Dziennik Ustaw

Dz.U.2016.2067 t.j.

| Akt obowiązujący
Wersja od: 19 grudnia 2016 r.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ 1
z dnia 30 maja 1996 r.
w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy *

Na podstawie art. 179 § 4 2  i art. 229 § 8 3  ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666) zarządza się, co następuje:
§  1. 
1.  Rozporządzenie określa:
1) zakres wstępnych, okresowych i kontrolnych badań lekarskich pracowników, o których mowa w art. 229 § 1, 2 i 5 Kodeksu pracy, zwanych dalej "badaniami profilaktycznymi", tryb ich przeprowadzania oraz sposób dokumentowania i kontroli tych badań;
2) częstotliwość wykonywania badań okresowych;
3) zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, o której mowa w art. 229 § 6 zdanie drugie Kodeksu pracy, niezbędnej z uwagi na warunki pracy;
4) tryb wydawania i przechowywania orzeczeń lekarskich:
a) o utracie przez pracownika zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy (art. 43 pkt 2 Kodeksu pracy),
b) o konieczności przeniesienia pracownika do innej pracy ze względu na stwierdzenie szkodliwego wpływu wykonywanej pracy na zdrowie pracownika (art. 55 § 1 Kodeksu pracy),
c) (uchylona),
d) stwierdzających, że dana praca zagraża zdrowiu młodocianego (art. 201 § 2 Kodeksu pracy),
e) o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku (art. 229 § 4 Kodeksu pracy),
f) stwierdzających u pracownika objawy wskazujące na powstawanie choroby zawodowej (art. 230 § 1 Kodeksu pracy),
g) stwierdzających niezdolność do wykonywania dotychczasowej pracy u pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy lub u którego stwierdzono chorobę zawodową, lecz nie zaliczono go do żadnej z grup inwalidów 4  (art. 231 Kodeksu pracy);
5) dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać lekarze przeprowadzający badania profilaktyczne oraz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, niezbędną z uwagi na warunki pracy.
2.  Rozporządzenie określa ponadto tryb wydawania zaświadczeń i świadectw lekarskich do celów przewidzianych w art. 92 § 1, art. 1295pkt 2 5 , art. 177 § 1 i 3, art. 178 § 1, art. 180 § 3 i 4, art. 185 Kodeksu pracy oraz w przepisach o urlopach wychowawczych.
§  2. 
1.  Zakres i częstotliwość badań profilaktycznych określają wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników, zwane dalej "wskazówkami metodycznymi", stanowiące załącznik nr 1 do rozporządzenia.
2.  Lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne może poszerzyć jego zakres o dodatkowe specjalistyczne badania konsultacyjne oraz badania dodatkowe, a także wyznaczyć krótszy termin następnego badania, niż to określono we wskazówkach metodycznych, jeżeli stwierdzi, że jest to niezbędne dla prawidłowej oceny stanu zdrowia osoby przyjmowanej do pracy lub pracownika.
3.  Specjalistyczne badania konsultacyjne oraz badania dodatkowe, o których mowa w ust. 2, stanowią część badania profilaktycznego.
4.  Lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne korzysta z zaleceń dotyczących postępowania lekarskiego w stosunku do pracowników poddanych określonym narażeniom, upowszechnianych przez instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy, a w odniesieniu do osób zatrudnionych w transporcie kolejowym także przez Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej.
5.  Badania profilaktyczne kończą się orzeczeniem lekarskim stwierdzającym:
1) brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku albo
2) istnienie przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku

- w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie, o którym mowa w § 4.

§  3. 
1.  W sprawach, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 4, lekarz orzeka na podstawie wyników przeprowadzonego badania lekarskiego oraz oceny zagrożeń dla zdrowia i życia pracownika, występujących na stanowisku pracy.
2.  Oceny zagrożeń, o których mowa w ust. 1, lekarz dokonuje na podstawie przekazywanej przez pracodawcę informacji o występowaniu czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych, w tym również o aktualnych wynikach badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowiskach pracy. Wskazane jest, aby lekarz uzupełnił informacje pracodawcy o spostrzeżenia z przeprowadzonych wizytacji stanowisk pracy.
3.  Lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne dokonuje w dokumentacji medycznej pracownika opisu badania oraz wpisu treści orzeczenia.
4.  Lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne wydaje orzeczenie lekarskie osobie badanej oraz pracodawcy:
1) według wzoru określonego w załączniku nr 2 do rozporządzenia, jeżeli orzeczenie dotyczy przypadków wymienionych w § 1 ust. 1 pkt 4 lit. a i e;
2) według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia, jeżeli orzeczenie dotyczy przypadków wymienionych w § 1 ust. 1 pkt 4 lit. b-d, f i g.
5.  (uchylony).
§  4. 
1.  Badanie profilaktyczne przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.
1a.  Skierowanie, o którym mowa w ust. 1, jest wydawane w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje osoba kierowana na badania.
2.  Skierowanie, o którym mowa w ust. 1, powinno zawierać:
1) określenie rodzaju badania profilaktycznego, jakie ma być wykonane;
2) w przypadku osób przyjmowanych do pracy lub pracowników przenoszonych na inne stanowiska pracy - określenie stanowiska pracy, na którym osoba ta ma być zatrudniona; w tym przypadku pracodawca może wskazać w skierowaniu dwa lub więcej stanowisk pracy, w kolejności odpowiadającej potrzebom zakładu;
3) w przypadku pracowników - określenie stanowiska pracy, na którym pracownik jest zatrudniony;
4) opis warunków pracy uwzględniający informacje o występowaniu na stanowisku lub stanowiskach pracy, o których mowa w pkt 2 i 3, czynników niebezpiecznych, szkodliwych dla zdrowia lub czynników uciążliwych i innych wynikających ze sposobu wykonywania pracy, z podaniem wielkości narażenia oraz aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, wykonanych na tych stanowiskach.
3.  Wzór skierowania na badania lekarskie stanowi załącznik nr 3a do rozporządzenia.
§  5. 
1.  Od orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w § 2 ust. 5, przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie.
2.  Odwołanie przysługuje osobie badanej oraz pracodawcy, który wydał skierowanie na badania lekarskie.
3.  Odwołanie wraz z jego uzasadnieniem wnosi się w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał, do jednego z podmiotów odwoławczych, którymi są:
1) wojewódzkie ośrodki medycyny pracy właściwe ze względu na miejsce świadczenia pracy lub siedzibę jednostki organizacyjnej, w której jest zatrudniony pracownik;
2) instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy lub Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, jeżeli odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy;
3) Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej, jeżeli odwołanie dotyczy orzeczenia lekarskiego wydanego przez Kolejowy Zakład Medycyny Pracy;
4) podmioty lecznicze utworzone i wyznaczone przez Ministra Obrony Narodowej.
4.  Lekarz, za pośrednictwem którego jest składane odwołanie, w terminie 7 dni od dnia otrzymania odwołania, przekazuje je wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego orzeczenia lekarskiego do właściwego podmiotu, o którym mowa w ust. 3.
5.  Badania w trybie odwołania przeprowadza w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania właściwy podmiot, o którym mowa w ust. 3.
6.  Orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwołania jest ostateczne.
§  6.  Zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy, obejmuje:
1) w przypadkach, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 4 lit. b, f i g - przeprowadzenie badań lekarskich poza terminami wynikającymi z częstotliwości wykonywania badań okresowych i orzekanie o możliwości wykonywania dotychczasowej pracy; skierowanie na badania lekarskie wydaje pracodawca po zgłoszeniu przez pracownika niemożności wykonywania dotychczasowej pracy;
2) w razie wystąpienia przypadku choroby zawodowej - wykonanie u pracowników, zatrudnionych na stanowiskach pracy stwarzających podobne zagrożenie, badań celowanych lub testów ekspozycyjnych, ukierunkowanych na wczesną diagnostykę ewentualnych zmian chorobowych u tych pracowników;
3) w razie gdy pracownicy wykonują pracę w warunkach występowania przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia:
a) wprowadzenie monitorowania stanu zdrowia tych pracowników,
b) szkolenie pracowników w zakresie ochrony przed zagrożeniami i możliwościami ograniczenia ryzyka zawodowego, jakie wiąże się z pracą wykonywaną w tych warunkach;
3a) w przypadku gdy pracownicy wykonują pracę w warunkach przekroczeń wartości maksymalnych dopuszczalnych ekspozycji na promieniowanie optyczne oraz w przypadku gdy w wyniku badań lekarskich stwierdzono u pracownika chorobę lub niekorzystne dla zdrowia skutki, które w opinii lekarza są wynikiem narażenia na promieniowanie optyczne w pracy, lekarz sprawujący opiekę zdrowotną:
a) zawiadamia pracowników o wynikach badań lekarskich oraz informuje, jakim badaniom lekarskim powinni się poddać po ustaniu narażenia na promieniowanie optyczne,
b) dokonuje okresowych analiz wyników kontroli zdrowia pracowników oraz informuje pracodawcę o wynikach tych analiz z uwzględnieniem tajemnicy lekarskiej;
4) uczestniczenie lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad pracownikami w komisji bezpieczeństwa i higieny pracy, powołanej w trybie określonym w art. 23712 Kodeksu pracy.
§  7. 
1.  Badania profilaktyczne oraz profilaktyczną opiekę zdrowotną niezbędną z uwagi na warunki pracy wykonują, z zastrzeżeniem ust. 2-5, lekarze, którzy:
1) posiadają specjalizację w dziedzinie: medycyny pracy, medycyny przemysłowej, medycyny morskiej i tropikalnej, medycyny kolejowej, medycyny transportu, medycyny lotniczej lub higieny pracy;
2) byli zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej 6 lat przed dniem wejścia w życie rozporządzenia jako:
a) rejonowi lekarze przemysłowi,
b) lekarze poradni medycyny pracy lub poradni dla młodocianych, działających w przemysłowych publicznych zakładach opieki zdrowotnej 6 ,
c) rejonowi lub zakładowi lekarze kolejowej służby zdrowia,
d) lekarze rejonowi w publicznych zakładach opieki zdrowotnej 7  dla szkół wyższych lub jednostek badawczo-rozwojowych, jeżeli sprawowali profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami wykonującymi pracę na stanowiskach pracy, na których stwierdzono występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych, wymienionych we wskazówkach metodycznych, o których mowa w § 2 ust. 1,
e) lekarze zakładowi w publicznych zakładach opieki zdrowotnej 8  - wyłącznie w odniesieniu do pracowników tych zakładów,
f) lekarze w poradniach rehabilitacyjnych dla inwalidów 9  - wyłącznie w stosunku do pracowników zatrudnionych w spółdzielczości inwalidzkiej;
3) pełnili służbę lub byli zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres co najmniej 3 lat jako lekarze w jednostkach wojskowych lub zakładach opieki zdrowotnej 10  tworzonych i utrzymywanych przez Ministra Obrony Narodowej lub Ministra Spraw Wewnętrznych 11  - wyłącznie w stosunku do pracowników objętych ich opieką w tych resortach.
2.  Lekarze określeni w ust. 1 pkt 2 lit. a-d są obowiązani ukończyć w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia kurs doskonalący, organizowany przez jednostkę badawczo-rozwojową 12  w dziedzinie medycyny pracy lub ośrodek wyznaczony przez tę jednostkę.
3.  Badania profilaktyczne pracowników narażonych na działanie promieniowania jonizującego mogą przeprowadzać lekarze, o których mowa w ust. 1, po zaliczeniu odpowiedniego przeszkolenia w jednostce badawczo-rozwojowej 13  w dziedzinie medycyny pracy.
4.  Badania profilaktyczne pracowników wykonujących pracę w warunkach tropikalnych, morskich i podwodnych oraz pracowników wyjeżdżających do pracy lub powracających z pracy w warunkach tropikalnych mogą przeprowadzać lekarze, o których mowa w ust. 1, po zaliczeniu odpowiedniego przeszkolenia w Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej lub w ośrodku wyznaczonym przez ten instytut.
5.  Badania profilaktyczne pracowników wykonujących pracę na stanowiskach związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego mogą przeprowadzać lekarze, o których mowa w ust. 1, po zaliczeniu odpowiedniego przeszkolenia w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.
6.  Badania profilaktyczne mogą wykonywać również lekarze specjalizujący się w medycynie pracy lub medycynie transportu, po zaliczeniu kursu podstawowego przewidzianego w programie tych specjalizacji, jednak tylko w okresie szkolenia specjalizacyjnego, określonego w odrębnych przepisach, i w miejscu odbywania stażu specjalizacyjnego.
7.  Badania profilaktyczne pracowników, u których na stanowisku pracy nie stwierdzono występowania czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków uciążliwych, wymienionych we wskazówkach metodycznych, o których mowa w § 2 ust. 1, mogą przeprowadzać również lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny ogólnej lub medycyny rodzinnej.
§  8. 
1.  Lekarz spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, określone w § 7, który zamierza wykonywać badania profilaktyczne, zgłasza do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania, wniosek o dokonanie wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne, prowadzonego według wzoru stanowiącego załącznik nr 4 do rozporządzenia. Nie dotyczy to lekarzy, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 3. Lekarz wpisany do rejestru lekarzy otrzymuje zaświadczenie potwierdzające dokonanie wpisu, według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia.
2.  Lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne posługuje się pieczęcią o wzorze określonym w załączniku nr 6 do rozporządzenia.
3.  Jeżeli badania profilaktyczne mają być przeprowadzane przez lekarza zarejestrowanego, w trybie określonym w ust. 1, w innym województwie, lekarz ten jest zobowiązany złożyć informację o miejscu wykonywania tych badań we właściwym terytorialnie wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.
4.  Wojewódzki ośrodek medycyny pracy udostępnia rejestr organom Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz zainteresowanym pracodawcom.
§  9. 
1.  Lekarze przeprowadzający badania profilaktyczne prowadzą dokumentację medyczną, która obejmuje:
1) kartę badania profilaktycznego;
2) rejestr wydanych orzeczeń.
2.  Karta badania profilaktycznego powinna zawierać:
1) identyfikator jednostki wykonującej badanie profilaktyczne (nazwa, adres, numer identyfikacyjny REGON) oraz lekarza udzielającego świadczeń (imię i nazwisko oraz symbole cyfrowe i literowe umieszczone na pieczęci, o której mowa w § 8 ust. 2), a w przypadku lekarza prywatnie praktykującego - imię i nazwisko lekarza, adres, numer identyfikacyjny REGON oraz symbole cyfrowe i literowe umieszczone na pieczęci, o której mowa w § 8 ust. 2;
2) dane identyfikacyjne osoby objętej badaniami (imię i nazwisko, datę urodzenia, płeć, adres zamieszkania);
3) dane identyfikacyjne miejsca pracy osoby objętej badaniami (nazwa, adres, numer identyfikacyjny REGON);
4) dane o przebiegu zatrudnienia osoby badanej;
5) ocenę zagrożeń dla zdrowia pracownika lub stwierdzenie ich braku, wynikającą z informacji pracodawcy o występowaniu czynników szkodliwych lub uciążliwych na stanowisku pracy zajmowanym przez osobę badaną;
6) dane z wywiadu lekarskiego i badania przedmiotowego;
7) wyniki badań diagnostycznych i (lub) konsultacyjnych;
8) uzasadnienie poszerzenia zakresu lub skrócenia częstotliwości wykonania badania profilaktycznego w stosunku do ustaleń zawartych we wskazówkach metodycznych;
9) treść orzeczenia.
3.  Wzór rejestru, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stanowi załącznik nr 7 do rozporządzenia.
4.  Do przechowywania dokumentacji badań profilaktycznych stosuje się odpowiednio ogólnie obowiązujące przepisy o dokumentacji medycznej.
§  10. 
1.  Kontrola badań profilaktycznych polega na ocenie prawidłowości:
1) trybu, zakresu i częstotliwości tych badań;
2) wydawania i dokumentowania orzeczeń lekarskich do celów przewidzianych w Kodeksie pracy.
2.  Kontrolę wykonuje wojewódzki ośrodek medycyny pracy właściwy terytorialnie ze względu na miejsce wykonywania badań, a w przypadku gdy badania wykonuje lekarz zatrudniony w tym ośrodku - instytut badawczy w dziedzinie medycyny pracy. W przypadku badań profilaktycznych osób zatrudnionych w transporcie kolejowym, przeprowadzanych przez Kolejowy Zakład Medycyny Pracy, kontrolę wykonuje Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej.
3.  Kontrola zakresu badań profilaktycznych oraz dokumentacji medycznej tych badań może być wykonywana jedynie przez lekarzy.
4.  Osoby przeprowadzające kontrolę przedstawiają poczynione spostrzeżenia lekarzowi, którego czynności były przedmiotem kontroli, a jeżeli badania profilaktyczne wykonywane były w podmiocie leczniczym - również kierownikowi tego podmiotu, a ocenę i wnioski - kierownikowi jednostki przeprowadzającej kontrolę, o której mowa w ust. 2.
5.  Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono istotne uchybienia dotyczące trybu, zakresu i częstotliwości przeprowadzania badań profilaktycznych lub wydawania i dokumentowania orzeczeń lekarskich, wykonywanie tych badań bez wymaganych kwalifikacji bądź z pominięciem wpisu do rejestru, o którym mowa w § 8 ust. 1, kierownik jednostki przeprowadzającej kontrolę występuje do właściwej terytorialnie okręgowej rady lekarskiej lub okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej o wszczęcie odpowiedniego postępowania.
§  11. 
1.  Do celów przewidzianych w art. 92 § 1 Kodeksu pracy zaświadczenia lekarskie wydawane są w trybie i według wzoru określonych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 229) 14 .
2.  Do celów przewidzianych w pozostałych przepisach, o których mowa w § 1 ust. 2, zaświadczenia i świadectwa wydawane są przez lekarzy według wzoru Mz/L-1. Z wydanego osobie zainteresowanej zaświadczenia lub świadectwa nie sporządza się kopii, chyba że pracownik jest zatrudniony u więcej niż jednego pracodawcy. Przepis § 9 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
§  12.  Lekarze, którzy uzyskali uprawnienia do przeprowadzania badań profilaktycznych na podstawie dotychczasowych przepisów, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia składają wnioski o dokonanie wpisu do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne, o którym mowa w § 8 ust. 1.
§  13.  Rozporządzenie nie narusza przepisów dotyczących badań lekarskich osób przyjmowanych do pracy i pracowników:
1) zatrudnionych na polskich statkach morskich;
2) dla których w myśl obowiązujących przepisów uzyskanie odpowiedniego orzeczenia lekarskiego jest warunkiem nabycia lub posiadania uprawnień do wykonywania określonego zawodu lub czynności bądź jest niezbędne ze względów sanitarno-epidemiologicznych;
3) skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z eksportem, zgodnie z odrębnymi przepisami.
§  14.  W okresie do dnia 31 grudnia 2000 r. dopuszcza się wykonywanie badań profilaktycznych pracowników Przedsiębiorstwa Państwowego "Polskie Koleje Państwowe" przez lekarzy zatrudnionych w kolejowej służbie zdrowia, którzy odbyli w okresie do dnia 31 grudnia 1996 r. odpowiednie przeszkolenie w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej.
§  14a.  Lekarze, który nie ukończyli kursów doskonalących w terminie określonym w § 7 ust. 2, mogą wykonywać badania profilaktyczne oraz profilaktyczną opiekę zdrowotną pod warunkiem, że ukończą kurs doskonalący w terminie do dnia 31 grudnia 2001 r.
§  15.  Traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 10 grudnia 1974 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników (Dz. U. poz. 296, z 1988 r. poz. 127, z 1992 r. poz. 313 oraz z 1996 r. poz. 45), z wyjątkiem § 15a, który traci moc z dniem 31 grudnia 1996 r.
§  16.  Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1 

WSKAZÓWKI METODYCZNE W SPRAWIE PRZEPROWADZANIA BADAŃ PROFILAKTYCZNYCH PRACOWNIKÓW

Słowniczek pojęć i objaśnienie użytych skrótów

R1 - czynnik o udowodnionym działaniu rakotwórczym

R2 - czynnik o wysoce prawdopodobnym działaniu rakotwórczym

O - konieczność przedłużonej obserwacji poza okres pracy zawodowej

A - czynnik o wysokim ryzyku działania alergizującego

K - czynnik zaburzający rozrodczość (o działaniu genotoksycznym lub teratogennym)

TE - test ekspozycyjny

Użyte określenia:

1) badanie lekarskie otolaryngologiczne, dermatologiczne, okulistyczne, neurologiczne - oznacza, że badanie powinien przeprowadzić lekarz danej specjalności,

2) zdjęcie rtg klatki piersiowej - oznacza zdjęcia pełnowymiarowe, przy czym zdjęcie rtg klatki piersiowej u narażonych na pyły zwłókniające ocenia się zgodnie z Międzynarodową klasyfikacją pylic, wprowadzoną przez Międzynarodową Organizację Pracy (Genewa, 1980 r.),

3) badania spirometryczne - badanie obejmujące co najmniej pomiar pojemności życiowej (FVC lub VC), natężonej pierwszosekundowej objętości wydechowej (FEV1) i jej wskaźnika odsetkowego (FEV1%VC).

Dla niektórych substancji wskazano możliwość wykonania testów ekspozycyjnych, które mogą stanowić bardzo ważne narzędzie monitorowania stanu zdrowia osób narażonych. Ograniczone możliwości wykonywania takich testów powodują, że są one - poza przypadkiem narażenia na ołów - badaniem fakultatywnym.

Lp.Czynnik szkodliwy lub uciążliwyBadania wstępneBadania okresoweCzęstotliwość badańOstatnie badanie okresoweNarządy (układy) krytyczneUwagi
lekarskiepomocniczelekarskiepomocniczelekarskiepomocnicze
1234567891011
ICzynniki fizyczne
1Hałasogólne; otolaryngologiczneaudiometryczne tonalne w zakresie 125-8000 Hz (przewodnictwo powietrzne i kostne); inne w zależności od wskazańogólne; otolaryngologiczneaudiometryczne tonalne w zakresie 125-8000 Hz (przewodnictwo powietrzne i kostne)ogólne co 4 lata; otolaryngologiczne i audiometryczne przez pierwsze 3 lata pracy w hałasie - co rok, następnie co 3 lataogólne; otolaryngologiczneaudiometryczne tonalne w zakresie 125-8000 Hz (przewodnictwo powietrzne i kostne)narząd słuchu1. W razie ujawnienia w okresowym badaniu audiometrycznym ubytków słuchu charakteryzujących się znaczną dynamiką rozwoju, częstotliwość badań audiometrycznych należy zwiększyć, skracając przerwę między kolejnymi testami do 1 roku lub 6 miesięcy.

2. W razie narażenia na hałas impulsowy albo na hałas, którego równoważny poziom dźwięku przekracza stale lub często 110 dB (A), badanie audiometryczne należy przeprowadzać nie rzadziej niż raz w roku

2Ultradźwięki małej częstotliwościogólne; otolaryngologiczneaudiometryczne tonalne w zakresie 125-8000 Hz (przewodnictwo powietrzne i kostne)ogólne; w zależności od wskazań - otolaryngologiczneaudiometryczne tonalne w zakresie 125-8000 Hz (przewodnictwo powietrzne i kostne)co 2 lataogólne; otolaryngologiczneaudiometryczne tonalne w zakresie 125-8000 Hz (przewodnictwo powietrzne i kostne)narząd słuchu
3Drgania mechaniczne (wibracja) przekazywane na kończyny górneogólne, ze zwróceniem uwagi na układy: naczyniowy, nerwowy i kostny w zakresie kończyn górnychpróba oziębiania z termometrią skórną i próbą uciskową; ocena czucia wibracji metodą palestezjometryczną; zdjęcia rtg rąk i stawów łokciowychogólne, ze zwróceniem uwagi na układy: naczyniowy, nerwowy i kostny w zakresie kończyn górnychpróba oziębiania z termometrią skórną i próbą uciskową; ocena czucia wibracji metodą palestezjometryczną; w zależności od wskazań zdjęcia rtg rąk i stawów łokciowychpierwsze badanie okresowe po roku pracy, następne co 3 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układy: naczyniowy, nerwowy i kostny w zakresie kończyn górnychpróba oziębiania z termometrią skórną i próbą uciskową; ocena uczucia wibracji metodą palestezjometrycznąobwodowy układ naczyniowy, nerwowy i kostny w zakresie kończyn górnychGdy okres pracy w narażeniu na drgania mechaniczne przekazywane na kończyny górne, trwa krócej niż 5 lat i ostatnie badanie okresowe nie ujawniło zmian wskazujących na rozwój choroby wibracyjnej - nie ma potrzeby powtórnego wykonywania zdjęć rtg kości rąk i stawów łokciowych
4Drgania mechaniczne przekazywane na całe ciało (wibracja ogólna)ogólne; neurologicznew zależności od wskazań - zdjęcia rtg kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowegoogólne; w zależności od wskazań - neurologicznew zależności od wskazań - zdjęcia rtg kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowegoco 4 lataogólne; neurologicznew zależności od wskazań - zdjęcia rtg kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowegokręgosłup; układ nerwowyW przypadku skarg na zawroty głowy - badane błędnika
5Promieniowanie jonizująceogólne; ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne z oceną soczewekmorfologia krwi z rozmazem; płytki krwiogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne z oceną soczewekmorfologia krwi z rozmazem; płytki krwi; retikulocytyco 3 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na stan skóry; okulistyczne z oceną soczewekmorfologia krwi z rozmazem; płytki krwi; retikulocytyukład krwiotwórczy; soczewki; skóra; gonadyR1, O, K

Zagrożenie rozwoju embrionalnego we wczesnym okresie ciąży.

W razie przekroczenia dopuszczalnej dawki promieniowania obowiązuje kontrola stanu zdrowia. Ujawnienie utrzymującej się granulocytopenii wymaga przeprowadzenia badań czynnościowych układu białokrwinkowego i badania szpiku kostnego

6Promieniowanie i pola elektromagnetyczneogólne; neurologiczne; okulistyczne z oceną soczewekEKG; w zależności od wskazań - EEGogólne; neurologiczne; okulistyczne z oceną soczewekEKG; w zależności od wskazań - EEGco 4 lataogólne; neurologiczne; okulistyczne z oceną soczewekEKG; w zależności od wskazań - EEGukład nerwowy; układ bodźcotwórczy serca; soczewki; układ hormonalnyK

Kobiety w ciąży nie powinny być zatrudniane w narażeniu na pole e-m o natężeniach przekraczających dopuszczalne wartości dla środowiska ogólnego

7Promieniowanie optyczne (długość fali od 100 nm do 1 mm)
1. nadfioletowe (UV)ogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan spojówek, rogówek i soczewek; w zależności od wskazań dermatologicznew zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan spojówek, rogówek i soczewek; w zależności od wskazań dermatologicznew zależności od wskazańco 3 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan spojówek, rogówek i soczewek; w zależności od wskazań dermatologicznew zależności od wskazańnarząd wzroku; skórau osób powyżej 50. roku życia narażonych na promieniowanie optyczne powyżej 10 lat, badania okresowe powinny być przeprowadzane co 2 lata
2. podczerwone (IR)ogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan spojówek, siatkówek i soczewekw zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan spojówek, siatkówek i soczewekw zależności od wskazańco 3 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan spojówek, siatkówek i soczewekw zależności od wskazańnarząd wzroku; skóra
3. widzialne (światło)ogólne; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan siatkówekw zależności od wskazańogólne; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan siatkówekw zależności od wskazańco 3 lataogólne; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan siatkówekw zależności od wskazańnarząd wzroku
4. laseroweogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan rogówek, soczewek i siatkówekw zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan rogówek, soczewek i siatkówekw zależności od wskazańco 3 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę; okulistyczne, ze zwróceniem uwagi na stan rogówek, soczewek i siatkówekw zależności od wskazańnarząd wzroku; skóra
8(uchylona)
9(uchylona)
10Zagrożenie związane z obsługą monitorów ekranowychogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę, układ ruchu w obrębie kończyn górnych i kręgosłupa szyjnego; okulistycznew zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na układ ruchu w obrębie kończyn górnych i kręgosłupa szyjnego; okulistyczne; w zależności od wskazań - dermatologicznew zależności od wskazańco 4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ ruchu w obrębie kończyn górnych i kręgosłupa szyjnego; okulistyczne; w zależności od wskazań - dermatologicznew zależności od wskazańtkanki okołostawowe w obrębie kończyn górnych; skóra, zwłaszcza twarzy (trądzik różowaty)W przypadku ujawnienia odchyleń ze strony układu ruchu w zakresie kończyn górnych wskazana konsultacja ortopedyczna
11(uchylona)
12Mikroklimat gorącyogólneEKGogólneEKGco 3 lata; powyżej 45 roku życia - co 2 lataogólneEKGukład krążeniaBadania profilaktyczne osób zatrudnionych w klimacie tropikalnym są uregulowane odrębnymi przepisami
13Mikroklimat zimnyogólne; w zależności od wskazań - dermatologicznew zależności od wskazań - EKGogólne; w zależności od wskazań - dermatologicznew zależności od wskazań - EKGco 3 lataogólne; dermatologicznew zależności od wskazańskóra; obwodowy układ naczyniowyNależy rozważyć możliwość wykonywania pracy w warunkach mikroklimatu zimnego u osób ze stanami zapalnymi w układzie ruchu i układzie oddechowym oraz z chorobą niedokrwienną serca
14Zwiększone lub obniżone ciśnienie atmosferyczneogólne; otolaryngologiczne; neurologiczne; stomatologiczneEKGogólne; otolaryngologiczne, neurologiczne; stomatologiczneEKGco 3 lataogólne; otolaryngologiczne; neurologiczneEKGukład krążenia; ośrodkowy układ nerwowy; narząd słuchuBadania profilaktyczne nurków i personelu latającego są uregulowane odrębnymi przepisami
IIPył przemysłowy
1Pyły nieorganiczne (zawierające powyżej 10% wolnej krzemionki)ogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne co 2 lata; pierwsze zdjęcie klatki piersiowej po 4 latach pracy, następnie co 2 lata; dodatkowo - patrz uwagiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria w miarę możliwości - badanie gazów krwiukład oddechowyR2, O

Przy zawartości SiO2 powyżej 50% - po 4 latach narażenia badania okresowe co rok. U narażonych na ziemię okrzemkową i krzemionkową badania okresowe co rok, łącznie ze zdjęciem rtg klatki piersiowej

2Pyły nieorganiczne zawierające poniżej 10% wolnej krzemionkiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne co 4 lata; pierwsze zdjęcie rtg klatki piersiowej po 8 latach pracy, następne co 4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; w miarę możliwości - badanie gazów krwiukład oddechowyR2, O
3Pyły kopalń węgla kamiennegoogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne co 4 lata; pierwsze zdjęcie klatki piersiowej po 8 latach pracy, następne co 4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; w miarę możliwości - badanie gazów krwiukład oddechowyR2, O

W razie stwierdzenia w obrazie rtg płuc zmian nieregularnych typu s.t.u - badania okresowe co 2 lata

4Pyły grafituogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne co 4 lata; pierwsze zdjęcie klatki piersiowej po 8 latach pracy, następne co 4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; w miarę możliwości - badanie gazów krwiukład oddechowyR2, O
5Pyły nieorganiczne zawierające włókna azbestuogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy; w zależności od wskazań - laryngologicznezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy; w zależności od wskazań - laryngologicznezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; w miarę możliwości - badanie gazów krwi w spoczynku i po wysiłkupierwsze badanie okresowe po 3 latach pracy, następne co 2 lata; po 10 latach pracy - co rokogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy; w zależności od wskazań - laryngologicznezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; w miarę możliwości - badanie gazów krwi w spoczynku i po wysiłkuukład oddechowyR1, O
6Pył talku zawierający włókna azbestuogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriapierwsze badanie okresowe po 3 latach pracy, następne co 2 lata; po 10 latach narażenia - co rokogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; w miarę możliwości - badanie gazów krwiukład oddechowyR1, O
7Pył zawierający metale twarde (np. wolfram, kobalt)ogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy; w zależności od wskazań - dermatologicznezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriapierwsze badanie okresowe po roku pracy, następne co 2-4 lata; zdjęcie rtg klatki piersiowej co 4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy; w zależności od wskazań - klatki piersiowej co 4 latazdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; w miarę możliwości - badanie gazów krwiukład oddechowy; skóraA, O

W przypadku narażenia na kobalt patrz cz. III pkt 28

8Pył zawierający tworzywa sztuczne, w tym sztuczne włókna mineralneogólne, ze zwróceniem uwagi na wywiad w kierunku alergii, układ oddechowy, skórę i błony śluzowezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaogólne; w zależności od wskazań - laryngologiczne, dermatologicznezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaco 4 lata; po 15 latach pracy - co rokogólne; w zależności od wskazań - laryngologiczne, dermatologicznezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaukład oddechowy; skóra i błony śluzoweA, O
9Pył organiczny pochodzenia roślinnego i zwierzęcegoogólne, ze zwróceniem uwagi na wywiad w kierunku alergii, układ oddechowy i skóręzdjęcie rtg klatki piersiowej, spirometriaogólne; w zależności od wskazań - laryngologiczne, dermatologicznespirometria; w zależności od wskazań - testy skórnepierwsze badanie po roku pracy, następne co 4 lataogólne; w zależności od wskazań - laryngologiczne, dermatologicznezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaukład oddechowy; skóraR1 - pyły drewna twardego

A

Wskazane korzystanie przy badaniach okresowych ze specjalnych kwestionariuszy dotyczących: byssinozy, przewlekłego zapalenia oskrzeli i astmy oskrzelowej

IIICzynniki toksyczne
1Związki akrylowe
a) akrylonitrylogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, skórę i błony śluzowew zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, skórę i błony śluzowew zależności od wskazańco 2-4 lataogólne; neurologicznew zależności od wskazańukład nerwowy; skóra; błony śluzoweR2, O, A
b) akrylanyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę, skórę, błony śluzowebadania czynności wątroby; stężenie kreatyniny w surowicy; badanie ogólne moczuogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę, skórę, błony śluzowebadania czynności wątroby; stężenie kreatyniny w surowicy; badanie ogólne moczujak wyżejjak wyżejbadania czynności wątroby, stężenie kreatyniny w surowicy; badanie ogólne moczuukład nerwowy; wątroba; skóra; błony śluzowejak wyżej
2Aldehydy
a) akrylowyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkispirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkispirometriaco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkispirometriaukład oddechowy; skóra; spojówkiA
b) mrówkowy (formaldehyd)jak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejR2, O, A
3Amoniakogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i spojówkispirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i spojówkispirometriaco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i spojówkispirometriaukład oddechowy; spojówki; rogówki
4Arsen i jego związkiogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę i skórę; w zależności od wskazań - neurologicznemorfologia krwi z rozmazem; badania czynności wątroby; EKG; badanie ogólne moczuogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę i wątrobę; w zależności od wskazań - neurologicznemorfologia krwi z rozmazem; badanie ogólne moczu; badanie czynności wątroby; EKGco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę i skórę; w zależności od wskazań - neurologicznemorfologia krwi z rozmazem; badanie ogólne moczu; badania czynności wątroby; zdjęcie rtg klatki piersiowej; EKG; w zależności od wskazań - badanie przewodnictwa nerwów obwodowychukład oddechowy; skóra; wątroba; nerki; układ krwiotwórczy; obwodowy układ nerwowy; obwodowy układ naczyniowyR1, O

Po 10 latach narażenia - zdjęcie rtg klatki piersiowej

w tym - arsenowodórogólnemorfologia krwiogólnemorfologia krwico 2-4 lataogólnemorfologia krwiukład czerwono-

krwinkowy

5Azotu tlenkiogólne ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i spojówkispirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i spojówkispirometriaco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i spojówkispirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejukład oddechowy; spojówki
6Bar i jego związkiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyspirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyspirometriaco 4 lata; pierwsze zdjęcie rtg klatki piersiowej po 8 latach pracyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; w zależności od wskazań - badanie gazów krwipłuca
7Benzenogólne; w zależności od wskazań - neurologicznemorfologia krwi z rozmazem; płytki krwiogólne; w zależności od wskazań - neurologicznemorfologia krwi z rozmazem; płytki krwipierwsze badanie po 6 miesiącach pracy, następne co rokogólne; w zależności od wskazań - neurologicznemorfologia krwi z rozmazem; płytki krwiukład krwiotwórczy; układ nerwowyR1, O, K

TE: oznaczanie zawartości fenolu w moczu

8Benzo(a)pirenogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręmorfologia krwi z rozmazem; badanie ogólne moczu; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręmorfologia krwi z rozmazem; badanie ogólne moczu; zdjęcie rtg klatki piersiowejco 1-2 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręmorfologia krwi z rozmazem; badanie ogólne moczu; zdjęcie rtg klatki piersiowejukład oddechowy; skóra; pęcherz moczowyR2
9Beryl i jego związkiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkizdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; badania czynności wątrobyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę, powieki i spojówkizdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; badania czynności wątrobyco 3-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę, powieki i spojówkizdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; badania czynności wątroby; w zależności od wskazań - badanie gazów krwiukład oddechowy; wątrobaR1, O
10Brom i jego związkiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkispirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkispirometriaco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkispirometriaukład oddechowy; skóra; spojówkiA
11Chlor, chlorowodór i tlenki ołowiuogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówki; w zależności od wskazań - laryngologicznespirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówki; w zależności od wskazań - laryngologicznespirometriaco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówki; w zależności od wskazań - laryngologicznespirometriaukład oddechowy; skóra; spojówki
12Chrom i chromianyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skórę; w zależności od wskazań - laryngologiczne, dermatologicznezdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skórę; w zależności od wskazań - laryngologiczne, dermatologicznew zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejco 3-4 lata; po 10 latach pracy - co 2 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skórę; laryngologiczne i dermatologicznezdjęcie rtg klatki piersiowejukład oddechowy; skóraR1, O, A
13Czterochlorek węglaogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę, układ nerwowybadania czynności wątroby; HBsAg; stężenie kreatyniny w surowicy; badanie ogólne moczuogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę, układ nerwowybadania czynności wątroby; stężenie kreatyniny w surowicy; badanie ogólne moczu; w zależności od wskazań - HBsAgco 1-2 lataogólne; neurologicznebadania czynności wątroby; stężenie kreatyniny w surowicy; badanie ogólne moczuwątroba; nerki; ośrodkowy układ nerwowy
14Czterochloroetylen (PER)ogólne; neurologicznebadania czynności wątroby; w zależności od wskazań - EKG, EEGogólne; w zależności od wskazań - neurologicznebadania czynności wątroby; w zależności od wskazań - EKG, EEGco 2-4 lataogólne; neurologicznebadania czynności wątroby; w zależności od wskazań - EKG, EEGukład nerwowy; wątrobaR2
15Czteroetylek ołowiuogólne; neurologicznew zależności od wskazańogólne; neurologiczneoznaczenie poziomu ołowiu we krwi; w zależności od wskazań - EEG i badanie psychologiczneco rokogólne; neurologiczneoznaczenie poziomu ołowiu we krwi; w zależności od wskazań - EEG i badania psychologiczneośrodkowy układ nerwowyWymieniony zakres badań profilaktycznych nie dotyczy kierowców samochodowych i pracowników stacji obsługi paliw
16Dwumetyloformamidogólne, ze zwróceniem uwagi na skórębadania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyogólne, ze zwróceniem uwagi na skórębadania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na skórębadania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicywątroba; nerkiA
17Epichlorhydrynaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skórębadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątroby; spirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skórębadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątroby; spirometriaco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skórębadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątroby, spirometriaukład oddechowy; skóra; wątroba; nerkiR2, O, A, K
18Fenol i polifenoleogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy i skórębadania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy i skórębadania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyco 2-4 lataogólne; neurologicznebadania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyukład nerwowy; wątroba; nerki; skóraO

TE: oznaczanie zawartości fenolu w moczu

19Fluor i fluorkiogólne, ze zwróceniem uwagi na stan uzębieniaspirometria; zdjęcie rtg kości jednego podudziaogólne, ze zwróceniem uwagi na stan uzębienia; laryngologicznespirometria; fosfataza alkalicznaco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na stan uzębienia; laryngologicznespirometria; zdjęcie rtg kości podudzia lub miednicy, z uwzględnieniem uwagi w kolumnie 11; po 10 latach pracy - zdjęcie rtg kręgosłupa lędźwiowego, fosfataza alkalicznaukład oddechowy; układ kostnyZdjęcie rtg kości co 6 lat, naprzemiennie: jednego podudzia lub miednicy.

TE: oznaczanie zawartości fluorków w moczu

20Fosfor biały (żółty)ogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę, błony śluzowe, wątrobę i układ kostnyspirometria; badania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; oznaczanie wapnia i fosforu w surowicy krwiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę, błony śluzowe, wątrobę i układ kostnyspirometria; badania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; oznaczanie wapnia i fosforu w surowicy krwico 1-2 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę, błony śluzowe, wątrobę i układ kostnyspirometria; badania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; oznaczanie wapnia i fosforu w surowicy krwiskóra; błony śluzowe; układ oddechowy; układ kostny; wątroba; nerki
21Fosforu związki chloroweogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i spojówkispirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i spojówkispirometriaco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i spojówkispirometriaukład oddechowy; spojówki
22Ftalowy bezwodnikogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręspirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręspirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejpierwsze badanie po 6 miesiącach pracy, następne co 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręzdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaukład oddechowy; skóraA
23Furfurologólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkiw zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkiw zależności od wskazańco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkiw zależności od wskazańukład oddechowy; skóra; spojówki
24Glinu tlenekogólnespirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólnespirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejco 2-4 lataogólnespirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejukład oddechowyA
25Izocyjanianowe związkiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkispirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy; skórę i spojówkispirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejpierwsze badanie po 6 miesiącach pracy, następne 1-2 razy w rokuogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkizdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometriaukład oddechowy; skóra; spojówkiA
26Kadm i jego związkiogólne; w zależności od wskazań - laryngologicznezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; morfologia krwi; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątrobyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i nerki; w zależności od wskazań - laryngologicznezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; morfologia krwi; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątrobyco 3-4 lataogólne; w zależności od wskazań - laryngologicznezdjęcie rtg klatki piersiowej; spirometria; morfologia krwi; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątrobynerki; układ oddechowy; wątrobaR1, O

W miarę możliwości oznaczenie stężenia beta2, mikroglobuliny w moczu.

TE: oznaczanie zawartości kadmu w moczu

27Ketony
a) acetonogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkispirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkispirometriaco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, skórę i spojówkispirometriaukład oddechowy; skóra; spojówki
b) metyloetyloketon, metyloizobutyloketonogólne; w zależności od wskazań - neurologicznew zależności od wskazańogólne; w zależności od wskazań - neurologicznew zależności od wskazań - badanie przewodnictwa nerwów obwodowychjak wyżejogólne; w zależności od wskazań - neurologicznew zależności od wskazań - badanie przewodnictwa nerwów obwodowychobwodowy układ nerwowy
c) diaceton, tlenek mezytyluogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobębadania czynności wątroby; stężenie kreatyniny w surowicy; badanie ogólne moczuogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobębadania czynności wątroby; stężenie kreatyniny w surowicy; badanie ogólne moczujak wyżejogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobębadania czynności wątroby; stężenie kreatyniny w surowicy; badanie ogólne moczuwątroba; nerki
28Kobaltogólne, ze zwróceniem uwagi na układ krążenia, oddechowy i skóręEKG; spirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ krążenia, oddechowy i skóręEKG; spirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ krążenia, oddechowy i skóręEKG; spirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejmięsień sercowy; układ oddechowy; skóraA
29Ksylenogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowymorfologia krwi z rozmazem; płytki krwiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowymorfologia krwi z rozmazem; płytki krwico 2-4 lataogólne; w zależności od wskazań - neurologicznemorfologia krwi z rozmazem; płytki krwiukład krwiotwórczy; układ nerwowyTE: oznaczanie zawartości metylohipurowego w moczu
30Mangan i jego związkiogólne; neurologicznebadanie ogólne moczu; badania czynności wątrobyogólne; neurologicznebadanie ogólne moczu; badania czynności wątrobyco 2-4 lataogólne; neurologicznebadanie ogólne moczu; badania czynności wątrobyukład nerwowy; wątroba; nerkiK
31Nafta i jej produkty
a) benzyna ekstrakcyjna, naftaogólne, ze zwróceniem uwagi na skóręmorfologia krwi z rozmazem; płytki krwiogólne, ze zwróceniem uwagi na skóręmorfologia krwi z rozmazem, płytki krwico 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na skóręmorfologia krwi z rozmazem; płytki krwiukład krwiotwórczy; skóra
b) mieszaniny zawierające wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, np. pak, smoła, asfaltyjak wyżejmorfologia krwi z rozmazem; płytki krwi; badanie ogólne moczu; zdjęcie rtg klatki piersiowejjak wyżejmorfologia krwi z rozmazem; płytki krwi; badanie ogólne moczu; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejco 1-2 latajak wyżejmorfologia krwi z rozmazem; płytki krwi; badanie ogólne moczu; zdjęcie rtg klatki piersiowejskóra; układ krwiotwórczy, pęcherz moczowy; układ oddechowyR1, O
32Naftalen i pochodne (naftol, dekalina, tetralina)ogólne, ze zwróceniem uwagi na skóręmorfologia krwi; badania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyogólne, ze zwróceniem uwagi na skóręmorfologia krwi; badania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na skóręmorfologia krwi; badania czynności wątroby; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicywątroba; nerki; krwinki czerwoneA
33Nikiel i jego związkiogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę i układ oddechowyspirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę i układ oddechowyspirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejco 2 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę i układ oddechowyspirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejskóra; układ oddechowyR1, O, A
34Nitrogliceryna i nitroglikologólne, ze zwróceniem uwagi na układ krążenia i nerwowyEKGogólne, ze zwróceniem uwagi na układ krążenia i nerwowyEKGco 1-2 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ krążenia i układ nerwowyEKGukład nerwowy; układ krążenia
35Ołów i jego związkiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowymorfologia krwi;

badanie ogólne moczu;

stężenie kreatyniny w surowicy

ogólne; w zależności od wskazań - neurologicznemorfologia krwi;

badanie ogólne moczu;

stężenie kreatyniny w surowicy.

Stężenie:

ołowiu we krwi oraz co najmniej jednego z następujących:

cynkoprotoporfiryny w erytrocytach lub kwasu deltaaminolewulinowego w moczu

u pracowników rozpoczynających pracę w narażeniu na ołów oznaczanie stężenia ołowiu we krwi przez pierwsze trzy miesiące

- co miesiąc, a następnie co 3 miesiące

- w pierwszym roku zatrudnienia. W kolejnych latach u pracowników, u których stężenie ołowiu we krwi utrzymuje się w granicach 300-500 μg/l (1,45-2,42 μmol/l) u mężczyzn

i 200-300 μg/l

(0,97-1,45 μmol/l) u kobiet - co 6 miesięcy.

U pracowników, u których stężenie ołowiu we krwi utrzymuje się poniżej 300 μg/l (1,45 μmol/l) u mężczyzn i poniżej 200 μg/l (0,97 μmol/l) u kobiet - co 12 miesięcy, pod warunkiem że stężenia ołowiu w powietrzu nie przekraczają wartości NDS

ogólne;

w zależności od wskazań - neurologiczne

morfologia krwi;

badanie ogólne moczu;

stężenie kreatyniny w surowicy.

Stężenie:

ołowiu we krwi oraz co najmniej jednego z następujących:

cynkoprotoporfiryny w erytrocytach lub kwasu deltaaminolewulinowego w moczu

układ krwiotwórczy;

układ nerwowy, nerki

K

Wskazaniami do trwałego odsunięcia od pracy w narażeniu na ołów są:

1) nawracające, trzykrotne, początkowe objawy ołowicy w ciągu ostatnich 3 lat pracy w narażeniu na ołów,

2) nawracająca, dwukrotna kolka ołowicza,

3) encefalopatia i/lub polineuropatia ołowicza,

4) nefropatia ołowicza.

Wskazane jest stosowanie aktualnych "Zaleceń dotyczących rozpoznawania i profilaktyki medycznej ołowicy", opracowanych przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu

36PestycydyWymienione poniżej nazwy chemiczne występują jako składniki wielu preparatów handlowych o różnych nazwach w zależności od producenta
1. Hamujące aktywność cholinesterazy
a) związki fosforoorganiczne, np. paration, malation, mefosfolanogólne; w zależności od wskazań - neurologiczneaktywność cholinesterazy krwinkowejogólne; w zależności od wskazań - neurologicznew zależności od wskazań1 raz w rokuogólne; w zależności od wskazań - neurologicznew zależności od wskazańw układzie enzymatycznym; inhibitor cholinesterazy krwinkowejTE: u osób narażonych sezonowo należy oznaczać aktywność cholinesterazy krwinkowej przed i po każdym okresie oprysków
b) karbaminiany, np. aldikarb, karbaryljak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżej
2. Węglowodory chlorowane:

- związki dwuchlorodwufenyloetanu, np. metoksychlor, metiochlor

- chlorowane cyklodieny, np. aldrin, dieldrin

- związki chlorowane benzenu, np. lindan, cykloheksanon

ogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę i skóręmorfologia krwi; badania czynności wątrobyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę i skóręmorfologia krwi; badania czynności wątroby1 raz w rokuogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę i skóręmorfologia krwi; badania czynności wątrobyukład nerwowy; wątroba; skóraMorfologię krwi wykonywać tylko u narażonych na chlorowane związki benzenu
3. Związki kwasu dwuchlorofenoksyoctowego, np. dichlorprop, mekopropogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę i skórębadania czynności wątroby; poziom cukru we krwi; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę i skórębadania czynności wątroby; poziom cukru we krwi; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy1 raz w rokuogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę i skórę; w zależności od wskazań - neurologicznebadania czynności wątroby; poziom cukru we krwi; badanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyukład nerwowy; wątroba; skóra, nerkiA

Mogą działać miotoksycznie

4. Pestycydy dwutiokarbaminianowe, np. maneb, zineb, etylenotiomocznik (ETU) i propylenotiomocznik (PTU), np. chloroksuron, linuronogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę, tarczycę i skórębadania czynności wątroby; badanie EKG; w zależności od wskazań - badania czynności tarczycyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę, tarczycę i skórębadania czynności wątroby; badanie EKG; badania czynności tarczycy1 raz w rokuogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy, wątrobę, tarczycę i skórębadania czynności wątroby; badanie EKG; badania czynności tarczycyukład nerwowy; serce - układ bodźcoprzewodzący; wątroba; tarczyca; skóraA
5. Związki dwupirydylowe, np. parakwat, dikwatogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyspirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyspirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowej1 raz w rokuogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyspirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejpłuca
6. Dwunitroalkilofenole, np. dinoseb, dinokapogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę; w zależności od wskazań - okulistycznemorfologia krwi; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątroby; badanie ogólne moczuogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę; badanie okulistycznemorfologia krwi; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątroby; stężenie methemoglobiny we krwi; badanie ogólne moczu1 raz w roku, badanie okulistyczne co 4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę; w zależności od wskazań - okulistycznemorfologia krwi; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątrobywątroba; nerki; krwinki czerwone
7. Piretroidy, np. aletryna, cypermetryna, dekametryna, permetrynaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy i skóręw zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy i skóręw zależności od wskazań1 raz w rokuogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy i skóręw zależności od wskazańukład nerwowy; skóraA
37Pirydynaogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę, skórę, spojówki i układ nerwowybadania czynności wątrobyogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę, skórę, spojówki i układ nerwowybadania czynności wątrobyco 4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę, skórę, spojówki i układ nerwowybadania czynności wątroby; w zależności od wskazań - badanie przewodnictwa nerwów obwodowychwątroba; skóra; spojówki; układ nerwowy
38Rtęć
a) metaliczna i jej związki nieorganiczneogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy i stan psychicznybadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowy i stan psychicznybadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; w zależności od wskazań - EEG i badanie psychologiczneco 1-2 lataogólne; neurologicznebadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; w zależności od wskazań - EEG i badanie psychologiczneukład nerwowy; nerkiK

TE: oznaczenie zawartości rtęci w moczu

b) związki organiczneogólne; neurologicznebadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątrobyogólne, w zależności od wskazań - neurologiczne; okulistycznebadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątroby; w zależności od wskazań - EEG, badanie psychologiczne, badanie pola widzenia1 raz w rokuogólne; neurologiczne; okulistycznebadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicy; badania czynności wątroby; w zależności od wskazań - EEG, badanie psychologiczne, badanie pola widzeniaukład nerwowy; nerki; wątroba; nerw wzrokowyjak wyżej
39Siarkowodórogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, spojówki, układ nerwowy i sprawność powonieniaspirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, spojówki, układ nerwowy i sprawność powonienia; w zależności od wskazań - okulistycznespirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i nerwowyspirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejukład oddechowy; układ nerwowy; rogówki; spojówki
40Siarki tlenkiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyspirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyspirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowyspirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejukład oddechowyR1, O - mgły kwasu siarkowego
41Terpentynaogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę i nerkibadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę i nerkibadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyco 2-3 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na skórę i nerkibadanie ogólne moczu; stężenie kreatyniny w surowicyskóra; nerkiA
42Toluenogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowymorfologia krwi z rozmazem; płytki krwiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowymorfologia krwi z rozmazem; płytki krwico 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowymorfologia krwi z rozmazem; płytki krwiukład krwiotwórczy; układ nerwowyTE: oznaczanie zawartości kwasu hipurowego w moczu
43Trójchloroetylen (TRI)ogólne; neurologicznebadania czynności wątroby; EKG; w zależności od wskazań - EEGogólne; neurologicznebadania czynności wątroby; EKG; w zależności od wskazań - EEGco 2-4 lataogólne; neurologicznebadania czynności wątroby; EKG; w zależności od wskazań - EEGukład nerwowy; wątroba; serce - układ bodźcoprzewodzącyR2

TE: oznaczanie zawartości kwasu trójchlorooctowego w moczu

44Wanadu pięciotlenekogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręspirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręspirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręspirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejukład oddechowy; skóraA
45Węgla dwusiarczekogólne; neurologicznepoziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi; poziom cukru we krwi; EKGogólne; neurologiczne; okulistycznepoziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi; poziom cukru we krwi; EKG; w zależności od wskazań - EEG, badanie przewodnictwa nerwów obwodowych, badanie psychologiczneco 2-3 lataogólne; neurologiczne; okulistyczne; w zależności od wskazań - psychiatrycznepoziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi; EKG; w zależności od wskazań - EEG, badanie przewodnictwa nerwów obwodowych, badanie psychologiczneukład nerwowy; układ krążeniaK

Wskazane pierwsze badanie psychologiczne i psychiatryczne po 5 latach pracy

46Węgla tlenekogólneEKGogólne; w zależności od wskazań - neurologiczneEKGco 2-4 lataogólne; neurologiczneEKGukład nerwowy; układ krążenia
47Węglowodorów alifatycznych związki nitrowe i aminowe
a) związki aminowe (metyloamina, dwumetyloamina, dwuetylenoamina) i dwuaminowe (etylenodwuamina, tetrametylenodwuamina)ogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, nerwowy, skórę i spojówkiw zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, nerwowy, skórę i spojówkiw zależności od wskazańco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, nerwowy, skórę i spojówkiw zależności od wskazańukład oddechowy; układ nerwowy; skóra; błony śluzoweA
b) związki nitrowe (nitroetan, nitropropan)ogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę i błony śluzowebadania czynności wątrobyogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę i błony śluzowebadania czynności wątrobyco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę i błony śluzowebadania czynności wątrobywątroba; błony śluzowe
48Węglowodorów aromatycznych związki nitrowe i aminowe:
a) związki nitrowe, np. nitrotolueny, nitrobenzenyogólnemorfologia krwi z rozmazem; badania czynności wątrobyogólnemorfologia krwi z rozmazem; badania czynności wątroby; w zależności od wskazań - badanie zawartości methemoglobiny we krwi1-2 razy w rokuogólnemorfologia krwi z rozmazem; badania czynności wątrobykrwinki czerwone; wątrobaA
b) związki aminowe, np. anilina, benzydyna, betanaftyloaminaogólnemorfologia krwi z rozmazem; badanie ogólne moczu; badania czynności wątrobyogólnemorfologia krwi z rozmazem; badanie ogólne moczu; badania czynności wątrobypierwsze badanie po 3-6 miesiącach pracy, następne 1-2 razy w rokuogólnemorfologia krwi z rozmazem; badanie ogólne moczu; badania czynności wątrobykrwinki czerwone; wątroba; pęcherz moczowyR1, O, A

W przypadku narażenia na anilinę, w zależności od wskazań - badanie zawartości methemoglobiny we krwi

49Winylobenzen (styren)ogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, wątrobę, skórę i układu nerwowymorfologia krwi z rozmazem; badania czynności wątrobyogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, wątrobę, skórę i układ nerwowy; w zależności od wskazań - neurologiczne, dermatologicznemorfologia krwi z rozmazem; badania czynności wątrobyco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy, wątrobę, skórę i układ nerwowy; w zależności od wskazań - neurologiczne, dermatologicznemorfologia krwi z rozmazem; badania czynności wątrobyskóra, układ oddechowy; układ nerwowy; układ krwiotwórczy; wątrobaR2, O, K - tlenek styrenu

TE: oznaczanie zawartości kwasu migdałowego w moczu

50Winylu chlorekogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę i skórębadania czynności wątroby; HBsAg; próba oziębiania rąk; zdjęcie rtg rąkogólne; w zależności od wskazań - dermatologicznebadania czynności wątroby; próba oziębiania rąkco 1-2 lataogólne; w zależności od wskazań - dermatologicznebadania czynności wątroby; próba oziębiania rąk; zdjęcie rtg rąkobwodowy układ naczyniowy; wątroba; skóra; kości palcówR2, O, K

USG wątroby po 10 latach pracy, następne w zależności od wskazań.

W przypadku dodatniej próby oziębiania w badaniu okresowym - zdjęcie rtg rąk

51Żywice epoksydoweogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy i skóręspirometriaogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy; w zależności od wskazań - dermatologicznespirometriaco 3-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na układ oddechowy; w zależności od wskazań - dermatologicznespirometriaskóra; układ oddechowyA
52Mieszaniny rozpuszczalników organicznychogólne; neurologicznemorfologia krwi z rozmazem; płytki krwi; badania czynności wątroby; w zależności od wskazań - EEGogólne; neurologicznemorfologia krwi z rozmazem; płytki krwi; badania czynności wątrobyco 2-4 lataogólne; neurologicznemorfologia krwi z rozmazem; płytki krwi; badania czynności wątroby, w zależności od wskazań - EEGukład nerwowy; układ krwiotwórczy; wątrobaRozszerzenie zakresu badań lekarskich i pomocniczych, w tym psychologicznych powinno wynikać ze specyfiki działania na organizm poszczególnych składników mieszaniny rozpuszczalników
53Cytostatykiogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę i skóręmorfologia krwi z rozmazem, badania czynności wątroby; badanie ogólne moczuogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę i skóręmorfologia krwi z rozmazem; badania czynności wątroby; badanie ogólne moczuco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę i skóręmorfologia krwi z rozmazem; badania czynności wątroby; badanie ogólne moczuwątroba; układ krwiotwórczyR1 lub R2, K
IVCzynniki*) biologiczne*) Wykonanie badania serologicznego służącego rozpoznaniu zakażenia czynnikiem biologicznym wymaga uzyskania pisemnej zgody badanego, poinformowanego uprzednio o celu, sposobie wykonania i ewentualnych skutkach badania.
1Wirus zapalenia wątroby - typ B (HBV)ogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobębilirubina; ALAT w surowicy; inne w zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobębilirubina; ALAT w surowicy; inne w zależności od wskazańco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobębilirubina; ALAT w surowicy; inne w zależności od wskazańwątrobaR1 - po udokumentowanym zachorowaniu na wirusowe zapalenie wątroby typu B. Pracownicy służby zdrowia zatrudnieni w kontakcie z krwią
2Wirus zapalenia wątroby - typ C (HCV)ogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobębilirubina; ALAT w surowicy; inne w zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobęBilirubina; ALAT w surowicy; inne w zależności od wskazańco 2-4 lataogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobębilirubina; ALAT w surowicy; inne w zależności od wskazańwątrobaR1 - po udokumentowanym zachorowaniu na wirusowe zapalenie wątroby typu C. Pracownicy służby zdrowia zatrudnieni w kontakcie z krwią
3Ludzki wirus niedoboru odporności nabytej (HIV)ogólnew zależności od wskazańogólnew zależności od wskazańco 2 lataogólnew zależności od wskazańukład odpornościowyPracownicy służby zdrowia zatrudnieni w kontakcie z krwią
4Pałeczki Brucella abortus bovisogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę, śledzionę, układ ruchu, układ nerwowy, narząd słuchubadania czynności wątroby; badanie audiometryczneogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę, śledzionę, układ ruchu, układ nerwowy, narząd słuchubadania czynności wątroby; badanie audiometryczne; w zależności od wskazań odczyn Wrightaco 3-5 latogólne, ze zwróceniem uwagi na wątrobę, śledzionę, układ ruchu, układ nerwowy, narząd słuchubadania czynności wątroby; badanie audiometrycznewątroba; śledziona; układ ruchu; układ nerwowy; narząd słuchuSłużba weterynaryjna i zootechniczna. Pracownicy obsługi bydła, zakładów mięsnych i produkcji pasz biologicznych
5Promieniowce termofilne, grzyby pleśniowe i inne pleśniowce o działaniu uczulającymogólnespirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejogólnespirometria; w zależności od wskazań - zdjęcie rtg klatki piersiowejco 2-3 lataogólnespirometria; zdjęcie rtg klatki piersiowejukład oddechowyA
6Inne szkodliwe czynniki biologiczne:
a) prątek gruźlicyogólnew zależności od wskazańogólnew zależności od wskazańco 2-3 lataogólnew zależności od wskazańukład oddechowyZwrócić uwagę na możliwość wystąpienia gruźlicy narządowej
b) wirus kleszczowego zapalenia mózgujak wyżejjak wyżejogólne, ze zwróceniem uwagi na układ nerwowyjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejośrodkowy układ nerwowyWyniki badań i rozpoznanie powinny być konsultowane w klinice chorób zakaźnych akademii medycznej
c) Chlamydia psittacijak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejukład oddechowyjak wyżej
d) Toxoplasma gondiijak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejukład nerwowy; narząd wzroku; układ chłonnyjak wyżej
e) Borrelia burgdorferijak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejskóra; stawy; układ nerwowy; mięsień sercowyjak wyżej
VInne czynniki
1Niekorzystne czynniki psychospołeczne
a) zagrożenia wynikające ze stałego dużego dopływu informacji i gotowości do odpowiedziogólne, ze zwróceniem uwagi na stan psychicznypoziom cholesterolu; EKGogólne, ze zwróceniem uwagi na stan psychicznypoziom cholesterolu; EKGco 2-4 lataogólnepoziom cholesterolu; EKGukład krążenia; ośrodkowy układ nerwowyWskazane jest korzystanie przez lekarza z konsultacji psychologicznej w przypadku oceny, że wykonywanie pracy może powodować narażenie życia własnego lub innych.

Zakres badań i ich interpretacja przez psychologa powinna być zależna od oceny krytycznej funkcji psychologicznej decydującej o wykonywaniu pracy

b) zagrożenia wynikające z pracy na stanowiskach decyzyjnych i związanych z odpowiedzialnościąjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżej
c) zagrożenia wynikające z narażenia życiajak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżejjak wyżej
d) zagrożenia wynikające z monotonii pracyogólnew zależności od wskazańjak wyżejw zależności od wskazańjak wyżejjak wyżejw zależności od wskazańośrodkowy układ nerwowy
2Prace wymagające pełnej sprawności psychoruchowejogólne; okulistyczne; neurologicznetesty sprawności psychoruchowejogólne; w zależności od wskazań - okulistyczne, neurologicznew zależności od wskazań - testy sprawności psychoruchowejco 3-4 lata; powyżej 50 roku życia - co 2 lataogólnew zależności od wskazań
3Praca na wysokości
a) do 3 mogólne; w zależności od wskazań - neurologiczne, okulistyczne, otolaryngologicznew zależności od wskazańogólne; w zależności od wskazań - neurologiczne, okulistyczne, otolaryngologicznew zależności od wskazańco 3-5 latogólnew zależności od wskazań
b) powyżej 3 mogólne; neurologiczne; okulistyczne; otolaryngologiczne z oceną błędnikóww zależności od wskazańogólne; neurologiczne; okulistyczne; otolaryngologicznew zależności od wskazańco 2-3 lata; powyżej 50 roku życia - co rokogólnew zależności od wskazańWady wzroku wymagające stałego noszenia szkieł korekcyjnych stanowią przeciwwskazanie do zatrudnienia (nie dotyczy soczewek kontaktowych)
4Praca zmianowaogólnew zależności od wskazańogólnew zależności od wskazańco 3-5 latogólnew zależności od wskazań
5Praca fizyczna z wydatkiem energetycznym na pracę powyżej 1500 kcal/8 godzin lub 3 kcal/min dla mężczyzn i powyżej 1000 kcal/8 godz. lub ponad 2 kcal/min dla kobietogólne, ze zwróceniem uwagi na układy: ruchu, krążenia i oddechowyEKG; w zależności od wskazań - spirometria; zalecana próba wysiłkowa: VO2maxogólne, ze zwróceniem uwagi na układy: ruchowy, krążenia i oddechowyEKG; w zależności od wskazań - spirometria; zalecana próba wysiłkowa: VO2maxco 5 lat; powyżej 45 roku życia - co 3 lataogólneEKG
6Praca w wymuszonej pozycjiogólne, ze zwróceniem uwagi na układ ruchuw zależności od wskazańogólne; w zależności od wskazań - neurologiczne, ortopedycznew zależności od wskazańco 3-5 latogólne; w zależności od wskazań - neurologiczne, ortopedycznew zależności od wskazańukład ruchu
7Praca wymagająca ruchów monotypowych kończynogólne, ze zwróceniem uwagi na układ ruchu i obwodowy układ nerwowyw zależności od wskazańogólne, ze zwróceniem uwagi na układ ruchu i obwodowy układ nerwowyw zależności od wskazańogólnew zależności od wskazańukład ruchu; obwodowy układ nerwowy
8Praca wymagająca stałego i długotrwałego wysiłku głosowegoogólne; laryngologiczne; w zależności od wskazań laryngologa - badanie foniatrycznew zależności od wskazańogólne; laryngologiczne; w zależności od wskazań laryngologa - badanie foniatrycznew zależności od wskazańco 5 latogólne; laryngologiczne; w zależności od wskazań laryngologa - badanie foniatrycznew zależności od wskazańnarząd głosu
VIPraca bez określonego czynnika narażeniaogólnew zależności od wskazańogólnew zależności od wskazańco 5 latogólnew zależności od wskazań

ZAŁĄCZNIK Nr  2 

WZÓR

ORZECZENIE LEKARSKIE NR ...../(rok)

wydane na podstawie skierowania na badania lekarskie z dnia .....................................

grafika

ZAŁĄCZNIK Nr  3 

WZÓR

ORZECZENIE LEKARSKIE NR ...../(rok)

wydane na podstawie skierowania na badania lekarskie z dnia ...............................

grafika

ZAŁĄCZNIK Nr  3a 

WZÓR

SKIEROWANIE NA BADANIA LEKARSKIE

(wstępne/okresowe/kontrolne*))

grafika

ZAŁĄCZNIK Nr  4

REJESTR LEKARZY PRZEPROWADZAJĄCYCH BADANIA PROFILAKTYCZNE

Lp.

(nr)

Imię i nazwisko, adres, nr tel.Miejsce wykonywania badań profilaktycznychPodstawa wydania zaświadczeniaNr prawa wykonywania zawodu lekarzaData wydania zaświadczeniaPotwierdzenie odbioru
1234567
1. Liczba porządkowa

2. Dane personalne: imię i nazwisko, adres, nr telefonu

3. Adres ZOZ 15  lub miejsce wykonywania prywatnej praktyki

4. Wpis dotyczący rodzaju dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych

Symbol(e) cyfrowy(we) dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych

Standard zapisu:

1 - specjalizacja w dziedzinie medycyny pracy lub medycyny przemysłowej,

2 - specjalizacja w dziedzinie higieny pracy,

3 - specjalizacja w dziedzinie medycyny morskiej i tropikalnej,

4 - specjalizacja w dziedzinie medycyny kolejowej,

5 - specjalizacja w dziedzinie medycyny lotniczej,

6-xx - 6-letni staż pracy; xx ostatnie dwie cyfry roku, w którym lekarz odbył wymagane przeszkolenie,

7-xx - odbywanie specjalizacji z zakresu medycyny pracy lub medycyny kolejowej - xx ostatnie dwie cyfry roku zakończenia specjalizacji w trybie obowiązujących przepisów,

8-xx - możliwość przeprowadzenia badań profilaktycznych z ograniczeniem czasowym - xx ostatnie dwie cyfry roku upływu okresu ważności,

9 - specjalizacja w dziedzinie medycyny ogólnej lub medycyny rodzinnej,

J - przeszkolenie w jednostce badawczo-rozwojowej 16  w dziedzinie medycyny pracy w zakresie badań profilaktycznych pracowników narażonych na działanie promieniowania jonizującego,

T - przeszkolenie w Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej w zakresie badań profilaktycznych pracowników wykonujących prace w warunkach tropikalnych, morskich i podwodnych oraz pracowników powracających z pracy w warunkach tropikalnych,

K - przeszkolenie w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej w zakresie badań pracowników wykonujących prace na stanowiskach związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego,

M - możliwość przeprowadzania badań profilaktycznych ograniczona do określonych grup pracowników.

Uwaga: Podać wszystkie cyfrowe symbole standardów, także poszerzających lub ograniczających możliwość przeprowadzenia badań profilaktycznych.

Przykład 1: 1J = specjalizacja z medycyny pracy i możliwość przeprowadzania badań osób narażonych na promieniowanie jonizujące,

Przykład 2: 696M = lekarz przepracował minimum 6 lat w charakterze lekarza zakładowego w publicznym ZOZ 17 , odbył wymagany kurs doskonalący w 1996 r., może wykonywać badania profilaktyczne wyłącznie pracowników ZOZ 18  zatrudniającego lekarza.

5. Nr prawa wykonywania zawodu

6. Data wydania zaświadczenia o wpisie do rejestru

7. Potwierdzenie odbioru zaświadczenia

ZAŁĄCZNIK Nr  5

pieczęć

wojewódzkiego ośrodka

medycyny pracy

ZAŚWIADCZENIE NR .....................*

O DOKONANIU WPISU DO REJESTRU LEKARZY PRZEPROWADZAJĄCYCH BADANIA PROFILAKTYCZNE

Pan(i) ....................................................................................................................

(imię i nazwisko lekarza)

zamieszkały(a) ........................................................................................................

został(a) wpisany(a) do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne.

Podstawa prawna: § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 2067).

(pieczęć i podpis)

___________

* Numer porządkowy z rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne, prowadzonego przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy.

ZAŁĄCZNIK Nr  6

WZÓR PIECZĘCI LEKARZA PRZEPROWADZAJĄCEGO BADANIA PROFILAKTYCZNE

ZAŁĄCZNIK Nr  7 

REJESTR WYDANYCH ORZECZEŃ

grafika
1 Obecnie działem administracji rządowej - zdrowie kieruje Minister Zdrowia, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz.U.2015.1908).
* Z dniem 1 stycznia 2002 r. nin. rozporządzenie traci moc w części wydanej na podstawie art. 179 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U.1998.21.94), w związku ze zmianą tego przepisu przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2001.128.1405), zgodnie z art. 7 ostatnio powołanej ustawy.
2 Obecnie art. 179 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U.2016.1666) nie stanowi upoważnienia ustawowego do wydania rozporządzenia, zgodnie z art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.2001.128.1405), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.; na podstawie art. 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy zachowały moc dotychczasowe przepisy wykonawcze w zakresie, w jakim nie były sprzeczne z ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r.
3 Art. 229 § 8 zmieniony przez art. 1 pkt 5 ustawy dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz.U.2014.1662), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.; wszedł w życie z dniem 1 kwietnia 2015 r.; zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej akt wykonawczy wydany na podstawie art. 229 § 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w brzmieniu dotychczasowym, zachowuje moc do dnia wejścia w życie nowego aktu wykonawczego wydanego na podstawie art. 229 § 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 listopada 2014 r.; zachowany w mocy akt wykonawczy może być zmieniany przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w granicach określonych w art. 229 § 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 listopada 2014 r.
4 Obecnie: i nie został uznany za niezdolnego do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 1 pkt 59 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.2003.213.2081), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
5 Obecnie ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U.2016.1666) nie zawiera art. 1295, zgodnie z art. 1 pkt 36 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U.2003.213.2081), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
6 Obecnie: zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.
7 Obecnie: zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.
8 Obecnie: zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.
9 Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i o ubezpieczeniu społecznym (Dz.U.1996.100.461), która weszła w życie z dniem 1 września 1997 r., ilekroć w przepisach regulujących m.in. sprawy zaopatrzenia emerytalnego pracowników i ubezpieczenia społecznego jest mowa o inwalidach bez określania grupy, rozumie się przez to niezdolność do pracy.
10 Obecnie: zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.
11 Obecnie: Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (Dz.U.2015.1897), które weszło w życie z mocą od dnia 16 listopada 2015 r.
12 Obecnie: instytutów badawczych na podstawie art. 49 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz.U.2010.96.620), która weszła w życie z dniem 1 października 2010 r.
13 Obecnie: instytutów badawczych na podstawie art. 49 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz.U.2010.96.620), która weszła w życie z dniem 1 października 2010 r.
14 Rozporządzenie utraciło moc na podstawie art. 1 pkt 21 lit. c ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015.1066), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
15 Obecnie: zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.
16 Obecnie: instytutów badawczych na podstawie art. 49 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz.U.2010.96.620), która weszła w życie z dniem 1 października 2010 r.
17 Obecnie: zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.
18 Obecnie: zakładach leczniczych podmiotów leczniczych na podstawie art. 40 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2016.960), która weszła w życie z dniem 15 lipca 2016 r.