Ustrój ogólnej wspólności majątkowej. - Rozdział 3 - Prawo małżeńskie majątkowe. - Dz.U.1946.31.196 - OpenLEX

Rozdział 3 - Ustrój ogólnej wspólności majątkowej. - Prawo małżeńskie majątkowe.

Dziennik Ustaw

Dz.U.1946.31.196

Akt utracił moc
Wersja od: 11 marca 1947 r.

Rozdział  III.

Ustrój ogólnej wspólności majątkowej.

§  1.
Przy ogólnej wspólności majątkowej majątek obojga małżonków z wyjątkiem ich osobistego majątku, zarówno należący do nich przed ustanowieniem tego ustroju, jak i nabyty w czasie jego trwania, należy wspólnie do obojga małżonków.
§  2.
Majątkiem osobistym małżonka jest majątek, któremu małżonkowie w majątkowej umowie małżeńskiej nadali taki charakter, jak również majątek nabyty w zamian osobistego oraz majątek, któremu prawo nadaje charakter majątku osobistego.
§  3.
Nie można rozporządzać udziałem w majątku wspólnym ani zajmować tego udziału, dopóki trwa wspólność.

Majątek osobisty małżonków z mocy prawa stanowią:

1)
przedmioty potrzebne do wykonywania zawodu i przedmioty osobistego użytku, jak ubranie, bielizna;
2)
prawa niezbywalne oraz prawa związane ściśle z osobą małżonka, jako to: prawo autorskie, służące małżonkowi jako twórcy, prawo wynalazcy, roszczenia z tytułu naprawienia doznanej szkody osobistej lub zadośćuczynienia za krzywdę moralną.

Dochód z majątku osobistego małżonka oraz dochód z jego pracy stanowi majątek wspólny, jeżeli małżonkowie nie postanowili odmiennie w majątkowej umowie małżeńskiej.

W razie wątpliwości majątek uważa się za wspólny.

Każdy z małżonków może zarządzać i rozporządzać swoim majątkiem osobistym, o ile prawo niniejsze nie stanowi inaczej.

§  1. 2
Zarząd majątkiem wspólnym należy do obojga małżonków wspólnie.
§  2.
Można zastrzec w majątkowej umowie małżeńskiej, że zarząd sprawować będzie samodzielnie każdy z małżonków albo jeden z nich.
§  3.
Do zarządu majątkiem wspólnym stosuje się odpowiednio przepisy prawa rzeczowego o współwłasności, o ile przepisy prawa niniejszego nie stanowią inaczej.
§  1.
Małżonek sprawujący zarząd samodzielnie nie może bez zgody drugiego z małżonków wyrażonej pod nieważnością na piśmie:
1)
zbywać ani obciążać nieruchomości oraz wierzytelności hipotecznych;
2)
zbywać ani obciążać przedsiębiorstw zarobkowych;
3)
zaciągać pożyczek i zobowiązań wekslowych;
4)
czynić darowizn, chyba że chodzi o darowizny odpowiadające obowiązkowi moralnemu, względom przyzwoitości lub zwyczajom;
5)
zawierać umów o dożywocie;
6)
wypuszczać nieruchomości w najem lub dzierżawę na czas powyżej lat sześciu.
§  2.
Brak zgody drugiego z małżonków może być zastąpiony przez zezwolenie sądu na zasadach, przewidzianych w przepisach o ustroju ustawowym, które stosuje się odpowiednio również do skutków czynności dokonanej bez wymaganej zgody współmałżonka lub zezwolenia sądu.
§  1.
Na żądanie jednego z małżonków sąd może odebrać drugiemu z małżonków zarząd majątkiem wspólnym, jeżeli ten małżonek:
1)
wykonywa zarząd w sposób sprzeczny z interesem rodziny lub małżonka, który występuje z takim żądaniem;
2)
wskutek ułomności fizycznych lub psychicznych jest niezdolny do prawidłowego wykonywania zarządu.
§  2.
W razie odebrania zarządu małżonkowi, drugi z nich będzie sprawował zarząd samodzielnie.
§  1.
Małżonek odpowiada względem wierzycieli zarówno z majątku osobistego, jak i z majątku wspólnego.
§  2.
Jednakże małżonek odpowiada względem wierzycieli wyłącznie z majątku osobistego, jeżeli:
1)
w umowie z wierzycielem ograniczył swą odpowiedzialność tylko do tego majątku;
2)
zobowiązanie dotyczy majątku osobistego;
3)
zobowiązanie zostało zaciągnięte bez prawem wymaganej zgody drugiego z małżonków lub zastępującego ją zezwolenia sądu, chyba że wierzyciel był w dobrej wierze co do tego, że zgoda nie była potrzebna albo że została należycie wyrażona.

W rozrachunkach między małżonkami na majątku osobistym małżonka ciążą jego zobowiązania powstałe:

1)
przed ustanowieniem wspólności, chyba że zaciągnięte zostały w związku z nabyciem prawa, które weszło do majątku wspólnego;
2)
z czynów niedozwolonych;
3)
z tytułu czynności prawnych, dotyczących substancji majątku osobistego;
4)
z tytułu szkody wyrządzonej przez czynność małżonka, przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem wspólnym, albo przez zarząd nim rozrzutny, niedbały lub z zamiarem pokrzywdzenia drugiego małżonka;
5)
z tytułu zaległych należności na rzecz majątku wspólnego.

Jeżeli małżonek użył środków z majątku osobistego na rzecz majątku wspólnego lub środków z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego, należy z majątku wzbogaconego zwrócić wartość środków, które zostały użyte. Powstała w ten sposób wierzytelność jest niezbywalna i nie przechodzi na spadkobierców.

Małżonek nie może żądać od drugiego z małżonków zwrotów z majątku osobistego na rzecz majątku wspólnego ani z majątku wspólnego na rzecz osobistego, jeżeli należność powstała dawniej niż przed trzema laty i nie jest stwierdzona dowodami na piśmie.

§  1.
Z chwilą ustania wspólności majątek wspólny, jaki okaże się po potrąceniu jego obciążeń, przechodzi po połowie na każdego z małżonków lub jego spadkobierców.
§  2.
Można zastrzec w majątkowej umowie małżeńskiej, że podział majątku wspólnego dokonany będzie w częściach nierównych.

Jeżeli podział majątku wspólnego nastąpił przed zaspokojeniem ciążących na nim zobowiązań, każdy z małżonków odpowiada względem wierzycieli do wysokości otrzymanego udziału, chyba że z innego tytułu ponosi odpowiedzialność w szerszym zakresie.

Małżonek, który ukrył część majątku wspólnego, podlegającego podziałowi, traci prawo do swego udziału w części ukrytej.

2 Art. 43 § 1 zmieniony przez pkt 3 obwieszczenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 marca 1947 r. o sprostowaniu błędów (Dz.U.47.24.95).