Rozdział 2 - Komisje poborowe i rozpoznawcze. Do art. 31 . - Wykonanie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym.

Dziennik Ustaw

Dz.U.1939.20.131

| Akt utracił moc
Wersja od: 14 stycznia 1949 r.

Rozdział  II.

Komisje poborowe i rozpoznawcze.

Do art. 31.
§  115.
(1)
Jako lekarzy członków komisji poborowej dokonującej przeglądu kobiet wyznacza:
a)
dowódca okręgu korpusu (terytorialny dowódca równorzędny) jedną kobietę lekarkę spośród lekarek będących funkcjonariuszami państwowymi lub kontraktowymi w administracji wojskowej;
b)
powiatowa władza administracji ogólnej jedną kobietę lekarkę zasadniczo spośród lekarek wykonujących stale opiekę lekarską w organizacjach kobiecych wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego.
(2)
Lekarka wyznaczona przez dowódcę okręgu korpusu (terytorialnego dowódcę równorzędnego) spełnia w komisji poborowej czynności lekarza wojskowego w komisji poborowej, a wyznaczona przez powiatową władzę administracji ogólnej - czynności lekarza powiatowego.
§  116.
(1)
Wyznaczając członków komisji poborowej, należy wyznaczać równocześnie zastępcę na wypadek niemożności wzięcia przez wyznaczonego członka udziału w komisji poborowej.
(2)
Jeżeli w komisji poborowej ma brać udział lekarz cywilny wolnopraktykujący - należy w zasadzie powołać lekarza posiadającego stopień oficera rezerwy, pospolitego ruszenia lub pomocniczej służby wojskowej.
(3)
Rady powiatowe i rady miejskie miast wydzielonych wyznaczają swych przedstawicieli do komisji spośród osób należących do tych rad. Przedstawiciele samorządu zasiadają w komisji poborowej w czasie stawania do poboru osób z obszaru przez nich reprezentowanego.
§  117.
(1)
Wszystkie osoby, wyznaczone na członków komisyj poborowych, mają być o tym powiadomione i do objęcia swych czynności wezwane przez władze, które je wyznaczyły, najpóźniej na 3 dni przed rozpoczęciem czynności komisji poborowej.
(2)
Osoby, przewidziane na zastępców członków komisyj poborowych, mają być o tym zawiadomione z zaznaczeniem, że natychmiastowe objęcie czynności członka komisji poborowej obowiązuje bezwzględnie w razie wezwania ich przez kierownika powiatowej władzy administracji ogólnej lub jeżeli chodzi o powołanie zastępców oficerów, zasiadających w komisji poborowej - przez dowódcę okręgu korpusu (terytorialnego dowódcę równorzędnego).
(3)
Zawiadomienia należy wysyłać za potwierdzeniem odbioru.
§  118.
(1)
Osoby, wyznaczone na cywilnych członków komisyj poborowych, powinny w razie uzasadnionej niemożności wzięcia udziału w komisji poborowej zawiadomić o tym niezwłocznie kierownika powiatowej władzy administracji ogólnej, a osoby wyznaczone na wojskowych członków komisji poborowej - dowódcę okręgu korpusu (terytorialnego dowódcę równorzędnego). Władze te powołują na ich miejsce przewidzianego zastępcę.
(2)
Zmiana członków komisji poborowej powinna być przeprowadzona tak, aby nie było przerwy w pracach komisji poborowej.
(3)
Zmiana przewodniczącego lub cywilnych członków komisji poborowej w czasie ich urzędowania może nastąpić również z urzędu na skutek zarządzenia wojewódzkiej władzy administracji ogólnej, a zmiana przedstawiciela wojska i marynarki wojennej tudzież lekarza wojskowego - na skutek zarządzenia dowódcy okręgu korpusu (terytorialnego dowódcy równorzędnego).
§  119.
Poza członkami wymienionymi w art. 31 ust. (1) w czynnościach komisji poborowej uczestniczą następujące osoby:
A)
ze strony cywilnej:
a)
przełożony gminy (jego zastępca), urzędnik zarządu gminy w charakterze pisarza oraz sołtys z danej gromady; osoby te uczestniczą w komisji poborowej tylko w czasie stawania do poboru osób z obszaru przez nich reprezentowanego i tylko w czasie urzędowania głównej komisji poborowej (ogólnej lub pomocniczej) ; nie uczestniczą one natomiast w komisji poborowej specjalnej, dodatkowej, ani też w delegowanej komisji poborowej;
b)
przedstawicielka organizacji kobiecej; uczestniczy ona w komisji poborowej tylko w czasie przeglądu kobiet; przedstawicielka organizacji kobiecej uczestniczy również w komisjach pomocniczych, specjalnych i dodatkowych oraz w delegowanej komisji poborowej;
c)
referent wojskowy powiatowej władzy administracji ogólnej (jego pomocnik) oraz niższy funkcjonariusz państwowy dla obsługi wagi i miary; przy przeglądzie kobiet dla obsługi miary i wagi ma być wyznaczona kobieta.
B)
Ze strony wojskowej:
a)
odpowiednia ilość pisarzy, wyznaczona przez komendanta rejonu uzupełnień;
b)
osoba wyznaczona przez Ministra Spraw Wojskowych dla celów przeprowadzenia badań antropologicznych; osoba ta uczestniczy tylko w szczególnie wyznaczonych przez Ministra Spraw Wojskowych komisjach poborowych w sposób określony zarządzeniem Ministra Spraw Wojskowych.

Do art. 32.

§  120.
Do zakresu działania komisji poborowej należy:
a)
badanie stanu zdrowia poborowych (ochotników) oraz osób nie mających ustalonego stosunku do służby wojskowej tudzież orzekanie o ich zdolności do służby wojskowej;
b)
wydawanie zaocznych orzeczeń o zdolności do służby wojskowej poborowych, zwolnionych od obowiązku osobistego stawienia się przed komisją poborową;
c)
wysyłanie poborowych na ekspertyzę lekarską, przymusowe leczenie i operacje tudzież wydawanie co do tych osób zaocznych orzeczeń o zdolności ich do służby wojskowej;
d)
zaliczanie duchownych do pomocniczej służby wojskowej bez poddawania ich przeglądowi lekarskiemu;
e)
ustalanie wieku poborowych i innych osób podlegających powszechnemu obowiązkowi wojskowemu w przypadku nieustalenia wieku przez władze właściwe;
f)
badanie stanu zdrowia mężczyzn-członków rodziny poborowego i procentowe ustalanie ich niezdolności do pracy w przypadkach ubiegania się poborowego o odroczenie zasadniczej służby wojskowej.
§  121.
Członkowie komisji poborowej, osoby uczestniczące w komisji poborowej jako też personel pomocniczy obowiązani są zachować tajemnicę co do przebiegu czynności komisji poborowej oraz co do chorób, stwierdzonych u poborowych lub członków ich rodzin.
§  122.
(1)
Całokształtem prac komisji poborowej kieruje jej przewodniczący.
(2)
Do obowiązków przewodniczącego należy w szczególności:
a)
dbanie o planowe i prawidłowe przeprowadzenie poboru;
b)
nadzór nad należytym wykorzystaniem lokalu poborowego i utrzymaniem w nim porządku oraz nadzór nad jego zabezpieczeniem wewnętrznym i zewnętrznym;
c)
nadzór nad sprawdzaniem tożsamości osób, stających przed komisją poborową;
d)
ustalanie języka macierzystego i narodowości poborowego;
e)
kierowanie obradami i urzędowaniem komisji poborowej;
f)
prowadzenie imiennego protokołu poboru;
g)
nadzór nad wypełnianiem listy poborowych;
h)
podpisywanie wszystkich dokumentów wydawanych przez komisję poborową;
i)
nadzór nad bezpiecznym przechowywaniem list poborowych, wykazów, druków, pieczęci i dokumentów, jak również przedmiotów potrzebnych do badania poborowych, pochodzących od władz cywilnych, a co do pochodzących od władz wojskowych - tylko wtedy, gdy warunki nie pozwalają na bezpieczne przechowanie ich u miejscowych władz wojskowych.
(3)
W sprawach, przekraczających zakres działania przewodniczącego, zwraca się on bezpośrednio do powiatowej władzy administracji ogólnej.
§  123.
(1)
Zadaniem przedstawiciela wojska i marynarki wojennej w komisji poborowej jest:
a)
czynny udział w orzecznictwie komisji;
b)
prowadzenie przy pomocy pisarzy wojskowych ewidencji wojskowej;
c)
przeznaczanie do poszczególnych rodzajów wojska lub marynarki wojennej poborowych, uznanych za zdolnych do zasadniczej służby wojskowej, do służby w pospolitym ruszeniu lub do pomocniczej służby wojskowej;
d)
wystawianie wojskowych dokumentów osobistych osobom uznanym za zdolne do pospolitego ruszenia (kat. C) lub do pomocniczej służby wojskowej (kat. D).
(2)
Do obowiązków przedstawiciela wojska i marynarki wojennej w komisji poborowej należy również sprawdzanie zgodności wpisów orzeczeń komisji poborowej w ewidencji wojskowej z orzeczeniami zawartymi w liście poborowych. Sprawdzenie to należy przeprowadzać codziennie po ukończeniu prac komisji poborowej; w tym celu przedstawiciel wojska i marynarki wojennej ma prawo wglądu do list poborowych i imiennego protokołu poboru także po ukończeniu czynności komisji.
§  124.
(1)
Obowiązkiem lekarzy komisji poborowej jest badanie stanu zdrowia osób stających do poboru oraz czynny udział w orzecznictwie komisji.
(2)
Lekarze komisji poborowej mają dbać o to, by przegląd lekarski odbył się, ściśle według obowiązujących przepisów.
§  125.
Przedstawiciel samorządu, jeżeli jest obecny podczas urzędowania komisji poborowej, bierze czynny udział w orzecznictwie tej komisji, spełniając zarazem rolę męża zaufania powiatu, którego przegląd odbywa się.
§  126.
(1)
Obowiązkiem przełożonych gmin (ich zastępców) jest utrzymywanie porządku między poborowymi stającymi do przeglądu oraz dopilnowanie, aby do przeglądu stawali umyci (wykąpani) oraz w stanie trzeźwym; mają oni również dopilnować, aby poborowi posiadali przy sobie dokumenty wymienione w obwieszczeniu o poborze.
(2)
Do obowiązków przełożonego gminy (jego zastępcy) należy również udzielanie komisji poborowej wyjaśnień dotyczących poborowych obecnych i nieobecnych. W rejestrach poborowych, które przełożony gminy ma przynieść z sobą, powinien on wpisywać wszystkie przypadku niestawienia się poborowych do poboru.
§  127.
Do obowiązków sołtysa należy stwierdzanie tożsamości poborowych pochodzących z danej gromady oraz udzielanie komisji poborowej wyjaśnień co do poborowych obecnych lub nieobecnych pochodzących z danej gromady.
§  128.
Do obowiązków przedstawicielki organizacji kobiecej należy udzielanie komisji poborowej wyjaśnień co do stopnia przysposobienia wojskowego kobiety stającej do przeglądu, oraz opiniowanie przydatności do danego rodzaju służby wojskowej.
§  129.
(1)
Zadaniem referenta wojskowego powiatowej władzy administracji ogólnej, uczestniczącego w komisji poborowej jest:
a)
sprawdzanie tożsamości osób, stających do poboru i członków rodziny poborowego przedstawionych komisji, przy pomocy sołtysa lub na podstawie dowodów osobistych;
b)
uzupełnianie wpisów do przygotowanych uprzednio kart indywidualnych osób stających do przeglądu;
c)
prowadzenie protokołu badań mężczyzn-członków rodziny poborowego;
d)
prowadzenie imiennego wykazu poborowych, wysyłanych na ekspertyzę lekarską, na przymusowe leczenie i operacje;
e)
wypełnianie formularzy lub pism kierujących poborowych na ekspertyzę lekarską, przymusowe leczenie i operacje.
(2)
Do zadań referenta wojskowego należy również wypełnianie i wręczanie osobom zakwalifikowanym do kategorii A, B lub E zaświadczeń zawierających orzeczenie komisji poborowej (dokumenty poborowe).
§  130.
(1)
Podczas urzędowania komisji poborowej prowadzi jej przewodniczący protokół imienny poboru oddzielnie na każdy dzień poboru.
(2)
Do protokołu imiennego poboru wpisuje się w kolejności stawania przed komisją poborową:
a)
wszystkich poborowych i ochotników, którzy w danym dniu stawali do poboru;
b)
poborowych zwolnionych od obowiązku osobistego stawienia się przed komisją poborową; poborowych tych umieszcza się w protokole imiennym poboru w tym dniu poboru, w którym sprawy zwolnienia od stawiennictwa tych osób były rozpatrywane przez komisję poborową;
c)
poborowych, co do których komisja poborowa powzięła ostateczną decyzję o ich zdolności do służby wojskowej na podstawie orzeczenia szpitalnego. Poborowych tych umieszcza się w protokole imiennym poboru w tym dniu, w którym zapadła decyzja komisji poborowej.
(3)
Wszelkie skreślenia i poprawki odnoszące się do wpisanych do protokołu kategorii, powinny być treściwie omówione i podpisane przez przewodniczącego.
§  131.
(1)
Codziennie po ukończeniu czynności komisji poborowej protokół imienny poboru powinien być zamknięty, porównany z listami poborowych przez przewodniczącego komisji poborowej i podpisany przez wszystkich członków komisji.
(2)
Na końcu protokołu należy wpisywać wszelkie zastrzeżenia dotyczące przebiegu poboru, zgłoszone przez członków komisji poborowej.
§  132.
(1)
Dla każdego stającego do poboru wystawia się kartę indywidualną według ustalonego wzoru, zawierającą dane osobiste poborowego (ochotnika).
(2)
Co do osób, które nie są wpisane w listach poborowych danego powiatu, a które stają przed komisjami specjalnymi dodatkowymi lub delegowanymi, sporządza się karty indywidualne w 2 egzemplarzach. Jeden egzemplarz pozostaje w aktach powiatowej władzy administracji ogólnej, na której obszarze urzęduje komisja (specjalna, dodatkowa, delegowana), drugi zaś egzemplarz przesyła się wraz z wyciągiem z listy poborowych, władzy delegującej.
(3)
Nadzór nad prowadzeniem kart indywidualnych sprawuje przewodniczący komisji poborowej, który też każdą kartę indywidualną podpisuje.

Do art. 33.

§  133.
Zabezpieczenie dostarczania przez zarządy gmin dla komisji poborowej lokalu, mebli, opału i oświetlenia, należy do obowiązku powiatowych władz administracji ogólnej, organizujących komisje poborowe.
§  134.
(1)
Lokal komisji poborowej powinien składać się z odpowiedniej ilości izb, przeznaczonych na poczekalnię i rozbieralnię dla poborowych oraz na urzędowanie komisji poborowej.
(2)
Izba, w której urzęduje komisja poborowa, w żadnym przypadku nie może służyć jako rozbieralnia lub poczekalnia.
(3)
Wszystkie izby lokalu komisji poborowej powinny być dostatecznie obszerne i posiadać niezbędne urządzenia.
(4)
Izba przeznaczona do badania poborowych przez komisję poborową powinna liczyć co najmniej 6 m długości i 4 m szerokości oraz posiadać dostateczne oświetlenie. Temperatura wewnętrzna powinna wynosić co najmniej 19° Celsjusza.
§  135.
(1)
Utrzymanie lokalu komisji poborowej w porządku należy do zarządów gmin.
(2)
Lokal komisji poborowej powinien być przez cały czas trwania poboru dezynfekowany na koszt zarządu gminy według wskazówek i pod nadzorem lekarza powiatowego.
(3)
Lokal komisji poborowej powinien być w czasie poboru pilnowany przez stałego stróża dziennego i nocnego, płatnego przez zarząd gminy.

Do art. 35.

§  136.
(1)
Wynagrodzenie dzienne cywilnych lekarzy wolnopraktykujących, zastępujących w komisjach poborowych lekarzy powiatowych, ustala się w wysokości diety, przysługującej funkcjonariuszom państwowym VI grupy uposażenia przy podróżach służbowych. Zwrot kosztów podróży tych lekarzy z miejscowości zamieszkania do miejscowości, w której urzęduje komisja poborowa i z powrotem lub z jednej miejscowości urzędowania komisji poborowej do innej, obejmuje zwrot kosztów przejazdu oraz diety w wysokości i według zasad, obowiązujących przy odbywaniu podróży służbowych przez funkcjonariuszów państwowych VI grupy uposażenia.
(2)
Należności określone w ust. (1) przysługują także lekarkom wolnopraktykującym powołanym do komisyj poborowych do przeglądu kobiet w myśl art. 31 ust. (2).
(3)
Koszty podróży, diety, oraz koszty wynagrodzenia dziennego lekarzy wolnopraktykujących pokrywa się z budżetu Ministerstwa Opieki Społecznej.

Do art. 37.

§  137.
(1)
Komisje rozpoznawcze urzędują przy każdym urzędzie wojewódzkim w siedzibie tych urzędów.
(2)
W przypadkach szczególnie ważnych może wojewódzka władza administracji ogólnej po porozumieniu się z dowódcą okręgu korpusu (terytorialnym dowódcą równorzędnym) wyznaczyć także inne miejsce urzędowania tej komisji, o czym należy zawiadomić Ministra Spraw Wewnętrznych.
§  138.
(1)
Komisje rozpoznawcze zwołuje się w miarę potrzeby.
(2)
Terminy posiedzeń komisyj rozpoznawczych ustala wojewoda w porozumieniu z dowódcą okręgu korpusu (terytorialnym dowódcą równorzędnym), a na obszarze m.st. Warszawy - Minister Spraw Wewnętrznych.
(3)
O terminie posiedzeń komisji rozpoznawczej zawiadamia jej członków przewodniczący komisji.
(4)
Zarządzenia, dotyczące terminowego stawienia się osób podlegających ponownemu badaniu przez komisję rozpoznawczą, wydaje właściwa powiatowa władza administracji ogólnej, stosując przepis art. 45.
§  139.
W skład komisji rozpoznawczej nie mogą wchodzić osoby, które w charakterze członków komisji poborowej uczestniczyły w wydaniu orzeczenia będącego przedmiotem ponownego rozpatrzenia przez komisję rozpoznawczą.
§  140.
(1)
Wojskowych członków komisji rozpoznawczej wyznacza dowódca okręgu korpusu (terytorialny dowódca równorzędny) właściwy dla siedziby urzędu wojewódzkiego, przy którym urzęduje komisja rozpoznawcza.
(2)
Przedstawiciele władz wojskowych, wyznaczeni do komisji rozpoznawczej, są właściwymi dla wszystkich spraw przedstawionych komisji rozpoznawczej do rozpatrzenia, chociażby sprawy pochodziły z powiatów, nie należących terytorialnie do obszaru danego okręgu korpusu.
§  141.
Przedstawicielem rady wojewódzkiej lub sejmiku wojewódzkiego może być jedynie osoba należąca do składu rady lub sejmiku.
§  142.
Ze strony władz cywilnych bierze udział w czynnościach komisji rozpoznawczej referent wojskowy właściwego urzędu wojewódzkiego (jego zastępca), pisarz oraz niższy funkcjonariusz dla obsłużenia miary i wagi.
§  143.
(1)
Obowiązki członków komisji rozpoznawczej są analogiczne do obowiązków członków komisji poborowej.
(2)
Tryb postępowania komisji rozpoznawczej i sposób wydawania orzeczeń o stopniu zdolności poborowego do służby wojskowej jest ten sam co dla komisji poborowej.
§  144.
(1)
Komisja rozpoznawcza prowadzi:
a)
protokół imienny komisji rozpoznawczej, będący odpowiednikiem protokołu imiennego poboru;
b)
listę rozpoznawczą, będącą odpowiednikiem listy poborowych;
c)
protokół rozpoznawczy dla mężczyzn-członków rodziny poborowego, będący odpowiednikiem księgi protokołów badań mężczyzn-członków rodziny poborowego.
(2)
Wpisów do list rozpoznawczych i protokołu rozpoznawczego dla mężczyzn-członków rodziny poborowego dokonują urzędy wojewódzkie na podstawie nadsyłanych przez powiatowe władze administracji ogólnej wyciągów z list poborowych lub wyciągów z księgi protokołów badań mężczyzn-członków rodziny poborowego, według kolejności nadsyłania tych wyciągów.
(3)
Dokumenty wymienione w ust. (1) przechowuje u siebie urząd wojewódzki.
§  145.
(1)
Orzeczenie i wniosek lekarski tudzież orzeczenia komisji rozpoznawczej mają być wpisane podczas urzędowania komisji do listy rozpoznawczej lub do protokołu rozpoznawczego dla mężczyzn-członków rodziny poborowego i podpisane w trybie obowiązującym komisje poborowe przy wpisywaniu orzeczeń do listy poborowych oraz protokołu badań mężczyzn-członków rodziny poborowego.
(2)
Dane powyższe wpisuje się do otrzymanych wyciągów z listy poborowych lub z księgi protokołów badań mężczyzn-członków rodziny poborowego. Orzeczenie komisji rozpoznawczej, wpisane do tych wyciągów, podpisuje przewodniczący komisji.
(3)
W razie uznania poborowego przez komisję rozpoznawczą za zdolnego do zasadniczej służby wojskowej, przedstawiciel wojska i marynarki wojennej w komisji rozpoznawczej wypełnia dla właściwej komendy rejonu uzupełnień wyciąg ewidencyjny, do którego poza orzeczeniem komisji rozpoznawczej wpisuje także nadane przeznaczenie do rodzaju wojska lub marynarki wojennej.
(4)
Wyciągi z list poborowych (z księgi protokołów badań mężczyzn-członków rodziny poborowego) oraz przeznaczone dla komendy rejonu uzupełnień wyciągi ewidencyjne należy przesłać do właściwej powiatowej władzy administracji ogólnej.
§  146.
(1)
Powiatowa władza administracji ogólnej uzupełnia na podstawie otrzymanych wyciągów listę poborowych lub księgę protokołów badań mężczyzn-członków rodziny poborowego, wyciągi zaś przechowuje w aktach z wyjątkiem wyciągów ewidencyjnych, które przekazuje niezwłocznie właściwej komendzie rejonu uzupełnień.
(2)
Jeżeli dla osoby zapisanej w ewidencji wojskowej nie został sporządzony wyciąg ewidencyjny, powiatowa władza administracji ogólnej zawiadamia komendę rejonu uzupełnień o wynikach przeglądu w komisji rozpoznawczej, podając odpis orzeczenia komisji i datę powzięcia orzeczenia.
§  147.
Poborowym, zbadanym przez komisję rozpoznawczą, wydaje przewodniczący komisji zaświadczenie o stawieniu się przed komisją rozpoznawczą. Dokument zawierający orzeczenie komisji rozpoznawczej przesyła poborowemu powiatowa władza administracji ogólnej. Jeżeli poborowy zaliczony został do pospolitego ruszenia lub pomocniczej służby wojskowej, komendant rejonu uzupełnień przesyła poborowemu odpowiedni wojskowy dokument osobisty.
§  148.
W sprawie dostarczenia lokalu dla komisji rozpoznawczej oraz zaopatrzenia go w niezbędne urządzenia i sprzęty należy stosować odpowiednio przepisy §§ 133-135.