Dziennik resortowy

Dz.Urz.KGSG.2013.34

| Akt utracił moc
Wersja od: 22 kwietnia 2013 r.

ZARZĄDZENIE Nr 28
KOMENDANTA GŁÓWNEGO STRAŻY GRANICZNEJ
z dnia 22 kwietnia 2013 r.
w sprawie trybu nadawania i weryfikacji uprawnień do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej oraz sposobu i formy prowadzenia Rejestru Certyfikatów oraz Rejestru Ekspertów Kryminalistyki Straży Granicznej

Na podstawie art. 9 ust. 7 pkt 1 i 6a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 116, poz. 675, z późn. zm.1) ) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1.

Przepisy ogólne

§  1. Zarządzenie określa:
1) dyscypliny kryminalistyczne, z zakresu których nadaje się uprawnienia w Straży Granicznej;
2) tytuły, jakimi mogą posługiwać się eksperci kryminalistyki;
3) szczegółowy tryb nadawania uprawnień, obejmujący postępowanie kwalifikacyjne, proces kształcenia kandydata oraz egzamin certyfikacyjny;
4) szczegółowy tryb weryfikacji nadanych uprawnień;
5) sposób i formy prowadzenia Rejestru Certyfikatów oraz Rejestru Ekspertów Kryminalistyki Straży Granicznej.
§  2. Użyte w zarządzeniu określenia oznaczają:
1) uprawnienia - uprawnienia do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej;
2) egzamin certyfikacyjny - sprawdzian wiedzy kandydata z zakresu techniki kryminalistycznej, umożliwiający uzyskanie uprawnień do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej;
3) kandydat - funkcjonariusza lub pracownika Straży Granicznej ubiegającego się o nadanie uprawnień;
4) ekspert kryminalistyki - funkcjonariusza lub pracownika Straży Granicznej posiadającego uprawnienia;
5) ekspert prowadzący - eksperta kryminalistyki merytorycznie nadzorującego proces kształcenia kandydata;
6) ekspertyza kryminalistyczna - zespół czynności, których wykonanie wymaga wiedzy specjalistycznej, podejmowanych w celu stwierdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięć w zakresie wykrywania i ścigania sprawców czynów karalnych;
7) opinia kryminalistyczna - opinia z dokonanych czynności i spostrzeżeń w trakcie wykonywania badań dla celów dowodowych oraz oparte na nich wnioski, sporządzana na podstawie postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego;
8) Dyrektor Zarządu - Dyrektora Zarządu Operacyjno-Śledczego Komendy Głównej Straży Granicznej;
9) Wydział - Wydział VI - Laboratorium Kryminalistyczne Straży Granicznej Zarządu Operacyjno - Śledczego Komendy Głównej Straży Granicznej;
10) Naczelnik Wydziału - naczelnika Wydziału VI - Laboratorium Kryminalistyczne Straży Granicznej Zarządu Operacyjno - Śledczego Komendy Głównej Straży Granicznej.
§  3.
1. Ekspertyzy i opinie kryminalistyczne w Straży Granicznej mogą być wykonywane tylko przez ekspertów kryminalistyki.
2. Kandydat może wykonywać projekty ekspertyz i opinii kryminalistycznych wyłącznie pod nadzorem eksperta prowadzącego.
3. W opinii kryminalistycznej, w części wstępnej, wskazuje się wszystkie osoby - w tym kandydatów-biorących udział w czynnościach badawczych. Wnioski, stanowiące końcową część opinii kryminalistycznej, podpisuje wyłącznie ekspert kryminalistyki.

Rozdział  2.

Dyscypliny kryminalistyczne, z zakresu których nadaje się uprawnienia oraz tytuły ekspertów kryminalistyki

§  4.
1. W Straży Granicznej nadaje się uprawnienia z zakresu następujących dyscyplinach kryminalistycznych:
1) techniczne badania dokumentów;
2) klasyczne badania dokumentów;
3) badania fizykochemiczne;
4) badania sprzętu komputerowego i nośników danych zapisanych w formie cyfrowej.
2. Zakresy badań dla poszczególnych dyscyplin kryminalistycznych, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 1 do zarządzenia.
§  5. Ekspert kryminalistyki jest uprawniony do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych jedynie z zakresu dyscyplin kryminalistycznych, z których uzyskał uprawnienia.
§  6.
1. Ekspert kryminalistyki ma prawo posługiwać się tytułem:
1) ekspert technicznych badań dokumentów, jeżeli posiada uprawnienia z dyscypliny kryminalistycznej techniczne badania dokumentów;
2) ekspert klasycznych badań dokumentów, jeżeli posiada uprawnienia z dyscypliny kryminalistycznej klasyczne badania dokumentów;
3) ekspert badań dokumentów, jeżeli posiada uprawnienia z dyscyplin kryminalistycznych techniczne badania dokumentów i klasyczne badania dokumentów;
4) ekspert badań fizykochemicznych, jeżeli posiada uprawnienia z dyscypliny kryminalistycznej badania fizykochemiczne;
5) ekspert badań sprzętu komputerowego i nośników danych zapisanych w formie cyfrowej, jeżeli posiada uprawnienia z dyscypliny kryminalistycznej badania sprzętu komputerowego i nośników danych zapisanych w formie cyfrowej.
2. Tytuły, o których mowa w ust. 1, mogą być używane wyłącznie przy podpisywaniu ekspertyz i opinii kryminalistycznych oraz przy wykonywaniu innych czynności procesowych, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego.

Rozdział  3.

Postępowanie kwalifikacyjne

§  7. O nadanie uprawnień może ubiegać się kandydat, który spełnia łącznie następujące wymagania:
1) posiada wyższe wykształcenie;
2) zajmuje stanowisko służbowe lub stanowisko pracy albo przewidziany jest na takie stanowisko, na którym zakres obowiązków i uprawnień uzasadnia ubieganie się o nadanie uprawnień.
§  8.
1. Postępowanie kwalifikacyjne rozpoczyna się od złożenia wniosku przez kandydata do Dyrektora Zarządu.
2. Wniosek kieruje się za pośrednictwem:
1) przełożonego właściwego w sprawach osobowych - w jednostkach organizacyjnych Straży Granicznej;
2) bezpośredniego przełożonego - w Wydziale.
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, kandydat załącza kopie dokumentów potwierdzających spełnienie przez kandydata wymogów, o których mowa w § 7.
§  9.
1. Dyrektor Zarządu, po stwierdzeniu spełnienia przez kandydata wymagań, o których mowa w § 7, oraz po dokonaniu pozytywnej oceny możliwości realizacji wobec kandydata procesu kształcenia, wyznacza termin i zakres egzaminu kwalifikacyjnego, określającego predyspozycje do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej z zakresu określonej dyscypliny kryminalistycznej oraz powołuje, w drodze decyzji, komisję do jego przeprowadzenia, zwaną dalej "komisją kwalifikacyjną".
2. Wzór decyzji, o której mowa w ust. 1, określa załącznik nr 2 do zarządzenia.
3. Dyrektor Zarządu albo upoważniona przez niego osoba informuje pisemnie kandydata i przełożonego, o którym mowa w § 8 ust. 2, o terminie wyznaczonego egzaminu kwalifikacyjnego.
4. Egzamin kwalifikacyjny składa się z dwóch części:
1) pierwszej - obejmującej zestaw pytań teoretycznych, w której weryfikuje się znajomość problematyki związanej z dyscypliną kryminalistyczną, w zakresie której kandydat ubiega się o nadanie uprawnień;
2) drugiej - podczas której weryfikowane będą umiejętności praktyczne kandydata w dyscyplinie kryminalistycznej, w zakresie której kandydat ubiega się o nadanie uprawnień.
5. W skład komisji kwalifikacyjnej wchodzą:
1) przewodniczący komisji kwalifikacyjnej;
2) dwóch członków komisji kwalifikacyjnej będących ekspertami kryminalistyki, z których co najmniej jeden posiada uprawnienia z dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której kandydat ubiega się o nadanie uprawnień.
6. Przewodniczącym komisji kwalifikacyjnej jest Dyrektor Zarządu albo osoba przez niego upoważniona, albo Naczelnik Wydziału.
7. Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej zatwierdza protokół, zawierający opinię uzyskaną przez kandydata z egzaminu kwalifikacyjnego.
8. Dyrektor Zarządu albo osoba przez niego upoważniona informuje pisemnie kandydata i przełożonego, o którym mowa w § 8 ust. 2, o opinii, o której mowa w ust. 7.
9. Po uzyskaniu przez kandydata pozytywnej opinii, o której mowa w ust. 7, Dyrektor Zarządu, w drodze decyzji, wyznacza eksperta prowadzącego oraz określa czas trwania procesu kształcenia kandydata. Wzór decyzji określa załącznik nr 3 do zarządzenia.
10. W przypadku uzyskania negatywnej opinii, o której mowa w ust. 7, albo nie przystąpienia do egzaminu (zwolnienie lekarskie, wypadek losowy), kandydat może przystąpić ponownie do egzaminu kwalifikacyjnego, jednak nie później niż przed upływem 12 miesięcy od dnia niezaliczonego egzaminu kwalifikacyjnego albo od dnia ustania przyczyny nieprzystąpienia do egzaminu kwalifikacyjnego, po spełnieniu warunków, o których mowa w § 7 i 8. Do ponownego egzaminu kwalifikacyjnego przepisy ust. 1-8 stosuje się odpowiednio.
11. Uzyskanie negatywnej oceny z ponownego egzaminu kwalifikacyjnego albo nie przystąpienie do tego egzaminu w wyznaczonym terminie skutkuje niedopuszczeniem kandydata do rozpoczęcia procesu kształcenia.

Rozdział  4.

Proces kształcenia kandydata

§  10.
1. Czas trwania procesu kształcenia kandydata nie może trwać dłużej niż:
1) 3 lata, w przypadku technicznych badań dokumentów, badań fizykochemicznych i badań sprzętu komputerowego i nośników danych zapisanych w formie cyfrowej;
2) 5 lat, w przypadku klasycznych badań dokumentów.
2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, na pisemny wniosek kandydata, za pośrednictwem eksperta prowadzącego, Dyrektor Zarządu może jednorazowo przedłużyć określony w ust. 1 czas trwania procesu kształcenia, o czas trwania okoliczności stanowiących przyczynę tego przedłużenia (zwolnienie lekarskie, wypadek losowy, delegowanie kandydata do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej lub winnej miejscowości, skierowanie kandydata do wykonywania zadań służbowych winnej miejscowości niż miejscowość pełnienia służby lub powody uniemożliwiające spełnienie wymagań określonych w § 11 ust. 1 pkt 1, 2, 4 i 5, jeżeli nie nastąpiły one z winy kandydata), nie dłużej jednak niż dwa lata.
3. Przedłużenie terminu w przypadku, o której mowa w ust. 2, następuje w drodze pisemnej decyzji Dyrektora Zarządu.
§  11.
1. W toku procesu kształcenia kandydat zobowiązany jest do:
1) ukończenia szkolenia specjalistycznego w zakresie techniki kryminalistycznej w ośrodku szkolenia Straży Granicznej lub w instytucji współpracującej ze Strażą Graniczną w związku z prowadzeniem badań kryminalistycznych, chyba że ukończył takie szkolenie przed rozpoczęciem procesu kształcenia;
2) wykonania pod kierunkiem eksperta prowadzącego projektów ekspertyz lub opinii kryminalistycznych, zróżnicowanych w zakresie obszaru badawczego, z dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której ma nastąpić nadanie uprawnień, w liczbie nie mniejszej niż:
a) 60 w przypadku technicznych badań dokumentów,
b) 100 w przypadku klasycznych badań dokumentów,
c) 100 w przypadku badań fizykochemicznych,
d) 50 w przypadku badań sprzętu komputerowego i nośników danych zapisanych w formie cyfrowej;
3) przygotowania pod kierunkiem eksperta prowadzącego pracy kwalifikacyjnej o charakterze badawczym, konstrukcyjnym, adaptacyjnym lub teoretycznym;
4) uczestnictwa w charakterze obserwatora w co najmniej dwóch rozprawach sądowych, w trakcie których ustne opinie składali eksperci kryminalistyki;
5) odbycia w dyscyplinie kryminalistycznej, w zakresie której ma nastąpić nadanie uprawnień, co najmniej pięciu tygodniowych praktyk zawodowych w Wydziale lub jednostce organizacyjnej Straży Granicznej, w zakresie wykonywania techniczno-kryminalistycznych czynności związanych ze sporządzaniem ekspertyz i opinii kryminalistycznych zróżnicowanych w zakresie obszaru badawczego;
6) założenia i prowadzenia, w formie papierowej, "Książki pracy kandydata na eksperta kryminalistyki Straży Granicznej", której wzór określa załącznik nr 4 do zarządzenia.
2. Książkę pracy kandydata, o której mowa w ust. 1 pkt 6, prowadzi się zgodnie z następującymi zasadami:
1) książkę rejestruje się zgodnie z przepisami dotyczącymi rejestracji dokumentów w Straży Granicznej;
2) książka jest dokumentem, w którym dokonuje się rejestracji przebiegu służby lub pracy oraz wszelkich osiągnięć zawodowych kandydatów na ekspertów kryminalistyki;
3) nadzór nad prawidłowością dokonanych przez kandydata wpisów sprawują:
a) ekspert prowadzący,
b) naczelnik Wydziału;
4) nadzór, o którym mowa w pkt 3, w odniesieniu do kandydata na eksperta kryminalistyki odbywa się w sposób ciągły, przez cały czas trwania procesu kształcenia. Osoby sprawujące ten nadzór obowiązane są, co najmniej raz w roku, dokonywać w książce opisowej oceny odnoszącej się do bieżących postępów kandydata w zakresie realizacji założonych celów kształcenia;
5) do dokonania wpisów w tabeli "egzamin certyfikacyjny" uprawniony jest jedynie przewodniczący komisji certyfikacyjnej, o którym mowa w § 14 ust. 8.
3. Terminy praktyk, o których mowa w ust. 1 pkt 5, wyznacza ekspert prowadzący, w uzgodnieniu z bezpośrednim przełożonym kandydata.
4. Zakres tematyczny praktyk z poszczególnych dyscyplin kryminalistycznych określa ekspert prowadzący.
5. Zakończenie procesu kształcenia następuje po spełnieniu przez kandydata wymagań, o których mowa w ust. 1.
6. W sytuacji kiedy kandydat nie spełni któregokolwiek z wymagań określonych w ust. 1, następuje wykreślenie kandydata z procesu kształcenia, z jednoczesnym brakiem możliwości ponownego ubiegania się przez tego kandydata o nadanie uprawnień.
7. Do ekspertów posiadających już uprawnienia z zakresu jednej dyscypliny kryminalistycznej i ubiegających się o nadanie uprawnień z zakresu kolejnych dyscyplin kryminalistycznych stosuje się wymagania określone w ust. 1 pkt 2-6.
§  12.
1. Po zakończeniu procesu kształcenia ekspert prowadzący sporządza opinię o pracy kwalifikacyjnej, o której mowa w § 11 ust. 1 pkt 3, oraz o wiedzy i umiejętnościach kandydata w zakresie wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych.
2. W przypadku sporządzenia przez eksperta prowadzącego negatywnej opinii, o której mowa w ust. 1, kandydat w ciągu 14 dni od dnia zapoznania się z opinią, może zwrócić się do Dyrektora Zarządu z pisemną prośbą ojej weryfikację.
3. W przypadku niezwrócenia się przez kandydata z pisemną prośbą w terminie, o którym mowa w ust. 2, Dyrektor Zarządu podejmuje decyzję w formie pisemnej o wykluczeniu kandydata z procesu uzyskiwania uprawnień. Wykluczenie kandydata nie może nastąpić, w przypadku gdy kandydat nie miał możliwości zwrócenia się z pisemną prośbą z przyczyn losowych, które zobowiązany jest udokumentować i przedstawić Dyrektorowi Zarządu, za pośrednictwem przełożonego, o którym mowa w § 8 ust. 2, w formie pisemnej w terminie 14 dni od dnia powstania przyczyny losowej.
4. W celu weryfikacji opinii, o której mowa w ust. 2, Dyrektor Zarządu, w ciągu 30 dni od dnia otrzymania pisemnej prośby kandydata powołuje komisję, zwaną dalej "komisją opiniującą".
5. W skład komisji opiniującej wchodzą:
1) przewodniczący komisji opiniującej;
2) dwóch członków komisji opiniującej będących ekspertami kryminalistyki, z których co najmniej jeden posiada uprawnienia z dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której kandydat ubiega się o nadanie uprawnień.
6. Członkiem komisji opiniującej nie może być ekspert, który sporządził negatywną opinię, o której mowa w ust. 2.
7. W przypadku braku możliwości powołania do składu komisji opiniującej eksperta kryminalistyki, który posiada uprawnienia eksperckie z dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której kandydat ubiega się o nadanie uprawnień, dopuszcza się możliwość powołania do składu tej komisji eksperta kryminalistyki z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji lub laboratoriów kryminalistycznych komend wojewódzkich Policji, posiadającego uprawnienia z dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której kandydat ubiega się o nadanie uprawnień.
8. Komisja opiniująca może:
1) unieważnić negatywną opinię eksperta prowadzącego, wydając pozytywną opinię kandydatowi;
2) wydać opinię utrzymującą w mocy negatywną opinię eksperta prowadzącego, skutkującą niedopuszczeniem tego kandydata do egzaminu certyfikacyjnego, o którym mowa w § 13 ust. 1.
9. Przewodniczący komisji opiniującej sporządza protokół zawierający opinię, o której mowa w ust. 8.
10. Opinia wydana przez komisję opiniującą jest opinią ostateczną i nie podlega odwołaniu.

Rozdział  5.

Egzamin certyfikacyjny

§  13.
1. Do egzaminu certyfikacyjnego może przystąpić kandydat, który:
1) ukończył w terminie proces kształcenia, z uwzględnieniem sytuacji, o której mowa w § 10 ust. 2;
2) posiada pozytywną opinię eksperta prowadzącego lub komisji opiniującej.
2. Ekspert prowadzący po sprawdzeniu, że kandydat spełnia wymagania, o których mowa w ust. 1, niezwłocznie przedstawia Dyrektorowi Zarządu wniosek o dopuszczenie kandydata do egzaminu certyfikacyjnego.
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się:
1) kopie co najmniej 5 ekspertyz lub opinii kryminalistycznych zróżnicowanych w zakresie obszaru badawczego dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której kandydat ubiega się o nadanie uprawnień, których projekty sporządzone były przez kandydata;
2) pracę kwalifikacyjną, o której mowa w § 11 ust. 1 pkt 3;
3) pozytywną opinię eksperta prowadzącego lub komisji opiniującej;
4) książkę, o której mowa w § 11 ust. 1 pkt 6, i ewentualnie inne dokumenty potwierdzające wiedzę i umiejętności kandydata wykorzystywane w kryminalistyce.
§  14.
1. Egzamin certyfikacyjny obejmuje dyscyplinę kryminalistyczną, z zakresu której, kandydat ubiega się o nadanie uprawnień.
2. Egzamin certyfikacyjny należy przeprowadzić w ciągu 60 dni od dnia przedstawienia Dyrektorowi Zarządu wniosku, o którym mowa w § 13 ust. 2.
3. W przypadku usprawiedliwionego nieprzystąpienia kandydata do egzaminu, o którym mowa w ust. 1, Dyrektor Zarządu wyznacza następny termin egzaminu certyfikacyjnego, w uzgodnieniu z kandydatem i przełożonym, o którym mowa w § 8 ust. 2.
4. Egzamin certyfikacyjny składa się z części teoretycznej i praktycznej, dotyczących zakresów badań z określonej dyscypliny kryminalistycznej.
5. O terminie egzaminu certyfikacyjnego, Dyrektor Zarządu albo osoba przez niego upoważniona informuje pisemnie kandydata oraz przełożonego, o którym mowa w § 8 ust. 2.
6. Egzamin certyfikacyjny przeprowadza komisja powołana przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, zwana dalej "komisją certyfikacyjną", na wniosek Dyrektora Zarządu.
7. W skład komisji certyfikacyjnej wchodzą:
1) przewodniczący komisji certyfikacyjnej;
2) dwóch członków komisji certyfikacyjnej będących ekspertami kryminalistyki, z których co najmniej jeden posiada uprawnienia z dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której kandydat ubiega się o nadanie uprawnień.
8. Przewodniczącym komisji certyfikacyjnej jest Dyrektor Zarządu albo osoba przez niego upoważniona, albo Naczelnik Wydziału.
9. W przypadku braku możliwości powołania do składu komisji certyfikacyjnej eksperta kryminalistyki, który posiada uprawnienia eksperckie z dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której kandydat ubiega się o nadanie uprawnień, dopuszcza się możliwość powołania do składu tej komisji eksperta kryminalistyki z Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji lub laboratoriów kryminalistycznych komend wojewódzkich Policji, posiadającego uprawnienia z dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której kandydat ubiega się o nadanie uprawnień.
10. O wyborze eksperta kryminalistyki, o którym mowa w ust. 9, decyduje Dyrektor Zarządu.
11. W skład komisji certyfikacyjnej może wejść ekspert prowadzący kandydata, jednakże nie może pełnić funkcji przewodniczącego komisji certyfikacyjnej.
12. W pracy komisji certyfikacyjnej mogą uczestniczyć, z głosem doradczym, przedstawiciele instytucji współpracujących ze Strażą Graniczną w zakresie prowadzenia badań kryminalistycznych.
13. Przewodniczący komisji certyfikacyjnej zatwierdza sporządzony przez wskazaną przez niego osobę protokół zawierający opinię uzyskaną przez kandydata z egzaminu certyfikacyjnego.
14. W przypadku uzyskania negatywnej opinii z egzaminu certyfikacyjnego albo nie przystąpienia do egzaminu (zwolnienie lekarskie, wypadek losowy), kandydat może przystąpić ponownie do egzaminu certyfikacyjnego, jednak nie później niż przed upływem 6 miesięcy od dnia niezaliczonego egzaminu certyfikacyjnego albo od dnia ustania przyczyny nieprzystąpienia do egzaminu certyfikacyjnego.
15. Uzyskanie negatywnej opinii z ponownego egzaminu albo nie przystąpienie do tego egzaminu, uznaje się za niespełnienie warunku niezbędnego do nadania kandydatowi uprawnień. W tym przypadku Dyrektor Zarządu podejmuje decyzję w formie pisemnej o wykluczeniu kandydata z procesu uzyskiwania uprawnień.
16. O wyniku egzaminu przewodniczący komisji certyfikacyjnej informuje pisemnie kandydata, eksperta prowadzącego oraz przełożonego, o którym mowa w § 8 ust. 2.
§  15.
1. Po uzyskaniu przez kandydata pozytywnej opinii z egzaminu certyfikacyjnego Dyrektor Zarządu, niezwłocznie występuje do Komendanta Głównego Straży Granicznej z wnioskiem o nadanie uprawnień.
2. Wzór wniosku, o którym mowa w ust. 1, określa załącznik nr 5 do zarządzenia.
3. Komendant Główny Straży Granicznej nadaje kandydatowi uprawnienia, potwierdzone certyfikatem, którego wzór określa załącznik nr 6 do zarządzenia.
4. Dyrektor Zarządu albo osoba przez niego upoważniona informuje pisemnie przełożonego, o którym mowa w § 8 ust. 2, o nadaniu kandydatowi uprawnień.
5. Przed wręczeniem certyfikatu kandydat składa przed Komendantem Głównym Straży Granicznej lub Zastępcą Komendanta Głównego Straży Granicznej przyrzeczenie, którego wzór określa załącznik nr 7 do zarządzenia.
6. Od momentu złożenia przyrzeczenia kandydat ma prawo używać tytułu eksperta kryminalistyki.
7. Przyrzeczenie podpisane przez eksperta kryminalistyki zostaje włączone do jego teczki akt osobowych.
8. Oryginał certyfikatu jest własnością eksperta kryminalistyki, natomiast potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia dołączana jest do dokumentacji dotyczącej nabywania uprawnień przez kandydata.
9. Ekspert kryminalistyki, który uzyskał uprawnienia z kilku dyscyplin kryminalistycznych otrzymuje certyfikat potwierdzający uzyskanie uprawnień z każdej dyscypliny kryminalistycznej, natomiast przyrzeczenie składa tylko raz, po otrzymaniu pierwszego certyfikatu.
§  16.
1. Ekspert kryminalistyki prowadzi, w formie papierowej, "Książkę pracy eksperta kryminalistyki Straży Granicznej", której wzór określa załącznik nr 8 do zarządzenia.
2. Książkę, o której mowa w ust. 1, prowadzi się zgodnie z następującymi zasadami:
1) książkę rejestruje się zgodnie z przepisami dotyczącymi rejestracji dokumentów w Straży Granicznej;
2) do założenia i prowadzenia książki obowiązani są eksperci kryminalistyki;
3) książka jest wewnętrznym dokumentem komórek organizacyjnych właściwych do spraw techniki kryminalistycznej w Straży Granicznej, w którym dokonuje się rejestracji przebiegu służby lub pracy oraz wszelkich osiągnięć zawodowych ekspertów kryminalistyki;
4) w tabeli "uprawnienia do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych" rejestruje się zmiany w zakresie posiadanych przez ekspertów kryminalistyki uprawnień (nadanie, zawieszenie, unieważnienie tych uprawnień);
5) nadzór nad prawidłowością dokonanych wpisów w tabeli "przebieg służby / pracy w komórce organizacyjnej właściwej do spraw techniki kryminalistycznej Komendy Głównej Straży Granicznej /jednostki organizacyjnej Straży Granicznej", sprawuje bezpośredni przełożony.

Rozdział  6.

Unieważnienie, zawieszenie, weryfikacja uprawnień

§  17.
1. Komendant Główny Straży Granicznej unieważnia uprawnienia, w przypadku:
1) popełnienia przez eksperta kryminalistyki przestępstwa, pozostającego w związku z wykonywaniem ekspertyz lub opinii kryminalistycznych, jeżeli przestępstwo zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;
2) wydania przez lekarza orzeczenia o trwałej utracie zdolności do wykonywania czynności eksperta kryminalistyki;
3) trwającej co najmniej 2 lata przerwy w wykonywaniu ekspertyz lub opinii kryminalistycznych.
2. Komendant Główny Straży Granicznej zawiesza uprawnienia, w przypadku:
1) wydania przez lekarza orzeczenia o czasowej utracie zdolności do wykonywania czynności eksperta kryminalistyki na czas wskazany w orzeczeniu;
2) powołania komisji do weryfikacji uprawnień do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej, na czas jej procedowania.
3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Komendant Główny Straży Granicznej może zawiesić uprawnienia na pisemny wniosek eksperta kryminalistyki.
4. Komendant Główny Straży Granicznej powołuje, na wniosek Dyrektora Zarządu, komisję do weryfikacji uprawnień, zwaną dalej "komisją weryfikacyjną", w przypadku:
1) zaistnienia uzasadnionych wątpliwości co do rzetelności lub fachowości wykonywanych ekspertyz i opinii kryminalistycznych;
2) przekroczenia nadanych uprawnień.
5. W skład komisji weryfikacyjnej wchodzą: Dyrektor Zarządu albo osoba przez niego upoważniona, albo naczelnik Wydziału, ekspert kryminalistyki posiadający uprawnienia z dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której przewiduje się weryfikację uprawnień.
6. Przewodniczącym komisji weryfikacyjnej jest Dyrektor Zarządu albo osoba przez niego upoważniona, albo Naczelnik Wydziału.
7. Przewodniczący komisji weryfikacyjnej na podstawie wszelkich dostępnych materiałów i zgromadzonych informacji wydaje pisemną opinię na temat zasadności dalszego posiadania uprawnień, które podlegają weryfikacji i przedstawiają Komendantowi Głównemu Straży Granicznej.
8. Na podstawie opinii komisji weryfikacyjnej Komendant Główny Straży Granicznej może:
1) unieważnić uprawnienia;
2) zawiesić uprawnienia na czas określony;
3) utrzymać uprawnienia w mocy.
9. Dyrektor Zarządu pisemnie informuje eksperta kryminalistyki oraz przełożonego, o którym mowa w § 8 ust. 2, o unieważnieniu, zawieszeniu lub utrzymaniu w mocy uprawnień, które były poddane weryfikacji.
§  18.
1. W przypadku unieważnienia oraz w okresie zawieszenia uprawnień, funkcjonariusz lub pracownik Straży Granicznej nie ma prawa używać tytułu eksperta kryminalistyki.
2. Funkcjonariusz lub pracownik Straży Granicznej, któremu unieważniono uprawnienia w przypadku, o którym mowa w § 17 ust. 1 pkt 3, może ubiegać się o powtórne nadanie uprawnień w trybie określonym w § 13 -16, przy czym nie musi on spełniać wymagań, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 i 3.

Rozdział  7.

Rejestry

§  19.
1. Naczelnik Wydziału prowadzi w formie papierowej, Rejestr Certyfikatów, o których mowa w § 15 ust. 3, oraz Rejestr Ekspertów Kryminalistyki Straży Granicznej, które rejestruje się zgodnie z przepisami, o których mowa w § 11 ust. 2 pkt 1.
2. Rejestr Certyfikatów zawiera:
1) numer certyfikatu;
2) imię lub imiona, nazwisko, imię ojca, datę i miejsce urodzenia, nr PESEL funkcjonariusza lub pracownika Straży Granicznej, któremu wydano certyfikat;
3) nazwę dyscypliny kryminalistycznej, w zakresie której nadano uprawnienia;
4) datę wydania certyfikatu.
3. Rejestr Ekspertów Kryminalistyki Straży Granicznej zawiera:
1) imię lub imiona, nazwisko, imię ojca, datę i miejsce urodzenia, nr PESEL funkcjonariusza lub pracownika Straży Granicznej, posiadającego uprawnienia;
2) miejsce pełnienia służby lub wykonywania pracy;
3) oznaczenie dyscyplin kryminalistycznych, w zakresie których nadano uprawnienia;
4) datę nadania uprawnień;
5) numer certyfikatu;
6) zakres weryfikacji uprawnień;
7) datę weryfikacji uprawnień;
8) numer decyzji o weryfikacji uprawnień.

Rozdział  8.

Przepisy końcowe

§  20.
1. Uprawnienia oraz certyfikaty potwierdzające te uprawnienia nadane na podstawie przepisów zarządzenia, o którym mowa w § 22, zachowują moc obowiązującą.
2. Posiadanie uprawnień do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych przez ekspertów kryminalistyki Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji lub laboratoriów kryminalistycznych komend wojewódzkich Policji, równoznaczne jest ze spełnieniem wymagań do ich wykonywania określonych w zarządzeniu, w przypadku podjęcia służby lub pracy w Straży Granicznej.
3. Funkcjonariusze i pracownicy Straży Granicznej posiadający tytuł eksperta kryminalistyki nadany na podstawie zarządzenia, o którym mowa w § 22, i eksperci, o których mowa w ust. 2, wpisywani są do Rejestru, o którym mowa § 19 ust. 3, a certyfikaty, o których mowa w § 15 ust. 3, wpisywane są do Rejestru, o którym mowa w § 19 ust. 2.
§  21. Kandydaci, którzy rozpoczęli proces kształcenia przed dniem wejścia w życie zarządzenia kontynuują go na zasadach określonych w zarządzeniu, z wyłączeniem przepisów określonych w § 7 - 9.
§  22. Traci moc zarządzenie nr 49 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 8 grudnia 2011 r. w sprawie ekspertyz i opinii kryminalistycznych, trybu nadawania i weryfikacji uprawnień do ich wykonywania w Straży Granicznej oraz sposobu i formy prowadzenia Rejestru Certyfikatów oraz Rejestru Ekspertów Kryminalistyki Straży Granicznej (Dz. Urz. Nr 16, poz. 51).
§  23. Przepisy zarządzenia stosuje się od dnia 1 kwietnia 2013 r.
§  24. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania.
______

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 117, poz. 677, Nr 170, poz. 1015, Nr 171, poz. 1016 i Nr 230, poz. 1371 oraz z 2012 r. poz. 627, 664, 769 i 951.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

ZAKRESY BADAŃ DLA POSZCZEGÓLNYCH DYSCYPLIN KRYMINALISTYCZNYCH

1. Techniczne badania dokumentów:

a) określanie autentyczności dokumentów na podstawie badań ich nośników, technik sporządzania (druku), środków kryjących i stosowanych zabezpieczeń,

b) określanie technik wykonania dokumentów sfałszowanych oraz identyfikacja materiałów i urządzeń wykorzystanych do ich sporządzania,

c) odczytywanie zapisów niewidocznych, usuniętych, zamazanych i przerobionych,

d) badania dokumentów drukowanych oraz identyfikacja form, czcionek drukarskich i urządzeń do drukowania,

e) badania porównawcze maszynopisów,

f) identyfikacja grupowa i indywidualna maszyn do pisania.

2. Klasyczne badania dokumentów:

a) analiza porównawcza rękopisów i podpisów,

b) identyfikacja osób na podstawie badań porównawczych pisma ręcznego,

c) weryfikacja autentyczności podpisów,

d) identyfikacja wykonawcy podpisu sfałszowanego,

e) podstawy formułowania hipotez osobopoznawczych o autorze i wykonawcy dokumentu anonimowego na podstawie wyróżników treściowych, formalnych i lingwistycznych,

f) podstawowa analiza dokumentów w zakresie technik ich sporządzania.

3. Badania fizykochemiczne:

a) badania identyfikacyjne i porównawcze substancji psychotropowych i środków odurzających,

b) badania identyfikacyjne i porównawcze wyrobów alkoholowych,

c) badania innych substancji pochodzenia naturalnego i syntetycznego.

4. Badania sprzętu komputerowego i nośników danych zapisanych w formie cyfrowej:

a) analiza komputerów, nośników danych, systemów komputerowych i danych w nich umieszczonych,

b) wyszukiwanie i odzyskiwanie z nośników danych skasowanych plików oraz informacji,

c) określenie typu, konfiguracji, sprawności i indywidualnych cech identyfikacyjnych sprzętu komputerowego.

Uwaga: badania sprzętu komputerowego i nośników danych zapisanych w formie cyfrowej nie obejmują badań nośników i zawartych na nich danych pod kątem naruszenia ustawy o ochronie praw autorskich i prawach pokrewnych (własności intelektualnej).

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WZÓR

DECYZJA Nr ............

Dyrektora

Zarządu Operacyjno - Śledczego Komendy Głównej Straży Granicznej

z dnia .................

w sprawie powołania komisji kwalifikacyjnej do przeprowadzenia egzaminu kwalifikacyjnego określającego predyspozycje kandydata do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej

Na podstawie § 9 ust. 1 zarządzenia nr 28 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie trybu nadawania i weryfikacji uprawnień do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej oraz sposobu i formy prowadzenia Rejestru Certyfikatów oraz Rejestru Ekspertów Kryminalistyki Straży Granicznej, postanawia się, co następuje:

§ 1.

W celu przeprowadzenia egzaminu kwalifikacyjnego mającego na celu weryfikację predyspozycji kandydata ................................................................................. do wykonywania

(stopień, imię i nazwisko kandydata)

ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej, powołuje się komisję kwalifikacyjną w składzie:

1) przewodniczący komisji - ...............................................................................................

(stopień, imię i nazwisko przewodniczącego komisji)

2) członek komisji - ............................................................................................................

(stopień, imię i nazwisko członka komisji)

3) członek komisji - ...........................................................................................................

(stopień, imię i nazwisko członka komisji)

§ 2.

Dyscypliną kryminalistyczną objętą egzaminem kwalifikacyjnym będzie ......................................................................................................................................................

(rodzaj dyscypliny kryminalistycznej)

§ 3.

Egzamin kwalifikacyjny zostanie przeprowadzony w dniu ..................................................

w ...................................................................................................................................................

(miejsce i termin przeprowadzenia egzaminu kwalifikacyjnego)

§ 4.

Tryb przeprowadzenia egzaminu kwalifikacyjnego oraz sposób jego dokumentowania będzie realizowany zgodnie z zarządzeniem Nr 28 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie trybu nadawania i weryfikacji uprawnień do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej oraz sposobu i formy prowadzenia Rejestru Certyfikatów oraz Rejestru Ekspertów Kryminalistyki Straży Granicznej.

§ 5.

Decyzja wchodzi w życie z dniem podpisania.

Dyrektor

Zarządu Operacyjno - Śledczego

Komendy Głównej Straży Granicznej

..………………………………..

ZAŁĄCZNIK Nr  3

WZÓR

DECYZJA Nr ...........

Dyrektora

Zarządu Operacyjno - Śledczego Komendy Głównej Straży Granicznej

z dnia ............

w sprawie wyznaczenia eksperta prowadzącego oraz określenia czasu trwania procesu kształcenia kandydata na eksperta kryminalistyki Straży Granicznej

Na podstawie § 9 ust. 9 zarządzenia Nr 28 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie trybu nadawania i weryfikacji uprawnień do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej oraz sposobu i formy prowadzenia Rejestru Certyfikatów oraz Rejestru Ekspertów Kryminalistyki Straży Granicznej, postanawia się, co następuje:

§ 1.

Wyznacza się .........................................................................................................................

(stopień, imię i nazwisko eksperta prowadzącego)

- …………………………………………………………………………………………………

(stanowisko, komórka organizacyjna Komendy Głównej Straży Granicznej /jednostka organizacyjna Straży Granicznej)

eksperta badań …………………………………………………………………………………..

(nazwa dyscypliny kryminalistycznej, z zakresu której ekspert posiada uprawnienia)

w Straży Granicznej jako eksperta prowadzącego dla ………………………………………….

(stopień, imię i nazwisko kandydata)

...................................... kandydata na eksperta kryminalistyki z dyscypliny kryminalistycznej

…………………………………………………………………………………………………...

(wskazanie dyscypliny kryminalistycznej)

§ 2.

Proces kształcenia ................................................................... w celu uzyskania uprawnień

(stopień, imię i nazwisko kandydata)

do wykonywania w Straży Granicznej ekspertyz z dyscypliny kryminalistycznej

".....................................................................................................................", należy zakończyć

do dnia ............................................... r.

§ 3.

Decyzja wchodzi w życie z dniem podpisania.

Dyrektor

Zarządu Operacyjno - Śledczego

Komendy Głównej Straży Granicznej

..………………………………..

ZAŁĄCZNIK Nr  4

WZÓR

KSIĄŻKA PRACY

WZÓR

KANDYDATA NA EKSPERTA KRYMINALISTYKI

STRAŻY GRANICZNEJ

Imię i nazwisko
Imię ojca
Data urodzeniaMiejsce urodzenia
Ukończona uczelnia (szkoła)
Wydział / Kierunek
Tytuł naukowy i zawodowyData uzyskania dyplomu
Studia podyplomowe
Data rozpoczęcia służby / pracy w Straży Granicznej
Przebieg służby / pracy w komórce organizacyjnej właściwej do spraw techniki kryminalistycznej Komendy Głównej Straży Granicznej / jednostki organizacyjnej Straży Granicznej
Jednostka / komórka organizacyjnaOdDoStanowisko służbowe
PRZEBIEG PROCESU KSZTAŁCENIA KANDYDATA
Dyscyplina ...........................................................

Data rozpoczęcia kształcenia .........................................

Data zakończenia kształcenia .........................................

......................................................................

Imię i nazwisko eksperta prowadzącego, jednostka (komórka) organizacyjna

......................................................................

podpis eksperta prowadzącego

Roczne podsumowanie wykonania prac
Rok2 ....2 .....2 ....2 .....2 ....2 .......
Rodzaj prac
szkolenia specjalistyczne
udział w oględzinach miejsca zdarzenia
projekty ekspertyz kryminalistycznych
projekty opinii kryminalistycznych
udział w rozprawach sądowych w charakterze obserwatora
praca kwalifikacyjna
praktyki zawodowe
Podpis eksperta prowadzącego
SZKOLENIA SPECJALISTYCZNE Z ZAKRESU TECHNIKI KRYMINALISTYCZNEJ

(OŚRODEK SZKOLENIA)

Okres: od - do
PROJEKTY EKSPERTYZ I OPINII KRYMINALISTYCZNYCH
Lp.Nr ekspertyzyData wpływu/ data wysłaniaOrgan zlecający badania

Podstawa zlecenia badań

Nr pisma; sygn. akt sprawyIlość materiałuRodzaj badań
dowodowegoporównawczego
UDZIAŁ W ROZPRAWACH SĄDOWYCH W CHARAKTERZE OBSERWATORA
Data rozprawySądNumer ekspertyzy
OPISOWA OCENA POSTĘPÓW W PROCESIE KSZTAŁCENIA KANDYDATA
Ocena wiedzy i umiejętności kandydataData i podpis oceniającego
INNE OSIĄGNIĘCIA / UWAGI
UDZIAŁ W KONFERENCJACH, ZJAZDACH I SYMPOZJACH NAUKOWYCH.

REFERATY, PREZENTACJE

Organizator. TematykaMiejsce. Termin
PRAKTYKI ZAWODOWE W WYDZIALE VI - LABORATORIUM KRYMINALISTYCZNYM STRAŻY GRANICZNEJ ZARZĄDU OPERACYJNO-ŚLEDCZEGO KOMENDY GŁÓWNEJ STRAŻY GRANICZNEJ LUB JEDNOSTCE ORGANIZACYJNEJ STRAŻY GRANICZNEJ
Termin praktykTematyka praktykStopień, imię i nazwisko, stanowisko służbowe opiekunaUwagi / Ocena
PRACA KWALIFIKACYJNA
Temat pracy - uzyskane wynikiData rozpoczęcia i zakończenia pracyOcena pracy przez eksperta prowadzącego
EGZAMIN CERTYFIKACYJNY
DataOcenaStopień, imię i nazwisko przewodniczącego komisji certyfikacyjnejPodpis przewodniczącego komisji certyfikacyjnej

ZAŁĄCZNIK Nr  5

WZÓR

WNIOSEK

WZÓR

O NADANIE UPRAWNIEŃ DO WYKONYWANIA

EKSPERTYZ I OPINII KRYMINALISTYCZNYCH W STRAŻY GRANICZNEJ

Na podstawie § 15 ust. 1 zarządzenia nr 28 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie trybu nadawania i weryfikacji uprawnień do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej oraz sposobu i formy prowadzenia Rejestru Certyfikatów oraz Rejestru Ekspertów Kryminalistyki Straży Granicznej, wnoszę o nadanie:

…………………………………………………………………………………………………..

(stopień, imię i nazwisko)

z dniem …………………………................. uprawnień do wykonywania w Straży Granicznej

ekspertyz kryminalistycznych z dyscypliny ………………………………...............................

..…………………………………………

(stopień, imię i nazwisko, podpis Dyrektora

Zarządu Operacyjno-Śledczego

Komendy Głównej Straży Granicznej)

ZAŁĄCZNIK Nr  6

Wzór certyfikatu

ZAŁĄCZNIK Nr  7

WZÓR

PRZYRZECZENIE

WZÓR

……………………….….

(stopień, imię, nazwisko)

………………………………………….

(jednostka organizacyjna Straży Granicznej/

komórka organizacyjna Komendy Głównej

Straży Granicznej)

KANDYDATA

Na podstawie § 15 ust. 5 Zarządzenia Nr 28 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie trybu nadawania i weryfikacji uprawnień do wykonywania ekspertyz i opinii kryminalistycznych w Straży Granicznej oraz sposobu i formy prowadzenia Rejestru Certyfikatów oraz Rejestru Ekspertów Kryminalistyki Straży Granicznej, w dniu ………………......... przed Komendantem Głównym Straży Granicznej (Zastępcą Komendanta Głównego Straży Granicznej) złożyłem/am przyrzeczenie następującej treści:

"Świadomy znaczenia wykonywanych czynności i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki eksperta kryminalistyki Straży Granicznej wykonam z całą sumiennością i bezstronnością ".

…………………..

(podpis)

ZAŁĄCZNIK Nr  8

WZÓR

KSIĄŻKA PRACY EKSPERTA KRYMINALISTYKI STRAŻY GRANICZNEJ

WZÓR
Imię i nazwisko
Imię ojca
Data urodzeniaMiejsce urodzenia
Ukończona uczelnia (szkoła)
Wydział / Kierunek
Tytuł naukowy i zawodowyData uzyskania dyplomu
Studia podyplomowe
Data rozpoczęcia służby / pracy w Straży Granicznej
Przebieg służby / pracy w komórce organizacyjnej właściwej do spraw techniki kryminalistycznej Komendy Głównej Straży Granicznej / jednostki organizacyjnej Straży Granicznej
Jednostka (komórka) organizacyjnaOdDoStanowisko służbowe
SZKOLENIA SPECJALISTYCZNE Z ZAKRESU TECHNIKI KRYMINALISTYCZNEJ

(OŚRODEK SZKOLENIA)

Okres: od - do
UPRAWNIENIA DO WYKONYWANIA EKSPERTYZ I OPINII KRYMINALISTYCZNYCH
Zakres uprawnień:

(dyscyplina kryminalistyczna - nadanie, zawieszenie, unieważnienie uprawnień)

Data (nadania, zawieszenia, unieważnienia uprawnień) i nr decyzjiPieczątka i podpis Dyrektora Zarządu Operacyjno-Śledczego Komendy Głównej Straży Granicznej
PRZEBIEG PRACY EKSPERTA
Rok2 ...2 ...2 ...2...2 ...2...2 ...
Rodzaj prac
Wykonane ekspertyzy i udział w innych czynnościach techniczno - kryminalistycznych
Podpis osoby uprawnionej do kontroli
EKSPERTYZY I OPINIE KRYMINALISTYCZNE
Lp.Nr ekspertyzyData wpływu/data wysłaniaOrgan zlecający badania

Podstawa zlecenia badań

Nr pisma; sygn. akt sprawyIlość materiałuRodzaj badań
dowodowegoporównawczego
UDZIAŁ W ROZPRAWACH SĄDOWYCH W CHARAKTERZE BIEGŁEGO
Data rozprawySądNumer ekspertyzy
UDZIAŁ W KONFERENCJACH, ZJAZDACH I SYMPOZJACH NAUKOWYCH.

REFERATY, PREZENTACJE

Organizator. TematykaMiejsce. Termin
PUBLIKACJE
Tytuł publikacji - wydawnictwoData wydania
PRACE NAUKOWO – BADAWCZE
Temat pracy - uzyskane wynikiData rozpoczęcia i zakończenia pracy
INNE OSIĄGNIĘCIA / UWAGI