(notyfikowana jako dokument nr C(2024) 5155)(Dz.U.UE L z dnia 26 lipca 2024 r.)
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE 1 wprowadzono wymóg osiągnięcia głównego celu, jakim jest uzyskanie co najmniej 32,5 % oszczędności energii na poziomie Unii do 2030 r.
(2) W dokumencie roboczym służb Komisji SWD(2013) 447 final 2 Komisja przedstawiła państwom członkowskim wytyczne dotyczące transpozycji i wdrożenia audytów energetycznych i systemów zarządzania energią zgodnie z dyrektywą 2012/27/UE, wspierając je we wdrażaniu odpowiednich programów, narzędzi i metod, aby mogły w pełni wykorzystać swój potencjał w zakresie oszczędności energii i osiągnąć główny cel w zakresie efektywności energetycznej.
(3) Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 3 przyjęto 13 września 2023 r. Za jej pomocą przekształcono dyrektywę 2012/27/UE, pozostawiając niektóre z jej przepisów bez zmian i wprowadzając jednocześnie pewne nowe wymogi. W szczególności podniesiono znacząco poziom ambicji na 2030 r. pod względem efektywności energetycznej, w tym w odniesieniu do systemów zarządzania energią i audytów energetycznych.
(4) Zgodnie z art. 11 dyrektywy (UE) 2023/1791 kryterium definiowania stosowania systemów zarządzania energią lub audytów energetycznych powinno stanowić średnie zużycie energii w przedsiębiorstwie.
(5) W związku z tym państwa członkowskie powinny zapewnić, aby przedsiębiorstwa, których zużycie energii przekroczyło 10 TJ, średnio w ciągu ostatnich trzech lat i przy uwzględnieniu wszystkich nośników energii, zostały poddane audytowi energetycznemu, a przedsiębiorstwa, których zużycie energii przekroczyło 85 TJ, wdrożyły system zarządzania energią.
(6) Należy jednak zachęcać przedsiębiorstwa, które nie osiągają progu zużycia określonego w art. 11 ust. 1 dyrektywy (UE) 2023/1791, do poddawania się audytom energetycznym i wdrażania wynikających z nich zaleceń.
(7) Aby stworzyć odpowiednie warunki i zaoferować wsparcie małym i średnim przedsiębiorstwom (MŚP), zachęca się państwa członkowskie do wdrożenia mechanizmów takich jak centra audytu energetycznego dla MŚP i mikroprzed- siębiorstw, w przypadku gdy nie konkurują one z audytorami prywatnymi, w celu zapewnienia audytów energetycznych, a także innych systemów wsparcia dla MŚP. Opracowując swoje systemy i programy wsparcia dla MŚP, państwa członkowskie powinny zapewnić, aby ich programy obejmowały również wsparcie dla MŚP w kwantyfikacji wielorakich korzyści płynących ze środków w zakresie efektywności energetycznej, opracowywaniu planów działania na rzecz efektywności energetycznej oraz rozwijaniu sieci efektywności energetycznej dla MŚP, za pośrednictwem niezależnych podmiotów.
(8) Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby audyty energetyczne i systemy zarządzania energią uwzględniały odpowiednie normy europejskie lub międzynarodowe, np. EN ISO 50001 (systemy zarządzania energią) lub EN 16247-1 (audyty energetyczne), lub jeżeli obejmują audyt energetyczny, EN ISO 14000 (systemy zarządzania środowiskiem), a zatem były zgodne z przepisami załącznika VI do wersji przekształconej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.
(9) Chociaż audyty energetyczne mogą być przeprowadzane jako jednostkowe audyty lub stanowić część szerszego systemu zarządzania środowiskowego lub umowy o poprawę efektywności energetycznej, we wszystkich takich przypadkach systemy te powinny spełniać minimalne wymagania określone w załączniku VI do dyrektywy (UE) 2023/1791.
(10) Państwa członkowskie mają wprowadzić w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne transponujące art. 11 dyrektywy (UE) 2023/1791 do dnia 11 października 2025 r., z wyjątkiem przepisów art. 11 ust. 1 dotyczących wdrożenia pierwszych systemów zarządzania energią oraz przepisów art. 11 ust. 2 dotyczących przeprowadzania pierwszego audytu energetycznego przez nowo zobowiązane przedsiębiorstwa objęte zakresem stosowania dyrektywy, które to przepisy mają zostać transponowane odpowiednio do dnia 11 października 2027 r. i 11 października 2026 r.
(11) Państwa członkowskie mogą według własnego uznania wybrać taki sposób transpozycji i wdrożenia wymogów dotyczących systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, jaki najlepiej odpowiada ich warunkom krajowym. W tym kontekście zaleca się spójną interpretację odpowiednich przepisów dyrektywy (UE) 2023/1791, która przyczyniłaby się do jednakowego rozumienia dyrektywy (UE) 2023/1791 we wszystkich państwach członkowskich podczas przygotowywania środków transpozycji,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:
Dokonując transpozycji art. 11 dyrektywy (UE) 2023/1791 do prawa krajowego, państwa członkowskie powinny stosować się do wytycznych interpretacyjnych zawartych w załączniku do niniejszego zalecenia.
Sporządzono w Brukseli dnia 24 lipca 2024 r.
1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2012/27/oj).
2 Wytyczne dotyczące dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej - art. 8: Audyty energetyczne i systemy zarządzania energią, SWD(2013) 447 final z 6.11.2013.
3 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniająca rozporządzenie (UE) 2023/955 (Dz.U. L 231 z 20.9.2023, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2023/1791/oj).
5 Zalecenie Komisji z dnia 6 maja 2003 r. dotyczące definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (notyfikowane jako dokument nr C(2003) 1422) (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36, ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2003/361/oj).
6 Wyrok z dnia 16 czerwca 1987 r., Komisja przeciwko Włochom, sprawa C-118/85, ECLI:EU:C:1987:283, pkt 7; wyrok z dnia 18 czerwca 1998 r., Komisja przeciwko Włochom, C-35/96, ECLI:EU:C:1998:303, ECR I-3851, CNSD, pkt 36; wyrok z dnia 19 lutego 2002 r., Wouters, C-309/99, ECLI:EU:C:2002:98, pkt 46.
7 W przypadku nośników energii, które nie są fakturowane na podstawie jednostek energii, w rachunkach za energię można uwzględnić jednostki masy (np. tona dla węgla) i objętości (np. m3 dla drewna).
8 Definicję dostawcy usług energetycznych zawarto w art. 2 pkt 29 dyrektywy (UE) 2023/1791.
9 Państwa członkowskie mogą zezwolić na wyłączenie zużycia własnego energii ze źródeł odnawialnych (z wyjątkiem bioenergii).
10 "Przedsiębiorstwo samodzielne" oznacza, że "przedsiębiorstwo jest samodzielne, jeżeli jest całkowicie niezależne lub posiada jeden mniejszościowy udział partnerski lub więcej mniejszościowych udziałów partnerskich (każdy wynoszący mniej niż 25 %) w innych przedsiębiorstwach" zgodnie z art. 3 ust. 1 tytułu I załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE.
11 Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP, Poradnik dla użytkowników dotyczący definicji MŚP, Urząd Publikacji, 2020, DocsRoom - Komisja Europejska (europa.eu).
12 Państwa członkowskie mogą również przyjąć inne podejście i uwzględnić w obliczeniach również zużycie energii przez przedsiębiorstwa partnerskie.
13 Zob. pkt 6.1.
14 Należy zauważyć, że "audytów wewnętrznych systemów zarządzania energią" nie powinno się mylić z "audytami energetycznymi".
15 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 537/2014, dyrektywy 2004/109/WE, dyrektywy 2006/43/WE oraz dyrektywy 2013/34/UE w odniesieniu do sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (Dz.U. L 322 z 16.12.2022, s. 15, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2022/ 2464/oj).
16 W drodze oceny technicznej, środowiskowej i ekonomicznej możliwości realizacji wysoko wydajnych systemów alternatywnych opartych na energii odnawialnej.
17 Szczegółowe informacje można znaleźć w: Behling, I. i in., 2018: Development of recommendations on the implementation of certain aspects of Article 8 and Annex VI of the Energy Efficiency Directive. Final Report for DG ENERGY [Opracowanie zaleceń dotyczących wdrożenia niektórych aspektów art. 8 i załącznika VI do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Sprawozdanie końcowe dla DG ds. Energii].
18 Komisja Europejska, 2016: A Study on Energy Efficiency in Enterprises: Energy Audits and Energy Management Systems. Report on the fulfilment of obligations upon large enterprises, the encouragement of small- and medium-sized companies and on good-practice [Badanie efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach: audyty energetyczne i systemy zarządzania energią. Sprawozdanie na temat wypełniania obowiązków spoczywających na dużych przedsiębiorstwach, stosowania zachęt dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz dobrych praktyk]. Badanie przygotowane dla Komisji Europejskiej przez Fraunhofer Institute for Systems and Innovation Research ISI i Ricardo Energy & Environment. Karlsruhe/Oxon.
19 Zob. Behling, I. i in., 2018: Development of recommendations on the implementation of certain aspects of Article 8 and Annex VI of the Energy Efficiency Directive. Final Report for DG ENERGY [Opracowanie zaleceń dotyczących wdrożenia niektórych aspektów art. 8 i załącznika VI do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Sprawozdanie końcowe dla DG ds. Energii].
20 Komisja Europejska, 2016: A Study on Energy Efficiency in Enterprises: Energy Audits and Energy Management Systems. Library of typical energy audit recommendations, costs and savings [Badanie efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach: audyty energetyczne i systemy zarządzania energią. Biblioteka typowych zaleceń wynikających z audytu energetycznego, kosztów i oszczędności]. Badanie przygotowane przez DNV GL. Oxon.
21 JRC, 2015: Survey of energy audits and energy management systems in the Member States. Preparation of the transposition of the Energy Efficiency Directive in Member States [Badanie dotyczące audytów energetycznych i systemów zarządzania energią w państwach członkowskich. Przygotowanie transpozycji dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej w państwach członkowskich]. Sprawozdanie JRC z cyklu "Nauka na rzecz polityki".
22 Gdzie rok n odnosi się do roku następującego po transpozycji dyrektywy.
23 Zob.: Guidance for national authorities on overcoming challenges in the implementation of Article 8 EED [Wytyczne dla organów krajowych dotyczące przezwyciężania wyzwań związanych z wdrażaniem art. 8 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej]. 2021. https://doi.org/10.24406/publica-304, opracowane w ramach projektu "Horyzont 2020" DEESME w celu wdrożenia art. 8 poprzedniej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Wiele z zaleceń jest nadal istotnych dla wdrożenia art. 11 niniejszej dyrektywy.
24 Baza danych DEEP (https://deep.eefig.eu) EEFIG stanowi potencjalny punkt odniesienia dla danych porównawczych na potrzeby projektów w zakresie efektywności energetycznej.
25 Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Energii, Groen, W., Egenhofer, C., Musmeci, R. i in.: Technical assistance on assessing the effectiveness of the implementation of the definition of small and medium-sized enterprises for the purposes of Article 8(4) of the Energy Efficiency Directive - Final report [Pomoc techniczna w zakresie oceny skuteczności wdrażania definicji małych i średnich przedsiębiorstw do celów art. 8 ust. 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej - sprawozdanie końcowe], Urząd Publikacji, 2021, https://data.europa.eu/doi/10.2833/051248.
26 Odpowiednie materiały (np. informacje ogólne, wytyczne, arkusze Excela itp.) wspierające władze krajowe i przedsiębiorstwa we włączaniu, określaniu ilościowym i promowaniu wielorakich korzyści płynących z efektywności energetycznej są dostarczane w ramach niektórych projektów "Horyzont 2020", takich jak: M-Benefits (https://www.mbenefits.eu/), DEESME (https://www.deesme.eu/) lub ICCEE (https://iccee.eu/).
27 Takich jak: Carlén, A. i in., 2016: Energy efficiency networks for small and medium sized enterprises: boosting the energy efficiency potential by joining forces [Sieci efektywności energetycznej dla małych i średnich przedsiębiorstw: zwiększenie potencjału w zakresie efektywności energetycznej przez połączenie sił]. W letnim badaniu przemysłu Europejskiej Rady ds. Efektywnej Energetycznie Gospodarki z 2016 r. Europejska Rada ds. Efektywnej Energetycznie Gospodarki (ECEEE).
28 Szczegółowe informacje na temat definicji umowy o poprawę efektywności energetycznej zawarto w wytycznych dotyczących art. 29.
29 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (UE) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1999/oj).