Opłaty za czynności adwokackie. - Dz.U.2015.1800 - OpenLEX

Opłaty za czynności adwokackie.

Dziennik Ustaw

Dz.U.2015.1800

Akt obowiązujący
Wersja od: 13 października 2017 r.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie

Na podstawie art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2015 r. poz. 615, z późn. zm.) zarządza się, co następuje:

Przepisy ogólne

§  1.  [Zakres przedmiotowy rozporządzenia]
Rozporządzenie określa:
1)
stawki minimalne opłat za czynności adwokackie, zwane dalej "stawkami minimalnymi";
2)
wysokość opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości, zwanych dalej "opłatami".

Stawki minimalne w sprawach cywilnych, ze stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych

§  2.  1 [Stawki minimalne zależne od wartości przedmiotu sprawy]
 Stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy:
1)
do 500 zł - 90 zł;
2)
powyżej 500 zł do 1500 zł - 270 zł;
3)
powyżej 1500 zł do 5000 zł - 900 zł;
4)
powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1800 zł;
5)
powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 3600 zł;
6)
powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 5400 zł;
7)
powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł - 10 800 zł;
8)
powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł - 15 000 zł;
9)
powyżej 5 000 000 zł - 25 000 zł.
§  3.  2 [Stawki minimalne w sprawach, w których wydawany jest nakaz zapłaty]
1. 
W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu upominawczym, elektronicznym postępowaniu upominawczym, postępowaniu nakazowym oraz europejskim postępowaniu nakazowym stawki minimalne wynoszą przy wartości przedmiotu sprawy:
1)
do 500 zł - 60 zł;
2)
powyżej 500 zł do 1500 zł - 180 zł;
3)
powyżej 1500 zł do 5000 zł - 600 zł;
4)
powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1200 zł;
5)
powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 2400 zł;
6)
powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 3600 zł;
7)
powyżej 200 000 zł - 7200 zł.
2. 
W przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu lub zarzutów opłatę ustala się na zasadach ogólnych.
§  4.  [Stawki minimalne w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego]
1. 
Stawki minimalne wynoszą w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o:
1) 3
 rozwód i unieważnienie małżeństwa - 720 zł;
2) 4
 stwierdzenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa - 720 zł;
3)
przysposobienie - 360 zł;
4)
pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej oraz odebranie dziecka - 240 zł;
5)
ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie ojcostwa, ustalenie bezskuteczności uznania dziecka oraz rozwiązanie przysposobienia - 480 zł;
6)
rozstrzygnięcie w istotnych sprawach rodziny lub co do zarządu majątkiem wspólnym - 480 zł;
7)
ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami - 720 zł;
8)
podział majątku wspólnego między małżonkami - stawkę obliczoną na podstawie § 2 od wartości udziału, a w przypadku zgodnego wniosku małżonków - 50% tej stawki;
9)
alimenty, nakazanie wypłacenia wynagrodzenia za pracę do rąk drugiego małżonka - 120 zł.
2. 
Stawki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują również wynagrodzenie od roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie, z wyjątkiem roszczeń przewidzianych w art. 58 § 2 i 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 583, z późn. zm.), od których pobiera się także wynagrodzenie określone w ust. 1.
3. 
Stawki określone w ust. 1 pkt 5 obejmują w sprawach o ustalenie ojcostwa również roszczenia majątkowe strony powodowej.
4. 
Stawki, o których mowa w ust. 1 pkt 9, ustala się od wartości przedmiotu sprawy, jeżeli obowiązek zwrotu kosztów obciąża osobę zobowiązaną do alimentów lub małżonka, którego wynagrodzenie za pracę ma być wypłacone do rąk drugiego współmałżonka.
§  5.  [Stawki minimalne w sprawach z zakresu prawa rzeczowego]
Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu własności, innych praw rzeczowych i prawa o księgach wieczystych:
1)
o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości - 50% stawki obliczonej na podstawie § 2;
2)
o rozgraniczenie - 720 zł;
3)
dotyczących służebności - 480 zł;
4)
o naruszenie posiadania - 320 zł;
5)
o wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru dokumentów - 240 zł;
6)
o zniesienie współwłasności - stawkę obliczoną na podstawie § 2 od wartości udziału współwłaściciela zastępowanego przez adwokata, a w przypadku zgodnego wniosku uczestników - 50% tej stawki;
7)
związanych z korzystaniem z rzeczy wspólnej lub z zarządem rzeczą wspólną - 480 zł;
8)
o usunięcie niezgodności między treścią wpisu w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym - 50% stawki obliczonej na podstawie § 2 od wartości prawa dotkniętego niezgodnością.
§  6.  [Stawki minimalne w sprawach z zakresu prawa spadkowego]
Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw z zakresu prawa spadkowego o:
1)
zabezpieczenie spadku, dokonanie spisu inwentarza, odrzucenie spadku, ogłoszenie testamentu i nakazanie jego złożenia, zarządu spadku nieobjętego i wyjawienie przedmiotów spadkowych - 120 zł;
2)
stwierdzenie nabycia spadku - 120 zł, a jeżeli przedmiotem postępowania jest również ważność testamentu - 720 zł;
3)
dział spadku - stawkę obliczoną na podstawie § 2 od wartości udziału spadkowego uczestnika zastępowanego przez adwokata, a w razie działu na zgodny wniosek uczestników postępowania - 50% tej stawki.
§  7.  [Stawki minimalne w sprawach windykacyjnych]
Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw o:
1) 5
 opróżnienie lokalu mieszkalnego - 240 zł;
2)
wydanie nieruchomości rolnej - 720 zł;
3)
wydanie innej nieruchomości i opróżnienie lokalu użytkowego - stawkę obliczoną na podstawie § 2 od wartości sześciomiesięcznego czynszu.
§  8.  [Stawki minimalne w innych sprawach cywilnych]
1. 
Stawki minimalne wynoszą w sprawach:
1)
o uchylenie uchwały organu spółdzielni - 360 zł;
2) 6
 o ochronę dóbr osobistych i ochronę praw autorskich - 720 zł;
3)
z zakresu postępowania nieprocesowego w sprawie niewymienionej odrębnie - 240 zł;
4)
o uchylenie wyroku sądu polubownego - 2400 zł;
5)
z zakresu postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego - 3600 zł;
6)
o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego - 480 zł;
7)
egzekucyjnych przy egzekucji z nieruchomości - 50% stawki obliczonej na podstawie § 2, a przy egzekucji innego rodzaju - 25% tej stawki;
8) 7
 ze skargi na czynności komornika - 80 zł;
9)
o wyjawienie majątku - 120 zł;
10)
rejestracji spółki - 2400 zł, a w przypadku rejestracji spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym - 1200 zł;
11)
rejestracji spółdzielni - 2400 zł;
12)
innych rejestracji - 1200 zł;
13) 8
 zmiany w rejestrze - 720 zł, a w przypadku zmiany w rejestrze przy wykorzystaniu wzorca uchwały udostępnionego w systemie teleinformatycznym - 360 zł;
14)
o zaopatrzenie tytułu egzekucyjnego w klauzulę wykonalności - 120 zł;
15)
o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu karnym u osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu - 120 zł;
16)
o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu Państwa - 120 zł;
17)
o ustalenie autorstwa projektu wynalazczego - 960 zł;
18)
o ustalenie prawa do patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1200 zł;
19)
o naruszenie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1680 zł;
20)
o stwierdzenie prawa korzystania z wynalazku, wzoru użytkowego lub wzoru przemysłowego albo prawa używania znaku towarowego lub oznaczenia geograficznego bądź utraty prawa używania oznaczenia geograficznego - 1440 zł;
21)
o przeniesienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji - 1680 zł;
22)
o uchylenie uchwały wspólników bądź akcjonariuszy i o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników bądź akcjonariuszy - 1080 zł;
23)
o wyłączenie wspólnika - 1080 zł;
24)
o rozwiązanie spółki kapitałowej - 1080 zł;
25)
o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu prowadzonym w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej - 300 zł;
26)
o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania - 240 zł;
27)
o ubezwłasnowolnienie - 480 zł;
28)
o uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu oraz rozstrzygnięcie co do aktów stanu cywilnego - 360 zł.
2. 
Stawki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 19, nie obejmują opłat od roszczeń majątkowych dochodzonych łącznie.
§  9.  [Stawki minimalne w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych]
1. 
Stawki minimalne wynoszą w sprawach z zakresu prawa pracy o:
1) 9
 nawiązanie umowy o pracę, uznanie wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, przywrócenie do pracy lub ustalenie sposobu ustania stosunku pracy - 180 zł;
2)
wynagrodzenie za pracę lub odszkodowanie inne niż wymienione w pkt 4 - 75% stawki obliczonej na podstawie § 2 od wartości wynagrodzenia lub odszkodowania będącego przedmiotem sprawy;
3)
inne roszczenia niemajątkowe - 120 zł;
4)
ustalenie wypadku przy pracy, jeżeli nie jest połączone z dochodzeniem odszkodowania lub renty - 240 zł;
5)
świadczenie odszkodowawcze należne z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej - 50% stawki obliczonej na podstawie § 2 od wartości odszkodowania będącego przedmiotem sprawy.
2.  10
 Stawki minimalne wynoszą 180 zł w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym.
§  10.  [Stawki minimalne w postępowaniach odwoławczych, postępowaniu kasacyjnym i postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym]
1. 
Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym:
1)
przed sądem okręgowym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 75% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł;
2)
przed sądem apelacyjnym - 75% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
2. 
Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw w postępowaniu zażaleniowym:
1)
przed sądem okręgowym - 25% stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 50% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł;
2)
przed sądem apelacyjnym lub przed Sądem Najwyższym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli w poprzedniej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 75% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
3. 
Do ustalenia stawek minimalnych za prowadzenie spraw z zakresu prawa pracy przed sądem apelacyjnym stosuje się § 9.
4. 
Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu kasacyjnym:
1)
za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 75% stawki minimalnej, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
2)
za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat - 75% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
3)
za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządzał i nie wniósł skargi kasacyjnej - 75% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
5. 
Stawki minimalne w postępowaniu w sprawie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wynoszą:
1)
za sporządzenie i wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 75% stawki minimalnej, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem - 100% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
2)
za sporządzenie i wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - 50% stawki minimalnej, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem - 75% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł;
3)
za udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym - 50% stawki minimalnej, a jeżeli ten sam adwokat nie prowadził sprawy przed sądem, od którego prawomocnego orzeczenia wniesiono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, nie sporządzał i nie wniósł skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - 75% stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
6. 
Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym:
1) 11
 za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej oraz za stawiennictwo na rozprawie - 960 zł;
2) 12
 za sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia tej skargi - 480 zł.

Stawki minimalne w sprawach karnych i w sprawach o wykroczenia

§  11.  [Stawki minimalne w procesie karnym i w sprawach o wykroczenia]
1. 
Stawki minimalne wynoszą w sprawie objętej:
1)
dochodzeniem - 360 zł;
2)
śledztwem - 600 zł;
3)
czynnościami wyjaśniającymi w postępowaniu w sprawach o wykroczenia - 180 zł.
2. 
Stawki minimalne za obronę wynoszą:
1)
przed sądem rejonowym w postępowaniu szczególnym - 720 zł;
2)
przed sądem rejonowym w postępowaniu w sprawach o wykroczenia - 360 zł;
3)
przed sądem rejonowym w postępowaniu zwyczajnym lub przed wojskowym sądem garnizonowym - 840 zł;
4)
przed sądem okręgowym jako drugą instancją lub przed wojskowym sądem okręgowym jako drugą instancją - 840 zł;
5)
przed sądem okręgowym jako pierwszą instancją lub przed wojskowym sądem okręgowym jako pierwszą instancją oraz przed sądem apelacyjnym - 1200 zł;
6)
przed Sądem Najwyższym - 1200 zł.
3. 
Stawki minimalne wynoszą za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał:
1)
sąd rejonowy lub wojskowy sąd garnizonowy - 720 zł;
2)
sąd okręgowy lub wojskowy sąd okręgowy - 1200 zł.
4. 
Stawki minimalne wynoszą:
1)
za czynności w sprawie o wznowienie postępowania oraz w sprawie o podjęcie postępowania warunkowo umorzonego - 720 zł;
2)
za sporządzenie opinii o braku podstaw wniosku o wznowienie postępowania, za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji oraz braku podstaw do stwierdzenia nieważności orzeczenia w postępowaniu karnym - 720 zł;
3)
za sporządzenie środka odwoławczego w przypadku, gdy sporządzający nie występuje przed sądem - 720 zł.
5. 
Stawki minimalne wynoszą za obronę w sprawach o wydanie wyroku łącznego - 240 zł.
6. 
Stawki minimalne wynoszą za prowadzenie spraw o odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub ukaranie, aresztowanie lub zatrzymanie, w tym spraw wynikających z przepisów o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego - 240 zł.
7. 
Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do opłat za czynności w postępowaniu karnym i odpowiednio w postępowaniu w sprawach o wykroczenia pełnomocnika powoda cywilnego, pełnomocnika pokrzywdzonego, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego lub oskarżyciela prywatnego.
§  12.  [Stawki minimalne za dokonanie określonej czynności w postępowaniu karnym oraz za postępowania aresztowe]
1. 
Stawki minimalne wynoszą za dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego - 25% stawki minimalnej przewidzianej za obronę w sprawie, w której ta czynność ma być dokonana.
2. 
Stawki minimalne wynoszą za udział w posiedzeniu sądu dotyczącym przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania oraz rozpoznania zażalenia na zastosowanie lub przedłużenie tego środka zapobiegawczego - 50% stawki minimalnej.
3. 
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do opłat za dokonanie określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego przez pełnomocnika powoda cywilnego, pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego lub oskarżyciela prywatnego.
4. 
W przypadkach określonych w ust. 1-3 suma opłat za obronę lub reprezentowanie jednej osoby przez tego samego adwokata nie może przekroczyć stawki minimalnej.
§  13.  [Stawki minimalne w postępowaniu wykonawczym]
Stawki minimalne wynoszą za obronę przed sądem w postępowaniu wykonawczym:
1)
w sprawie o odroczenie lub przerwę w wykonywaniu kary - 360 zł;
2)
w sprawie o wykonanie warunkowo zawieszonej kary - 360 zł;
3)
w sprawie o warunkowe przedterminowe zwolnienie lub odwołanie takiego zwolnienia - 240 zł;
4)
za czynności związane z wykonywaniem kary ograniczenia wolności oraz wykonywaniem środków zabezpieczających - 240 zł;
5)
za prowadzenie sprawy o zatarcie skazania lub ukarania - 240 zł;
6)
za prowadzenie sprawy o ułaskawienie - 480 zł;
7)
za pozostałe czynności w postępowaniu wykonawczym - 480 zł.

Stawki minimalne w innych sprawach

§  14.  [Stawki minimalne w sprawach przed sądami administracyjnymi, przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz w sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania]
1. 
Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
1)
w pierwszej instancji:
a)
w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - stawkę obliczoną na podstawie § 2,
b)
za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 1200 zł,
c)
w innej sprawie - 480 zł;
2)
w drugiej instancji:
a)
za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł,
b)
za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł,
c)
za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł,
d)
w postępowaniu zażaleniowym - 240 zł.
2. 
Stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie - sądem ochrony konkurencji i konsumentów w sprawach:
1) 13
 z zakresu ochrony konkurencji - 720 zł;
2)
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone - 120 zł;
3) 14
 z zakresu regulacji energetyki, telekomunikacji lub transportu kolejowego - 720 zł.
3. 
Za prowadzenie sprawy w postępowaniu ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym oraz do przeprowadzenia i zakończenia bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy egzekucyjnej lub innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego stawka minimalna wynosi 240 zł.

Wysokość opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości

§  15.  [Wysokość opłaty stanowiącej podstawę zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego]
1. 
Opłaty stanowiące podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2-4.
2. 
Opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej.
3. 
Opłatę w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki, ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to:
1)
niezbędny nakład pracy adwokata, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu;
2)
wartość przedmiotu sprawy;
3)
wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie;
4)
rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
§  16.  [Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego]
Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich może zawierać oświadczenie o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata. W braku takiego oświadczenia, opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej, chyba że okoliczności określone w § 15 ust. 3 przemawiają za innym jej ustaleniem.
§  17.  [Podwyższenie opłaty z uwagi na ilość terminów rozprawy oraz stawki wynagrodzenia za obronę lub reprezentację kilku osób przez tego samego adwokata]
W sprawach, o których mowa w § 11-13:
1)
w których rozprawa trwa dłużej niż jeden dzień, stawka minimalna ulega podwyższeniu za każdy następny dzień o 20%;
2)
za obronę lub reprezentowanie w tym samym postępowaniu kilku osób pobiera się opłatę od każdej z tych osób.
§  18.  [Ustalenie przez adwokata z klientem honorarium umownego]
1. 
W szczególnie uzasadnionych przypadkach, a zwłaszcza gdy przemawia za tym sytuacja materialna lub rodzinna klienta albo rodzaj sprawy, adwokat może ustalić opłatę niższą niż stawka minimalna albo zrezygnować z opłaty w całości.
2. 
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sąd, na wniosek adwokata, zasądza koszty zastępstwa w wysokości ustalonej przez adwokata.
§  19.  [Skutki zmiany wartości przedmiotu sprawy]
W razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat, bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej instancji.
§  20.  [Stawki minimalne w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu]
Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.

Przepisy przejściowe i końcowe

§  21.  [Przepis intertemporalny]
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
§  22.  [Przepis derogacyjny]
Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 oraz z 2015 r. poz. 616 i 1079).
§  23.  [Wejście w życie rozporządzenia]
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
1 § 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
2 § 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
3 § 4 ust. 1 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
4 § 4 ust. 1 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
5 § 7 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
6 § 8 ust. 1 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
7 § 8 ust. 1 pkt 8 zmieniony przez § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
8 § 8 ust. 1 pkt 13 zmieniony przez § 1 pkt 4 lit. c rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
9 § 9 ust. 1 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 5 lit. a rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
10 § 9 ust. 2:

- zmieniony przez § 1 pkt 5 lit. b rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 20 września 2017 r. (Dz.U.2017.1797) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 13 października 2017 r.

11 § 10 ust. 6 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
12 § 10 ust. 6 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
13 § 14 ust. 2 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 7 lit. a rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.
14 § 14 ust. 2 pkt 3 zmieniony przez § 1 pkt 7 lit. b rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (Dz.U.2016.1668) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 27 października 2016 r.