Dzienniki resortowe

Dz.Urz.MZ.2006.5.21

| Akt utracił moc
Wersja od: 30 marca 2006 r.

KOMUNIKAT
GŁÓWNEGO INSPEKTORA SANITARNEGO
z dnia 14 marca 2006 r.
w sprawie zasad przeprowadzania szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym w 2006 r.

Na podstawie art. 14 ust. 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, poz. 1384, z późn. zm.1)) ogłasza się Program Szczepień Ochronnych na 2006 r., który stanowi załącznik do komunikatu.
______

1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391 i Nr 199, poz. 1938 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 173, poz. 1808 i Nr 210, poz. 2135.

ZAŁĄCZNIK 

PROGRAM SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH NA ROK 2006

Program Szczepień Ochronnych (PSO) składa się z następujących części:

I.* Szczepienia obowiązkowe - kalendarz szczepień

A. Szczepienia obowiązkowe dzieci i młodzieży według wieku

B. Szczepienia obowiązkowe osób narażonych w sposób szczególny na zakażenie

II.* Szczepienia zalecane - niefinansowane ze środków znajdujących się w części budżetu państwa pozostającej w dyspozycji Ministra Zdrowia

III. Informacje uzupełniające

* Finansowanie szczepień określonych w części I i II odbywa się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 210 poz. 2135, z późn. zm1)).

______

1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r. Nr 94, poz. 788, Nr 132, poz. 1110, Nr 138, poz. 1154, Nr 157, poz. 1314, Nr 164, poz. 1366, Nr 169, poz. 1411 i Nr 179, poz. 1485.

PROGRAM SZCZEPIEŃ OCHRONNYCH

I.A. SZCZEPIENIA OBOWIĄZKOWE DZIECI I MŁODZIEŻY WEDŁUG WIEKU

WiekSzczepienie przeciwUwagi
123
1 rok życiaw ciągu 24 godzin po urodzeniuWZW typu B - domięśniowo (pierwsza dawka)

GRUŹLICY - śródskórnie szczepionką BCG

Szczepienie noworodków przeciw gruźlicy powinno być wykonane jednocześnie lub nie później niż w 24 godz. od szczepienia przeciw WZW typu B.

Patrz również "Informacje uzupełniające" - część III PSO

2 miesiąc życia - 6-8 tydzień (po 6 tygodniach od szczepienia przeciw gruźlicy i WZW typu B) WZW typu B - domięśniowo (druga dawka)

BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI (pierwsza dawka)

- podskórnie lub domięśniowo

szczepionką DTP

Drugą dawkę szczepionki WZW typu B należy podać w 6-8 tygodniu życia jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki DTP, a dawkę trzecią na przełomie 6 i 7 miesiąca życia.

Trzy dawki szczepienia podstawowego DTP podawane są w odstępach 6-tygodniowych.

Dzieciom z przeciwwskazaniami do szczepienia przeciw krztuścowi szczepionką pełnokomórkową (DTPw) należy zastosować domięśniowo szczepionkę bezkomórkową (DTaP) w cyklu obowiązkowego szczepienia DTP.

W przypadku orzeczenia całkowitego przeciwwskazania do szczepienia przeciw krztuścowi należy zastosować szczepionkę DT. Patrz również - "Informacje uzupełniające" - część III PSO

przełom 3 i 4 miesiąca życia (po 6 tygodniach od poprzedniego szczepienia) BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI (druga dawka)

- podskórnie lub domięśniowo

szczepionką DTP

POLIOMYELITIS - podskórnie lub domięśniowo szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (1,2,3 typ wirusa) (pierwsza dawka)

Szczepienie przeciw POLIOMYELITIS dzieci w 1 roku życia pierwsze dwie dawki - szczepionką inaktywowaną IPV. Pierwsza dawka na przełomie 3 i 4 miesiąca życia jednocześnie z drugą dawką szczepionki DTP. Druga dawka w 5 miesiącu życia jednocześnie z trzecią dawką szczepionki DTP
5 miesiąc życia (po 6 tygodniach od poprzedniego szczepienia) BŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI (trzecia dawka)

- podskórnie lub domięśniowo

szczepionką DTP

POLIOMYELITIS - podskórnie lub domięśniowo szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (1,2,3 typ wirusa) (druga dawka)

przełom 6 i 7 miesiąca życia (po 6 tygodniach od poprzedniego szczepienia) WZW typu B - domięśniowo (trzecia dawka)
2 rok życia13-14 miesiąc życiaODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZCE

- podskórnie żywą szczepionką

skojarzoną (pierwsza dawka)

Szczepienie podstawowe.

Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia; szczepionkę należy podać po upływie dwóch miesięcy od wyzdrowienia

16-18 miesiąc życiaBŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI (czwarta dawka)

- podskórnie lub domięśniowo

szczepionką DTP

POLIOMYELITIS - podskórnie lub domięśniowo szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (1, 2, 3 typ wirusa) - (trzecia dawka)

Czwarta dawka, uzupełniająca szczepienia podstawowego DTP i trzecia dawka uzupełniająca szczepienia podstawowego przeciw polio.

Dzieci z przeciwwskazaniami do podania preparatu zawierającego komórkowy komponent krztuśca, które w pierwszym roku życia otrzymały trzy dawki DTaP, należy zaszczepić domięśniowo czwartą dawką DTaP

Okres przedszkolny6 rok życiaBŁONICY, TĘŻCOWI, KRZTUŚCOWI

- domięśniowo szczepionką DTaP

zawierająca bezkomórkowy

komponent krztuśca

POLIOMYELITIS - doustnie szczepionką atenuowaną OPV poliwalentną (1, 2, 3 typ wirusa)

Pierwsza dawka przypominająca szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (komponent bezkomórkowy).

Patrz również - "Informacje uzupełniające" - część III PSO

Pierwsza dawka przypominająca - szczepionka atenuowaną (OPV)

Szkoła podstawowa i gimnazjum10 rok życiaODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZCE

- podskórnie żywą szczepionką

skojarzoną

Dawka przypominająca (szczepienie całej populacji w roczniku). Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia. Szczepionkę należy podać po upływie co najmniej dwóch miesięcy od wyzdrowienia.

Patrz również - "Informacje uzupełniające" - część III PSO

11 rok życiaODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZCE

- podskórnie żywą szczepionką

skojarzoną

Szczepieniu podlegają wyłącznie dziewczęta nie szczepione w 10 roku życia.

Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia. Szczepionkę należy podać po upływie, co najmniej dwóch miesięcy od wyzdrowienia

12 rok życiaODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZCE

- podskórnie żywą szczepionką

skojarzoną

Szczepieniu podlegają wyłącznie dziewczęta nie szczepione w 10 lub 11 roku życia.

Podawane w wywiadzie przebycie zachorowania na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia. Szczepionkę należy podać po upływie, co najmniej dwóch miesięcy od wyzdrowienia

14 rok życiaWZW typu B

- domięśniowo, 3-krotnie w

cyklu 0; 1; 6 miesięcy

BŁONICY, TĘŻCOWI - podskórnie lub domięśniowo szczepionką Td

Szczepienie należy podać młodzieży w gimnazjum (I lub II klasa).

Nie należy szczepić osób uprzednio zaszczepionych podstawowo przeciw WZW typu B w ramach szczepień zalecanych lub obowiązkowych.

Nie przewiduje się podawania dawek przypominających

Dawka przypominająca. Szczepienie można podać jednocześnie (tzn. w ciągu 24 godz.) z jedną z dawek szczepionki przeciw WZW typu B w oddzielnej iniekcji

Szkoła ponadpodstawowa19 rok życia lub ostatni rok nauki w szkoleBŁONICY, TĘŻCOWI - podskórnie lub domięśniowo szczepionką TdTrzecia dawka przypominająca; nie powinna być podana wcześniej niż po upływie 3 lat od ostatniej dawki szczepionki Td

I.B. SZCZEPIENIA OBOWIĄZKOWE OSÓB NARAŻONYCH W SPOSÓB SZCZEGÓLNY NA ZAKAŻENIE

Szczepienie przeciwOsoby podlegające szczepieniuUwagi
123
WZW typu B

- domięśniowo

- osoby wykonujące zawody medyczne narażone

na zakażenie,

- uczniowie średnich i policealnych szkół

medycznych, studenci akademii medycznych i

innych uczelni wyższych kształcących na

kierunkach medycznych, w ciągu pierwszego

roku szkolnego/akademickiego

- osoby z bliskiego otoczenia chorych na WZW

typu B i nosicieli HBV (domownicy oraz

osoby przebywające w zakładach

opiekuńczych, wychowawczych i zakładach

zamkniętych)

- chorzy z przewlekłym uszkodzeniem nerek,

zwłaszcza osoby dializowane oraz z

przewlekłym uszkodzeniem wątroby o

etiologii wirusowej, autoimmunologicznej,

metabolicznej lub alkoholowej, w

szczególności z przewlekłym zakażeniem HCV,

- zakażeni IV a także dzieci z wrodzonym

lub nabytym defektem odporności,

- osoby przygotowywane do zabiegów

wykonywanych w krążeniu pozaustrojowym

Szczepienia podstawowe wg schematu: 0; 1; 6 miesięcy. Nie należy szczepić osób uprzednio zaszczepionych podstawowo przeciw WZW typu B. Szczepień przypominających nie przewiduje się

Schemat szczepienia według wskazań lekarza oraz producenta.

Przewiduje się dawki przypominające szczepionki dla osób z chorobami przewlekłymi, zwłaszcza osób dializowanych oraz z niedoborami odporności. U tych osób należy stosować dawki przypominające w celu utrzymania stężenia przeciwciał anty HBs powyżej poziomu ochronnego (10 j.m./l)

Zakażeniom wywoływanym przez HAEMOPILUS INFLUENZAE typu b

- domięśniowo lub

podskórnie

- dzieciom z rodzin wielodzietnych oraz

dzieciom z domów dziecka.

Szczepienie w pierwszym lub drugim roku życia, dawkowanie i cykl szczepień wg zaleceń producenta szczepionki

Można stosować jednocześnie z innymi szczepionkami, np. DTP, IPV, WZW typu B, ale w oddzielnych iniekcjach.

Patrz również "Informacje uzupełniające" - cześć III PSO

BŁONICY

- podskórnie

szczepionką

monowalentną (d,

D), lub

skojarzoną ze

szczepionką

przeciwtężcowi

(Td, DT)

- ze wskazań indywidualnych

- osoby ze styczności z chorymi na błonicę

- w zależności od sytuacji epidemiologicznej

Szczepienia w zależności od sytuacji epidemiologicznej - o ile obowiązek szczepień zostanie nałożony w drodze rozporządzenia przez Ministra Zdrowia lub w drodze rozporządzeń wydawanych przez wojewodów
DUROWI BRZUSZNEMU

- podskórnie

szczepionką

monowalentną (Ty),

lub skojarzoną ze

szczepionką

przeciwtężcowi

(TyT)

- ze wskazań indywidualnych

- w zależności od sytuacji epidemiologicznej

Szczepienia w zależności od sytuacji epidemiologicznej - o ile obowiązek szczepień zostanie nałożony w drodze rozporządzenia przez Ministra Zdrowia lub w drodze rozporządzeń wydawanych przez wojewodów
WŚCIEKLIŹNIE

- domięśniowo lub

podskórnie

- ze wskazań indywidualnych, osoby

podejrzane o zakażenie wirusem wścieklizny

Patrz również - "Informacje uzupełniające" - część III PSO
TĘŻCOWI

- podskórnie

- ze wskazań indywidualnych, osoby narażone

na zakażenie tężcem

- w zależności od sytuacji epidemiologicznej

Szczepienie w zależności od sytuacji epidemiologicznej o ile obowiązek szczepień zostanie nałożony

II. SZCZEPIENIA ZALECANE

NIEFINANSOWANE ZE ŚRODKÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W BUDŻECIE MINISTRA ZDROWIA

patrz "Informacje uzupełniające" (cz. IV PSO)

Szczepienie przeciwSzczególnie zalecane osobomUwagi
123
WZW typu B

- domięśniowo;

dawkowanie i cykl szczepień wg zaleceń producenta szczepionki

- osobom, które ze względu na tryb życia lub

wykonywane zajęcia są narażone na zakażenia

związane z uszkodzeniem ciągłości tkanek

lub poprzez kontakt seksualny

- przewlekle chorym o wysokim ryzyku

zakażenia nie szczepionym w ramach

szczepień obowiązkowych

- chorym przygotowywanym do zabiegów

operacyjnych

- dzieciom i młodzieży, nie objętym dotąd

szczepieniami obowiązkowymi - osobom

dorosłym, zwłaszcza w wieku starszym

Zaleca się szczepienia podstawowe, w cyklu 0,1,6.

Nie należy szczepić osób uprzednio zaszczepionych podstawowo.

Osobom przewlekle chorym podawać dawki przypominające w celu utrzymania stężenia przeciwciał anty HBs powyżej poziomu ochronnego (10 j.m./l).

Dawki przypominające podawać według zaleceń lekarza leczącego oraz producenta.

WZW typu A

- domięśniowo;

dawkowanie i cykl szczepień wg zaleceń producenta szczepionki

- osobom wyjeżdżającym do krajów o wysokiej

i pośredniej endemiczności zachorowań na

WZW typu A

- osobom zatrudnionym przy produkcji i

dystrybucji żywności, usuwaniu odpadów

komunalnych i płynnych nieczystości oraz

przy konserwacji urządzeń służących temu

celowi

- dzieciom w wieku przedszkolnym, szkolnym i

młodzieży, które nie chorowały na WZW typu

A

ODRZE, ŚWINCE, RÓŻYCZCE

- podskórnie jedną

dawką szczepionki

skojarzonej

- osobom nie szczepionym przeciw odrze,

śwince i różyczce w ramach szczepień

obowiązkowych. U osób wcześniej

szczepionych przeciw odrze lub różyczce

szczepionkami monowalentnymi należy

traktować jako szczepienie przypominające

- młodym kobietom, zwłaszcza pracującym w

środowiskach dziecięcych (przedszkola,

szkoły, szpitale, przychodnie), dla

zapobiegania różyczce wrodzonej szczególnie

nie szczepionym w 13 roku życia lub,

jeżeli odszczepienia podstawowego w 13

roku życia minęło więcej niż 10 lat

Podawane w wywiadzie przebycie zachorowań na odrę, świnkę lub różyczkę nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia; szczepionkę należy podać po upływie 2 miesięcy od wyzdrowienia.

Nie szczepić w okresie ciąży. Przez trzy miesiące po szczepieniu nie należy zachodzić w ciążę.

GRYPIE

- dawkowanie i cykl

szczepień wg

wskazań producenta

szczepionki

ze wskazań klinicznych i indywidualnych:

- przewlekle chorym (astma, cukrzyca,

niewydolność układu krążenia, oddychania,

nerek)

- w stanach obniżonej odporności

- osobom w wieku powyżej 55 lat

ze wskazań epidemiologicznych:

- pracownikom ochrony zdrowia, szkół,

handlu, transportu, budownictwa oraz

osobom narażonym na kontakty z dużą liczbą

ludzi, bądź pracującym na otwartej

przestrzeni

Według zaleceń producenta.

Szczepionki ważne są tylko jeden rok ze względu na coroczne zmiany składu według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia

KLESZCZOWEMU ZAPALENIU MÓZGU

- dawkowanie i cykl

szczepień wg

zaleceń

producenta

szczepionki

- przebywającym na terenach o nasilonym

występowaniu tej choroby: w szczególności

osobom zatrudnionym przy eksploatacji

lasu, stacjonującemu wojsku,

funkcjonariuszom straży pożarnej i

granicznej, rolnikom, młodzieży

odbywającej praktyki oraz turystom i

uczestnikom obozów i kolonii

Szczepienie według wskazań producenta
Zakażeniom wywoływanym przez HAEMOPILUS INFLUENZAE typu b

- domięśniowo lub

podskórnie,

dawkowanie i cykl

szczepień wg

zaleceń

producenta

szczepionki

- dzieciom od 2 miesiąca życia nie objętym

szczepieniami obowiązkowymi dla

zapobiegania zapaleniom opon

mózgowo-rdzeniowych, posocznicy,

zapaleniom nagłośni itp.

Szczepienia według zaleceń producenta. Można stosować jednocześnie z innymi szczepionkami np. DTP, IPV, WZW typu B, ale w oddzielnych iniekcjach
BŁONICY, TĘŻCOWI

- domięśniowo lub

podskórnie Td,

dawkowanie i cykl

szczepień wg

zaleceń

producenta

szczepionki

- osobom dorosłym powyżej 19 roku życia

(szczepionym podstawowo) pojedyncze dawki

przypominające, co 10 lat, a nie

szczepionym w przeszłości - szczepienie

podstawowe

- osobom w podeszłym wieku, które ze względu

na wykonywane zajęcia są narażone na

zakażenie

Zakażeniom wywoływanym przez STREPTOCOCCUS PNEUMONIAE

- domięśniowo lub

podskórnie

dawkowanie i cykl

szczepień wg

producenta

szczepionki

Szczepionka nieskoniugowana (polisacharydowa)

- osobom w wieku powyżej 65 roku życia,

- dzieciom powyżej 2 roku życia oraz

dorosłym z grup podwyższonego ryzyka

zakażeń (w tym chorującym na przewlekłe

choroby serca i płuc, cukrzycę, chorobę

alkoholową, anemię sierpowatokrwinkową,

zespół nerczycowy, nabyte i wrodzone

niedobory odporności, osobom po

splenektomii, osobom z chorobą Hodgkina)

wg wskazań producenta

Szczepionka skoniugowana

- dzieciom od 2 miesiąca życia do 2 roku

życia - wg wskazań producenta

- dzieciom w wieku 2-5 lat - w określonych

grupach ryzyka np. żłobki, przedszkola i

choroby przewlekłe, w tym zaburzenia

odporności - wg wskazań producenta

Zakażeniom wywołanym przez NEISSERIA MENINGITIDIS

- domięśniowo lub

podskórnie wg

wskazań

producenta

szczepionki

Szczepionka nieskoniugowana (polisacharydowa)

- dzieciom powyżej 2 lat i dorosłym wg

wskazań producenta Szczepionka skoniugowana

- od 2 miesiąca wg wskazań producenta

ŻÓŁTEJ GORĄCZCE- wyjeżdżającym za granicę, wg wymogów

kraju docelowego, zgodnie z zaleceniami

Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych.

Dotyczy w szczególności krajów Afryki oraz

Ameryki Południowej

Nie szczepić osób uczulonych na białko kurze.

Uwaga: również wykonanie szczepienia jest odpłatne

WIETRZNEJ OSPIE

- domięśniowo lub

podskórnie

dawkowanie wg

zaleceń

producenta

szczepionki

- osobom, które nie chorowały na ospę

wietrzną

- dzieciom i młodzieży z ostrą białaczką

limfoblastyczną w okresie remisji

WŚCIEKLIŹNIE

- domięśniowo lub

podskórnie

dawkowanie wg

zaleceń

producenta

szczepionki

- osobom wyjeżdżającym do rejonów

endemicznego występowania zachorowań na

wściekliznę

Zarejestrowane i dostępne na rynku polskim szczepionki mogą być stosowane w realizacji szczepień obowiązkowych i zalecanych.

Należy stosować je zgodnie ze wskazaniami i zaleceniami producenta.

III. INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE

A. SZCZEPIENIA PRZECIW WIRUSOWEMU ZAPALENIU WĄTROBY TYPU B (WZW typu B)

1. Szczepienia podstawowe noworodków i niemowląt wykonywane są trzema dawkami szczepionki w cyklu zbliżonym do: 0; 1; 6 miesięcy. Pierwsza dawka podawana jest w ciągu 24 godzin po urodzeniu (najlepiej w ciągu 12 godzin), jednocześnie ze szczepieniem przeciw gruźlicy. Druga dawka szczepienia pierwotnego po 6 tygodniach od poprzedniej, jednocześnie ze szczepieniem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Trzecia dawka, uzupełniająca szczepienia podstawowego, po 6 miesiącach od pierwszej dawki.
2. Szczepienia młodzieży w 14 roku życia (gimnazjaliści). Szczepienie należy wykonać dawką dla dzieci lub dla dorosłych w zależności od wieku dziecka i zaleceń producenta w cyklu: 0; 1; 6 miesięcy w czasie nauki w I lub II klasie. Szczepienia zaleca się rozpoczynać wiosną uczniom klasy I podając przed wakacjami dwie dawki, a dawkę trzecią - jesienią (w klasie II).
3. Szczepienia osób z bliskiego otoczenia chorych na WZW typu B i nosicieli HBV narażonych w sposób szczególny na zakażenie (domownicy oraz osoby przebywające w zakładach opiekuńczych, wychowawczych i zakładach zamkniętych) wykonywane są trzema dawkami szczepionki w cyklu: 0; 1; 6 miesięcy. Nie przewiduje się podawania dawek przypominających.
4. Szczepienia osób poddawanych zabiegom dializ wykonuje się z zastosowaniem dawek szczepionki zalecanych przez producenta dla osób dializowanych.
5. Oznaczanie poziomu przeciwciał anty HBs u osób przewlekle chorych nie jest finansowane w ramach budżetu PSO.
6. Niedopuszczalne jest odmawianie wykonania zabiegu medycznego związanego z naruszeniem ciągłości tkanek w przypadku nie przeprowadzenia szczepienia przeciw WZW typu B.

B. SZCZEPIENIA PRZECIW ODRZE, ŚWINCE I RÓŻYCZCE

1. Szczepienie podstawowe skojarzoną szczepionką potrójną przeciw odrze, śwince i różyczce należy podać w 13-14 miesiącu życia.
2. Dawkę przypominającą szczepionki skojarzonej przeciw odrze, śwince i różyczce należy podać w 10 roku życia, szczepieniem tym objęta jest cała populacja dzieci w ww. roczniku.
3. Wykonane w 7 roku życia szczepienie preparatem monowalentnym przeciw odrze nie jest przeciwwskazaniem do zaszczepienia preparatem skojarzonym przeciw odrze, śwince i różyczce w rocznikach: 10,11 lub 12.
4. Dawkę przypominającą szczepionki skojarzonej przeciw odrze, śwince i różyczce w 11 i 12 roku życia należy wykonać wyłącznie u dziewcząt nie szczepionych w 10 i 11 roku życia.
5. Wykonane w 7 roku życia szczepienie preparatem skojarzonym przeciw odrze, śwince i różyczce nie jest przeciwwskazaniem do zaszczepienia preparatem skojarzonym przeciw odrze, śwince i różyczce w rocznikach: 10, 11 lub 12.

C. SZCZEPIENIA PRZECIW GRUŹLICY

1. Szczepienie przeciw gruźlicy w przypadku noworodków urodzonych przedwcześnie wykonuje się po osiągnięciu masy ciała powyżej 2.000 g.
2. Szczepienie przeciw gruźlicy w przypadku noworodków urodzonych przez matki IV+ musi być poprzedzone konsultacją specjalistyczną.
3. Zgodnie z aktualną wiedzą, odstąpiono od oceny wielkości blizny poszczepiennej oraz obowiązkowej rewakcynacji dzieci i młodzieży. Z tego względu w 12 miesiącu życia konieczna jest kontrola wykonania szczepienia przeciw gruźlicy przy urodzeniu na podstawie dokumentacji medycznej pacjenta. Dzieci, które nie byty zaszczepione przy urodzeniu, powinny otrzymać szczepionkę do 12 miesiąca życia.
4. Tuberkulinoujemni studenci akademii medycznych i uczniowie policealnych szkó1 medycznych rozpoczynający naukę, zgodnie z aktualną wiedzą, nie wymagają obowiązkowej rewakcynacji.

D. SZCZEPIENIA PRZECIW POLIOMYELITIS

1. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Komitetu Certyfikacji Eradykacji Poliomyelitis, w celu wyeliminowania zachorowań towarzyszących szczepieniom, wprowadzono dla wszystkich niemowląt szczepionkę zabitą (IPV) jako pierwsze dwie dawki szczepienia. I dawkę podaje się podskórnie lub domięśniowo na przełomie 3 i 4 miesiąca życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego) jednocześnie z drugą dawką szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi, a II dawkę po 6 tygodniach jednocześnie z trzecią dawką szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Trzecią dawkę szczepionki IPV w ramach szczepienia podstawowego (uzupełniającą) należy podać w 16-18 miesiącu życia jednocześnie ze szczepionką DTP.
2. W 6 roku życia należy podać szczepionkę OPV.
3. Dzieciom mającym trwałe przeciwwskazania do szczepienia szczepionką żywą (OPV) proponuje się wykonanie szczepienia szczepionką zabitą (IPV) podskórnie lub domięśniowo.

E. SZCZEPIENIA PRZECIW BŁONICY, TĘŻCOWI I KRZTUŚCOWI

1. Szczepienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi wykonywane są szczepionką DTP, trzykrotnie w odstępach, co 6 tygodni w pierwszym roku życia (szczepienie pierwotne) oraz jeden raz w 2 roku życia (szczepienie uzupełniające). Pierwsza dawka szczepionki podawana jest w 2 miesiącu życia, po 6 tygodniach od szczepienia przeciw gruźlicy i WZW B, jednocześnie z drugą dawką szczepionki przeciw WZW B. Druga dawka - na przełomie 3 i 4 miesiąca życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego), jednocześnie ze szczepionką przeciw poliomyelitis (IPV). Trzecia dawka - w 5 miesiącu życia (po 6 tygodniach od szczepienia poprzedniego), jednocześnie z II dawką szczepionki przeciw poliomyelitis (IPV). Dawka czwarta - w 16-18 miesiącu życia, jednocześnie ze szczepionką inaktywowaną przeciw poliomyelitis (IPV).
2. Dzieciom mającym trwałe przeciwwskazania do szczepienia szczepionką komórkową przeciw krztuścowi należy zastosować szczepionkę DTaP z bezkomórkowym komponentem krztuścowym - trzykrotnie w pierwszym roku życia i jeden raz w drugim roku, według schematu DTP, jeżeli nie ma przeciwwskazań do szczepienia komponentem acelularnym, lub szczepionką DT, dwukrotnie w pierwszym roku życia i jeden raz w drugim roku. Wówczas w 2 miesiącu życia trzeba podać domięśniowo szczepionkę przeciw WZW typu B, a po 6 tygodniach jednocześnie zaszczepić pierwszą dawką DT (podskórnie) i pierwszą dawką szczepionki POLIO (IPV - podskórnie). Po następnych 6 tygodniach podać: drugą dawkę szczepionki DT (podskórnie) i jednocześnie - drugą dawkę szczepionki POLIO (IPV - podskórnie).

F. SZCZEPIENIA PRZECIW HAEMOPILUS INFLUENZAE TYPU b

1. Szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae typu b wykonywane są u dzieci z rodzin wielodzietnych w 1 i 2 roku życia, gdzie za rodzinę wielodzietną, w rozumieniu art. 74 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), uważa się rodzinę posiadającą nie mniej niż troje dzieci. Obowiązkowe szczepienia przeciw Hib dotyczą wyłącznie trzeciego i kolejnego dziecka w rodzinie wielodzietnej. Dodatkowo szczepienia przeciwko Hib w 1 i 2 roku życia są wykonywane u dzieci w domach dziecka.
2. Szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae typu b, wykonywane są według zaleceń producenta, zależnie od wieku szczepionych. Pierwsza dawka szczepionki powinna być podana w 2 miesiącu życia, jednocześnie z DTP i WZW typu B, a dalsze jednocześnie z kolejnymi dawkami szczepionki DTP. Pełen cykl szczepień powinien składać się z 3 dawek szczepienia pierwotnego, podawanych trzykrotnie w 1 roku życia oraz 1 dawki uzupełniającej podanej w 2 roku życia dziecka, o ile producent nie zaleca innego schematu uodpornienia.
3. Dzieciom szczepionym od 6 do 12 miesiąca życia powinny być podane 2 dawki szczepionki, w cyklu szczepień pierwotnych oraz 1 dawka uzupełniająca, po roku od podania 2 dawki.
4. Dzieciom powyżej 1 roku życia powinna być podana 1 dawka szczepionki.

G. ORGANIZACJA SZCZEPIEŃ

1. Obowiązkowe szczepienia ochronne preparatami zakupionymi ze środków budżetu państwa wykonują wyłącznie ŚWIADCZENIODAWCY w ramach umów zawartych z Narodowym Funduszem Zdrowia na świadczenie podstawowej opieki zdrowotnej lub innego zakresu świadczeń (np. z zakresu medycyny szkolnej), o ile tak przewiduje zawarta umowa.
2. Dzieci rozpoczynające naukę w szkole powinny być szczepione na jesieni. Jest to uzasadnione następującymi względami:

* szczepienia takie chronią dzieci w nowym środowisku przed zakażeniami kontaktowymi,

* dopiero na jesieni większość dzieci urodzonych w danym roku osiąga wiek wskazany w programie szczepień ochronnych,

* zwykle wyprzedza sezonową zwyżkę zachorowań (styczeń-maj następnego roku kalendarzowego).

Jeżeli duża koncentracja szczepień utrudnia ich wykonanie, albo przemawiają za tym ważne względy organizacyjne, część szczepień (zwłaszcza dzieci kończących szkoły podstawowe lub ponadpodstawowe) można przeprowadzić w I połowie roku kalendarzowego. Wówczas należy szczepić wcześniej (przed wakacjami) dzieci kończące określony wiek w danym roku kalendarzowym - tzn. dopuszcza się wcześniejsze o około pół roku szczepienie dzieci w wieku szkolnym, a nie przekładanie ich na kolejny rok kalendarzowy.

3. Określony w części IA PSO wiek dziecka należy rozumieć jak w przykładzie: dziecko, które ukończyło 3 lata jest w czwartym roku życia.

Szczepienia określone w części I i II są szczepieniami zleconymi przez Ministra Zdrowia do wykonania Narodowemu Funduszowi Zdrowia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.).

H. SZCZEPIENIA PRACOWNICZE

Z wyjątkiem szczepień przeciw WZW typu B pracowników wykonujących zawód medyczny, które to szczepienia jako obowiązkowe są finansowane z części budżetu państwa pozostającej w dyspozycji Ministra Zdrowia, szczepienia ochronne wykonywane pracownikom zatrudnionym lub podejmującym pracę na stanowiskach, których wykaz podany jest w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach (Dz. U. Nr 250, poz. 2113) są szczepieniami finansowanymi w całości przez pracodawców.

I. SZCZEPIENIA PRZECIW WŚCIEKLIŹNIE (POEKSPOZYCYJNE)

Wytyczne dotyczące swoistego zapobiegania wściekliźnie u osób mających kontakt ze zwierzęciem chorym lub podejrzanym o zachorowanie na wściekliznę. Przedstawiono również zasady immunoprofilaktyki czynno-biernej

Rodzaj kontaktu ze zwierzęciemStan zdrowia zwierzęciaZapobieganie
w chwili narażeniapodczas obserwacji weterynaryjnej 15-dniowa obserwacja weterynaryjna może być stosowana wyłącznie w odniesieniu do zwierząt takich jak pies i kot
Brak ran lub kontakt pośredni--nie wymaga
Oślinienie zdrowej skóry--nie wymaga
Oślinienie uszkodzonej skóry, lekkie pogryzienia i zadrapaniazwierzę zdroweobjawy wściekliznyRozpoczęcie podawania szczepionki z chwilą zaobserwowania objawów wścieklizny u zwierzęcia
zwierzę podejrzane o wściekliznęzwierzę zdrowe (niepotwierdzone objawy) natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki

- przerwać gdy zwierzę

zdrowe

zwierzę wściekłe, dzikie, nieznane, nie badane-natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki
Głębokie pogryzienia, zadrapania, oślinienie błon śluzowychzwierzę zdroweobjawy wściekliznynatychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki

+ swoistej

immunoglobuliny (lub surowicy)

zwierzę podejrzane o wściekliznęzwierzę zdrowe (niepotwierdzone objawy) natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki

+ swoistej

immunoglobuliny (lub surowicy) - można przerwać gdy zwierzę zdrowe

zwierzę wściekłe, dzikie, nieznane, nie badane-natychmiastowe rozpoczęcie podawania szczepionki

+ swoistej

immunoglobuliny (lub surowicy)

Swoiste zapobieganie czynne:

rozpoczęcie szczepienia wg skróconego (tj. poekspozycyjnego) schematu szczepień zgodnie z zaleceniami producenta szczepionki - schemat podawania kolejnych dawek - w 0; 3; 7; 14; 30 dobie.

Swoiste zapobieganie czynno-bierne:

jak wyżej

+

jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki podaje się swoistą immunoglobulinę ludzką - 20 jm/kg mc Immunoglobulinę można podać do 7 dnia od czasu podania 1 dawki szczepionki.

Kwalifikacje do szczepienia przeciwko wściekliźnie przeprowadza specjalistyczna Poradnia Chorób Zakaźnych.

Uwaga:

Rozpoczęcie postępowania poekspozycyjnego można odłożyć do czasu potwierdzenia wścieklizny u zwierzęcia, o ile zwierzę, które naraziło człowieka nie wykazywało objawów choroby podczas ekspozycji i jest możliwa jego 15-dniowa obserwacja weterynaryjna - dotyczy wyłącznie psa i kota.

Jeżeli została narażona osoba uprzednio szczepiona przeciwko wściekliźnie podaje się tylko dwie dawki przypominające szczepionki wg schematu szczepienia w 0; 3 dobie. Nie należy wówczas podawać swoistej immunoglobuliny (lub surowicy).

J. SZCZEPIENIA PRZECIW TĘŻCOWI U OSÓB ZRANIONYCH

Wytyczne dotyczące swoistego zapobiegania tężcowi u zranionych osób

Hisioria szczepieńRyzyko wystąpienia tężca
pacjentaNiskieWysokie
nie szczepieni

lub

niekompletnie szczepieni

lub

historia szczepień niepewna

szczepionka Td lub T następnie kontynuować kolejne dawki szczepienia podstawowego wg schematu 0; 1; 6 miesiącszczepionka Td lub T

+

antytoksyna (LIT - swoista immunoglobulina 250/500 j.m. lub KAT - surowica przeciwtężcowa 3.000 j.m.)

następnie kontynuować kolejne dawki szczepienia podstawowego wg schematu 0; 1; 6 miesiąc

szczepienie podstawowe lub przypominające

- ostatnia dawka więcej

niż 10 lat temu

szczepionka Td lub T

- 1 przypominająca dawka

szczepionka Td lub T

- 1 przypominająca dawka

+

antytoksyna (LIT - swoista immunoglobulina 250/500 j.m. lub KAT - surowica przeciwtężcowa 3.000 j.m.)

szczepienie podstawowe lub przypominające

- ostatnia dawka 5-10 lat

temu

szczepionka Td lub T

- 1 przypominająca dawka

szczepionka Td lub T

- 1 przypominająca dawka

szczepienie podstawowe lub przypominające

- ostatnia dawka mniej

niż 5 lat temu

nie wymaganie wymaga

ew. gdy szczególnie wysokie ryzyko rozważyć

szczepionka Td lub T

- 1 przypominająca dawka