomiczne i hotele.
277Kawiarnie, cukiernie, mleczarnieI
278Restauracje, jadłodajnieII
279Hotele, pensjonaty, zajazdyII
c. Biura i szkoły.
280Biura handlowe samoistne, biura centralne i handlowe głównych zarządów zakładów przemysłowych i handlowych poza miejscem wykonywania przedsiębiorstwa, banki, kantory wymiany, biura podróżnicze, adwokackie, pośrednictwa pracy, informacyjne, również biura inżynierów, budowniczych, geometrów zajmujące się wyłącznie sporządzaniem planów, kosztorysów, dokonywaniem pomiarówI
281Zakłady naukowe z wyłączeniem szkół zawodowych, zaliczonych do poszczególnych pozycyj wedle warsztatów w nich urządzonychI
d. Przedsiębiorstwa widowiskowe.
282Przedsiębiorstwa teatralneII
283KinoteatryII
284CyrkiVIII
285Nakręcanie filmówVI
286Przedsiębiorstwa rozrywkowe (parki zabawowe, ślizgawki, strzelnice i t. p.), ogrody zoologiczneIV
e. Straże pożarne, czyszczenie budynków i ulic.
287Straże pożarne, kominiarzeVI
288Czyszczenie ulicV
Znamię mniejszego niebezpieczeństwa: w miejscowościach poniżej 100.000 mieszkańców.
289Przedsiębiorstwa czyszczenia okien, portali, mieszkań, wagonów kolejowych, tramwajów i t. p.VIII
f. Inne usługi.
290Kąpieliska, łaźnie, zakłady kąpieloweII
291Zakłady lecznicze ew. z pensjonatami, zakłady dentystyczne, zakłady odkażania, ambulatorja i pogotowia lekarskie, Ubezpieczalnie Społeczne - wraz z zakładami pomocniczemiI
292Fryzjernie, perukarnie, zakłady kosmetyczne
293Zakłady fotograficzne, laboratorja fotograficzneI
294Zakłady posługaczy (bagażowi i t. p.), ochrona mieniaIII
295Służba domowaI
296Dozorcy domowiII
297Wynajem energji motorycznej, również maszyn z obsługąVIII

ZAŁĄCZNIK  Nr 2

SCHEMAT KATEGORYJ I KLAS NIEBEZPIECZEŃSTWA.

Kategorja I obejmuje klasy od 3 do 5 włącznie, klasa średnia 4.

Kategorja II obejmuje klasy od 6 do 10 włącznie, klasa średnia 8,

Kategorja III obejmuje klasy od 9 do 15 włącznie, klasa średnia 12.

Kategorja IV obejmuje klasy od 12 do 20 włącznie, klasa średnia 16.

Kategorja V obejmuje klasy od 15 do 25 włącznie, klasa średnia 20.

Kategorja VI obejmuje klasy od 48 do 30 włącznie, klasa średnia 24.

Kategorja VII obejmuje klasy od 24 do 40 włącznie, klasa średnia 32.

Kategorja VIII obejmuje klasy od 30 do 50 włącznie, klasa średnia 40.

Kategorja IX obejmuje klasy od 36 do 60 włącznie, klasa średnia 48.

Kategorja X obejmuje klasy od 45 do 75 włącznie, klasa średnia 60.

Kategorja XI obejmuje klasy od 54 do 90 włącznie, klasa średnia 72.

Kategorja XII obejmuje klasy od 66 do 110 włącznie, klasa średnia 88.

1 § 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 24 stycznia 1936 r. o obniżeniu składek na ubezpieczenie od wypadków w zatrudnieniu i chorób zawodowych (Dz.U.36.15.142) z dniem 1 lutego 1936 r.
2 § 17 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 stycznia 1936 r. o obniżeniu składek na ubezpieczenie od wypadków w zatrudnieniu i chorób zawodowych (Dz.U.36.15.142) z dniem 1 lutego 1936 r.