Rozdział 3 - Uprawnienia do wykonywania zawodu rzecznika patentowego - Rzecznicy patentowi.

Dziennik Ustaw

Dz.U.2024.749 t.j.

Akt obowiązujący
Wersja od: 17 maja 2024 r.

Rozdział  3

Uprawnienia do wykonywania zawodu rzecznika patentowego

1. 
Prawo wykonywania zawodu rzecznika patentowego powstaje po złożeniu ślubowania, z dniem dokonania wpisu na listę rzeczników patentowych.
2. 
Urząd Patentowy prowadzi w systemie teleinformatycznym aktualną listę rzeczników patentowych, która zawiera:
1)
imię lub imiona i nazwisko;
2)
datę i miejsce urodzenia;
3)
wykształcenie;
4)
datę złożenia egzaminu kwalifikacyjnego albo datę wydania decyzji w sprawie uznania kwalifikacji do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zawodu rzecznika patentowego;
5)
datę wpisu na listę rzeczników patentowych i numer "Wiadomości Urzędu Patentowego", w którym ogłoszono o wpisie;
6)
numer wpisu na listę rzeczników patentowych;
7)
miejsce i formę wykonywania zawodu;
8)
adres zamieszkania;
9)
adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej lub numer telefonu;
10)
adnotacje o odpisach orzeczeń dyscyplinarnych;
11)
funkcje pełnione w organach samorządu;
12)
informacje o zawieszeniu prawa do wykonywania zawodu rzecznika patentowego;
13)
datę skreślenia z listy rzeczników patentowych i numer "Wiadomości Urzędu Patentowego", w którym ogłoszono o skreśleniu;
14)
adnotacje o wydaniu legitymacji rzecznika patentowego.
3. 
W Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Urzędu Patentowego udostępnia się informacje, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 5-7, 12 i 13, a w przypadku wyrażenia zgody przez rzecznika patentowego również adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej lub numer telefonu.
4. 
Wpisu na listę rzeczników patentowych i zmiany wpisu dokonuje się na wniosek zainteresowanego.
4a. 
W przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 10, 11, 13 i 14 oraz w art. 24 ust. 2 pkt 2-6, zmiany wpisu na liście rzeczników patentowych dokonuje się z urzędu.
4b. 
Od wniosku o wpis na listę rzeczników patentowych albo o zmianę wpisu pobiera się opłatę, która stanowi dochód budżetu państwa.
4c. 
Wysokość opłaty od wniosku o wpis na listę rzeczników patentowych nie może przekroczyć 3% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o wpis, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672), zwanego dalej "przeciętnym wynagrodzeniem", oraz 1,5% kwoty przeciętnego wynagrodzenia od wniosku o zmianę wpisu.
1. 
Na listę rzeczników patentowych może być wpisany, kto:
1)
posiada obywatelstwo państwa członkowskiego;
2)
ma pełną zdolność do czynności prawnych i korzysta z pełni praw publicznych;
3)
jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu rzecznika patentowego;
4)
ukończył magisterskie studia wyższe o kierunku przydatnym do wykonywania zawodu rzecznika patentowego, w szczególności techniczne lub prawnicze;
5)
odbył aplikację rzecznikowską na warunkach określonych w ustawie;
6)
złożył z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny, o którym mowa w art. 31.
2. 
Na listę rzeczników patentowych może być wpisany także obywatel państwa członkowskiego, który:
1)
spełnia wymogi określone w ust. 1 pkt 2 i 3;
2)
nabył kwalifikacje do wykonywania zawodu rzecznika patentowego uznane zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 334);
3)
posługuje się językiem polskim w stopniu niezbędnym do wykonywania zawodu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności umożliwiającym w ramach wykonywania zawodu występowanie w charakterze pełnomocnika w postępowaniach przed Urzędem Patentowym, a także w postępowaniu sądowym i sądowoadministracyjnym.
3. 
(uchylony).
1. 
Osoba, która po raz pierwszy podejmuje świadczenie usług transgranicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana złożyć Krajowej Radzie Rzeczników Patentowych pisemne oświadczenie o podjęciu świadczenia takich usług. Do oświadczenia osoba ta dołącza:
1)
sporządzony w języku polskim lub przetłumaczony na język polski dokument potwierdzający, że jest uprawniona w państwie macierzystym do wykonywania czynności z zakresu pomocy w sprawach własności przemysłowej;
2)
dokument potwierdzający jej obywatelstwo;
3)
kopię dowodu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 16.
2. 
Osoba świadcząca w Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgraniczne w przypadku istotnej zmiany sytuacji potwierdzonej dokumentami, o których mowa w ust. 1, jest obowiązana do przedstawienia nowych dokumentów.
3. 
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, oraz cudzoziemca, któremu w Rzeczypospolitej Polskiej nadano status uchodźcy lub udzielono ochrony uzupełniającej.

Osoba, o której mowa w art. 19a ust. 1, zamierzająca świadczyć usługi transgraniczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w kolejnych latach, jest obowiązana poinformować Krajową Radę Rzeczników Patentowych o zamiarze ich świadczenia w każdym kolejnym roku działalności. Do informacji tej osoba ta dołącza kopię dowodu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, o którym mowa w art. 16.

(uchylony).

1. 
Osoba świadcząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usługi transgraniczne, reprezentująca klienta w postępowaniu przed organami administracji lub przed sądami, jest obowiązana wskazać organowi prowadzącemu postępowanie osobę upoważnioną do odbioru pism w Rzeczypospolitej Polskiej. W razie niewskazania takiej osoby, pismo doręcza się reprezentowanej stronie, jeżeli ma ona miejsce zamieszkania lub siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej. W pozostałych przypadkach pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, o czym organ ten poucza przy pierwszym doręczeniu.
2. 
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w postępowaniach, w których do doręczeń pism przeznaczonych dla osoby świadczącej usługi transgraniczne stosuje się przepisy rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczące doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych ("doręczanie dokumentów") oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/2000 (Dz. Urz. UE L 324 z 10.12.2007, str. 79, z późn. zm.).
1. 
Wniosek o wpis na listę rzeczników patentowych, o którym mowa w art. 18 ust. 4, składa się w terminie sześciu miesięcy od dnia złożenia egzaminu kwalifikacyjnego.
2. 
Wniosek o wpis na listę rzeczników patentowych, składany przez osoby, o których mowa w art. 19 ust. 2, składa się w terminie sześciu miesięcy od dnia wydania decyzji w sprawie uznania kwalifikacji do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zawodu rzecznika patentowego.
3. 
Osoby, o których mowa w art. 19 ust. 2, do wniosku o wpis na listę rzeczników patentowych dołączają decyzję o uznaniu kwalifikacji do wykonywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zawodu rzecznika patentowego.
4. 
Prezes Urzędu Patentowego wydaje decyzję o odmowie wpisu na listę rzeczników patentowych w przypadku:
1)
złożenia wniosku o wpis po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 albo 2;
2)
wystąpienia w stosunku do osoby składającej wniosek o wpis okoliczności, o których mowa w art. 23a ust. 1.
5. 
Osoba, której zgodnie z ust. 4 pkt 2 wydano decyzję o odmowie wpisu na listę rzeczników patentowych, może ponownie złożyć wniosek o wpis w terminie sześciu miesięcy od dnia ustania okoliczności, o których mowa w art. 23a ust. 1. Przepis ust. 4 pkt 1 stosuje się odpowiednio.
1. 
Od wymogu odbycia aplikacji rzecznikowskiej można zwolnić, w całości lub odpowiedniej części, osobę, która wykaże, że posiada określoną wiedzę lub praktykę w sprawach własności przemysłowej, przydatną do wykonywania zawodu rzecznika patentowego.
1a. 
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:
1)
w części dotyczącej wiedzy technicznej w zakresie wynalazków i wzorów użytkowych - osoby, która zdała europejski egzamin kwalifikacyjny i jest wpisana na listę zawodowych pełnomocników prowadzoną przez Europejski Urząd Patentowy;
2)
w części dotyczącej wiedzy prawnej w zakresie prawa cywilnego, prawa gospodarczego, prawa administracyjnego, postępowania administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego i postępowania cywilnego - osoby, która zdała egzamin adwokacki lub radcowski albo uzyskała uprawnienia adwokata lub radcy prawnego;
3)
w części dotyczącej wiedzy prawnej - osoby, która uzyskała stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie własności przemysłowej;
4)
w części dotyczącej wiedzy prawnej lub technicznej w zakresie odpowiadającym nabytej praktyce - osoby, która przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o zwolnienie z aplikacji wykonywała na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej, pod kierunkiem rzecznika patentowego, wymagające wiedzy i praktyki rzecznikowskiej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy w sprawach własności przemysłowej, w szczególności w kancelarii patentowej, o której mowa w art. 5, kancelarii patentowej na terytorium innego państwa członkowskiego, komórce organizacyjnej przedsiębiorcy lub w podmiocie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), wykonujących zadania w zakresie ochrony własności przemysłowej;
5)
w części dotyczącej wiedzy prawnej lub technicznej w zakresie odpowiadającym wykonywanym zadaniom - osoby, która przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o zwolnienie z aplikacji była zatrudniona w Urzędzie Patentowym na stanowisku eksperta.
2. 
Zwolnienie od odbycia aplikacji rzecznikowskiej, zgodnie z ust. 1, następuje, na wniosek kandydata, w drodze uchwały Krajowej Rady Rzeczników Patentowych. Krajowa Rada Rzeczników Patentowych przesyła kopię uchwały, wraz z uzasadnieniem, Prezesowi Urzędu Patentowego.
2a. 
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, osoba ubiegająca się o zwolnienie z aplikacji rzecznikowskiej jest obowiązana dołączyć odpowiednio: dokument potwierdzający wpis na listę zawodowych pełnomocników prowadzoną przez Europejski Urząd Patentowy, zaświadczenie o wpisie na listę adwokatów lub radców prawnych albo dokument potwierdzający uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu adwokackiego lub radcowskiego, dokument potwierdzający uzyskanie stopnia naukowego doktora nauk prawnych w zakresie własności przemysłowej, dokumenty potwierdzające co najmniej 4-letni okres wykonywania na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej wymagających wiedzy i praktyki rzecznikowskiej czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy w sprawach własności przemysłowej lub dokumenty potwierdzające co najmniej 4-letni staż pracy oraz określające zakres wykonywanych zadań na stanowisku eksperta w Urzędzie Patentowym.
3. 
Na uchwałę w sprawie zwolnienia od odbycia aplikacji rzecznikowskiej kandydatowi służy skarga do sądu administracyjnego.
1. 
Rota ślubowania składanego przez rzecznika patentowego ma następujące brzmienie: "Ślubuję uroczyście wykonywać zawód rzecznika patentowego sumiennie i zgodnie z prawem Rzeczypospolitej Polskiej, zachowywać tajemnicę zawodową, postępować godnie i uczciwie, kierując się zasadami etyki rzecznika patentowego.".
2. 
Do roty ślubowania, o której mowa w ust. 1, rzecznik patentowy może dodać słowa "Tak mi dopomóż Bóg".
3. 
Ślubowanie odbiera Prezes Urzędu Patentowego w obecności przedstawiciela samorządu.

Urząd Patentowy wydaje rzecznikowi patentowemu, wpisanemu na listę rzeczników patentowych, legitymację, która potwierdza prawo wykonywania zawodu oraz używania tytułu zawodowego "rzecznik patentowy".

1. 
Zawieszenie prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego następuje w przypadku:
1)
zatrudnienia w Urzędzie Patentowym, urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw gospodarki, sądzie administracyjnym, Europejskim Urzędzie Patentowym lub Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego;
2)
sprawowania urzędu sędziego, asesora sądowego, wykonywania zawodu notariusza, komornika, zajmowania stanowiska prokuratora, asesora prokuratorskiego lub notarialnego, albo odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej, prokuratorskiej, notarialnej lub komorniczej, oraz w razie podjęcia pracy w organach wymiaru sprawiedliwości lub w organach ścigania.
1a. 
W okresie zawieszenia prawa wykonywania zawodu rzecznikowi patentowemu nie przysługuje bierne i czynne prawo wyborcze do organów samorządu.
2. 
Rzecznik patentowy jest obowiązany zawiadomić Krajową Radę Rzeczników Patentowych, w terminie miesiąca, o zaistnieniu oraz o ustaniu w stosunku do niego okoliczności, o których mowa w ust. 1.
3. 
Krajowa Rada Rzeczników Patentowych w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2, podejmuje uchwałę odpowiednio o zawieszeniu albo o przywróceniu prawa do wykonywania zawodu rzecznika patentowego.
4. 
Na uchwałę, o której mowa w ust. 3, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały.
1. 
Rzecznik patentowy traci prawo do wykonywania zawodu z dniem skreślenia z listy rzeczników patentowych.
2. 
Skreślenie z listy rzeczników patentowych następuje w przypadku:
1)
wniosku rzecznika patentowego o skreślenie go z listy rzeczników patentowych;
2)
ograniczenia lub utraty zdolności do czynności prawnych;
3)
pozbawienia rzecznika patentowego, z mocy prawomocnego wyroku sądowego, praw publicznych lub orzeczenia zakazu wykonywania zawodu rzecznika patentowego;
4)
prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o pozbawieniu rzecznika patentowego prawa wykonywania zawodu;
5)
gdy rzecznik patentowy przestał spełniać warunek dotyczący obywatelstwa wymagany do wpisu na listę rzeczników patentowych;
5a)
nieuiszczania składek członkowskich za okres dłuższy niż rok;
6)
śmierci rzecznika patentowego.
3. 
W przypadku gdy przeciwko rzecznikowi patentowemu toczy się postępowanie dyscyplinarne lub sądowe o przestępstwo zagrożone środkiem karnym pozbawienia praw publicznych lub zakazu wykonywania zawodu rzecznika patentowego, do czasu ich zakończenia, można odmówić skreślenia z listy rzeczników patentowych pomimo wniosku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1.
4. 
W przypadku skreślenia z listy rzeczników patentowych z przyczyn, o których mowa w ust. 2 pkt 1-5a, ponowny wpis na listę może nastąpić po ustaniu przyczyny skreślenia, na wniosek zainteresowanego, po zasięgnięciu opinii samorządu, z uwzględnieniem ust. 4a i 5 oraz art. 19.
4a. 
Skreślenie z listy rzeczników patentowych z przyczyny, o której mowa w ust. 2 pkt 4, powoduje zakaz ubiegania się o ponowny wpis na listę rzeczników patentowych przez okres dziesięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego orzekającego karę pozbawienia prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego.
5. 
W przypadku osób skreślonych z listy rzeczników patentowych, które miały przerwę w wykonywaniu zawodu trwającą co najmniej dziesięć lat, ponowny wpis na listę rzeczników patentowych następuje po złożeniu egzaminu kwalifikacyjnego. Do osób tych nie stosuje się obowiązku odbycia aplikacji.
6. 
(uchylony).
7. 
(utracił moc).
1. 
Decyzję o wpisie lub odmowie wpisu na listę rzeczników patentowych i o skreśleniu lub odmowie skreślenia z tej listy, a także decyzję uzależniającą dokonanie wpisu od odbycia uzupełniającej aplikacji rzecznikowskiej lub złożenia egzaminu uzupełniającego, wydaje Prezes Urzędu Patentowego.
2. 
Na decyzje, o których mowa w ust. 1, służy skarga do sądu administracyjnego.
3. 
O wpisie na listę rzeczników patentowych i o skreśleniu z tej listy ogłasza się w organie urzędowym "Wiadomości Urzędu Patentowego".
4. 
Urząd Patentowy przesyła kopię decyzji o skreśleniu rzecznika patentowego z listy rzeczników patentowych pracodawcy tego rzecznika.
1. 
Na podstawie aktualnych informacji przekazywanych przez Krajową Radę Rzeczników Patentowych Urząd Patentowy prowadzi w systemie teleinformatycznym listę rzeczników patentowych oraz aplikantów, która zawiera imię i nazwisko rzecznika patentowego lub aplikanta, datę uchwały o wpisie na listę i numer wpisu na listę oraz datę skreślenia z listy, informację o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu rzecznika patentowego, a w przypadku aplikantów - także rok aplikacji rzecznikowskiej.
2. 
Urząd Patentowy zapewnia sądom dostęp do listy rzeczników patentowych i aplikantów za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.
3. 
Urząd Patentowy udostępnia na swojej stronie internetowej informacje o rzecznikach patentowych i aplikantach obejmujące imię i nazwisko rzecznika patentowego lub aplikanta oraz numer wpisu na listę.

Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:

1)
wzór i sposób prowadzenia listy rzeczników patentowych, kierując się koniecznością zapewnienia przejrzystości danych ujętych na liście;
2)
wzór legitymacji rzecznika patentowego, kierując się koniecznością zapewnienia identyfikacji osoby uprawnionej do wykonywania zawodu oraz używającej tytułu zawodowego "rzecznik patentowy";
3)
wysokość opłat pobieranych przez Urząd Patentowy od wniosku o wpis oraz wniosku o zmianę wpisu na liście rzeczników patentowych, uwzględniając rzeczywistą wysokość kosztów związanych z dokonaniem lub ze zmianą wpisu.