Rozdział 4 - Przegląd poborowych. Do art. 47 . - Wykonanie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym.

Dziennik Ustaw

Dz.U.1939.20.131

| Akt utracił moc
Wersja od: 14 stycznia 1949 r.

Rozdział  IV.

Przegląd poborowych.

Do art. 47.
§  186.
Przeglądu poborowych dokonywa komisja poborowa na podstawie:
a)
list poborowych, w stosunku do osób umieszczonych w tych listach zgodnie z § 93 i nast.;
b)
list uczniów poborowych w stosunku do osób należących do kategorii poborowych objętych art. 40 ust. (2);
c)
list ochotników, w stosunku do osób ubiegających się o przyjęcie do służby wojskowej w charakterze ochotników w myśl art. 59 i 60;
d)
list ochotniczek, założonych według art. 103;
e)
wyciągów z list poborowych - w stosunku do osób, którym udzielono zwolnienia na stawanie przed komisją poborową jako komisją delegowaną.
§  187.
(1)
Przeglądu osób stających przed komisją poborową należy dokonywać według gmin w kolejności ustalonej szczegółowym planem poboru.
(2)
Przeglądu osób należących do kategorii poborowych, wymienionych w art. 40 ust. (2), jeżeli stają do przeglądu przed komisją poborową specjalną, należy dokonywać w kolejności szkół ustalonej szczegółowym planem poboru.
§  188.
(1)
Kolejność stawania gmin do poboru w danym dniu ogłasza przewodniczący komisji poborowej przed rozpoczęciem czynności urzędowych, przełożonym gmin i sołtysom.
(2)
Przełożeni gmin i sołtysi powinni natychmiast zebrać poborowych swej gminy (gromady) i oczekiwać dalszych zarządzeń przewodniczącego.
§  189.
(1)
Po wprowadzeniu poborowego do sali komisji poborowej, referent wojskowy powiatowej władzy administracji ogólnej sprawdza tożsamość poborowego, po czym poborowy zostaje skierowany do wagi oraz przyrządu służącego do pomiarów ciała. Osoba wyznaczona do ważenia i mierzenia wpisuje ustalone wymiary pod kontrolą jednego z lekarzy komisji poborowej do karty indywidualnej.
(2)
Na karcie indywidualnej umieszcza poborowy odcisk wskazującego palca prawej ręki. Odcisk ten pobiera pisarz wojskowy komisji poborowej jednocześnie przy pobraniu tego odcisku dla ewidencji wojskowej.

Do art. 48.

§  190.
Badanie lekarskie ma być przeprowadzone zgodnie z przepisami wydanymi przez Ministra Spraw Wojskowych o badaniu i ocenie fizycznej i psychicznej zdolności do służby wojskowej oraz szczególnymi wytycznymi do tego przepisu.
§  191.
(1)
Badanie lekarskie osób stających do przeglądu odbywa się w obecności wszystkich członków komisji poborowej i ma być przeprowadzone w porze dziennej.
(2)
Jeżeli stający do przeglądu z powodu istnienia u niego pewnych chorób lub anormalności fizycznych, mogących wywołać u niego zrozumiałe uczucie wstydu, zgłasza prośbę o zbadanie go w nieobecności innych członków komisji - przewodniczący komisji prośbę taką zasadniczo powinien uwzględnić. W tym przypadku badanie lekarskie odbywa się tylko w obecności obu lekarzy komisji poborowej.
§  192.
(1)
Badanie lekarskie kobiet stających do przeglądu przeprowadzają tylko lekarki bez udziału innych członków komisji poborowej.
(2)
Po przeprowadzonym badaniu lekarskim - kobiety stają przed komisją poborową w całkowitym ubraniu.
§  193.
(1)
Lekarzom, członkom komisji poborowej, nie wolno badać w czasie poboru w charakterze lekarza wolnopraktykującego poborowych i członków ich rodzin poza urzędowaniem komisji poborowej.
(2)
Lekarze, członkowie komisji poborowej, nie mają prawa wydawania poborowym lub osobom trzecim jakichkolwiek poświadczeń o wynikach badania lekarskiego w komisji poborowej.
§  194.
(1)
Lekarze komisji poborowej (wojskowy i cywilny) stawiają po zbadaniu stanu zdrowia poborowego i uzgodnieniu swych opinii wspólny wniosek co do stopnia zdolności poborowego do służby wojskowej.
(2)
Wniosek lekarzy komisji poborowej stanowi ostateczną ocenę ze stanowiska lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności badanego do pełnienia służby wojskowej.
§  195.
(1)
Orzeczenie i wniosek lekarski w stosunku do osób, które zostały zwolnione od obowiązku osobistego stawienia się przed komisją poborową (§§ 162, 163), mają być wydane na podstawie przedstawionych komisji poborowej świadectw lub zaświadczeń.
(2)
Również na podstawie pisemnego orzeczenia lekarza powiatowego, stwierdzającego obłożną chorobę poborowego uniemożliwiającą mu stawienie się przed komisją poborową (§ 165), wydają lekarze komisji poborowej orzeczenie i wniosek lekarski o zdolności poborowego do służby wojskowej.
§  196.
(1)
Orzeczenie lekarzy komisji poborowej powinno zawierać określenie:
a)
"zdolny", jeżeli poborowego uznano za zdolnego do zasadniczej służby wojskowej (kat. A);
b)
"zupełnie niezdolny do służby wojskowej" z dodaniem odpowiednich paragrafów przepisów wymienionych w § 190 tudzież z podaniem głównych objawów chorobowych, jeżeli u poborowego stwierdzono chorobę lub kalectwo czyniące go zupełnie i trwale niezdolnym do służby wojskowej (kat. E).
(2)
Jeżeli u poborowego stwierdzono wady fizyczne kwalifikujące go do kategorii B, C, lub D, - należy w orzeczeniu określić stany chorobowe z podaniem ich głównych objawów oraz z wymienieniem paragrafów przepisów wymienionych w § 190, którym odpowiadają stany chorobowe.
(3)
Wniosek lekarski powinien zawierać wskazania jednej z kategoryj zdolności do służby wojskowej, wymienionych w art. 49 ust. (2).
§  197.
(1)
Jeżeli lekarze komisji poborowej przy badaniu poborowego stwierdzą w sposób niewątpliwy, że choroba lub uszkodzenie ciała zostało wywołane umyślnie w tym celu, ażeby spowodować całkowitą lub częściową niezdolność do służby wojskowej, wydają oni orzeczenie lekarskie odpowiadające stwierdzonej wadzie fizycznej.
(2)
W przypadku tym przewodniczący komisji poborowej spisuje z poborowym protokół zawierający wyjaśnienia poborowego oraz dokładne orzeczenie lekarzy członków komisji poborowej. Protokół podpisują przewodniczący i wszyscy członkowie komisji poborowej, po czym protokół ten przez powiatową władzę administracji ogólnej ma być niezwłocznie przesłany do właściwego prokuratora sądu okręgowego.
§  198.
(1)
Jeżeli przed komisją poborową staje osoba dotknięta kalectwem lub chorobą, a zachodzi tylko podejrzenie, że kalectwo lub choroba zostały wywołane rozmyślnie w tym celu, aby spowodować całkowitą lub częściową niezdolność do służby wojskowej - lekarze komisji poborowej wydają orzeczenie lekarskie odpowiadające stwierdzonej wadzie fizycznej. Przewodniczący komisji poborowej powinien zażądać od poborowego, aby przedstawił świadectwo lekarza, który go leczył lub operował.
(2)
Świadectwo lekarza powinno stwierdzać, że cierpienie nie zostało wywołane rozmyślnie i było następstwem choroby lub nieszczęśliwego wypadku.
(3)
Z osobą, która nie może przestawić wymaganego świadectwa, należy postąpić w myśl § 197 ust. (2).
§  199.
(1)
W przypadkach stwierdzonego samouszkodzenia (§§ 197 i 198, gdy poborowy nie może przedstawić wymaganego świadectwa lekarskiego) i zakwalifikowania poborowego z powodu nabytej rozmyślnie wady do kategorii C lub D, lekarze komisji poborowej stawiają wniosek o przeznaczenie poborowego do pełnienia zasadniczej służby wojskowej w takim rodzaju wojska, w którym stwierdzona wada fizyczna pozwala na odbycie jakiejkolwiek służby (art. 58 ust. (1) lit. c)).
(2)
Poborowi zakwalifikowani do kat. B obowiązani są stawić się po upływie roku ponownie przed komisją poborową w myśl zasad ogólnych (§ 157). Zakwalifikowanie poborowego do kat. B powinno następować tylko w przypadkach wyjątkowych, gdy stan zdrowia wyklucza czasowo możność pełnienia służby w jakimkolwiek rodzaju wojska lub marynarki wojennej.
§  200.
(1)
Orzeczenie i wniosek lekarzy (§§ 196 i 199) wpisuje jeden z nich do karty indywidualnej, którą podpisują obaj lekarze. W przypadku dwóch odmiennych orzeczeń lekarskich każdy z lekarzy wpisuje do karty indywidualnej swoje orzeczenie i podpisuje je oddzielnie.
(2)
Kartę indywidualną wypełnioną orzeczeniem lekarskim wręcza jeden z lekarzy przewodniczącemu komisji, po czym komisja poborowa wydaje orzeczenie o zdolności poborowego do służby wojskowej.

Do art. 49.

§  201.
(1)
Komisja poborowa wydaje orzeczenie o zdolności poborowego do służby wojskowej na podstawie zgodnego wniosku obu lekarzy komisji poborowej oraz wypowiedzenia się członków komisji poborowej w stosunku do tego wniosku.
(2)
Wypowiadanie się w sprawie wniosku lekarskiego nie może odbywać się w sposób dający badanym możność zapoznania się ze zdaniem poszczególnych członków komisji poborowej.
§  202.
W przypadkach samouszkodzenia wydaje komisja poborowa na podstawie wniosku lekarzy orzeczenie o zdolności poborowego do służby wojskowej według brzmienia jednej z kategoryj wymienionych w art. 49 z dodaniem następującej decyzji: "poborowy może być powołany do zasadniczej służby wojskowej w.. (wymienić rodzaj wojska) ". Poborowym tym wydaje się obowiązujący dla danej kategorii wojskowy dokument osobisty przestrzegając, aby dodatkowa decyzja komisji poborowej o możności powołania do zasadniczej służby wojskowej była wpisana w tych dokumentach.
§  203.
(1)
W razie zgłoszenia przez jednego z członków komisji poborowej sprzeciwu przeciwko zgodnemu wnioskowi obu lekarzy, przewodniczący zarządza wypowiedzenie się, co do wniosku, przez wszystkich członków komisji poborowej z wyjątkiem lekarzy. Jeżeli jeden z członków komisji wypowie się za wnioskiem lekarzy, wniesione sprzeciwy upadają i wniosek lekarzy staje się podstawą do wydania orzeczenia przez komisję poborową.
(2)
W razie wypowiedzenia się wszystkich członków komisji poborowej przeciwko zgodnemu wnioskowi obu lekarzy, przewodniczący przekazuje zbadanie zdolności poborowego do służby wojskowej, komisji rozpoznawczej.
(3)
Wypowiedzenie się choćby jednego z członków komisji poborowej przeciw zgodnemu wnioskowi obu lekarzy powinno być zaznaczone w imiennym protokole poboru, przy czym zdanie każdego członka komisji ma być treściwie umotywowane i przez niego podpisane.
§  204.
(1)
Orzeczenie komisji poborowej może opiewać tylko jako jedno z orzeczeń wymienionych w art. 49 ust. (2).
(2)
Poborowi stający do poboru w tym roku kalendarzowym, w którym kończą 23 rok życia lub później, mogą być orzeczeniem komisji poborowej zakwalifikowani tylko do kategorii A, C, D lub E.
(3)
Poborowi stający do poboru po ukończeniu przez nich 38 lat życia, w razie uznania ich za zdolnych do służby wojskowej zostają orzeczeniem komisji poborowej w zależności od stanu zdrowia i przy zachowaniu przepisów § 190 zaliczeni:
a)
do rezerwy, pospolitego ruszenia lub pomocniczej służby wojskowej, jeżeli nie przekroczyli 40 roku życia;
b)
do pospolitego ruszenia lub pomocniczej służby wojskowej, jeżeli przekroczyli 40, a nie ukończyli jeszcze 50 roku życia;
c)
do pomocniczej służby wojskowej, jeżeli ukończyli już 50 rok życia.
(4)
W razie uznania poborowego za zupełnie i trwale niezdolnego do służby wojskowej, zostaje on zakwalifikowany do kat. E.
§  205.
(1)
Komisja poborowa nie może wydać orzeczenia o zdolności poborowego do służby wojskowej, jeżeli nie ma zgodnego orzeczenia i wniosku obu lekarzy komisji poborowej.
(2)
W przypadku różnicy zdań między lekarzami komisji poborowej, komisja poborowa zarządza:
a)
w przypadku dwóch odmiennych orzeczeń lekarskich - przekazanie sprawy komisji rozpoznawczej, celem wydania orzeczenia o zdolności poborowego do służby wojskowej;
b)
w przypadku gdy jeden z lekarzy nie może wydać orzeczenia, gdyż zdaniem jego konieczne jest badanie szpitalne - odesłanie poborowego do szpitala wojskowego na ekspertyzę.
§  206.
(1)
Uznanych za zdolnych do zasadniczej służby wojskowej (kategoria A) przeznacza przedstawiciel wojska i marynarki wojennej w komisji poborowej do jednego z rodzajów wojska lub marynarki wojennej, zależnie od ich kwalifikacyj fizycznych, umysłowych i fachowych oraz zależnie od innych warunków ustalonych szczególnymi przepisami wydanymi przez Ministra Spraw Wojskowych.
(2)
Przeznaczenia poborowych do poszczególnych rodzajów wojska lub marynarki wojennej dokonywa przedstawiciel wojska i marynarki wojennej w komisji poborowej przy współpracy lekarza wojskowego, członka komisji poborowej.
§  207.
(1)
Przedstawiciel wojska i marynarki wojennej w komisji poborowej nadaje również przeznaczenie do właściwego rodzaju wojska lub marynarki wojennej tym osobom, które otrzymały na komisji poborowej kat. C lub D, które jednak przed ukończeniem przez nie 38 roku życia są obowiązane do odbycia zasadniczej służby wojskowej w myśl art. 58 ust. (1) lit. c).
(2)
Osobom tym nadaje się przeznaczenie do tego rodzaju wojska, w którym mogą one pełnić czynną służbę wojskową w myśl orzeczenia lekarzy, członków komisji poborowej (§ 199).
§  208.
(1)
Przeznaczenie do rodzaju wojska lub marynarki wojennej wpisuje się do karty indywidualnej.
(2)
Do przeprowadzenia zmian nadanego przeznaczenia upoważniony jest komendant rejonu uzupełnień, stosownie do instrukcji wydawanych przez Ministra Spraw Wojskowych.
§  209.
(1)
Orzeczenie wydane przez komisję poborową wpisuje przewodniczący komisji osobiście do karty indywidualnej, po czym zarządza wpisanie do listy poborowych danych z tej karty, dotyczących wyników badania lekarskiego oraz orzeczenia komisji poborowej.
(2)
Kartę indywidualną otrzymuje następnie przedstawiciel wojska i marynarki wojennej w komisji poborowej, który wpisuje do niej przeznaczenie, nadane poborowym wymienionym w §§ 206 i 207. Po wykorzystaniu karty indywidualnej dla celów ewidencji wojskowej, należy ją zwrócić referentowi wojskowemu powiatowej władzy administracji ogólnej.
(3)
Wpisane do listy poborowych orzeczenie lekarskie i orzeczenie komisji poborowej podpisuje przewodniczący i jeden z lekarzy bezpośrednio po wpisaniu tych orzeczeń do listy poborowych.
§  210.
(1)
Wszystkim osobom zakwalifikowanym do kategorii A, B lub E wydaje przewodniczący komisji poborowej zaświadczenia zawierające orzeczenia komisji poborowej. Zaświadczenia te są różnokolorowe, zależnie od kategorii, do której stający do poboru został zakwalifikowany, a mianowicie: dla osób zakwalifikowanych do kat. A - koloru różowego (wzór Nr 6), do kat. B - koloru zielonego (wzór Nr 7), i do kat. E - koloru białego (wzór Nr 8).
(2)
Poborowym zaliczonym do pospolitego ruszenia (kat. C) oraz zaliczonym do pomocniczej służby wojskowej (kat. D) wystawia komendant rejonu uzupełnień lub przedstawiciel wojska i marynarki wojennej w komisji poborowej zaświadczenie wojskowe według wzoru ustalonego instrukcją Ministra Spraw Wojskowych.
§  211.
Bez poddawania przeglądowi lekarskiemu zostają zaliczeni przy poborze do pomocniczej służby wojskowej następujące osoby:
a)
duchowni wyznania katolickiego wszystkich obrządków, którzy otrzymali święcenia, zakonnicy tego wyznania, którzy złożyli śluby zakonne, uczniowie seminariów duchownych, nowicjusze zakonów i zgromadzeń tego wyznania;
b)
duchowni kościołów i związków religijnych, ewangelickich (kościoła ewangelicko-augsburskiego, kościoła ewangelicko-reformowanego, ewangelickiego kościoła augsburskiego i helweckiego wyznania, kościoła ewangelicko-unijnego, staroluterskiego, tudzież innych ewangelickich związków religijnych, uznanych przez Państwo Polskie), do których zalicza się: wikariuszów, prefektów, diakonów, pastorów, superintendentów, seniorów oraz inne osoby, posiadające charakter osób duchownych w myśl uznanych przez Państwo Polskie statutów i przepisów kościelnych wymienionych kościołów i związków;
c)
duchowni prawosławni, którzy posiadają święcenia, tj. biskupi, prezbiterzy i diakoni, zakonnicy prawosławni, którzy złożyli uroczyste śluby zakonne, tudzież nowicjusze klasztorów prawosławnych;
d)
duchowni wyznania mariawickiego uznani przez Państwo Polskie;
e)
duchowni wyznania mojżeszowego, zatwierdzeni (uznani) przez władze państwowe (rabini i podrabini);
f)
duchowni muzułmańskiego i karaimskiego związku religijnego uznani przez Państwo Polskie;
g)
duchowni wschodniego kościoła staroobrzędowego, nie posiadający hierarchii duchownej, uznani przez Państwo Polskie.
§  212.
(1)
Celem zaliczenia do pomocniczej służby wojskowej powinny osoby wymienione w § 211 przedstawić przewodniczącemu komisji poborowej w dniu stawienia się przed komisją poborową następujące dokumenty:
a)
osoby wyliczone w § 211 pod 1it. a): - zaświadczenia wydane przez kurie biskupie lub przełożonych zakonów i seminariów duchownych, lub rektorów uniwersytetów;
b)
osoby wyliczone w § 211 pod 1it. b): - zaświadczenia wydane przez konsystorze: ewangelicko-augsburski, ewangelicko-reformowany, ewangelicko-unijny, lub przez superintendenturę ewangelickiego kościoła augsburskiego i helweckiego wyznania albo superintendenta kościoła staroluterskiego albo też przez właściwe władze państwowe i państwowe instytucje naukowe, tj. przez urzędy wojewódzkie, Komisarza Rządu na m.st. Warszawę lub rektora Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego w Warszawie;
c)
osoby wyliczone w § 211 pod 1it. c): - zaświadczenia, wydane przez konsystorze diecezjalne lub właściwe władze państwowe oraz państwowe instytucje naukowe, tj.: przez urzędy wojewódzkie, Komisarza Rządu na m.st. Warszawę i Kierownika Studium Teologii Prawosławnej Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego w Warszawie;
d)
osoby wyliczone w § 211 pod 1it. d): - zaświadczenia, wydane przez urzędy wojewódzkie, a w m.st. Warszawie - przez Komisarza Rządu na m.st. Warszawę;
e)
osoby wyliczone w § 211 pod 1it. e): - dokumenty, zawierające zatwierdzenie (uznanie) na stanowisku rabina i podrabina, wystawione przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w myśl art. 43 i 54 przepisów o organizacji gmin wyznaniowych żydowskich z dnia 14 października 1927 r. w brzmieniu rozporządzenia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 5 kwietnia 1928 r. (Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 500);
f)
osoby wyliczone w § 211 pod 1it. f) i g): - zaświadczenia wydane przez urzędy wojewódzkie, a w m.st. Warszawie - przez Komisarza Rządu na m.st. Warszawę.
(2)
Wzory zaświadczeń dla osób, wymienionych w ust. (1) lit. a), b), c), d), f), g), ze wskazaniem władz, wydających zaświadczenie, zawiera załącznik Nr 2.
§  213.
(1)
Osoby, zamieszkałe stale za granicą, ubiegające się o zaliczenie ich do pomocniczej służby wojskowej w myśl art. 50, składają prośby do właściwego urzędu konsularnego R.P., dołączając zaświadczenie o przynależności do stanu duchownego.
(2)
Zaświadczenie powinno odpowiadać warunkom, podanym w § 211 i wzorom, podanym w załączniku Nr 2. Zaświadczenia, nie pokrywające się z ustalonymi wzorami, mają być przesłane do decyzji Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
(3)
Osoby, które urząd konsularny R.P. bez poddawania przeglądowi zaliczył do pomocniczej służby wojskowej, mają być wpisane z uwzględnieniem ich danych osobistych do rejestru poborowych (§ 59 ust. (1) lit. c) oraz § 79 ust. (2)). O zaliczeniu tych osób do pomocniczej służby wojskowej należy zawiadomić właściwą powiatową władzę administracji ogólnej. Powiatowa władza administracji ogólnej wpisuje zaliczenie danej osoby do pomocniczej służby wojskowej - do listy poborowych oraz zawiadamia o tym właściwego komendanta rejonu uzupełnień, który przesyła urzędowi konsularnemu R.P. wojskowy dokument osobisty dla osoby zaliczonej bez przeglądu do pomocniczej służby wojskowej.
§  214.
(1)
Osoby wymienione w § 211 mogą ubiegać się o zaliczenie ich do pomocniczej służby wojskowej w myśl art. 50 także po stawieniu się przed komisją poborową.
(2)
Prośby wraz z wymaganymi zaświadczeniami powinny być wnoszone do powiatowej władzy administracji ogólnej, a przez osoby stale zamieszkałe za granicą - do urzędu konsularnego R.P.; władze te decydują o zaliczeniu tych osób do pomocniczej służby wojskowej lub też załatwiają prośbę odmownie.
(3)
W razie przychylnego załatwienia prośby orzeczenia komisji poborowej, kwalifikujące dane osoby do kat. A, B, C lub D, nie podlegają unieważnieniu. Mają one moc obowiązującą na wypadek wystąpienia lub wykluczenia danej osoby ze stanu duchownego lub powołania jej do służby wojskowej na podstawie art. 50.
(4)
W razie opuszczenia stanu duchownego lub wykluczenia z niego osoby zakwalifikowanej do kat. B, jest ona obowiązana stanąć ponownie przed komisją poborową celem ostatecznego ustalenia jej zdolności do służby wojskowej.
(5)
O zaliczeniu do pomocniczej służby wojskowej po poborze powiatowa władza administracji ogólnej zawiadamia komendanta rejonu uzupełnień, który wydaje takiej osobie wojskowy dokument osobisty. Urzędy konsularne zawiadamiają w tych przypadkach właściwą powiatową władzę administracji ogólnej.
(6)
Jeżeli osoba, którą po poborze zaliczono do pomocniczej służby wojskowej, odbywa czynną służbę wojskową, komendant rejonu uzupełnień zawiadamia o tym przełożonego jednostki organizacyjnej, celem niezwłocznego zwolnienia tego żołnierza z szeregów, dołączając do zawiadomienia wojskowy dokument osobisty.
§  215.
(1)
O opuszczeniu stanu duchownego lub wykluczeniu z niego osób wymienionych w § 211 zawiadamia przełożona władza duchowna, a co do osób wyznania mojżeszowego i wszystkich innych wyznań niechrześcijańskich, uznanych przez Państwo Polskie, zarząd właściwej gminy wyznaniowej, powiatową władzę administracji ogólnej, na której obszarze wspomniana osoba miała miejsce zamieszkania przed wystąpieniem lub wykluczeniem ze stanu duchownego, a w m.st. Warszawie - Komisarza Rządu na m.st. Warszawę. W zawiadomieniu należy podać imię i nazwisko, rok urodzenia oraz adres tej osoby i komisję poborową, przed którą stawała do poboru.
(2)
Osoby te - o ile nie ukończyły jeszcze 60 lat życia - mają być przedstawione komisji poborowej celem ustalenia ich zdolności do służby wojskowej.
(3)
Osoby, uznane przez komisję poborową za zdolne do zasadniczej służby wojskowej (kat. A), jeśli nie ukończyły jeszcze 38 lat życia, obowiązane są odbyć zasadniczą służbę wojskową. Osoby, które ukończyły 38 lat życia, zalicza się do rezerwy, pospolitego ruszenia lub pomocniczej służby wojskowej zależnie od wieku i zdolności do służby wojskowej.
§  216.
(1)
Przepisu § 215 nie stosuje się:
a)
do osób, które do dnia stawienia się przed komisją poborową ukończyły lub ukończyłyby 60 lat życia;
b)
do tych byłych duchownych, którzy w chwili wstąpienia do stanu duchownego należeli do rezerwy, pospolitego ruszenia, lub byli zaliczeni do pomocniczej służby wojskowej.
(2)
Osoby wymienione w ust. (1) lit. a) są wolne od powszechnego obowiązku wojskowego w myśl art. 12 ust. (1) ; osoby wymienione w ust. (1) lit. b) są obowiązane bez poddawania ponownemu przeglądowi do służby w rezerwie, pospolitym ruszeniu lub w pomocniczej służbie wojskowej w stopniu wojskowym, posiadanym przed wstąpieniem do stanu duchownego, zależnie od wieku oraz od zdolności do służby wojskowej, stwierdzonych w wojskowym dokumencie osobistym tej osoby.

Do art. 51.

§  217.
Jeżeli lekarze komisji poborowej nie mogą ustalić wady lub określić cierpienia, na które badany uskarża się, albo które lekarze stwierdzili przy badaniu, oraz w razie konieczności obserwacji dłuższej, lub specjalnego badania wady (cierpienia), lekarze komisji poborowej obowiązani są wystąpić z wnioskiem o odesłanie poborowego do wojskowego zakładu leczniczego celem zbadania wady lub cierpienia i wydania właściwego orzeczenia (wysłanie poborowego na ekspertyzę).
§  218.
(1)
Poborowych, u których stwierdzono dwa lub więcej stanów chorobowych, ograniczających w różnym stopniu ich zdolność do służby wojskowej, należy zakwalifikować do kategorii odpowiadającej cierpieniu ograniczającemu najbardziej zdolność do służby wojskowej. Jeżeli to właśnie cierpienie wymaga ekspertyzy szpitalnej, poborowego należy wysłać na ekspertyzę.
(2)
Jeżeli cierpienie najbardziej ograniczające zdolność poborowego do służby wojskowej może być przez obu lekarzy komisji poborowej dostatecznie rozpoznane, powinno być na tej zasadzie wydane orzeczenie o stanie zdrowia bez względu na to, czy pozostałe cierpienia mniej zdolność ograniczające, wymagają ekspertyzy, czy też jej nie wymagają. W tych przypadkach nie należy przeprowadzać ekspertyzy stanów chorobowych mniej ograniczających zdolność do służby wojskowej. Te stany chorobowe mają być jednak wymienione w orzeczeniu lekarskim.
§  219.
(1)
Wysyłanie poborowych na ekspertyzę do wojskowego zakładu leczniczego zarządza przewodniczący komisji poborowej przesyłając dla każdego poborowego w zamkniętej kopercie kartę służbową do wskazanego przez lekarza wojskowego zakładu leczniczego (wzór Nr 9).
(2)
Poborowemu należy wydać dokument na przejazd według ustalonego wzoru upoważniający do kredytowania należności za przejazd, według taryfy normalnej, do wojskowego zakładu leczniczego i z powrotem do miejsca zamieszkania (pobytu).
(3)
Poborowego, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż może dopuścić się nadużyć lub ucieczki, należy odesłać do wojskowego zakładu leczniczego pod eskortą policji. Poborowego, co do którego zachodzi podejrzenie choroby umysłowej, należy oddać pod opieką przełożonego gminy lub sołtysa, którzy powinni spowodować odstawienie takiego poborowego do wojskowego zakładu leczniczego. Karty służbowe dla tych poborowych oraz bilety na przejazd wręcza się osobie eskortującej. Koszty eskorty (odstawienia) będą pokrywane z budżetu Ministerstwa Opieki Społecznej.
§  220.
(1)
Zgłoszenie się poborowego do wojskowego zakładu leczniczego wraz z dokumentami ma nastąpić niezwłocznie po wysłaniu go na ekspertyzę.
(2)
Wojskowe zakłady lecznicze są obowiązane przyjąć zgłoszenie się poborowego o każdej porze.
§  221.
(1)
Wojskowe zakłady lecznicze przeprowadzają ekspertyzę lekarską w czasie możliwie rychłym.
(2)
Przed wydaniem orzeczenia należy ustalić tożsamość badanego.
(3)
Wynik ekspertyzy szpitalnej powinien być wpisany do otrzymanej z komisji poborowej karty służbowej i zawierać orzeczenie lekarskie oraz ustalenie stosunku poborowego do służby wojskowej zgodnie z art. 49 ust. (2). Tak uzupełniona karta służbowa ma być przesłana natychmiast po zbadaniu poborowego listem poleconym albo za książką doręczeń jako przesyłka poufna do właściwej komisji poborowej lub, jeżeli komisja poborowa już nie urzęduje, do właściwej powiatowej władzy administracji ogólnej.
(4)
Po zbadaniu poborowego, komendant wojskowego zakładu leczniczego skierowuje go do miejsca wskazanego w dokumencie na przejazd wydany mu przez przewodniczącego komisji poborowej.
§  222.
(1)
Komisja poborowa albo powiatowa władza administracji ogólnej, po otrzymaniu orzeczenia wojskowego zakładu leczniczego, zarządza w razie potrzeby wezwanie poborowego przed komisję poborową w najbliższym terminie jej urzędowania, celem powzięcia na podstawie orzeczenia szpitalnego ostatecznej decyzji o jego zdolności do służby wojskowej.
(2)
W razie uznania, że stawiennictwo poborowego przed komisją poborową jest zbędne - komisja poborowa wydaje orzeczenie o zdolności poborowego do służby wojskowej zaocznie, na podstawie orzeczenia szpitalnego.
§  223.
(1)
Lekarze komisji poborowej nie mogą zmieniać orzeczeń wydanych przez wojskowy zakład leczniczy co do poborowych wysłanych na ekspertyzę. Takie orzeczenia mogą być jednak zakwestionowane przez lekarzy komisji poborowej ze stanowiska nauki lekarskiej. W razie zakwestionowania tych orzeczeń przewodniczący komisji odsyła poborowego przy zastosowaniu trybu postępowania przewidzianego w § 219 do wojskowego szpitala okręgowego, celem powtórnego zbadania i wydania orzeczenia.
(2)
Badanie lekarskie w wojskowym szpitalu okręgowym ma być przeprowadzone w tych przypadkach przez co najmniej 2 lekarzy przy współudziale komendanta szpitala; w badaniu tym nie mogą brać udziału lekarze, którzy poprzednio wydali orzeczenie.
(3)
Tą drogą wydane orzeczenia przez wojskowy szpital okręgowy nie podlegają zakwestionowaniu przez lekarzy komisji poborowej.

Do art. 52.

§  224.
(1)
Jeżeli stwierdzona przy poborze u poborowego wada lub ułomność da się wyleczyć w ciągu 4 miesięcy, komisja poborowa na zgodny wniosek obu lekarzy może skierować poborowego do wskazanego przez lekarzy cywilnego lub wojskowego zakładu leczniczego posiadającego oddział potrzebny do leczenia danej choroby.
(2)
Na przymusowe leczenie można kierować tylko takich poborowych, którzy po wyleczeniu będą mogli być zakwalifikowani do kategorii A i odbyć zasadniczą służbę wojskową.
(3)
Przymusowemu leczeniu nie podlegają wady lub ułomności, których usunięcie mogłoby wywołać komplikacje zagrażające zdrowiu lub życiu poborowego.
§  225.
(1)
W sprawie trybu postępowania co do skierowania do zakładu leczniczego oraz po wyleczeniu stosuje się odpowiednio §§ 219-223.
(2)
Powiatowej władzy administracji ogólnej i jej organom wykonawczym służą w stosunku do poborowego, poddanego przymusowemu leczeniu, wszystkie uprawnienia, wynikające z art. 45.

Do art. 53.

§  226.
(1)
Skierowanie poborowego do zakładu leczniczego, celem dokonania zabiegu operacyjnego może nastąpić na zgodny wniosek obu lekarzy komisji poborowej.
(2)
Zabieg operacyjny może być dokonany w wojskowym lub cywilnym zakładzie leczniczym posiadającym oddział potrzebny dla przeprowadzenia wskazanej operacji.
(3)
W sprawie trybu postępowania co do skierowania poborowego do zakładu leczniczego celem dokonania zabiegu operacyjnego oraz po wyleczeniu stosuje się odpowiednio §§ 219-223 oraz § 225 ust. (2).
§  227.
Jeżeli komendant wojskowego zakładu leczniczego lub dyrektor cywilnego zakładu leczniczego stwierdzi, że u poborowego skierowanego na zabieg operacyjny wykonanie tego zabiegu jest niewskazane, wówczas stosuje się odpowiednio przepisy art. 51 ust. (2) i (3).
§  228.
(1)
W razie zażądania przez poborowego opinii komisji co do konieczności dokonania zabiegu operacyjnego, komisję lekarską powołuje komendant wojskowego zakładu leczniczego lub dyrektor cywilnego zakładu leczniczego.
(2)
W skład komisji lekarskiej wchodzą 3 lekarze, a mianowicie:
a)
w wojskowych zakładach leczniczych:
1)
komendant zakładu - jako przewodniczący, oraz
2)
kierownik naukowy, lub st. ordynator albo ordynator oddziału chirurgicznego i
3)
st. ordynator lub ordynator oddziału wewnętrznego - jako członkowie;
b)
w cywilnych zakładach leczniczych:
1)
dyrektor zakładu - jako przewodniczący, oraz
2)
st. ordynator lub ordynator oddziału chirurgicznego i
3)
st. ordynator lub ordynator oddziału wewnętrznego - jako członkowie.
(3)
Komisja lekarska może zasięgać opinii innych lekarzy-specjalistów jako konsultantów.
(4)
W razie różnicy zdań pomiędzy członkami komisji decyduje przewodniczący.
(5)
Decyzję komisji oznajmia poborowemu przewodniczący.
(6)
Decyzję komisji wpisuje się do karty choroby, przy czym na żądanie lekarza wchodzącego w skład komisji, należy wpisać do karty choroby jego odrębne zdanie co do konieczności dokonania zabiegu.
(7)
Od decyzji komisji nie ma odwołania.
§  229.
W przypadku gdy wykonanie zabiegu operacyjnego jest konieczne ze względu na bezpośrednie niebezpieczeństwo, zagrażające życiu poborowego, zabieg operacyjny może być wykonany bez zasięgania opinii komisji.

Do art. 55.

§  230.
(1)
Orzeczenie komisji poborowej wydane przez komisję poborową niewłaściwą lub wadliwie może być uchylone z urzędu w drodze nadzoru lub też na wniosek powiatowej władzy administracji ogólnej.
(2)
Uchylenie orzeczenia komisji poborowej z powodów wymienionych w art. 55 należy stosować zasadniczo do osób, które nie wyszły jeszcze z wieku poborowego.
(3)
Poborowy, co do którego zostało uchylone orzeczenie komisji poborowej, zostaje wezwany przez powiatową władzę administracji ogólnej do ponownego przeglądu.
(4)
Komisja poborowa wydaje orzeczenie o zdolności poborowego do służby wojskowej tak, jak gdyby poborowy w ogóle jeszcze nie stawał do przeglądu.
§  231.
(1)
Jeżeli orzeczenie komisji poborowej zostało uchylone jako wydane przez niewłaściwą komisję poborową, wojewódzka władza administracji ogólnej powinna wskazać przez jaką komisję poborową, jako właściwą, powinien poborowy być ponownie zbadany.
(2)
W razie istnienia dwu lub więcej orzeczeń komisji poborowych w stosunku do tego samego poborowego, - wojewódzka władza administracji ogólnej powinna w swym orzeczeniu wskazać, czy i które z zapadłych orzeczeń komisji poborowej zostaje utrzymane w swej mocy, jako orzeczenie ważne.
§  232.
(1)
Wojewódzka władza administracji ogólnej, uchylając orzeczenie komisji poborowej z powodu jego wadliwości (naruszenia istotnych form postępowania), określa w sposób szczegółowy, w którym punkcie orzeczenia komisji poborowej dopatruje się wadliwości.
(2)
Jako wadliwość postępowania przyjąć należy w szczególności wydanie przez komisję poborową orzeczenia w stosunku do poborowego nie będącego jeszcze w wieku poborowym.
§  233.
(1)
Jeżeli poborowy według aktu urodzenia lub orzeczenia władzy (§§ 149, 150) należy do rocznika nie objętego jeszcze wiekiem poborowym, a w stosunku do niego wydane już było orzeczenie komisji poborowej w sprawie zdolności do służby wojskowej, orzeczenie to uchyla wojewódzka władza administracji ogólnej, jeżeli poborowy nie pełni czynnej służby wojskowej. Poborowy taki ma być skreślony z listy poborowych niewłaściwego rocznika i wpisany do rejestru lub listy poborowych rocznika właściwego, przy czym obowiązany jest stawić się do poboru z właściwym rocznikiem, celem ustalenia jego zdolności do służby wojskowej.
(2)
Jeżeli poborowy według aktu urodzenia lub orzeczenia władzy (§§ 149, 150) powinien być wpisany do innego rocznika poborowego, jednak już objętego wiekiem poborowym albo starszym, poborowego należy skreślić z listy poborowych rocznika niewłaściwego. Wydane co do takiego poborowego orzeczenie nie ulega uchyleniu, pozostaje ono ważne nadal i podlega jedynie przeniesieniu do listy poborowych rocznika właściwego. Jeżeli poborowy był zakwalifikowany do kat. A, jednak do szeregów nie został jeszcze wcielony - powołanie do zasadniczej służby wojskowej takiego poborowego powinno nastąpić na ogólnych zasadach; w razie pełnienia przez takiego poborowego zasadniczej służby wojskowej powinien on tę służbę pełnić nadal na ogólnych zasadach.
§  234.
(1)
Jeżeli poborowy według aktu urodzenia lub orzeczenia władzy (§§ 149, 150) nie należy jeszcze do rocznika objętego wiekiem poborowym, a pełni zasadniczą służbę wojskową, wojewódzka władza administracji ogólnej przed uchyleniem orzeczenia komisji poborowej powinna zawiadomić komendanta rejonu uzupełnień o konieczności przeniesienia poborowego do rocznika młodszego. Komendant rejonu uzupełnień zażąda od wcielonego oświadczenia, czy mimo przeniesienia do rocznika młodszego chce pozostać w szeregach w charakterze ochotnika. Osoba taka musi odpowiadać warunkom, wymaganym od ochotników w myśl art. 59. W razie wyrażenia zgody na pełnienie zasadniczej służby wojskowej w charakterze ochotnika poborowy powinien przedstawić komendantowi rejonu uzupełnień w drodze służbowej prośbę o przyjęcie do służby wojskowej w charakterze ochotnika z dołączeniem dokumentów i zobowiązań wymaganych w myśl rozporządzenia niniejszego. Prośby takie należy załatwiać przychylnie, jeżeli nie zachodzą ustawowe przeszkody.
(2)
O wyrażeniu przez poborowego zgody na pozostanie w szeregach oraz o przyjęciu tego zgłoszenia, jak również o odmowie pozostania w szeregach lub o nieprzyjęciu zgłoszenia do ochotniczej służby wojskowej komendant rejonu uzupełnień zawiadamia wojewódzką władzę administracji ogólnej.
(3)
Wojewódzka władza administracji ogólnej:
a)
w przypadku przyjęcia zgłoszenia poborowego do pozostania w służbie wojskowej w charakterze ochotnika utrzymuje dotychczasowe orzeczenie komisji poborowej w mocy i zarządza przeniesienie poborowego do rocznika właściwego. Powiatowa władza administracji ogólnej skreśla poborowego z listy poborowych rocznika niewłaściwego, wpisuje go do listy ochotników oraz poleca wpisać go do rejestru poborowych rocznika właściwego, zawiadamiając o tym komendanta rejonu uzupełnień celem przeprowadzenia zmiany roku w ewidencji wojskowej;
b)
w przypadkach innych niż wymienione pod lit. a) uchyla orzeczenie komisji poborowej i zarządza przeniesienie poborowego do rocznika właściwego. Powiatowa władza administracji ogólnej skreśla taką osobę z listy poborowych rocznika niewłaściwego i poleca wpisać ją do rejestru poborowych rocznika właściwego, zawiadamiając o tym komendanta rejonu uzupełnień celem przeprowadzenia zwolnienia danej osoby z szeregów. Powołanie takiej osoby do odbycia dalszej czynnej służby wojskowej następuje na ogólnych zasadach po zakwalifikowaniu jej do kat. A przy poborze danego rocznika.

Do art. 56.

§  235.
(1)
Do rozstrzygania spraw, wymienionych w art. 56 ust. (1), oraz unieważniania na tej zasadzie orzeczeń komisji poborowej upoważnia się właściwych wojewodów (Komisarza Rządu na m.st. Warszawę) w porozumieniu z dowódcami okręgów korpusów (terytorialnym dowódcą równorzędnym).
(2)
W razie nieosiągnięcia porozumienia akta sprawy należy przedstawić Ministrowi Spraw Wewnętrznych, który rozstrzyga w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych.
§  236.
(1)
Każdy ma prawo, a każda władza (urząd, dowództwo, komenda) w zakresie swego działania ma obowiązek zawiadomić powiatową władzę administracji ogólnej o okolicznościach, które bądź to same, bądź to w zestawieniu z innymi mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do słuszności lub bezstronności orzeczenia wydanego przez komisję poborową.
(2)
W razie stwierdzenia prawomocnym wyrokiem sądowym okoliczności świadczących o braku bezstronności u członków komisji poborowej lub o niesłusznym wydaniu orzeczenia przez komisję poborową, sądy powszechne zawiadamiają o tym wojewódzką władzę administracji ogólnej przesyłając jej odpis wyroku, a sądy wojskowe dowódcę okręgu korpusu, który fakty te komunikuje wojewódzkiej władzy administracji ogólnej, przesyłając jej odpis wyroku lub w razie potrzeby akta sprawy.
§  237.
Powiatowe władze administracji ogólnej, do których wiadomości doszły okoliczności wzbudzające wątpliwość co do bezstronności lub słuszności wydanego przez komisję poborową orzeczenia, bądź od władz i urzędów, bądź od osób prywatnych lub które stwierdziły takie fakty z urzędu, obowiązane są przeprowadzić w tej sprawie niezwłocznie dochodzenie i przedstawić następnie całokształt sprawy wojewódzkiej władzy administracji ogólnej do rozstrzygnięcia w porozumieniu z dowódcą okręgu korpusu (terytorialnym dowódcą równorzędnym).
§  238.
(1)
Przedstawienie komisji rozpoznawczej osób, co do których unieważniono orzeczenie komisji poborowej na podstawie art. 56 ust. (1), może nastąpić dopiero po wydaniu decyzji, unieważniającej orzeczenie komisji poborowej.
(2)
Osoby, które zostały uznane przez komisję rozpoznawczą za zdolne do zasadniczej służby wojskowej (kat. A) przed ukończeniem 38 lat życia, obowiązane są odbyć tę służbę na ogólnych zasadach; jeżeli osoby te ukończyły już lat 38 należy stosować przepis § 204 ust. (3) i (4).

Do art. 57.

§  239.
(1)
Jeżeli po wydaniu przez komisję poborową orzeczenia o zdolności poborowego do służby wojskowej wyjdą na jaw okoliczności, że zostało ono spowodowane udawaniem przez poborowego choroby lub kalectwa, lub że zostało ono wydane wskutek samouszkodzenia - powiatowa władza administracji ogólnej przeprowadza dochodzenie celem ustalenia faktycznego stanu sprawy.
(2)
Jeżeli udawanie choroby lub kalectwa albo też samouszkodzenia zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądowym, sądy powszechne i wojskowe postępują według § 236 ust. (2).
(3)
Akta przeprowadzonego dochodzenia należy przesłać wojewódzkiej władzy administracji ogólnej do rozstrzygnięcia w porozumieniu z dowódcą okręgu korpusu (terytorialnym dowódcą równorzędnym).
§  240.
(1)
W razie unieważnienia przez wojewódzką władzę administracji ogólnej orzeczenia komisji poborowej z powodów wymienionych w art. 57 - osoby uznane za zdolne do służby wojskowej obowiązane są do odbycia zasadniczej służby wojskowej na ogólnych zasadach.
(2)
W sprawach tych należy postępować tak, jak w sprawach z art. 56 stosując odpowiednio przepisy § 238 ust. (2).
§  241.
Przepisy o uchylaniu i unieważnianiu orzeczeń komisji poborowych w trybie art. 55-57 stosować należy również do orzeczeń ponownych wydawanych przez komisje poborowe i rozpoznawcze.