Umieszczanie w zakładach wychowawczych sierot po inwalidach wojennych i po poległych i zmarłych, których śmierć znajduje się w związku przyczynowym ze służbą wojskową.

Dziennik Ustaw

Dz.U.1923.84.662

| Akt utracił moc
Wersja od: 25 sierpnia 1923 r.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ, MINISTRA SPRAW WOJSKOWYCH I MINISTRA SKARBU
z dnia 11 sierpnia 1923 r.
w sprawie umieszczania w zakładach wychowawczych sierot po inwalidach wojennych i po poległych i zmarłych, których śmierć znajduje się w związku przyczynowym ze służbą wojskową.

Na podstawie art. 58 ustawy z dn. 18 marca 1921 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i ich rodzin oraz o zaopatrzeniu rodzin po poległych i zmarłych, których śmierć znajduje się w związku przyczynowym ze służbą wojskową (Dz. U. R. P. № 32, poz. 195) w wykonaniu art. 19 tejże ustawy zarządza się co następuje:
Osoby, które mają prawo do renty zupełnych sierot mogą być utrzymywane i kształcone na koszt Skarbu Państwa, jeżeli są pozbawione opieki i dostatecznych środków utrzymania.

Za osoby te uważa się w szczególności:

1)
zupełne sieroty, pozostałe po inwalidach wojennych, po poległych i tych zmarłych, których śmierć znajduje się w związku ze służbą wojskową;
2)
półsieroty, których pozostały przy życiu rodzic jest inwalidą wojennym i przebywa w zakładzie leczniczym, szkolnym lub opiekuńczym w myśl art. 33, 47 i 48 ustawy z dnia 18 marca 1921 r.;
3)
dzieci, których rodzice żyją wprawdzie, lecz są inwalidami wojennymi i przebywają równocześnie w zakładach wymienionych powyżej pod 2).
Dzieci, wymienione w § 1 niniejszego rozporządzenia, uważa się za pozbawione dostatecznych środków utrzymania stale lub czasowo, o ile zachodzi jedna z następujących okoliczności:
1)
nie mają majątku osobistego,
2)
osoby, zobowiązane do ich utrzymania, w zastępstwie zmarłych lub nieobecnych rodziców, są ubogie,
3)
posiadają wprawdzie majątek osobisty, lecz ten na razie nie daje żadnych dochodów, lub nie może być w danym okresie czasu bez straty przedmiotem sprzedaży lub wymiany,
4)
osoby, obowiązane do ich utrzymywania w zastępstwie zmarłych lub nieobecnych rodziców-odmawiają wykonania tego obowiązku, a wywarcie przymusu prawnego pociąga zgubne skutki dla życia lub zdrowia wychowanka.

Stan majątkowy dzieci, uznanych za pozbawionych środków utrzymania czasowo, powinien być rozpatrywany z końcem każdego roku szkolnego.

O umieszczeniu dzieci w myśl § 1 niniejszego rozporządzenia w zakładach opiekuńczych orzeka, komisja kwalifikacyjna dla spraw sierot wojennych przy władzy administracyjnej I instancji (§§ 12, 13 nin. rozp.) na wniosek jednej z następujących osób fizycznych lub prawnych:
1)
opieki tymczasowej, wyznaczonej przez urząd gminny,
2)
sądu lub władzy administracyjnej,
3)
pozostałego przy życiu rodzica, zmuszonego osamotnić dzieci wskutek umieszczenia w zakładzie szkolnym, leczniczym lub opiekuńczym w myśl art. 33, 47 i 48 ustawy z dnia 18 marca 1921 r.,
4)
osób zobowiązanych do utrzymywania dzieci w zastępstwie zmarłych lub nieobecnych rodziców, o ile te są ubogie, chore lub niedołężne,
5)
osób uprawnionych do opiekowania się dziećmi w zastępstwie zmarłych lub nieobecnych rodziców, o ile zobowiążą się nie brać dziecka z zakładu bez zgody zarządu tegoż,
5)
każdego, kto zgłosi, że dziecko uprawnione do opieki w myśl niniejszego rozporządzenia jest pozbawione opieki, o ile zarządzone przez władzę administracyjną dochodzenia stwierdzą stan powyższy.
Dzieci wymienione w § 1 niniejszego rozporządzenia umieszcza się w zakładach opiekuńczych-publicznych lub prywatnych, na zasadzie umowy zawartej z temi zakładami przez władze administracyjne I instancji, względnie, za ich zgodą przez organa wykonawcze związków komunalnych powiatowych lub miast wydzielonych z powiatów.

Władze administracyjne I instancji mają obowiązek wykonywania bezpośrednio lub za pośrednictwem upoważnionych lub powołanych instytucji społecznych kontrole nad wykonywaniem zobowiązań zakładu w stosunku do umieszczonych dzieci i zabezpieczenia ich praw cywilnych, oraz mają prawo rozwiązania umowy i odebrania dzieci z zakładu, wreszcie prawo żądania kwartalnych sprawozdań o fizycznym i moralnym stanie umieszczonych wychowanków jako też, jeżeli ci są w wieku szkolnym, o postępie ich w naukach, nadto czuwają, by osoby, umieszczone w zakładach w myśl niniejszego rozporządzenia, z chwilą opuszczenia zakładu przy ukończeniu nauki, miały zapewnioną pracę zarobkową lub ewentualnie stypendjum na dalsze studja.

Dzieci, umieszczone w odpowiednich zakładach w myśl niniejszego rozporządzenia - otrzymują bezpłatnie: całkowite utrzymanie, wychowanie, odzież, opiekę lekarską i środki naukowe - za równoczesnem zawieszeniem renty.
Kształcenie bezpłatne dzieci, wymienionych w poprzednich paragrafach, obejmuje naukę w szkołach: a) powszechnych, b) zawodowych, c) średnich, ogólnokształcących lub seminarjach nauczycielskich.

Do szkół wymienionych pod a) uczęszczają obowiązkowo wszystkie dzieci, mające wiek stosowny w myśl dekretu o obowiązku szkolnym z dnia 7 lutego 1919 r. (Dz. P. P. P. № 14, poz. 147). Korzystanie bezpłatne ze szkół wymienionych pod b) i c) może być stosowane tylko wyjątkowo, mianowicie w wypadkach, gdy dzieci szczególnie na to zasługują za względu na swe uzdolnienie.

Dzieci, umieszczona w zakładach w myśl niniejszego rozporządzenia, mogą być z nich odebrane przez osoby, na których wniosek zostały umieszczone, o ile osoby te dają rękojmię, że dzieci będą miały zapewnione utrzymanie i wykształcenie, przyczem odebranie to może nastąpić tylko za zezwoleniem władzy administracyjnej I instancji na podstawie orzeczenia komisji kwalifikacyjnych dla spraw sierot wojennych, wydanego po porozumieniu się z zarządem odnośnego zakładu.

Władze administracyjne I instancji powinny podawać datę odebrania dzieci z zakładu do wiadomości urzędów wojewódzkich w celu wstrzymania asygnat na utrzymanie i kształcenie tych dzieci.

Zwolnienie z zakładów dzieci wzmiankowanych w § 1 p. 2 i 3 niniejszego rozporządzenia względnie zawieszenie wypłat uskutecznionych przez urzędy wojewódzkie na ich utrzymanie i kształcenie w myśl § 9 niniejszego rozporządzenia następuje wskutek wygaśnięcia warunków uprawniających dzieci do korzystania ze świadczeń w myśl niniejszego rozporządzenia a mianowicie, jeżeli dzieci te utraciły prawo do renty zupełnych sierot. Ze względu na to izby skarbowe są zobowiązane zawiadamiać władze administracyjne I instancji o każdym wypadku, w którym zostanie wstrzymane 30%-owe zaopatrzenie dziecka, korzystającego z uprawnienia w myśl niniejszego rozporządzenia.

Dzieci, wymienione w § 1 niniejszego rozporządzenia umieszczone w odpowiednich zakładach wychowawczych i szkolnych, pozostają w ewidencji władz administracyjnych I instancji, urzędów wojewódzkich oraz izb skarbowych.

Sprawozdania z czynności, przewidzianych niniejszem rozporządzeniem powinny być przedkładane Ministerstwu Pracy i Opieki Społecznej przez urzędy, wojewódzkie w sposób i w terminach, które zostaną ustalone w odnośnych instrukcjach Ministerstwa.

Koszty utrzymania i kształcenia osób, wymienionych w § 1 niniejszego rozporządzenia pokrywa się sumami, asygnowanemi przez urzędy wojewódzkie z budżetu Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej władzom administracyjnym i instancji, na zasadzie instrukcji wydanej przez Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej i Ministerstwo Skarbu.
Podanie, względnie prośbę protokularną o przyznanie świadczeń w myśl § 1 niniejszego rozporządzenia wnosi się do władzy administracyjnej I instancji, a w Warszawie do Komisariatu Rządu.
Podanie względnie prośba protokularną o przyznanie świadczeń w myśl niniejszego rozporządzenia powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie konieczności umieszczenia osób, uprawnionych w myśl art. 19 ustawy z dnia 18 marca 1921 r. w odpowiednich zakładach.

Do podania należy dołączyć:

1)
dowód tożsamości dziecka;
2)
metrykę chrztu (urodzenia), lub w braku tejże odpowiedni dokument zastępczy;
3)
świadectwo o stanie majątkowym dziecka;
4)
zawiadomienie (odpis) izby skarbowej o przyznaniu 30%-owego zaopatrzenia w myśl art. 17 ustawy z dnia 18 marca 1921 r. lub w myśl tegoż artykułu przy stosowaniu artykułów 11, 13 i 14 ustawy z dnia 4 sierpnia 1922 r.

O ile dzieciom, co do których został postawiony wniosek o umieszczenie w zakładzie opiekuńczym w myśl niniejszego rozporządzenia nie przyznano jeszcze 30% zaopatrzenia, władze administracyjne winny czuwać, by postępowanie w myśl rozporządzenia wykonawczego z dnia 10 stycznia 1923 r. (Dz. U. R. P. № 20, poz. 132) było przeprowadzone możliwie prędko.

Władze administracyjne I instancji rozpatrują podanie o przyznanie świadczeń w myśl niniejszego rozporządzenia w razie potrzeby uzupełniają załączniki niezbędnemi dokumentami i przedstawiają całą sprawę do decyzji komisji kwalifikacyjnej dla spraw sierot wojennych, poczem wykonywują decyzję tejże komisji.

Zarazem władze te zawiadamiają izby skarbowe o dniu przyjęcia dzieci do zakładów w celu spowodowania zawieszenia renty.

W razie odmownego załatwienia w I instancji wniosku o umieszczenie w zakładzie przysługuje wnioskodawcom odwołanie się do władzy administracyjnej Ii instancji w przeciągu dni 14 od otrzymania odnośnego postanowienia instancji I-szej.

Komisje kwalifikacyjne dla spraw sierot wojennych - określają na zasadzie dokumentów, dostarczonych przez władze administracyjne i instancji - rodzaj i zakres świadczenia w ramach niniejszego rozporządzenia, a w szczególności wyznaczają odpowiednia zakłady wychowawcze i szkolne oraz orzekają o wnioskach w sprawie oddania dzieci z zakładów osobom, na których wniosek dzieci te zostały umieszczone.
Komisję kwalifikacyjną dla spraw sierot wojennych powołuje naczelnik urzędu administracyjnego i instancji.

W skład komisji wchodzi:

1)
naczelnik urzędu administracyjnego I instancji, lub wyznaczony przez niego zastępca, jako przewodniczący,
2)
lekarz powiatowy,
3)
inspektor szkolny,
4)
osoba znana z działalności na polu opieki społeczne:], zaproszona przez przewodniczącego,
5)
przedstawiciel powiatowego związku komunalnego lub miasta wydzielonego z powiatu,
6)
przedstawicie! miejscowego koła inwalidów wojennych.

Protokulanta komisji wyznacza przewodniczący z pośród personelu kancelaryjnego. Decyzje komisji zapadają większością głosów, jednak władza administracyjna 1 instancji ma prawo zawiesić wykonanie orzeczenia komisji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez II instancję.

Instrukcje szczegółowe w sprawach wynikłych z niniejszego rozporządzenia wyda Minister Pracy i Opieki Społecznej lub Minister Skarbu według kompetencji.
Rozporządzenia niniejsze wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.