Bezpieczeństwo i higiena pracy w zakładach produkujących ocet i musztardę.

Dziennik Ustaw

Dz.U.1974.12.75

| Akt utracił moc
Wersja od: 3 kwietnia 1974 r.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA HANDLU WEWNĘTRZNEGO I USŁUG
z dnia 21 marca 1974 r.
w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach produkujących ocet i musztardę.

Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 30 marca 1965 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U. Nr 13, poz. 91) zarządza się, co następuje:

Przepisy ogólne.

§  1.
Rozporządzenie określa warunki bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach produkujących ocet i musztardę, zwanych dalej "zakładami".
§  2.
Obiekty, ich części i poszczególne pomieszczenia zakładów powinny być zakwalifikowane do odpowiedniej kategorii niebezpieczeństwa pożarowego i zagrożenia wybuchem, a instalacje ogrzewcze i wentylacyjne oraz urządzenia mechaniczne i elektroenergetyczne powinny odpowiadać warunkom przewidzianym dla tych kategorii, określonym w odrębnych przepisach, oraz warunkom określonym w rozporządzeniu.
§  3.
1.
W pomieszczeniach zakładów należy zapewnić wentylację naturalną.
2.
Okna powinny być przystosowane do zamocowania ram z siatkami przeciw owadom.
3.
Pomieszczenia produkcyjne powinny być wyposażone w urządzenia mechanicznej wentylacji nawiewno-wywiewnej zapewniające wymianę powietrza i bieżące usuwanie stężeń szkodliwych substancji w tych pomieszczeniach na zewnątrz budynku.
4.
Stanowiska pracy bezpośrednio narażone na działanie wydzielających się par octu i żrących substancji gorczycznych powinnny być wyposażone w urządzenia miejscowej wentylacji wywiewnej.
5.
Każda kadź fermentacyjna powinna posiadać urządzenie odprowadzające z pomieszczenia bezpośrednio na zewnątrz budynku opary powstające w procesie fermentacji octu.
§  4.
1.
Zakłady obowiązane są przestrzegać nieprzekraczania najwyższych dopuszczalnych natężeń hałasu oraz stężeń par kwasu octowego i alkoholu etylowego na stanowiskach pracy i co najmniej raz w roku kontrolować ich zgodność z normami. Pomiary zgodności stężeń tych par z normami należy przeprowadzać również w każdym wypadku, gdy istnieje przypuszczenie, że stężenia przekraczają najwyższe dopuszczalne stężenia par.
2.
W razie stwierdzenia, że stężenia par, o których mowa w ust. 1, oraz natężenia hałasu na stanowiskach pracy przekraczają najwyższe dopuszczalne stężenia (natężenia), powinny być podjęte niezwłocznie środki zmierzające do usunięcia przyczyn tych stężeń (natężeń).
§  5.
1.
Ściany pomieszczeń produkcyjnych powinny być gładkie, dające się łatwo oczyścić. W działach produkcji, filtracji i rozlewu octu oraz przemiału gorczycy i rozlewu musztardy ściany powinny być do wysokości co najmniej 2 m pokryte materiałem odpornym na działanie wilgoci i par.
2.
Podłogi muszą być równe, wykonane z materiałów nienasiąkliwych odpornych na działanie octu. Podłogi nie mogą być śliskie. Spadki powierzchni podłogi nie mogą przekraczać 1%.
3.
Przy ścianach, filtrach i słupach powinny znajdować się cokoliki wysokości co najmniej 15 cm.
4.
Posadzka w pomieszczeniach produkcyjnych powinna być codziennie zmywana środkami alkalicznymi.
§  6.
Wilgotność względna powietrza w pomieszczeniach produkcyjnych i magazynowych z wyjątkiem pomieszczeń przeznaczonych do mycia opakowań nie powinna przekraczać 75%.
§  7.
Do wszystkich pomieszczeń produkcyjnych powinna być doprowadzona ciepła i zimna woda. Pomieszczenia te powinny być wyposażone w odpowiednio zabezpieczone podłogowe wpusty kanalizacyjne do odprowadzania ścieków.
§  8.
Urządzenia produkcyjne powinny być szczelne w stopniu zabezpieczającym przed przedostawaniem się na zewnątrz cieczy i par.
§  9.
Magazyny surowców i wyrobów gotowych powinny znajdować się w osobnych pomieszczeniach wykonanych z materiałów niepalnych.
§  10.
Zabrania się używania odzieży roboczej i ochronnej nasiąkniętej spirytusem lub octem.
§  11.
Zabrania się używania otwartego ognia i palenia tytoniu w pomieszczeniach produkcyjnych i magazynowych. Palenie tytoniu dozwolone jest tylko w pomieszczeniach przeznaczonych na palarnie.

Bezpieczeństwo i higiena pracy przy urządzeniach produkcyjnych i w procesie technologicznym.

§  12.
Pojemniki, urządzenia i przewody zawierające spirytus lub jego pary powinny być uziemione.
§  13.
Przewody technologiczne, wodne, ogrzewcze i gazowe powinny być oznaczone barwami w sposób wskazujący kierunek przepływu znajdującej się w nich substancji, zgodnie z Polską Normą.
§  14.
Elektryczne lampy wziernikowe oświetlające wnętrza aparatów i urządzeń oraz lampy przenośne powinny być hermetycznie szczelne i zasilane prądem o napięciu nie przekraczającym 24 V. Lampy te powinny posiadać zabezpieczenie przed stłuczeniem klosza ochronnego.
§  15.
1.
W pomieszczeniach, w których znajdują się urządzenia ciśnieniowe wymagające stałej obsługi, powinny znajdować się zapasowe źródła oświetlenia np. bateryjne lampy elektryczne.
2.
Urządzenia ciśnieniowe powinny być zaopatrzone w sprawnie działającą aparaturę kontrolno-pomiarową, urządzenia zabezpieczające przed wzrostem ciśnienia oraz tabliczki znamionowe.
§  16.
1.
Zbiorniki wolno stojące, wyższe niż 2 m, powinny posiadać pomosty robocze lub umieszczone na obwodzie poręcze ochronne i krawężniki oraz na zewnątrz drabiny stałe lub schody z poręczami.
2.
Kadzie fermentacyjne i do produkcji musztardy oraz zbiorniki z octem powinny posiadać pomosty z poręczami i krawężnikami.
§  17.
W razie stwierdzenia usterek w stanie technicznym urządzeń (drabin, schodów, pomostów łączących, barier lub krawężników) do momentu usunięcia usterek zabronione jest wykonanie wszelkich czynności z wyjątkiem związanych z naprawą i usunięciem stwierdzonych usterek.
§  18.
1.
Prace wykonywane wewnątrz zbiorników, aparatów, w studniach i studzienkach kanalizacyjnych oraz w innych urządzeniach, w których znajdować się mogą szkodliwe dla zdrowia gazy lub pary, powinny być przeprowadzane wyłącznie na pisemne polecenie kierownika zakładu lub osoby przez niego upoważnionej.
2.
Prace, o których mowa w ust. 1, powinny być wykonywane przy zachowaniu następujących zasad:
1)
wykonanie prac powinno się odbywać zespołowo, w składzie co najmniej trzech osób, tj. osoby bezpośrednio wykonującej pracę, osoby ubezpieczającej i osoby nadzorującej,
2)
osoba bezpośrednio wykonująca pracę wewnątrz zbiornika, aparatu, w studni lub w studzience powinna być wyposażona w sprzęt do ochrony dróg oddechowych, linkę bezpieczeństwa i linkę sygnalizacyjną,
3)
zbiornik, aparat, studnia, studzienka powinny być odpowiednio przygotowane do przeprowadzenia prac, a przede wszystkim odłączone od innych instalacji i urządzeń technicznych, oraz mieć otwarte i zabezpieczone włazy.
§  19.
1.
Transport wewnątrzzakładowy powinien być zorganizowany ze szczególnym uwzględnieniem zabezpieczenia cieczy łatwo zapalnych i materiałów łatwo tłukących się.
2.
Transport opakowań od procesu mycia do etykietowania powinien odbywać się przy użyciu odpowiednich przenośników.
§  20.
Przy wejściu do pomieszczeń fermentacji octu powinny się znajdować szafki ze sprzętem ochrony osobistej niezbędnym do pracy wewnątrz kadzi fermentacyjnych.
§  21.
Jeżeli do wykonania obsługi kadzi i zbiorników niezbędne jest wchodzenie do ich wnętrza - to powinny one posiadać co najmniej jeden właz, a gdy pojemność kadzi lub zbiornika wynosi powyżej 40 m3 - co najmniej dwa włazy.
§  22.
Zbiorniki i kadzie powinny być zaopatrzone w przyrządy wskazujące poziom znajdującej się w nich cieczy. Kadzie fermentacyjne powinny ponadto posiadać otwory wzierne i oświetleniowe.
§  23.
1.
Włączanie i wyłączanie pomp manipulacyjnych powinno być dokonywane tylko przez upoważnionego pracownika.
2.
Przed włączeniem pomp manipulacyjnych należy sprawdzić szczelność połączeń i przewodów.
§  24.
1.
Ważenie i opróżnianie beczek ze spirytusem powinno być wykonywane co najmniej przez dwie osoby.
2.
Beczki ze spirytusem należy otwierać tylko narzędziami z nie iskrzącego materiału.
3.
Opróżnianie beczek ze spirytusu powinno odbywać się na przeznaczonym do tego celu stanowisku, zapewniającym bezpieczne wykonanie tej czynności.
§  25.
1.
Napełnianie zbiorników i kadzi, jeżeli nie mogą one znajdować się pod bezpośrednią kontrolą osób wykonujących tę czynność, powinno odbywać się za pomocą przyrządów określających stopień ich napełnienia.
2.
Wymagania, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się, jeżeli zbiorniki i kadzie wyposażone są w krańcowe wyłączniki powodujące samoczynne wyłączenie urządzenia ssącego lub tłoczącego.
§  26.
Sprawdzanie stopnia napełnienia zbiorników i kadzi z góry powinno odbywać się jedynie przez szkła kontrolne zamontowane w przykrywie zbiornika i kadzi i przy użyciu lampy, o której mowa w § 14.
§  27.
Grawitacyjne zasilanie urządzeń rozlewniczych octem powinno się odbywać za pomocą zbiornika pośredniego.
§  28.
Dla pracowników zatrudnionych w dziale przemiału gorczycy należy wydzielić osobne pomieszczenia do chwilowej rekreacji, wyposażone w niezbędne urządzenia wentylacyjne.

Mycie opakowań, rozlew octu i dozowanie musztardy.

§  29.
1.
Czynności związane bezpośrednio z opakowaniami szklanymi pracownicy powinni wykonywać w odpowiedniego typu rękawicach ochronnych.
2.
Temperatura wody przeznaczonej do mycia ręcznego opakowań szklanych nie powinna być niższa niż + 350C i przekraczać 400C.
§  30.
Przyrządzanie roztworów myjących oraz odmaczających i ich uzupełnianie powinno być wykonywane zgodnie z instrukcją sporządzoną przez producenta środków służących do ich przyrządzania.
§  31.
1.
Zabronione jest usuwanie stłuczki w czasie ruchu maszyn i urządzeń.
2.
Usuwanie stłuczki z maszyn i urządzeń jest dozwolone tylko w czasie ich postoju przy użyciu odpowiednich narzędzi i przyrządów, bezpośrednio do pojemników.
3.
Stłuczka szklana powinna być bieżąco usuwana ze stanowisk pracy i przejść komunikacyjnych w sposób określony w ust. 2 i przechowywana w zamkniętych pojemnikach.
§  32.
Usuwanie nagromadzonych w myjkach i zamaczalnikach etykiet oraz stłuczki dozwolone jest tylko po opróżnieniu urządzenia z cieczy.
§  33.
Czas pracy pracowników przy kontrolowaniu skuteczności mycia lub dokładności napełniania za pomocą ekranu świetlnego nie powinien przekraczać dwóch godzin dziennie.
§  34.
1.
Zabrania się ręcznego manipulowania opakowaniami przy urządzeniach rozlewniczych w trakcie ich pracy.
2.
Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy rozlewaczek ręcznych, jednostanowiskowych dozownic ręcznych oraz bezrozrządowych, ręcznie zasilanych rozlewaczek obrotowych.
§  35.
Stanowiska rozlewnicze i do zamykania opakowań powinny być tak urządzone, aby zabezpieczały obsługę przed odpryskami pękających opakowań oraz uniemożliwiały uszkodzenie opakowań i zalewanie stanowisk roboczych.
§  36.
W toku pracy urządzeń przeznaczonych do etykietowania zabrania się dokonywania ich regulacji, usuwania uszkodzonych opakowań, uzupełniania kleju i etykiet, wycierania zawilgoconych elementów roboczych urządzenia oraz usuwania przypadkowych luźnych etykiet.
§  37.
Otwieranie napełnionych butelek przez wybicie korka jest dozwolone jedynie za pomocą młotka gumowego na stanowisku do tego przeznaczonym, po zamocowaniu butelki w odpowiednim uchwycie.

Urządzenia higienicznosanitarne.

§  38.
1.
Szatnia dla pracowników zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji i w działach pomocniczych powinna składać się co najmniej z dwóch osobnych pomieszczeń zwanych zespołem szatni. Jedno pomieszczenie powinno być przeznaczone do przechowywania odzieży wierzchniej i domowej, a drugie do przechowywania odzieży roboczej, ochronnej i sprzętu ochrony osobistej.
2.
Przy zespole szatni powinny być usytuowane umywalnie z natryskami oraz suszarnie odzieży roboczej i ochronnej.
§  39.
W zakładach powinny być wydzielone pomieszczenia do spożywania posiłków w czasie pracy, składające się z jadalni i odpowiedniego pomieszczenia dostosowanego do wydawania posiłków profilaktycznych lub regeneracyjnych.
§  40.
1.
Pracownicy powinni otrzymywać środki do utrzymania higieny osobistej zgodnie z normami ustalonymi przez zakład pracy.
2.
Pracownik nie może być dopuszczony do pracy bez odzieży ochronnej i sprzętu ochrony osobistej przewidzianych dla danego stanowiska pracy.
§  41.
1.
Zakłady powinny posiadać punkty udzielania pierwszej pomocy, wyposażone w apteczki, obsługiwane przez przeszkolonych pracowników.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do terenowo wydzielonych oddziałów zakładów.

Przepisy końcowe.

§  42.
Zakłady opracują w terminie trzech miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia szczegółowe instrukcje dla poszczególnych stanowisk pracy i doręczą je pracownikom za pokwitowaniem.
§  43.
Sprawy związane z badaniami lekarskimi, szkoleniem wstępnym i okresowym pracowników z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy regulują odrębne przepisy.
§  44.
Zakłady istniejące w dniu wejścia w życie rozporządzenia dostosują, najpóźniej w ciągu trzech lat od jego wejścia w życie, pomieszczenia szatni oraz pomieszczenia do spożywania posiłków w czasie pracy do wymagań określonych w § 38 i 39 rozporządzenia.
§  45.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 maja 1974 r.