Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych.

Dziennik Ustaw

Dz.U.1946.57.321

| Akt utracił moc
Wersja od: 1 stycznia 1965 r.

DEKRET
z dnia 11 października 1946 r.
Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych. *

.................................................

Księgi wieczyste zakłada się z urzędu albo na żądanie właścicieli lub organów administracji państwowej.

§  1.
Zakładanie ksiąg wieczystych z urzędu będzie przeprowadzane okręgami. Okręgi oraz terminy wszczęcia postępowania będą ustalane przez zarządzenia Ministra Sprawiedliwości.
§  2.
Do czasu wszczęcia postępowania w poszczególnych okręgach na podstawie zarządzeń, przewidzianych w paragrafie poprzedzającym, księgi wieczyste mogą być w tych okręgach zakładane na żądanie właścicieli.
§  1.
Księgi wieczyste będą zakładane dla nieruchomości, które nie miały urządzonych ksiąg hipotecznych (gruntowych, wieczystych) w rozumieniu przepisów dotychczasowych, oraz dla nieruchomości, których księgi zaginęły lub uległy zniszczeniu.
§  2.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości określi przypadki, kiedy księga będzie uważana za zaginioną lub zniszczoną.
§  1. 2
Zakładanie ksiąg wieczystych należy do właściwości sądów powiatowych.
§  2.
Właściwym miejscowo jest sąd grodzki, który według prawa o księgach wieczystych będzie właściwy do prowadzenia założonej księgi.

Minister Sprawiedliwości może w drodze zarządzenia dzielić lub łączyć okręgi sądów grodzkich dla celów zakładania ksiąg wieczystych.

§  1.
Minister Sprawiedliwości może powoływać komisarzy do zakładania ksiąg wieczystych.
§  2.
Prawa i obowiązki komisarzy oraz sposób ich powoływania określi rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości.

Przepisy o postępowaniu przy zakładaniu ksiąg wieczystych wyda w drodze rozporządzenia Minister Sprawiedliwości.

.................................................

§  1.
Ograniczenia możności rozporządzania nieruchomością lub prawami rzeczowymi na nieruchomości, wynikające z czynności prawnych, tracą moc z chwilą wejścia w życie prawa rzeczowego, chyba że są oparte na obowiązujących nadal przepisach szczególnych.
§  2.
Jeżeli ograniczenie, które utraciło moc, jest wpisane w księdze hipotecznej (gruntowej, wieczystej), jego wykreślenie może nastąpić z urzędu.

Na obszarze mocy obowiązującej prawa o ustaleniu własności dóbr nieruchomych, o przywilejach i hipotekach z 1818 r. prawa, które nie mogły być wpisane do księgi hipotecznej dla braku zgody wierzycieli hipotecznych, lecz zostały ujawnione przez zastrzeżenie, mogą być od chwili wejścia w życie prawa rzeczowego wpisane bez tej zgody z pierwszeństwem, wynikającym z zastrzeżenia w księdze hipotecznej.

.................................................

Przepisy prawa rzeczowego o zakresie obciążenia hipoteką oraz o ochronie hipoteki stosuje się także do hipotek, długów gruntowych i długów rentowych, istniejących w chwili wejścia w życie tego prawa.

Przepisy prawa rzeczowego o uprawnieniach wierzyciela co do podziału hipoteki łącznej oraz co do zaspokojenia z poszczególnych nieruchomości stosuje się także do hipotek łącznych, istniejących w chwili wejścia w życie tego prawa.

Od chwili wejścia w życie prawa rzeczowego wydawanie listów hipotecznych w rozumieniu kodeksu cywilnego niemieckiego nie jest dopuszczalne. Listy wydane przed tą chwilą pozostają w mocy.

§  1.
Hipoteka właściciela oraz dług gruntowy właściciela w rozumieniu niemieckiego kodeksu cywilnego wygasa z upływem lat trzech od chwili wejścia w życie prawa rzeczowego. Aż od upływu tego terminu uprawniony może dokonać rozporządzeń, przewidzianych w prawie dotychczasowym.
§  2.
Przepis powyższy stosuje się odpowiednio do rozporządzania hipoteką przez właściciela albo opróżnionym miejscem hipotecznym w rozumieniu kodeksu cywilnego austriackiego.
§  1.
Od dnia wejścia w życie prawa rzeczowego do hipoteki zabezpieczającej w rozumieniu kodeksu cywilnego niemieckiego stosuje się przepisy tego prawa o hipotece kaucyjnej.
§  2.
Jednakże przepis art. 237 § 2 stosuje się tylko w przypadku, gdy hipoteka zabezpieczająca miała charakter hipoteki maksymalnej.
§  1.
Hipoteki, długi gruntowe, długi rentowe, ciężary realne i inne obciążenia, wpisane w księgach hipotecznych (gruntowych, wieczystych) w walutach, które w chwili wejścia w życie prawa rzeczowego nie są prawnym środkiem płatniczym w Polsce, wygasną z upływem lat pięciu od tej chwili i winny być wykreślone z urzędu, jeżeli w ciągu powyższego terminu nie zostaną złożone wnioski o ich przerachowanie na walutę, będącą prawnym środkiem płatniczym w Polsce.
§  2.
Przepisu powyższego nie stosuje się do obciążeń, wpisanych w walutach zagranicznych zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Przepis artykułu poprzedzającego nie ma mocy obowiązującej na Ziemiach Odzyskanych.

.................................................

Jeżeli prawo lub roszczenie osobiste zostało ujawnione w księdze hipotecznej (gruntowej, wieczystej) przed wejściem w życie prawa rzeczowego, skutki takiego ujawnienia podlegają nadal przepisom dotychczasowym.

.................................................

§  1.
Księgi hipoteczne (gruntowe, wieczyste), istniejące w chwili wejścia w życie prawa o księgach wieczystych, stają się z tą chwilą księgami wieczystymi w rozumieniu tego prawa.
§  2.
Przepisy o prowadzeniu ksiąg dotychczasowych po wejściu w życie prawa o księgach wieczystych wyda w drodze rozporządzenia Minister Sprawiedliwości.
§  1.
Wnioski o wpis, złożone przed wejściem w życie prawa o księgach wieczystych, ulegają rozpoznaniu według przepisów dotychczasowych. Jednakże wniosek, który czyni zadość przepisom prawa rzeczowego i prawa o księgach wieczystych, będzie uwzględniony, chociażby nie czynił zadość przepisom dotychczasowym.
§  2.
W przedmiocie postępowania spadkowego, które zostało wszczęte na podstawie prawa o ustaleniu własności dóbr nieruchomych, o przywilejach i hipotekach z 1818 r. przed wejściem w życie prawa o księgach wieczystych, będą wydane osobne przepisy.

Skutki wpisów, które zostały dokonane przed wejściem w życie prawa o księgach wieczystych, a które nie są według tego prawa dopuszczalne, podlegają nadal przepisom dotychczasowym.

§  1.
Dla nieruchomości, które nie mają urządzonych ksiąg wieczystych albo których księgi zaginęły lub uległy zniszczeniu, będą aż do chwili założenia ksiąg prowadzone we właściwych sądach zbiory dokumentów przeznaczone do składania wniosków i dokumentów dotyczących tych nieruchomości.
§  2. 3
Właściwym sądem jest sąd powiatowy, który według przepisów prawa o księgach wieczystych byłby właściwy do prowadzenia księgi.
§  1.
W przypadkach, gdy przepisy obowiązujące przewidują wpis do księgi wieczystej, osoba, która w razie istnienia księgi byłaby uprawniona do złożenia wniosku o wpis, może złożyć we właściwym sądzie odpowiednie dokumenty wraz z wnioskiem o złożenie ich do zbioru dokumentów.
§  2.
Do postępowania w przedmiocie wniosku o złożenie dokumentów do zbioru stosuje się odpowiednio przepisy prawa o księgach wieczystych.

Złożenie dokumentów do zbioru na podstawie postanowienia sądu ma wszelkie skutki wpisu w księdze wieczystej, wyjąwszy skutki przewidziane w przepisach, dotyczących rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

§  1.
Złożenie dokumentów do zbioru, przewidzianego w artykułach poprzedzających, nie jest dopuszczalne, gdy chodzi:

1) o przeniesienie własności nieruchomości z zastrzeżeniem powrotu na rzecz zbywcy;

2) o powstanie odrębnej własności lokalu;

3) o powstanie hipotek i ciężarów realnych, wyjąwszy przypadek, gdy ciężar realny polega na obowiązku świadczeń na rzecz dożywotnika;

4) o ujawnienie praw i roszczeń osobistych.

§  2.
W przypadkach powyższych potrzebne jest uprzednie założenie księgi wieczystej.

Minister Sprawiedliwości może w drodze rozporządzenia dopuścić składanie dokumentów do zbioru w odniesieniu do hipotek na nieruchomościach, których własność została nadana w związku z przebudową ustroju rolnego.

Szczegółowe przepisy o urządzeniu i prowadzeniu zbioru dokumentów oraz o postępowaniu wyda Minister Sprawiedliwości.

W razie wątpliwości, czy mają być stosowane przepisy dotychczasowe, czy przepisy prawa o księgach wieczystych, stosuje się przepisy prawa w księgach wieczystych.

.................................................

*Z dniem 1 stycznia 1965 r. dekret utracił moc z wyjątkiem art. XIX-XXV, XXXVII, XXXVIII, XL-XLVI, L i LIV-LXIII w zakresie ksiąg wieczystych i hipoteki, na podstawie art. III pkt 4 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U.64.16.94).
1 Art. XIX zmieniony przez art. XVIII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Przepisy wprowadzające kodeks cywilny (Dz.U.64.16.94) z dniem 1 stycznia 1965 r.
2 Art. XXII § 1 zmieniony przez art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych (Dz.U.50.38.349) z dniem 2 października 1950 r.
3 Art. LVII § 2 zmieniony przez art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych (Dz.U.50.38.349) z dniem 2 października 1950 r.