Dzienniki UE

Dz.U.UE.L.2005.255.22

| Akt obowiązujący
Wersja od: 24 kwietnia 2020 r.

DYREKTYWA 2005/36/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
z dnia 7 września 2005 r.
w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych
(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 40, art. 47 ust. 1, art. 47 ust. 2 zdanie pierwsze i trzecie oraz art. 55,

uwzględniając wniosek Komisji 1 ,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego 2 ,

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu 3 ,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. c) Traktatu jednym z celów Wspólnoty jest zniesienie przeszkód w swobodnym przepływie osób i usług między Państwami Członkowskimi. Dla obywateli Państw Członkowskich oznacza to w szczególności możliwość wykonywania zawodu jako osoba pracująca na własny rachunek lub jako pracownik najemny, w Państwie Członkowskim innym niż to, w którym zdobyli kwalifikacje zawodowe. Ponadto art. 47 ust. 1 Traktatu przewiduje uchwalenie dyrektyw zmierzających do wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji.

(2) Po posiedzeniu Rady Europejskiej w Lizbonie w dniach 23. i 24. marca 2000 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie "Strategii rynku wewnętrznego w dziedzinie usług", zakładającej w szczególności stworzenie takich warunków, by swobodne świadczenie usług na terytorium Wspólnoty było równie proste jak w przypadku usług świadczonych na terytorium pojedynczego Państwa Członkowskiego. Nawiązując do komunikatu Komisji zatytułowanego "Nowe europejskie rynki pracy, otwarte i dostępne dla wszystkich", Rada Europejska na posiedzeniu w Sztokholmie w dniach 23. i 24. marca 2001 r. powierzyła Komisji zadanie przedstawienia wiosennej Radzie Europejskiej w 2002 r. szczegółowych propozycji dotyczących bardziej jednolitego, przejrzystego i elastycznego systemu uznawania kwalifikacji.

(3) Gwarancje przyznane w niniejszej dyrektywie osobom, które uzyskały kwalifikacje zawodowe w jednym z Państw Członkowskich, w zakresie dostępu do tego samego zawodu i jego wykonywania w innym Państwie Członkowskim na takich samych prawach jak obywatele tego drugiego Państwa Członkowskiego, nie zwalniają migrujących specjalistów z obowiązku wypełniania wszelkich niedyskryminujących warunków wykonywania zawodu, które mogą zostać ustanowione przez to drugie Państwo, o ile znajdują one obiektywne uzasadnienie i są proporcjonalne.

(4) 4  W celu ułatwienia swobodnego świadczenia usług należy ustanowić szczegółowe przepisy zmierzające do poszerzenia możliwości prowadzenia działalności zawodowej pod tytułem zawodowym w oryginalnym brzmieniu. W przypadku usług społeczeństwa informacyjnego świadczonych na odległość powinny obowiązywać także przepisy dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego, w ramach rynku wewnętrznego 5 .

(5) Ze względu na obowiązywanie odrębnych systemów, z jednej strony dla transgranicznego świadczenia usług o charakterze tymczasowym i okazjonalnym, a z drugiej strony dla podejmowania działalności gospodarczej, powinny zostać określone kryteria rozróżnienia tych dwóch form w przypadku gdy usługodawca przenosi się na terytorium przyjmującego Państwa Członkowskiego.

(6) Wprowadzanie ułatwień w świadczeniu usług musi odbywać się przy pełnym poszanowaniu wymogów w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony konsumentów. Dlatego należy ustanowić szczególne przepisy dotyczące przedstawicieli zawodów regulowanych, związanych ze zdrowiem lub bezpieczeństwem publicznym, którzy świadczą usługi transgraniczne tymczasowo lub okazjonalnie.

(7) Przyjmujące Państwo Członkowskie może, w niezbędnych przypadkach i zgodnie z prawem wspólnotowym, ustanowić wymogi dokonywania odpowiednich zgłoszeń. Wymogi te nie mogą skutkować nałożeniem na usługodawców nieproporcjonalnych ciężarów i uniemożliwiać im korzystania ze swobody świadczenia usług albo zmniejszać wynikające z niej korzyści. Należy dokonywać okresowej oceny potrzeby dalszego utrzymywania takich wymogów w świetle postępu dokonywanego w tworzeniu wspólnotowych ram współpracy administracyjnej Państw Członkowskich.

(8) Usługodawca powinien podlegać obowiązującym w przyjmującym Państwie Członkowskim przepisom dyscyplinarnym, bezpośrednio związanym z kwalifikacjami zawodowymi, takim jak przepisy regulujące kwestie definicji zawodu, zakresu czynności należących do danego zawodu lub zastrzeżonych dla jego przedstawicieli, używania tytułów zawodowych oraz poważnych uchybień zawodowych, co bezpośrednio wiąże się z ochroną i bezpieczeństwem konsumentów.

(9) Przy zachowaniu, dla celów swobody przedsiębiorczości, zasad i gwarancji stanowiących podstawę obecnie obowiązujących, zróżnicowanych systemów uznawania kwalifikacji, należy poprawić odpowiednie przepisy, opierając się na dotychczasowym doświadczeniu. Dodatkowo ze względu na to, że odpowiednie dyrektywy były kilkakrotnie zmieniane, należy zreorganizować i zracjonalizować ich przepisy poprzez ujednolicenie obowiązujących zasad. W tym celu niezbędne jest zastąpienie dyrektyw Rady 89/48/EWG 6  i 92/51/EWG 7 , jak również dyrektywy 1999/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 8 , dotyczących ogólnego systemu uznawania kwalifikacji zawodowych, oraz dyrektyw Rady 77/452/EWG 9 , 77/453/EWG 10 , 78/686/EWG 11 , 78/687/EWG 12 , 78/1026/EWG 13 , 78/1027/EWG 14 , 80/154/EWG 15 , 80/155/EWG 16 , 85/384/EWG 17 , 85/432/EWG 18 , 85/433/EWG 19  i 93/16/EWG 20 , dotyczących zawodów: pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, położnej, architekta, farmaceuty i lekarza, poprzez połączenie ich w jednym tekście.

(10) Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla uznawania przez Państwa Członkowskie, zgodnie z własnymi przepisami, kwalifikacji zawodowych zdobytych poza terytorium Unii Europejskiej przez obywateli państw trzecich. Uznawanie kwalifikacji powinno być w każdym przypadku uzależnione od spełnienia minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia, przewidzianych dla danego zawodu.

(11) W przypadku zawodów objętych ogólnym systemem uznawania kwalifikacji, zwanym dalej "systemem ogólnym", Państwa Członkowskie powinny zachować prawo do określania minimalnego poziomu kwalifikacji wymaganego dla zagwarantowania właściwej jakości usług świadczonych na ich terytorium. Jednakże, zgodnie z art. 10, 39 i 43 Traktatu, nie powinny one wymagać od obywatela jednego z Państw Członkowskich uzyskania kwalifikacji, określonych wyłącznie na podstawie odniesienia do dyplomów uzyskiwanych w ramach ich własnego systemu szkolnictwa w przypadku gdy obywatel ten uzyskał całość lub część tych kwalifikacji w innym Państwie Członkowskim. W konsekwencji należy ustanowić zasadę, zgodnie z którą każde przyjmujące Państwo Członkowskie, w którym dany zawód jest zawodem regulowanym, powinno uwzględnić kwalifikacje zdobyte w innym Państwie Członkowskim oraz ustalić, czy kwalifikacje te odpowiadają kwalifikacjom, których ono wymaga. Ogólny system uznawania kwalifikacji nie narusza prawa Państw Członkowskich do ustanowienia dla osób wykonujących dany zawód w tym Państwie Członkowskim szczególnych wymogów wynikających z przepisów dotyczących wykonywania danego zawodu uzasadnionych interesem publicznym. Przepisy tego rodzaju dotyczą, między innymi, zasad organizacji zawodu, standardów zawodowych, w tym dotyczących zasad etycznych, nadzoru oraz odpowiedzialności. Dyrektywa nie ma na celu ingerencji w uprawnienie Państw Członkowskich do przeciwdziałania nieuczciwemu uchylaniu się przez niektórych z ich obywateli od przestrzegania przepisów krajowych dotyczących wykonywania zawodu.

(12) Niniejsza dyrektywa dotyczy uznawania przez Państwa Członkowskie kwalifikacji zawodowych uzyskanych w innym Państwie Członkowskim. Nie dotyczy jednak uznawania przez Państwa Członkowskie decyzji w sprawie uznania kwalifikacji podjętych przez inne Państwa Członkowskie na podstawie niniejszej dyrektywy. Osoby, których kwalifikacje zawodowe zostały uznane na podstawie niniejszej dyrektywy, nie mogą tym samym powołać się na to uznanie w celu nabycia w Państwie Członkowskim swego pochodzenia praw, które nie wynikają z kwalifikacji zawodowych uzyskanych w tym Państwie Członkowskim, chyba że wykażą uzyskanie dodatkowych kwalifikacji zawodowych w przyjmującym Państwie Członkowskim.

(13) W celu zdefiniowania mechanizmu uznawania w ramach systemu ogólnego, konieczne jest zgrupowanie różnych krajowych programów edukacyjnych i szkoleniowych na różnych poziomach. Poziomy te są określone jedynie w związku z funkcjonowaniem systemu ogólnego i nie mają wpływu na krajowe struktury edukacji i kształcenia, ani na uprawnienia Państw Członkowskich w tej dziedzinie.

(14) Mechanizm uznawania ustanowiony w dyrektywach 89/48/EWG oraz 92/51/EWG pozostaje niezmieniony. W związku z tym posiadacz dyplomu zaświadczającego o ukończeniu kształcenia na poziomie pomaturalnym, które trwało co najmniej jeden rok, powinien mieć dostęp do zawodu regulowanego w Państwie Członkowskim, w którym dostęp jest uwarunkowany posiadaniem dyplomu ukończenia studiów uniwersyteckich lub innych studiów wyższych trwających cztery lata, bez względu na poziom, do którego zaliczany jest dyplom wymagany w przyjmującym Państwie Członkowskim. W przeciwnym przypadku, gdy dostęp do zawodu regulowanego jest uwarunkowany ukończeniem studiów uniwersyteckich lub innych studiów wyższych trwających dłużej niż cztery lata, dostęp taki powinien zostać przyznany jedynie osobom posiadającym dyplom ukończenia studiów uniwersyteckich lub innych studiów wyższych trwających co najmniej trzy lata.

(15) W przypadku braku harmonizacji minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia, wymaganego do dostępu do zawodów objętych systemem ogólnym, przyjmujące Państwo Członkowskie powinno mieć możliwość wprowadzenia środka wyrównawczego. Środek ten powinien być proporcjonalny i uwzględniać, w szczególności, doświadczenie zawodowe wnioskodawcy. Doświadczenie pokazuje, że pozostawienie migrantowi możliwości wyboru, zdania testu umiejętności bądź odbycia stażu adaptacyjnego stanowi wystarczającą gwarancję stwierdzenia poziomu jego kwalifikacji, dlatego odstąpienie od tego wyboru musi być w każdym przypadku uzasadnione istotnym wymogiem interesu publicznego.

(16) 21  W celu wspierania swobodnego przepływu specjalistów, przy równoczesnym zapewnieniu właściwego poziomu kwalifikacji, poszczególne stowarzyszenia i organizacje zawodowe lub Państwa Członkowskie powinny mieć możliwość zaproponowania stworzenia wspólnych platform na szczeblu europejskim. Niniejsza dyrektywa powinna, pod określonymi warunkami i zgodnie z uprawnieniami Państw Członkowskich w dziedzinie określania kwalifikacji niezbędnych dla wykonywania zawodu na ich terytorium, jak również istoty i organizacji ich systemów kształcenia zawodowego oraz zgodnie z prawem wspólnotowym, w szczególności wspólnotowym prawem konkurencji, uwzględniać takie inicjatywy, równocześnie wspierając w tym kontekście nadanie bardziej automatycznego charakteru uznawaniu kwalifikacji w ramach systemu ogólnego. Stowarzyszenia zawodowe zdolne do przedstawienia propozycji wspólnych platform powinny być reprezentatywne na szczeblu krajowym i europejskim. Wspólną platformę stanowi zespół kryteriów umożliwiających złagodzenie w jak najszerszym zakresie skutków znaczących różnic w dziedzinie wymogów dotyczących wykształcenia, jakie stwierdzono, w co najmniej dwóch trzecich Państw Członkowskich, w tym we wszystkich Państwach Członkowskich, w których dany zawód jest regulowany. Kryteria te mogłyby przykładowo obejmować wymogi, takie jak: dodatkowe szkolenie, staż adaptacyjny odbywany w formie nadzorowanej praktyki, test umiejętności, wymóg posiadania minimalnego poziomu doświadczenia zawodowego albo też połączenie tych wymogów.

(17) W celu uwzględnienia wszystkich sytuacji, które w dalszym ciągu nie podlegają przepisom dotyczącym uznawania kwalifikacji zawodowych, system ogólny powinien zostać rozszerzony na te przypadki, które nie zostały objęte systemem szczególnym wskutek tego, że dany zawód nie został objęty żadnym systemem bądź też w przypadku, gdy dany zawód wprawdzie został objęty takim szczególnym systemem, jednakże wnioskodawca z pewnych szczególnych i wyjątkowych przyczyn nie spełnia warunków koniecznych do skorzystania z tego systemu.

(18) Istnieje potrzeba uproszczenia warunków podejmowania szeregu rodzajów działalności przemysłowej, handlowej i rzemieślniczej w Państwach Członkowskich, w których zawody te są regulowane, przez osoby, które wykonywały daną działalność przez stosowny i wystarczająco długi okres w innym Państwie Członkowskim, z równoczesnym utrzymaniem co do tych rodzajów działalności systemu automatycznego uznawania kwalifikacji na podstawie doświadczenia zawodowego.

(19) Swoboda przemieszczania się i wzajemne uznawanie dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji lekarzy, pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną (przy czym termin ten obejmuje również pielęgniarzy), lekarzy dentystów, lekarzy weterynarii, położnych, farmaceutów i architektów, muszą opierać się na ogólnej zasadzie automatycznego uznawania kwalifikacji na podstawie skoordynowanych, minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia. Dodatkowo warunkiem wykonywania w Państwach Członkowskich zawodu lekarza, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza weterynarii, położnej (przy czym termin ten obejmuje również położnego) i farmaceuty powinno być posiadanie przez osobę zainteresowaną kwalifikacji gwarantujących, że posiada ona wykształcenie spełniające ustanowione minimalne wymogi. Powyższy system należy uzupełnić o szereg przepisów dotyczących ochrony praw nabytych, z których wykwalifikowani specjaliści będą mogli korzystać pod pewnymi warunkami.

(20) 22  W celu uwzględnienia charakteru kształcenia lekarzy i lekarzy dentystów oraz związanego z tym dorobku wspólnotowego w dziedzinie wzajemnego uznawania kwalifikacji, uzasadnione jest utrzymanie zasady automatycznego uznawania specjalności medycznych i lekarsko-dentystycznych, wspólnych przynajmniej dla dwóch Państw Członkowskich wobec specjalności, które są uznane w momencie przyjęcia niniejszej dyrektywy. W celu uproszczenia systemu rozszerzenie automatycznego uznawania kwalifikacji o nowe specjalności medyczne po wejściu w życie niniejszej dyrektywy powinno być jednak ograniczone do takich specjalności, które występują w przynajmniej dwóch piątych Państw Członkowskich. Ponadto niniejsza dyrektywa nie narusza prawa Państw Członkowskich do uzgodnienia między sobą automatycznego uznawania kwalifikacji zgodnie z ich własnymi zasadami w określonych specjalnościach medycznych i stomatologicznych występujących w tych Państwach, lecz niepodlegających automatycznemu uznawaniu w rozumieniu niniejszej dyrektywy.

(21) Automatyczne uznawanie formalnych kwalifikacji lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego nie narusza uprawnienia Państw Członkowskich do decydowania, czy kwalifikacje te będą powiązane z czynnościami zawodowymi.

(22) Wszystkie Państwa Członkowskie powinny formalnie rozróżniać zawód lekarza dentysty od zawodu lekarza, niezależnie od posiadanej przez niego specjalizacji z odontostomatologii. Państwa Członkowskie powinny zagwarantować, że kształcenie lekarzy dentystów zapewni im uzyskanie umiejętności niezbędnych dla zapobiegania, diagnozowania i leczenia nieprawidłowości i chorób zębów, jamy ustnej, szczęki, żuchwy oraz okolic przyległych. Działalność zawodowa lekarza dentysty powinna być wykonywana przez osoby posiadające kwalifikacje lekarza dentysty określone w niniejszej dyrektywie.

(23) Nie wydaje się pożądane określanie jednolitych norm kształcenia położnych dla wszystkich Państw Członkowskich. Powinno się raczej zapewnić im możliwie największą swobodę w organizowaniu swojego kształcenia.

(24) W celu uproszczenia niniejszej dyrektywy należy odnieść się do pojęcia "farmaceuta", aby wyznaczyć zakres stosowania przepisów dotyczących automatycznego uznawania kwalifikacji bez uszczerbku dla odrębności występujących w przepisach krajowych regulujących tą działalność.

(25) Osoby posiadające kwalifikacje farmaceuty są specjalistami w dziedzinie leków i z zasady powinny być uprawnione do wykonywania zawodu farmaceuty w jego podstawowym zakresie we wszystkich Państwach Członkowskich. Określenie tego minimalnego zakresu w niniejszej dyrektywie nie powoduje ani ograniczenia zakresu uprawnień farmaceutów w Państwach Członkowskich, w szczególności dotyczących analiz biomedycznych, ani też stworzenia monopolu dla tych specjalistów, jako że pozostaje to wyłącznie w kompetencji Państw Członkowskich. Przepisy niniejszej dyrektywy nie naruszają prawa Państw Członkowskich do wprowadzenia dodatkowych wymogów w zakresie kształcenia, warunkujących możliwość wykonywania czynności nieujętych w skoordynowanym podstawowym zakresie czynności. Oznacza to, że Państwo Członkowskie powinno mieć możliwość wprowadzania tych wymogów wobec obywateli posiadających kwalifikacje objęte automatycznym uznawaniem w rozumieniu niniejszej dyrektywy.

(26) Niniejsza dyrektywa nie zapewnia koordynacji wszystkich wymogów w zakresie podejmowania i wykonywania działalności w dziedzinie farmacji. W szczególności kwestie rozmieszczenia geograficznego aptek i monopolu na wydawanie produktów leczniczych powinny pozostać w kompetencji Państw Członkowskich. Dyrektywa nie wprowadza żadnych zmian w przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich wprowadzających zakaz wykonywania przez spółki niektórych czynności w dziedzinie farmacji lub uzależniających wykonywanie tych czynności od spełnienia określonych warunków.

(27) Projekt architektoniczny, jakość obiektów budowlanych, ich harmonijne wkomponowanie w otoczenie, poszanowanie charakteru krajobrazu naturalnego i miejskiego oraz zbiorowego i prywatnego dziedzictwa należą do kwestii o znaczeniu publicznym. Dlatego też wzajemne uznawanie kwalifikacji powinno być oparte na kryteriach jakościowych i ilościowych gwarantujących, że osoby posiadające uznane kwalifikacje potrafią zrozumieć i wyrazić potrzeby jednostek, grup społecznych i władz w zakresie planowania przestrzennego, projektowania, organizacji i konstrukcji budynków, konserwacji i wykorzystywania dziedzictwa architektonicznego oraz ochrony naturalnej równowagi.

(28) Krajowe regulacje w dziedzinie architektury oraz podejmowania i wykonywania działalności zawodowej przez architektów mają bardzo zróżnicowany zakres. W większości Państw Członkowskich działalność w dziedzinie architektury prowadzona jest de iure bądź de facto przez osoby posiadające wyłącznie tytuł architekta lub dodatkowo także inny tytuł, przy czym osoby te nie mają wyłączności na prowadzenie takiej działalności, chyba że wynika to przepisów ustawowych. Działalność ta, bądź tylko niektóre jej rodzaje, może być wykonywana także przez przedstawicieli innych zawodów, w szczególności przez inżynierów, którzy uzyskali specjalistyczne wykształcenie w dziedzinie budownictwa lub sztuki budowania. W celu uproszczenia niniejszej dyrektywy należy odnieść się do pojęcia "architekt", aby wyznaczyć zakres stosowania przepisów dotyczących automatycznego uznawania kwalifikacji w dziedzinie architektury, bez uszczerbku dla odrębności występujących w przepisach krajowych regulujących tą działalność.

(29) 23  W przypadku przedstawienia przez organizację zawodową lub stowarzyszenie, które działają w zakresie zawodu regulowanego na szczeblu europejskim i krajowym, uzasadnionego wniosku dotyczącego szczególnych postanowień dotyczących uznawania kwalifikacji w oparciu o zharmonizowane minimalne wymogi w zakresie wykształcenia, Komisja ocenia zasadność przyjęcia projektu zmiany niniejszej dyrektywy.

(30) Aby system uznawania kwalifikacji zawodowych był skuteczny, powinny zostać ustalone jednolite procedury i zasady postępowania w zakresie jego wprowadzenia w życie, jak również określone warunki wykonywania zawodu.

(31) Ponieważ współpraca między Państwami Członkowskimi oraz pomiędzy Państwami Członkowskimi a Komisją powinna ułatwić wdrożenie niniejszej dyrektywy oraz realizację wynikających z niej zobowiązań, należy zapewnić warunki służące tej współpracy.

(32) Wprowadzenie przez stowarzyszenia lub organizacje zawodowe legitymacji zawodowych na szczeblu europejskim mogłoby ułatwić mobilność przedstawicieli danych zawodów, w szczególności poprzez przyspieszenie wymiany informacji pomiędzy przyjmującym Państwem Członkowskim a Państwem Członkowskim pochodzenia. Legitymacja zawodowa powinna umożliwiać monitorowanie kariery osób wykonujących dany zawód, które prowadzą działalność w różnych Państwach Członkowskich. Legitymacje te, przy pełnym poszanowaniu przepisów dotyczących ochrony danych, mogłyby zawierać informacje na temat kwalifikacji zawodowych danej osoby (dotyczące uniwersytetu lub instytucji, w których uzyskała ona wykształcenie, posiadanych kwalifikacji, doświadczenia zawodowego), jej miejsca prowadzenia działalności, sankcji nałożonych na tą osobę w związku z wykonywaniem zawodu oraz informacje dotyczące właściwego organu.

(33) Ustanowienie sieci ośrodków informacji mających za zadanie dostarczenie obywatelom Państw Członkowskich informacji i wsparcia zapewni przejrzystość systemowi uznawania kwalifikacji. W ośrodkach informacji każdy zainteresowany obywatel oraz Komisja uzyskają wszelkie informacje i adresy istotne w procedurze uznawania. Wyznaczenie przez każde Państwo Członkowskie pojedynczego ośrodka informacji w ramach tej sieci nie wpływa na ich organizację i uprawnienia na szczeblu krajowym. W szczególności nie stanowi to przeszkody dla wyznaczenia szeregu innych biur na szczeblu krajowym, przy czym ośrodek informacji wyznaczony w ramach wyżej wymienionej sieci będzie odpowiedzialny za koordynację działań z tymi biurami oraz kierowanie obywateli, w razie potrzeby, do właściwego biura.

(34) Zarządzanie różnorodnymi systemami uznawania kwalifikacji ustanowionymi w dyrektywach sektorowych oraz systemem ogólnym okazało się zadaniem uciążliwym i skomplikowanym. Dlatego potrzebne jest uproszczenie zarządzania i dostosowania niniejszej dyrektywy do postępu naukowego i technicznego, w szczególności w przypadku koordynacji minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia dla potrzeb automatycznego uznawania kwalifikacji. W tym celu powinien zostać powołany wspólny komitet ds. uznawania kwalifikacji zawodowych oraz należy zapewnić odpowiedni udział przedstawicieli organizacji zawodowych, również na poziomie wspólnotowym.

(35) Środki niezbędne dla wdrożenia niniejszej dyrektywy należy przyjąć zgodnie z procedurą określoną w decyzji Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji 24 .

(36) Sporządzanie przez Państwa Członkowskie sprawozdania okresowego z wdrożenia niniejszej dyrektywy, zawierającego dane statystyczne, umożliwi ocenę oddziaływania systemu uznawania kwalifikacji zawodowych.

(37) Należy ustanowić odpowiednią procedurę przyjmowania środków tymczasowych, na wypadek gdyby stosowanie przepisów niniejszej dyrektywy napotykało na istotne trudności w Państwie Członkowskim.

(38) Przepisy niniejszej dyrektywy nie wpływają na kompetencje Państw Członkowskich w zakresie organizacji ich krajowego systemu ubezpieczeń społecznych oraz określania działań, które należy w ramach tego systemu realizować.

(39) 25  Wobec szybkości przemian technologicznych i postępu naukowego uczenie się przez całe życie ma szczególne znaczenie w odniesieniu do znaczącej liczby zawodów. W tym kontekście rolą Państw Członkowskich jest przyjęcie szczegółowych przepisów dotyczących odpowiedniego dalszego kształcenia, które umożliwi przedstawicielom tych zawodów stałe zaznajamianie się ze zmianami, które przynosi postęp techniczny i naukowy.

(40) W związku z tym, że cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie racjonalizacja, uproszczenie i poprawa regulacji dotyczących uznawania kwalifikacji zawodowych, nie mogą być w wystarczającym stopniu osiągnięte przez Państwa Członkowskie, a możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Wspólnoty, Wspólnota może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(41) Niniejsza dyrektywa nie narusza art. 39 ust. 4 oraz art. 45 Traktatu, w szczególności w odniesieniu do notariuszy.

(42) Niniejsza dyrektywa w zakresie dotyczącym swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług nie narusza innych, szczególnych przepisów prawnych dotyczących uznawania kwalifikacji zawodowych, takich jak przepisy obowiązujące w odniesieniu do transportu, pośredników ubezpieczeniowych oraz biegłych rewidentów. Niniejsza dyrektywa nie wpływa na stosowanie dyrektywy Rady 77/249/EWG z dnia 22 marca 1977 r. mającej na celu ułatwienie skutecznego korzystania przez prawników ze swobody świadczenia usług 26  ani dyrektywy 98/5/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. mającej na celu ułatwienie stałego wykonywania zawodu prawnika w Państwie Członkowskim innym niż państwo uzyskania kwalifikacji zawodowych 27 . Uznawanie kwalifikacji zawodowych prawników dla celów podejmowania przez nich bezpośredniej działalności w przyjmującym Państwie Członkowskim na podstawie tytułu zawodowego przyjmującego Państwa Członkowskiego powinno zostać objęte przepisami niniejszej dyrektywy.

(43) W zakresie, w jakim są one regulowane, niniejsza dyrektywa dotyczy również wolnych zawodów, do których, zgodnie z niniejszą dyrektywą, należą zawody wykonywane osobiście na podstawie odpowiednich kwalifikacji zawodowych w sposób odpowiedzialny i zawodowo niezależny przez osoby świadczące usługi intelektualne i koncepcyjne w interesie klienta i w interesie publicznym. Wykonywanie zawodu może podlegać w Państwach Członkowskich, zgodnie z Traktatem, szczególnym ograniczeniom ustawowym zgodnie z prawem krajowym oraz uregulowaniom zawodowym przyjmowanym w tych ramach samodzielnie przez odpowiednie organizacje zawodowe, chroniącym i rozwijającym profesjonalizm oraz jakość usług, a także poufność w relacjach z klientem.

(44) Niniejsza dyrektywa nie narusza przepisów niezbędnych dla zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia i konsumentów,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

TYTUŁ  I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł  1 28

Cel

Niniejsza dyrektywa ustanawia zasady, na podstawie których każde Państwo Członkowskie, które uzależnia dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie na swoim terytorium od posiadania szczególnych kwalifikacji zawodowych (zwane dalej "przyjmującym Państwem Członkowskim") uznaje, dla celów dostępu do tego zawodu i jego wykonywania, kwalifikacje zawodowe uzyskane w innym lub innych Państwach Członkowskich (zwanych dalej "rodzimym Państwem Członkowskim"), które umożliwiają posiadaczowi wymienionych kwalifikacji wykonywanie w tych Państwach tego samego zawodu.

W niniejszej dyrektywie ustanawia się również zasady dotyczące częściowego dostępu do zawodu regulowanego oraz uznawania praktyk zawodowych odbywanych w innym państwie członkowskim.

Artykuł  2

Zakres

1.  29  Niniejszą dyrektywę stosuje się wobec wszystkich obywateli Państw Członkowskich, zamierzających wykonywać zawód regulowany w Państwie Członkowskim innym niż to, w którym uzyskali kwalifikacje zawodowe, zarówno jako osoba pracująca na własny rachunek, w tym jako osoba wykonująca wolny zawód, jak też jako pracownik najemny.

Niniejszą dyrektywę stosuje się również wobec wszystkich obywateli państw członkowskich, którzy odbyli praktyki zawodowe poza rodzimym państwem członkowskim.

2.  Każde Państwo Członkowskie może zezwolić obywatelom Państwa Członkowskiego posiadającym dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, który nie został uzyskany w jednym z Państw Członkowskich, na wykonywanie na swoim terytorium zawodu regulowanego w rozumieniu art. 3 ust.1 lit. a) zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym Państwie. W przypadku zawodów określonych w przepisach tytułu III, rozdział III, wstępne uznanie jest uzależnione od spełnienia minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia ustanowionych w tym rozdziale.
3.  Jeżeli w odniesieniu do danego zawodu regulowanego obowiązują inne szczególne przepisy bezpośrednio dotyczące uznawania kwalifikacji zawodowych, ustanowione w odrębnym instrumencie prawa wspólnotowego, odpowiadających im przepisów niniejszej dyrektywy nie stosuje się.
4.  30  Niniejszej dyrektywy nie stosuje się wobec notariuszy powoływanych na mocy urzędowego aktu organów publicznych.
Artykuł  3

Definicje

1.  Dla celów niniejszej dyrektywy stosuje się poniższe definicje:
a) "zawód regulowany": działalność zawodowa lub zespół działalności zawodowych, których podjęcie, wykonywanie, lub jeden ze sposobów wykonywania wymaga, bezpośrednio bądź pośrednio, na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, posiadania specjalnych kwalifikacji zawodowych; w szczególności używanie tytułu zawodowego zastrzeżonego na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych dla osób posiadających odpowiednie kwalifikacje zawodowe stanowi sposób wykonywania działalności zawodowej. W przypadkach, w których nie stosuje się pierwszego zdania niniejszej definicji, działalność zawodowa, o której mowa w ust. 2, traktowana jest jako zawód regulowany;
b) "kwalifikacje zawodowe": kwalifikacje potwierdzone dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, poświadczeniem kompetencji, o którym mowa w art. 11 lit. a) ppkt i) lub doświadczenia zawodowego;
c) "dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji": dyplomy, świadectwa lub inne dokumenty wydane przez organ Państwa Członkowskiego wyznaczony zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi tego Państwa, potwierdzające pomyślne ukończenie kształcenia zawodowego, odbywanego w przeważającej części na terytorium Wspólnoty. W przypadkach, w których nie stosuje się zdania pierwszego niniejszej definicji, dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w ust. 3, traktowany jest jako dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji;
d) "właściwy organ": każdy organ lub jednostka upoważniona przez Państwa Członkowskie do wystawiania lub przyjmowania świadectw wykształcenia i innych dokumentów lub informacji, przyjmowania wniosków i podejmowania decyzji, o których mowa w niniejszej dyrektywie;
e) "kształcenie regulowane": każdy rodzaj kształcenia, które w szczególny sposób przystosowane jest na potrzeby wykonywania określonego zawodu oraz obejmuje kurs lub kursy uzupełnione, w stosownych przypadkach, kształceniem zawodowym albo praktyką w okresie próbnym lub praktyką zawodową.

Struktura i poziom kształcenia zawodowego oraz praktyk w okresie próbnym lub praktyk zawodowych określane są w ustawach, przepisach wykonawczych lub administracyjnych danego Państwa Członkowskiego albo są nadzorowane bądź zatwierdzane przez wyznaczony w tym celu organ;

f) 31  "doświadczenie zawodowe": faktyczne i zgodne z prawem wykonywanie danego zawodu w państwie członkowskim w pełnym wymiarze czasu pracy lub w równoważnym niepełnym wymiarze czasu pracy;
g) 32  "staż adaptacyjny": wykonywanie zawodu regulowanego w przyjmującym Państwie Członkowskim pod nadzorem wykwalifikowanego przedstawiciela tego zawodu, gdzie takiej praktyce odbywanej pod nadzorem może towarzyszyć dalsze kształcenie. Powyższy okres nadzorowanej praktyki podlega ocenie. Szczegółowe zasady regulujące kwestie stażu adaptacyjnego i jego oceny, jak również status migranta objętego nadzorem, określa właściwy organ przyjmującego Państwa Członkowskiego.

Status prawny osoby odbywającej nadzorowaną praktykę w przyjmującym Państwie Członkowskim, zwłaszcza w zakresie prawa pobytu, obowiązków, uprawnień i przywilejów socjalnych, świadczeń i wynagrodzenia, określany jest przez właściwe organy tego Państwa Członkowskiego zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi;

h) 33  "test umiejętności": test sprawdzający wiedzę zawodową, umiejętności i kompetencje wnioskodawcy, przeprowadzony lub uznany przez właściwe władze przyjmującego państwa członkowskiego w celu oceny zdolności wnioskodawcy do wykonywania zawodu regulowanego w tym państwie członkowskim.

Aby umożliwić przeprowadzenie tego testu, właściwe organy sporządzają - na podstawie porównania kształcenia i szkoleń wymaganych w przyjmującym państwie członkowskim z kształceniem i szkoleniami odbytymi przez wnioskodawcę - listę zagadnień, których nie obejmuje posiadany przez wnioskodawcę dyplom lub inny dokument potwierdzający kwalifikacje.

Test umiejętności musi uwzględniać fakt, że wnioskodawca jest wykwalifikowanym specjalistą w rodzimym państwie członkowskim lub w państwie członkowskim, z którego przybywa. Test umiejętności obejmuje zagadnienia wybrane z listy, których znajomość jest niezbędna do wykonywania danego zawodu w przyjmującym państwie członkowskim. Test może sprawdzać również znajomość zasad dotyczących wykonywania danego zawodu obowiązujących w przyjmującym państwie członkowskim.

Szczegóły dotyczące przeprowadzania testu umiejętności oraz status przysługujący w przyjmującym państwie członkowskim wnioskodawcy, który pragnie przygotowywać się do testu umiejętności w tym państwie członkowskim, określane są przez właściwe organy tego państwa członkowskiego.

i) "kierownik przedsiębiorstwa": każda osoba, która w przedsiębiorstwie działającym w danym sektorze zawodowym sprawowała funkcję:
i) kierownika przedsiębiorstwa lub oddziału przedsiębiorstwa; lub
ii) przedstawiciela właściciela lub zastępcy kierownika przedsiębiorstwa, przy czym stanowisko wiązało się z takimi samymi obowiązkami, jakie spoczywały na zastępowanym właścicielu albo kierowniku; lub
iii) na stanowisku kierowniczym z obowiązkami o charakterze handlowym lub technicznym, związanym z odpowiedzialnością za jeden lub kilka działów przedsiębiorstwa.
j) 34  "praktyki zawodowe": bez uszczerbku dla art. 46 ust. 4, okres praktyk zawodowych prowadzonych pod nadzorem, który może mieć miejsce albo podczas nauki prowadzącej do uzyskania dyplomu, albo po jej zakończeniu, o ile stanowi to warunek dostępu do zawodu regulowanego;
k) 35  "europejska legitymacja zawodowa": elektroniczny dokument wykazujący albo, że specjalista spełnił wszystkie niezbędne warunki w celu tymczasowego i okazjonalnego świadczenia usług w przyjmującym państwie członkowskim, albo uznanie kwalifikacji zawodowych na użytek stałego prowadzenia działalności zawodowej w przyjmującym państwie członkowskim;
l) 36  "uczenie się przez całe życie": całość odbytego w ciągu całego życia kształcenia ogólnego, kształcenia i szkolenia zawodowego, kształcenia pozaformalnego i nieformalnego uczenia się, których rezultatem jest poprawa wiedzy, umiejętności i kompetencji, co może obejmować etykę zawodową;
m) 37  "nadrzędne względy interesu ogólnego": względy uznane za takie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej;
n) 38  "Europejski system transferu i akumulacji punktów lub punkty ECTS": system punktacji w szkolnictwie wyższym stosowany w europejskim obszarze szkolnictwa wyższego.
2.  39  Zawód wykonywany przez członków stowarzyszeń lub organizacji wyszczególnionych w załączniku I traktowany jest jako zawód regulowany.

Celem realizowanym przez stowarzyszenia i organizacje, o których mowa w akapicie pierwszym, jest w szczególności wspieranie i utrzymywanie wysokiego standardu w danej dziedzinie zawodowej. W tym celu podlegają one specjalnej formie uznania przez Państwa Członkowskie, oraz wydają swoim członkom dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, zapewniają przestrzeganie przez członków przyjętych zasad wykonywania zawodu i przyznają im prawo używania tytułu bądź skrótu tytułu zawodowego lub prawo do korzystania ze statusu odpowiadającego temu wykształceniu.

Za każdym razem, gdy państwo członkowskie uznaje stowarzyszenie lub organizację, o których mowa w akapicie pierwszym, powiadamia o tym Komisję. Komisja sprawdza, czy to stowarzyszenie lub ta organizacja spełniają warunki określone w akapicie drugim. Aby uwzględnić zmiany regulacyjne w państwach członkowskich, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 57c w celu aktualizacji załącznika I, jeżeli spełnione są warunki określone w akapicie drugim.

Jeżeli warunki określone w akapicie drugim nie są spełnione, Komisja przyjmuje akt wykonawczy w celu odrzucenia proponowanej aktualizacji załącznika I.

3.  Potwierdzenie kwalifikacji zawodowych wydane przez państwo trzecie uznawane jest za dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, jeżeli jego posiadacz legitymuje się trzyletnim doświadczeniem zawodowym w danym zawodzie, zdobytym na terytorium Państwa Członkowskiego, które uznało to potwierdzenie kwalifikacji zawodowych zgodnie z przepisami art. 2 ust. 2 oraz państwo to potwierdziło uzyskane doświadczenie zawodowe.
Artykuł  4

Skutki uznania

1.  40  Uznanie kwalifikacji zawodowych przez przyjmujące państwo członkowskie pozwala beneficjentom na uzyskanie w tym państwie członkowskim dostępu do tego samego zawodu, w odniesieniu do którego posiadają kwalifikacje w rodzimym państwie członkowskim, oraz wykonywanie tego zawodu w przyjmującym państwie członkowskim na tych samych warunkach, jakie obowiązują obywateli przyjmującego państwa członkowskiego.
2.  Dla celów niniejszej dyrektywy, zawód, który wnioskodawca pragnie wykonywać w przyjmującym Państwie Członkowskim uznaje się za ten sam, do którego wykonywania kwalifikacje wnioskodawca posiada w rodzimym Państwie Członkowskim, jeżeli w obu przypadkach chodzi o porównywalną działalność.
3.  41  W drodze odstępstwa od ust. 1 częściowy dostęp do zawodu w przyjmującym państwie członkowskim jest przyznawany na warunkach określonych w art. 4f.
Artykuł  4a  42  

Europejska legitymacja zawodowa

1.  Państwa członkowskie wydają osobom posiadającym kwalifikacje zawodowe europejską legitymację zawodową na wniosek tych osób i pod warunkiem przyjęcia przez Komisję odpowiednich aktów wykonawczych określonych w ust. 7.
2.  Jeżeli europejska legitymacja zawodowa została wprowadzona dla określonego zawodu w drodze odpowiednich aktów wykonawczych przyjętych na podstawie ust. 7, osoba posiadająca dane kwalifikacje zawodowe może zdecydować się na wystąpienie o taką legitymację albo na skorzystanie z procedur przewidzianych w tytułach II i III.
3.  Państwa członkowskie zapewniają posiadaczowi europejskiej legitymacji zawodowej korzystanie ze wszystkich praw przyznanych w art. 4b-4e.
4.  Jeżeli osoba posiadająca kwalifikacje zawodowe zamierza świadczyć usługi, o których mowa w tytule II, inne niż usługi objęte art. 7 ust. 4, właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego wydaje europejską legitymację zawodową zgodnie z art. 4b i 4c. Europejska legitymacja zawodowa stanowi, w stosownych przypadkach, oświadczenie zgodnie z art. 7.
5.  Jeżeli osoba posiadająca kwalifikacje zawodowe zamierza prowadzić stałą działalność zawodową w innym państwie członkowskim zgodnie z tytułem III rozdziały I-IIIa lub świadczyć usługi zgodnie z art. 7 ust. 4, właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego podejmuje wszelkie działania przygotowawcze w odniesieniu do indywidualnej dokumentacji wnioskodawcy utworzonej w systemie wymiany informacji na rynku wewnętrznym (IMI) (dokumentacji w systemie IMI), zgodnie z art. 4b i 4d. Właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego wydaje europejską legitymację zawodową zgodnie z art. 4b i 4d.

Na użytek stałego prowadzenia działalności zawodowej wydanie europejskiej legitymacji zawodowej nie daje automatycznego prawa do wykonywania określonego zawodu, jeżeli w przyjmującym państwie członkowskim już obowiązują - przed wprowadzeniem europejskiej legitymacji zawodowej dla tego zawodu - wymogi rejestracyjne lub inne procedury kontrolne.

6.  Państwa członkowskie wyznaczają organy właściwe do zajmowania się dokumentacją w systemie IMI i wydawania europejskich legitymacji zawodowych. Organy te zapewniają bezstronne, obiektywne i terminowe rozpatrywanie wniosków o wydanie europejskiej legitymacji zawodowej. Ośrodki wsparcia, o których mowa w art. 57b, również mogą pełnić funkcję właściwego organu. Państwa członkowskie zapewniają, aby właściwe organy i ośrodki wsparcia informowały obywateli, w tym potencjalnych wnioskodawców, o funkcjonowaniu i wartości dodanej europejskiej legitymacji zawodowej w odniesieniu do zawodów, dla których jest ona dostępna.
7.  Komisja w drodze aktów wykonawczych przyjmuje środki konieczne do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów dotyczących europejskich legitymacji zawodowych dla tych zawodów, które spełniają warunki określone w akapicie drugim niniejszego ustępu, w tym środki dotyczące formatu europejskiej legitymacji zawodowej, rozpatrywania wniosków pisemnych, tłumaczeń, jakie wnioskodawca musi dostarczyć w celu udokumentowania wniosku o europejską legitymację zawodową, szczegółowych informacji dotyczących dokumentów wymaganych zgodnie z art. 7 ust. 2 lub załącznikiem VII w celu złożenia kompletnego wniosku oraz procedur dotyczących dokonywania i inkasowania opłat za europejską legitymację zawodową, z uwzględnieniem specyfiki danego zawodu. Komisja określa również w drodze aktów wykonawczych, jak, kiedy i w przypadku których dokumentów właściwe organy mogą wymagać poświadczonych kopii zgodnie z art. 4b ust. 3 akapit drugi, art. 4d ust. 2 i 3 w odniesieniu do danego zawodu.

Wprowadzenie europejskiej legitymacji zawodowej dla konkretnego zawodu w drodze przyjęcia odpowiednich aktów wykonawczych, o których mowa w akapicie pierwszym, podlega wszystkim następującym warunkom:

a) w danym zawodzie istnieje znacząca mobilność lub potencjał znaczącej mobilności;
b) odpowiednie zainteresowane strony wyraziły wystarczające zainteresowanie;
c) zawód lub kształcenie i szkolenie prowadzące do wykonywania zawodu jest regulowane w znacznej liczbie państw członkowskich.

Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 58 ust. 2.

8.  Wszystkie opłaty, które mogą zostać poniesione przez wnioskodawców w związku z procedurami administracyjnymi przeprowadzanymi w celu wydania europejskiej legitymacji zawodowej, muszą być racjonalne, proporcjonalne i współmierne do kosztów ponoszonych przez rodzime państwo członkowskie i przyjmujące państwo członkowskie, i nie mogą mieć charakteru zniechęcającego do ubiegania się o europejską legitymację zawodową.
Artykuł  4b  43  

Wniosek o wydanie europejskiej legitymacji zawodowej i utworzenie dokumentacji w systemie IMI

1.  Rodzime państwo członkowskie umożliwia osobom posiadającym kwalifikacje zawodowe złożenie wniosku o europejską legitymację zawodową za pomocą udostępnionego przez Komisję narzędzia internetowego, które automatycznie tworzy dokumentację w systemie IMI dla konkretnego wnioskodawcy. Jeśli rodzime państwo członkowskie zezwala również na składanie wniosków na piśmie, wprowadza ono wszelkie niezbędne ustalenia dotyczące utworzenia dokumentacji w systemie IMI, wszelkich informacji, jakie należy przesłać wnioskodawcy, oraz wydania europejskiej legitymacji zawodowej.
2.  Wraz z wnioskiem należy dostarczyć dokumenty wymagane w aktach wykonawczych, które mają zostać przyjęte zgodnie z art. 4a ust. 7.
3.  W terminie jednego tygodnia od otrzymania wniosku właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego potwierdza otrzymanie wniosku i informuje wnioskodawcę o wszelkich brakujących dokumentach.

W stosownych przypadkach właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego wydaje wszelkie dodatkowe zaświadczenia wymagane na mocy niniejszej dyrektywy. Właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego sprawdza, czy wnioskodawca prowadzi zgodnie z prawem działalność w rodzimym państwie członkowskim oraz czy wszystkie niezbędne dokumenty wydane w rodzimym państwie członkowskim są ważne i autentyczne. W razie należycie uzasadnionych wątpliwości właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego konsultuje się z właściwą instytucją i może zwrócić się do wnioskodawcy o poświadczone kopie dokumentów. W przypadku złożenia przez tego samego wnioskodawcę kolejnych wniosków właściwe organy rodzimego państwa członkowskiego oraz przyjmującego państwa członkowskiego nie mogą żądać ponownego złożenia dokumentów, które znajdują się już w dokumentacji w systemie IMI i są nadal ważne.

4.  Komisja może w drodze aktów wykonawczych przyjąć specyfikacje techniczne, środki niezbędne do zapewnienia integralności, poufności i dokładności informacji zapisanych na europejskiej legitymacji zawodowej i znajdujących się w dokumentacji w systemie IMI, oraz wymogi i procedury w zakresie wydawania europejskiej legitymacji zawodowej jej posiadaczowi, w tym możliwości jej pobierania lub dostarczania aktualizacji dokumentacji w systemie IMI. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 58 ust. 2.
Artykuł  4c  44  

Europejska legitymacja zawodowa w zakresie tymczasowego i okazjonalnego świadczenia usług innych niż usługi objęte art. 7 ust. 4

1.  Właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego weryfikuje wniosek i dołączone do wniosku dokumenty zawarte w dokumentacji w systemie IMI oraz wydaje europejską legitymację zawodową dla tymczasowego i okazjonalnego świadczenia usług innych niż usługi objęte art. 7 ust. 4 w terminie trzech tygodni. Termin ten zaczyna biec z chwilą otrzymania brakujących dokumentów, o których mowa w art. 4b ust. 3 akapit pierwszy, lub, jeśli nie zwrócono się o żadne inne dokumenty, po upływie jednotygodniowego okresu, o którym mowa w tym akapicie. Organ ten bezzwłocznie przekazuje europejską legitymację zawodową właściwemu organowi każdego zainteresowanego przyjmującego państwa członkowskiego i informuje o tym wnioskodawcę. W ciągu kolejnych 18 miesięcy przyjmujące państwo członkowskie nie może wymagać żadnego kolejnego oświadczenia na podstawie art. 7.
2.  Decyzja właściwego organu rodzimego państwa członkowskiego lub brak decyzji w terminie trzech tygodni, o którym mowa w ust. 1, podlega środkom odwoławczym na mocy prawa krajowego.
3.  Jeżeli posiadacz europejskiej legitymacji zawodowej zamierza świadczyć usługi w innych państwach członkowskich niż państwa początkowo wspomniane we wniosku, o którym mowa w ust. 1, może zwrócić się o takie rozszerzenie. Jeśli posiadacz zamierza nadal świadczyć usługi po upływie okresu 18 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, informuje o tym właściwy organ. W każdym przypadku posiadacz legitymacji przekazuje również wszystkie informacje dotyczące istotnych zmian sytuacji stwierdzonej w dokumentacji w systemie IMI, o które zwrócić się może właściwy organ w rodzimym państwie członkowskim zgodnie z aktami wykonawczymi, które mają zostać przyjęte na mocy art. 4a ust. 7. Właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego przekazuje zaktualizowaną europejską legitymację zawodową zainteresowanym przyjmującym państwom członkowskim.
4.  Europejska legitymacja zawodowa zachowuje ważność na całym terytorium wszystkich zainteresowanych przyjmujących państw członkowskich, dopóki jej posiadacz posiada prawo do wykonywania zawodu na podstawie dokumentów i informacji zawartych w dokumentacji w systemie IMI.
Artykuł  4d  45  

Europejska legitymacja zawodowa w zakresie stałego prowadzenia działalności zawodowej oraz tymczasowego i okazjonalnego świadczenia usług na podstawie art. 7 ust. 4

1.  Właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego weryfikuje w terminie jednego miesiąca autentyczność i ważność dołączonych do wniosku dokumentów zawartych w dokumentacji w systemie IMI w celu wydania europejskiej legitymacji zawodowej w zakresie stałego prowadzenia działalności zawodowej lub tymczasowego i okazjonalnego świadczenia usług na podstawie art. 7 ust. 4. Termin ten zaczyna biec z chwilą otrzymania brakujących dokumentów, o których mowa w art. 4b ust. 3 akapit pierwszy, lub, jeśli nie zwrócono się o żadne inne dokumenty, po upływie jednotygodniowego okresu, o którym mowa w tym akapicie. Następnie organ ten bezzwłocznie przekazuje wniosek właściwemu organowi przyjmującego państwa członkowskiego. Rodzime państwo członkowskie informuje wnioskodawcę o statusie wniosku w momencie przekazania wniosku przyjmującemu państwu członkowskiemu.
2.  W przypadkach, o których mowa w art. 16, 21, 49a i 49b, przyjmujące państwo członkowskie podejmuje decyzję o tym, czy wydać europejską legitymację zawodową na podstawie ust. 1 w terminie jednego miesiąca od otrzymania wniosku przekazanego przez rodzime państwo członkowskie. W przypadku wystąpienia należycie uzasadnionych wątpliwości przyjmujące państwo członkowskie może zwrócić się do rodzimego państwa członkowskiego z wnioskiem o dodatkowe informacje lub o poświadczoną kopię dokumentu, które rodzime państwo członkowskiego przekazuje nie później niż dwa tygodnie po przedłożeniu wniosku. Z zastrzeżeniem ust. 5 akapit drugi, niezależnie od takiego wniosku, zastosowanie ma termin jednego miesiąca.
3.  W przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 4 i w art. 14, przyjmujące państwo członkowskie podejmuje decyzję o tym, czy wydać europejską legitymację zawodową, czy też zastosować wobec posiadacza kwalifikacji zawodowych środki wyrównawcze w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku przekazanego przez rodzime państwo członkowskie. W przypadku wystąpienia należycie uzasadnionych wątpliwości przyjmujące państwo członkowskie może zwrócić się do rodzimego państwa członkowskiego z wnioskiem o dodatkowe informacje lub o poświadczoną kopię dokumentu, które rodzime państwo członkowskiego przekazuje nie później niż w terminie dwóch tygodni po przedłożeniu wniosku. Z zastrzeżeniem ust. 5 akapit drugi, niezależnie od takiego wniosku, zastosowanie ma termin dwóch miesięcy.
4.  W przypadku gdy przyjmujące państwo członkowskie nie otrzyma od rodzimego państwa członkowskiego lub od wnioskodawcy niezbędnych informacji, o które może wystąpić zgodnie z niniejszą dyrektywą w celu podjęcia decyzji o wydaniu europejskiej legitymacji zawodowej, może ono odmówić wydania legitymacji. Odmowę taką należycie się uzasadnia.
5.  Jeżeli przyjmujące państwo członkowskie nie podejmie decyzji w terminach określonych w ust. 2 i 3 niniejszego artykułu lub nie zorganizuje testu umiejętności zgodnie z art. 7 ust. 4, europejską legitymację zawodową uznaje się za wydaną i wysyła się ją automatycznie za pośrednictwem systemu IMI posiadaczowi kwalifikacji zawodowych.

Przyjmujące państwo członkowskie ma możliwość przedłużenia o dwa tygodnie określonych w ust. 2 i 3 terminów

automatycznego wydania europejskiej legitymacji zawodowej. Wyjaśnia ono przyczyny ich przedłużenia i informuje wnioskodawcę. Takie przedłużenie terminu można powtórzyć raz i jedynie jeśli jest to absolutnie niezbędne, w szczególności z powodów związanych ze zdrowiem publicznym lub bezpieczeństwem usługobiorców.

6.  Działania podjęte przez rodzime państwo członkowskie zgodnie z ust. 1 zastępują wszelkie wnioski o uznanie kwalifikacji zawodowych na mocy prawa krajowego przyjmującego państwa członkowskiego.
7.  Decyzje rodzimego państwa członkowskiego i przyjmującego państwa członkowskiego przyjęte na podstawie ust. 1-5 lub brak decyzji rodzimego państwa członkowskiego podlegają środkom odwoławczym na mocy prawa krajowego danego państwa członkowskiego.
Artykuł  4e  46  

Przetwarzanie danych związanych z europejską legitymacją zawodową i dostęp do tych danych

1.  Bez uszczerbku dla zasady domniemania niewinności właściwe organy rodzimego państwa członkowskiego i przyjmującego państwa członkowskiego dokonują terminowej aktualizacji odpowiedniej dokumentacji w systemie IMI, uzupełniając ją o informacje na temat postępowań dyscyplinarnych lub sankcji karnych, które wiążą się z zakazem lub ograniczeniem i które wpływają na wykonywanie czynności przez posiadacza europejskiej legitymacji zawodowej na podstawie niniejszej dyrektywy. Czyniąc to, przestrzegają one zasad ochrony danych osobowych określonych w dyrektywie 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych 47  oraz w dyrektywie 2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej) 48 . Do takich aktualizacji zalicza się usuwanie informacji, które nie są już wymagane. Posiadacza europejskiej legitymacji zawodowej i właściwe organy mające dostęp do właściwej dokumentacji w systemie IMI informuje się bezzwłocznie o wszystkich aktualizacjach. Obowiązek ten pozostaje bez uszczerbku dla spoczywających na państwach członkowskich obowiązków w zakresie ostrzegania na mocy art. 56a.
2.  Treść aktualizowanych informacji, o których mowa w ust. 1, ogranicza się do następujących elementów:
a) tożsamość specjalisty;
b) zawód;
c) dane organu lub sądu krajowego, który wydał decyzję o ograniczeniu lub zakazie;
d) zakres ograniczenia lub zakazu; oraz
e) okres, przez jaki obowiązuje ograniczenie lub zakaz.
3.  Dostęp do informacji zawartych w dokumentacji w systemie IMI mają wyłącznie właściwe organy rodzimego państwa członkowskiego i przyjmującego państwa członkowskiego zgodnie z dyrektywą 95/46/WE. Na wniosek posiadacza europejskiej legitymacji zawodowej właściwe organy informują go o treści dokumentacji w systemie IMI.
4.  Informacje zawarte w europejskiej legitymacji zawodowej ograniczają się do informacji niezbędnych do ustalenia prawa jej posiadacza do wykonywania zawodu, w odniesieniu do którego została wydana, a mianowicie imienia posiadacza, jego nazwiska, daty i miejsca urodzenia, zawodu, kwalifikacji, mającego zastosowanie systemu, odpowiednich właściwych organów, numeru legitymacji, elementów zabezpieczających i odniesienia do ważnego dokumentu tożsamości. Informacje dotyczące nabytego przez posiadacza europejskiej legitymacji zawodowej doświadczenia zawodowego lub zastosowanych wobec niego środków wyrównawczych zawarte są w dokumentacji w systemie IMI.
5.  Dane osobowe zawarte w dokumentacji w systemie IMI mogą być przetwarzane tak długo, jak długo jest to potrzebne na użytek procedury uznania oraz jako dowód uznania lub przekazania oświadczenia wymaganego na mocy art. 7. Państwa członkowskie zapewniają, aby posiadacz europejskiej legitymacji zawodowej posiadał prawo do nieodpłatnego wystąpienia w dowolnym czasie o poprawienie nieprawidłowych lub niekompletnych danych lub o usunięcie bądź zablokowanie dotyczącej go dokumentacji w systemie IMI. Posiadacza legitymacji informuje się o tym prawie w momencie wydania europejskiej legitymacji zawodowej, a następnie przypomina mu się o tym prawie co dwa lata. Przypomnienie wysyłane jest automatycznie za pośrednictwem systemu IMI, jeśli pierwotny wniosek o wydanie europejskiej legitymacji zawodowej został przedłożony online.

W przypadku wniosku o usunięcie dokumentacji w systemie IMI związanej z europejską legitymacją zawodową wydaną do celów stałego prowadzenia działalności zawodowej lub tymczasowego i okazjonalnego świadczenia usług na podstawie art. 7 ust. 4 właściwe organy danego rodzimego państwa członkowskiego wydają posiadaczowi kwalifikacji zawodowych dokument poświadczający uznanie jego kwalifikacji zawodowych.

6.  W związku z przetwarzaniem danych osobowych zapisanych na europejskiej legitymacji zawodowej i zawartych we wszystkich dokumentacjach w systemie IMI odpowiednie właściwe organy państw członkowskich uznaje się za administratorów danych w rozumieniu art. 2 lit. d) dyrektywy 95/46/WE. W związku z obowiązkami Komisji określonymi w ust. 1-4 niniejszego artykułu i związanym z nimi przetwarzaniem danych osobowych Komisję uznaje się za administratora danych w rozumieniu art. 2 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych 49 .
7.  Przyjmujące państwa członkowskie, nie naruszając przepisów ust. 3, umożliwiają pracodawcom, klientom, pacjentom, organom publicznym i innym zainteresowanym stronom weryfikację autentyczności i ważności europejskiej legitymacji zawodowej przedstawionej im przez posiadacza legitymacji.

Komisja w drodze aktów wykonawczych określa przepisy dotyczące dostępu do dokumentacji w systemie IMI, oraz środki techniczne i procedury w zakresie weryfikacji, o której mowa w akapicie pierwszym. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 58 ust. 2.

Artykuł  4f  50  

Dostęp częściowy

1.  Właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego po indywidualnym rozpatrzeniu każdego wniosku przyznaje dostęp częściowy do działalności zawodowej na terytorium tego państwa wyłącznie wtedy, gdy są spełnione wszystkie następujące warunki:
a) specjalista jest w pełni uprawniony do wykonywania w rodzimym państwie członkowskim działalności zawodowej, w odniesieniu do której ma mieć przyznany dostęp częściowy w przyjmującym państwie członkowskim;
b) różnice między daną działalnością zawodową legalnie wykonywaną w rodzimym państwie członkowskim i danym zawodem regulowanym w przyjmującym państwie członkowskim są na tyle znaczne, że zastosowanie środków wyrównawczych oznaczałoby konieczność ukończenia przez wnioskodawcę pełnego programu kształcenia i szkolenia wymaganego w przyjmującym państwie członkowskim do posiadania pełnego dostępu do zawodu regulowanego w przyjmującym państwie członkowskim;
c) daną działalność zawodową można w sposób obiektywny oddzielić od innych rodzajów działalności objętych danym zawodem regulowanym w przyjmującym państwie członkowskim.

Na użytek lit. c) właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego bierze pod uwagę, czy działalność zawodowa może być wykonywana niezależnie w rodzimym państwie członkowskim.

2.  Przyznania dostępu częściowego można odmówić, jeżeli taka odmowa jest uzasadniona nadrzędnymi względami interesu ogólnego, odpowiednio służy zapewnieniu osiągnięcia realizowanego celu i nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu.
3.  Wnioski dotyczące stałego prowadzenia działalności zawodowej w przyjmującym państwie członkowskim są analizowane zgodnie z tytułem III rozdziały I i IV.
4.  Wnioski dotyczące tymczasowego i okazjonalnego świadczenie usług w przyjmującym państwie członkowskim odnoszące się rodzajów działalności zawodowej mających wpływ na zdrowie lub bezpieczeństwo publiczne są analizowane zgodnie z tytułem II.
5.  Na zasadzie odstępstwa od art. 7 ust. 4 akapit szósty i art. 52 ust. 1 po przyznaniu dostępu częściowego działalność zawodowa jest wykonywana w ramach tytułu zawodowego obowiązującego w rodzimym państwie członkowskim. Przyjmujące państwo członkowskie może wymagać używania tego tytułu zawodowego w językach przyjmującego państwa członkowskiego. Specjaliści mający dostęp częściowy wyraźnie wskazują usługobiorcom zakres swojej działalności zawodowej.
6.  Niniejszy artykuł nie ma zastosowania do specjalistów korzystających z automatycznego uznania kwalifikacji zawodowych na mocy tytułu III rozdziały II, III i IIIa.

TYTUŁ  II

SWOBODA ŚWIADCZENIA USŁUG

Artykuł  5

Zasada swobodnego świadczenia usług

1.  Bez uszczerbku dla szczególnych przepisów prawa wspólnotowego, jak również przepisów art. 6 i 7 niniejszej dyrektywy, Państwa Członkowskie nie wprowadzają ograniczeń w swobodnym świadczeniu usług w innym Państwie Członkowskim, które w jakikolwiek sposób byłyby związane z kwalifikacjami zawodowymi:
a) jeżeli usługodawca prowadzi zgodną z prawem działalność w zakresie tego samego zawodu w innym Państwie Członkowskim (zwanym dalej "Państwem Członkowskim siedziby"), oraz
b) 51  w przypadku przeniesienia się usługodawcy, jeżeli wykonywał zawód w co najmniej jednym państwie członkowskim przez co najmniej jeden rok w okresie dziesięciu lat poprzedzających świadczenie usług, jeżeli dany zawód nie jest regulowany w państwie członkowskim siedziby. Wymóg wykonywania zawodu przez co najmniej jeden rok nie ma zastosowania, jeżeli zawód lub kształcenie i szkolenie prowadzące do wykonywania danego zawodu są regulowane.
2.  Przepisy niniejszego tytułu obowiązują jedynie w przypadku przeniesienia się usługodawcy na terytorium przyjmującego Państwa Członkowskiego w celu tymczasowego i okazjonalnego wykonywania zawodu, o którym mowa w ust. 1.

Tymczasowy i okazjonalny charakter świadczenia usług podlega każdorazowo indywidualnej ocenie, przy uwzględnieniu przede wszystkim jego długości, częstotliwości, regularności i ciągłości.

3.  Usługodawca, który przeniósł się do innego Państwa Członkowskiego, podlega przepisom dotyczącym wykonywania zawodu, mającym charakter zawodowy, ustawowy lub administracyjny regulującym kwestie bezpośrednio powiązane z kwalifikacjami zawodowymi, takimi jak definicja zawodu, używanie tytułów zawodowych i poważne uchybienia zawodowe, w sposób bezpośredni i szczególny związane z ochroną i bezpieczeństwem konsumentów, jak również przepisom dyscyplinarnym, które obowiązują w przyjmującym Państwie Członkowskim osoby wykonujące ten sam zawód.
Artykuł  6

Wyłączenia

Zgodnie z art. 5 ust. 1 przyjmujące Państwo Członkowskie zwalnia usługodawców prowadzących działalność w innym Państwie Członkowskim z wymogów obowiązujących osoby wykonujące dany zawód, prowadzące działalność na jego terytorium, dotyczących:

a) uzyskania zezwolenia, rejestracji albo członkostwa w organizacji lub instytucji zawodowej. W celu ułatwienia stosowania, zgodnie z art. 5 ust. 3, przepisów dyscyplinarnych obowiązujących na ich terytorium, Państwa Członkowskie mogą wprowadzić automatyczną rejestrację tymczasową albo członkostwo pro forma w organizacji lub instytucji zawodowej, o ile taka rejestracja lub uzyskanie członkostwa nie spowoduje w żaden sposób opóźnienia ani utrudnienia w świadczeniu usług, ani nie spowoduje obciążenia usługodawcy dodatkowymi kosztami. Odpis oświadczenia oraz, w stosownych przypadkach, jego odnowionej wersji, o której mowa w art. 7 ust. 1, z załączonym, w przypadku określonych w art. 7 ust. 4 zawodów związanych ze zdrowiem lub bezpieczeństwem publicznym lub zawodów korzystających z automatycznego uznawania kwalifikacji na podstawie przepisów tytułu III rozdział III, kopią dokumentów, o których mowa w art. 7 ust. 2, jest przesyłany przez właściwy organ do odpowiedniej organizacji lub instytucji zawodowej i uznawany jest za automatyczną rejestrację tymczasową albo uzyskanie członkostwa pro forma w powyższym celu,
b) rejestracji w publicznej instytucji ubezpieczenia społecznego w celu dokonywania z ubezpieczycielem rozliczeń związanych ze świadczeniem usług na rzecz osób ubezpieczonych.

Jednakże usługodawca informuje instytucję, o której mowa w lit. b), o świadczonych usługach przed ich świadczeniem, albo, w nagłych wypadkach, po ich wykonaniu.

Artykuł  7

Uprzednie oświadczenie składane w przypadku przeniesienia się usługodawcy

1.  Państwa Członkowskie mogą wymagać od usługodawcy, który po raz pierwszy przenosi się z jednego Państwa Członkowskiego do innego w celu świadczenia usług, poinformowania o tym z wyprzedzeniem właściwego organu przyjmującego Państwa Członkowskiego w formie pisemnego oświadczenia obejmującego informacje o posiadanym ubezpieczeniu lub innych środkach indywidualnego lub zbiorowego zabezpieczenia w odniesieniu do odpowiedzialności zawodowej. Oświadczenie takie składa się ponownie raz na rok, o ile usługodawca zamierza świadczyć w danym roku w tym Państwie Członkowskim usługi w sposób tymczasowy i okazjonalny. Usługodawca może przekazać oświadczenie w dowolny sposób.
2.  Ponadto w przypadku świadczenia usług po raz pierwszy lub w przypadku istotnej zmiany sytuacji potwierdzonej dokumentami Państwo Członkowskie może wymagać dołączenia do oświadczenia następujących dokumentów:
a) dokumentu potwierdzającego obywatelstwo usługodawcy,
b) zaświadczenia potwierdzającego, że jego posiadacz prowadzi zgodnie z prawem działalność w Państwie Członkowskim oraz że w momencie składania zaświadczenia nie obowiązuje go zakaz, nawet tymczasowy, wykonywania tej działalności,
c) potwierdzenia kwalifikacji zawodowych,
d) 52  w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 1 lit. b), dowolnego dowodu potwierdzającego wykonywanie przez usługodawcę danej działalności przez co najmniej rok w okresie ostatnich dziesięciu lat,
e) 53  zaświadczenia potwierdzającego brak tymczasowego lub stałego zawieszenia prawa wykonywania danego zawodu lub o niekaralności, jeśli państwo członkowskie wymaga tego od własnych obywateli, przy prowadzeniu działalności w sektorze bezpieczeństwa, w służbie zdrowia i w zawodach związanych z edukacją osób małoletnich, w tym z opieką nad dziećmi i wczesną edukacją,
f) 54  w przypadku zawodów mających wpływ na bezpieczeństwo pacjentów, oświadczenia wnioskodawcy o znajomości języka niezbędnej do wykonywania zawodu w przyjmującym państwie członkowskim,
g) 55  w przypadku zawodów obejmujących działalność, o której mowa w art. 16, zgłoszonych przez państwo członkowskie zgodnie z art. 59 ust. 2, zaświadczenia dotyczącego charakteru i okresu wykonywania działalności wydanego przez właściwy organ lub instytucję państwa członkowskiego, w którym usługodawca ma siedzibę.
2a.  56  Przedstawienie wymaganego oświadczenia przez usługodawcę zgodnie z ust. 1 uprawnia tego usługodawcę do dostępu do działalności usługowej lub do wykonywania tej działalności na całym terytorium danego państwa członkowskiego. Państwo członkowskie może wystąpić o dodatkowe informacje wymienione w ust. 2 dotyczące kwalifikacji zawodowych usługodawcy, jeśli:
a) zawód jest regulowany odmiennie w różnych częściach terytorium tego państwa członkowskiego;
b) takie regulacje mają zastosowanie również do wszystkich obywateli tego państwa członkowskiego;
c) różnice w tych regulacjach uzasadnione są nadrzędnymi względami interesu ogólnego związanymi ze zdrowiem publicznym lub bezpieczeństwem usługobiorców; oraz
d) państwo członkowskie nie dysponuje innymi środkami uzyskania takich informacji.
3.  Usługi świadczone są przy użyciu tytułu zawodowego Państwa Członkowskiego siedziby, o ile w tym Państwie Członkowskim istnieje taki tytuł dla danego rodzaju działalności zawodowej. Tytuł ten podawany jest w języku urzędowym lub jednym z języków urzędowych Państwa Członkowskiego siedziby w sposób uniemożliwiający pomylenie go z tytułem zawodowym występującym w przyjmującym Państwie Członkowskim. Jeżeli w Państwie Członkowskim siedziby nie ma takiego tytułu, usługodawca podaje informacje o formalnie uzyskanych kwalifikacjach w języku urzędowym lub jednym z języków urzędowych tego Państwa Członkowskiego. Świadczenie usług pod tytułem zawodowym występującym w przyjmującym Państwie Członkowskim jest możliwe, w drodze wyjątku, w przypadkach, o których mowa w przepisach tytułu III rozdział III.
4.  57  W przypadku świadczenia po raz pierwszy usług w ramach zawodów regulowanych mających wpływ na zdrowie lub bezpieczeństwo publiczne, co do których nie obowiązuje automatyczne uznawanie kwalifikacji na podstawie przepisów tytułu III rozdział II, III lub IIIa, właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego może sprawdzić kwalifikacje zawodowe usługodawcy przed rozpoczęciem świadczenia przez niego usług po raz pierwszy. Takie wstępne sprawdzenie możliwe jest jedynie wtedy, gdy jej celem jest zapobieżenie poważnym szkodom dla zdrowia lub bezpieczeństwa usługobiorcy, które mogłyby powstać wskutek braku kwalifikacji zawodowych usługodawcy, i gdy nie wykracza poza zakres niezbędny dla osiągnięcia tego celu.

Najpóźniej w terminie jednego miesiąca od otrzymania oświadczenia wraz z dokumentami uzupełniającymi, o których mowa w ust. 1 i 2, właściwy organ informuje usługodawcę o swojej decyzji:

a) o odstąpieniu od sprawdzenia jego kwalifikacji zawodowych;
b) po sprawdzeniu jego kwalifikacji zawodowych:
(i) wymagającej od usługodawcy przystąpienia do testu umiejętności; lub
(ii) zezwalającej na świadczenie usług.

W przypadku zaistnienia trudności mogących skutkować opóźnieniem w podjęciu decyzji na podstawie akapitu drugiego właściwy organ powiadamia usługodawcę w tym samym terminie o przyczynie opóźnienia.

Trudności te rozwiązuje się w terminie jednego miesiąca od tego powiadomienia, natomiast decyzję wydaje się w terminie dwóch miesięcy od rozwiązania tych trudności.

Jeżeli pomiędzy kwalifikacjami zawodowymi usługodawcy i wykształceniem wymaganym w przyjmującym państwie członkowskim występują różnice na tyle istotne, że mogą być szkodliwe dla zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego i nie jest możliwe ich zrównoważenie doświadczeniem zawodowym usługodawcy lub wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami nabytymi poprzez uczenie się przez całe życie, formalnie potwierdzonymi w tym celu przez właściwą instytucję, przyjmujące państwo członkowskie umożliwia temu usługodawcy wykazanie, poprzez poddanie się testowi umiejętności, o którym mowa w akapicie drugim lit. b), że uzyskał on brakującą wiedzę, umiejętności lub kompetencje. Przyjmujące państwo członkowskie podejmuje na tej podstawie decyzję w sprawie zezwolenia na świadczenie usług. W każdym przypadku musi istnieć możliwość świadczenia usługi w terminie jednego miesiąca od podjęcia decyzji zgodnie z akapitem drugim.

Jeżeli właściwy organ nie podejmie działań w terminach określonych w akapitach drugim i trzecim, usługi mogą być świadczone.

W przypadkach gdy kwalifikacje zawodowe zostały sprawdzone zgodnie z niniejszym akapitem, usługi są świadczone przy użyciu tytułu zawodowego używanego w przyjmującym państwie członkowskim.

Artykuł  8

Współpraca administracyjna

1.  58  Właściwe organy przyjmującego państwa członkowskiego w razie uzasadnionych wątpliwości mogą zwrócić się do właściwych organów państwa członkowskiego siedziby o przedstawienie informacji dotyczących spełnienia warunków zgodnego z prawem prowadzenia działalności przez usługodawcę i jego należytego postępowania, jak również braku kar dyscyplinarnych lub sankcji karnych związanych z wykonywaniem przez niego działalności zawodowej. W przypadku gdy właściwe organy przyjmującego państwa członkowskiego podejmą decyzję o sprawdzeniu kwalifikacji zawodowych usługodawcy, mogą zwrócić się do właściwych organów państwa członkowskiego siedziby o informacje dotyczące odbytych przez usługodawcę kursów kształcenia, w stopniu niezbędnym do dokonania oceny istotnych różnic, które mogą być szkodliwe dla zdrowia lub bezpieczeństwa publicznego. Właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przekazują te informacje zgodnie z art. 56. W przypadku zawodów nieregulowanych w rodzimym państwie członkowskim również ośrodki wsparcia, o których mowa w art. 57b, mogą przekazywać takie informacje.
2.  Właściwe organy zapewniają wymianę wszelkich informacji niezbędnych dla prawidłowego rozpatrywania skarg składanych przez usługobiorcę na usługodawcę. Usługobiorcy informowani są o rezultatach złożonej skargi.
Artykuł  9

Informacje przekazywane usługobiorcom

W przypadkach, w których usługa świadczona jest przy użyciu tytułu zawodowego Państwa Członkowskiego siedziby lub na podstawie dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji usługodawcy, obok innych wymogów dotyczących przekazania informacji wynikających z prawa wspólnotowego, właściwe organy przyjmującego Państwa Członkowskiego mogą wymagać od usługodawcy przekazania usługobiorcy wszystkich lub niektórych spośród następujących informacji:

a) w przypadku gdy usługodawca wpisany jest do rejestru przedsiębiorców lub podobnego rejestru publicznego - wskazania rejestru, w którym jest on wpisany, numeru, pod jakim występuje w rejestrze lub innych danych pozwalających na identyfikację usługodawcy, zawartych w tym rejestrze;
b) w przypadku gdy w Państwie Członkowskim siedziby dana działalność wymaga uzyskania zezwolenia - nazwy i adresy właściwego organu nadzoru;
c) wskazania stowarzyszenia zawodowego lub podobnej instytucji, w której zarejestrowany jest usługodawca;
d) tytułu zawodowego lub w przypadku gdy taki tytuł nie istnieje - wskazania formalnych kwalifikacji zawodowych usługodawcy oraz nazwy Państwa Członkowskiego, w którym zostały one uzyskane;
e) w przypadku gdy usługodawca prowadzi działalność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT - numeru identyfikacji podatkowej VAT, o którym mowa w art. 22 ust. 1 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku 59 ;
f) szczegółów dotyczących polisy ubezpieczeniowej lub innych środków indywidualnego lub zbiorowego zabezpieczenia w odniesieniu do odpowiedzialności zawodowej.

TYTUŁ  III

SWOBODA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

ROZDZIAŁ  I

Ogólny system uznawania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji

Artykuł  10

Zakres

Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie do wszystkich zawodów, które nie są objęte przepisami rozdziałów II i III niniejszego tytułu oraz w następujących przypadkach, w których wnioskodawca, z przyczyn szczególnych i wyjątkowych nie spełnia warunków określonych w przepisach zawartych w tych rozdziałach:

a) w przypadku czynności wyszczególnionych w załączniku IV - jeżeli migrant nie spełnia wymogów określonych w art. 17, 18 oraz 19;
b) w przypadku lekarzy posiadających podstawowy poziom wykształcenia medycznego, lekarzy specjalistów, pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną, lekarzy dentystów, wyspecjalizowanych lekarzy dentystów, lekarzy weterynarii, położnych, farmaceutów i architektów - jeżeli migrant nie spełnia wymogów dotyczących odbycia faktycznej i zgodnej z prawem praktyki zawodowej, o których mowa w art. 23, 27, 33, 37, 39, 43 i 49;
c) w przypadku architektów - jeżeli migrant posiada dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji inny niż wyszczególnione w załączniku V, pkt 5.7;
d) bez uszczerbku dla przepisów art. 21 ust. 1, art. 23 i 27, w przypadku lekarzy, pielęgniarek, lekarzy dentystów, lekarzy weterynarii, położnych, farmaceutów i architektów posiadających dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji specjalisty, uzyskany w wyniku odbycia kształcenia prowadzącego do zdobycia jednego z tytułów wymienionych w załączniku V pkt 5.1.1, 5.2.2, 5.3.2, 5.4.2, 5.5.2, 5.6.2 i 5.7.1, wyłącznie na potrzeby uznania właściwej specjalizacji;
e) 60  w przypadku pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną i pielęgniarek wyspecjalizowanych posiadających dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji specjalistów, uzyskane po odbyciu kształcenia prowadzącego do zdobycia jednego z tytułów wyszczególnionych w załączniku V, pkt 5.2.2 - jeżeli migrant wnosi o uznanie swoich kwalifikacji w innym Państwie Członkowskim, w którym właściwe rodzaje działalności zawodowej wykonywane są przez pielęgniarki wyspecjalizowanie, które nie odbyły kształcenia w dziedzinie pielęgniarstwa ogólnego;
f) w przypadku wyspecjalizowanych pielęgniarek, które nie odbyły kształcenia w dziedzinie pielęgniarstwa ogólnego - jeżeli migrant wnosi o uznanie swoich kwalifikacji w innym Państwie Członkowskim, w którym właściwe rodzaje działalności zawodowej wykonywane są przez pielęgniarki odpowiedzialne za opiekę ogólną, wyspecjalizowane pielęgniarki nieposiadające wykształcenia w dziedzinie pielęgniarstwa ogólnego lub wyspecjalizowane pielęgniarki posiadające dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji specjalistek, uzyskane po odbyciu kształcenia prowadzącego do zdobycia jednego tytułów wyszczególnionych w załączniku V, pkt 5.2.2;
g) w przypadku migrantów spełniających wymogi określone w art. 3 ust. 3.
Artykuł  11 61

Poziomy kwalifikacji

Do celów art. 13 i art. 14 ust. 6 kwalifikacje zawodowe są pogrupowane według następujących poziomów:

a) poświadczenie kompetencji wydawane przez właściwy organ w rodzimym Państwie Członkowskim, wyznaczony zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi Państwa Członkowskiego na podstawie:
i) ukończenia szkolenia nie stanowiącego elementu kształcenia prowadzącego do uzyskania świadectwa lub dyplomu w rozumieniu lit. b), c), d) lub e) lub specjalnego egzaminu niepoprzedzonego kształceniem lub wykonywania w Państwie Członkowskim zawodu w pełnym wymiarze czasu pracy przez okres trzech kolejnych lat lub przez równoważny okres w niepełnym wymiarze czasu pracy w okresie ostatnich dziesięciu lat,
ii) albo ogólnego wykształcenia podstawowego lub średniego, potwierdzającego, że jego posiadacz uzyskał wiedzę ogólną;
b) świadectwo potwierdzające ukończenie kształcenia w szkole średniej:
i) o charakterze ogólnym, uzupełnionego o kurs lub szkolenie zawodowe inne niż te, o których mowa w lit. c), lub praktykę w okresie próbnym lub praktykę zawodową wymaganą jako uzupełnienie tego kursu,
ii) lub o charakterze technicznym lub zawodowym, uzupełnionego w stosownych przypadkach kursem lub szkoleniem zawodowym, o których mowa w ppkt i) lub praktyką w okresie próbnym lub praktyką zawodową wymaganą jako uzupełnienie tego kursu;
c) dyplom poświadczający ukończenie:
i) kształcenia na poziomie pomaturalnym innego niż określone w lit. d) i e), trwającego przynajmniej rok lub równoważny okres w niepełnym wymiarze, które generalnie można podjąć dopiero po uzyskaniu wykształcenia średniego wymaganego do przyjęcia na studia uniwersyteckie lub inne studia wyższe lub uzyskanie równoważnego wykształcenia średniego drugiego stopnia, jak również szkolenia zawodowego, które może być wymagane jako uzupełnienie tego kursu na poziomie pomaturalnym;
ii) 62  kształcenia i szkolenia regulowanego lub, w przypadku zawodów regulowanych, kształcenia zawodowego o specjalnym programie, z kompetencjami wykraczającymi poza kompetencje przewidziane na poziomie b, równoważnego z poziomem kształcenia, o którym mowa w ppkt (i), jeżeli zapewnia ono porównywalny poziom przygotowania zawodowego i przygotowuje do pełnienia porównywalnych obowiązków i funkcji, pod warunkiem że do tego dyplomu dołączone jest zaświadczenie z rodzimego państwa członkowskiego;
d) 63  dyplom poświadczający ukończenie przez jego posiadacza szkolenia na poziomie ponadśrednim, trwającego od trzech do czterech lat lub przez równoważny okres w niepełnym wymiarze, co może być dodatkowo wyrażone odpowiednią liczbą punktów ECTS, w ramach kształcenia uniwersyteckiego lub kształcenia w instytucji szkolnictwa wyższego lub w innej placówce na równorzędnym poziomie, jak również w odpowiednich przypadkach poświadczający ukończenie kształcenia zawodowego wymaganego jako uzupełnienie tego kształcenia ponadśredniego;
e) 64  dyplom poświadczający ukończenie przez jego posiadacza kształcenia na poziomie ponadśrednim, trwającego co najmniej cztery lata lub przez równoważny okres w niepełnym wymiarze, co może być dodatkowo wyrażone odpowiednią liczbą punktów ECTS, w ramach kształcenia uniwersyteckiego lub kształcenia w instytucji szkolnictwa wyższego lub w innej placówce na równorzędnym poziomie, jak również w odpowiednich przypadkach poświadczający ukończenie kształcenia zawodowego wymaganego jako uzupełnienie tego kształcenia ponadśredniego.
Artykuł  12 65

Równe traktowanie kwalifikacji

Każdy dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji lub zestaw dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji wydany przez właściwy organ państwa członkowskiego, poświadczający ukończenie kształcenia w Unii, w pełnym lub niepełnym wymiarze, w ramach programów formalnych lub poza nimi, którego poziom został uznany przez to państwo członkowskie za równorzędny i który przyznaje jego posiadaczowi te same prawa w zakresie dostępu do zawodu lub jego wykonywania lub przygotowuje do wykonywania tego zawodu, jest traktowany jako dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 11, co dotyczy także odpowiedniego poziomu.

Wszelkie kwalifikacje zawodowe, które mimo iż nie spełniają wymogów dotyczących dostępu do zawodu lub jego wykonywania zawartych przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych obowiązujących w rodzimym Państwie Członkowskim, stanowią na mocy tych przepisów podstawę do przyznania ich posiadaczowi praw nabytych, traktowane są również jako kwalifikacje zawodowe na takich samych warunkach, jak określone w ustępie pierwszym. Odnosi się to szczególnie do przypadków, kiedy rodzime Państwo Członkowskie podnosi poziom wykształcenia wymaganego, aby uzyskać dostęp do zawodu i jego wykonywania, i kiedy osoba, która uzyskała wykształcenie w poprzednio obowiązującym systemie, niespełniające wymogów nowego systemu, korzysta z praw nabytych na mocy postanowień zawartych w krajowych przepisach ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; w takim przypadku wykształcenie uzyskane w dawnym systemie jest uznawane przez przyjmujące Państwo Członkowskie, do celu stosowania art. 13, za równoważne z poziomem wykształcenia w nowym systemie.

Artykuł  13 66

Warunki uznania

1.  W przypadku gdy w przyjmującym państwie członkowskim dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie uzależnione są od posiadania określonych kwalifikacji zawodowych, właściwy organ tego państwa członkowskiego zezwala wnioskodawcom na dostęp do tego zawodu i jego wykonywanie na tych samych warunkach, które stosuje się wobec własnych obywateli, jeśli posiadają oni poświadczenie kompetencji lub dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 11, wymagany przez inne państwo członkowskie do celów dostępu do danego zawodu i jego wykonywania na terytorium tego państwa.

Poświadczenie kompetencji lub dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wydaje właściwy organ państwa członkowskiego wyznaczony zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi tego państwa członkowskiego.

2.  Dostęp do zawodu i umożliwienie jego wykonywania, określone w ust. 1, przyznaje się także wnioskodawcom, którzy wykonywali dany zawód w pełnym wymiarze czasu pracy przez jeden rok lub przez równoważny okres w niepełnym wymiarze czasu pracy w okresie ostatnich dziesięciu lat w innym państwie członkowskim, które nie reguluje tego zawodu, oraz posiadają przynajmniej jedno poświadczenie kompetencji lub dowód posiadania kwalifikacji wydane przez inne państwo członkowskie, które nie reguluje tego zawodu.

Poświadczenie kompetencji i dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji muszą spełniać następujące warunki:

a) są wydane przez właściwy organ państwa członkowskiego wyznaczony zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi lub administracyjnymi tego państwa członkowskiego;
b) poświadczają, że ich posiadacz jest przygotowany do wykonywania danego zawodu.

Jednakże nie można wymagać posiadania rocznego doświadczenia zawodowego, o którym mowa w akapicie pierwszym, jeżeli dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wnioskodawcy poświadcza ukończenie regulowanego kształcenia lub szkolenia.

3.  Przyjmujące państwo członkowskie akceptuje poziom potwierdzony na podstawie art. 11 przez rodzime państwo członkowskie, jak również zaświadczenie, w którym rodzime państwo członkowskie zaświadcza, że kształcenie i szkolenie regulowane lub kształcenie zawodowe o specjalnym programie, o których mowa w art. 11 lit. c) ppkt (ii) jest równoważne poziomowi określonemu w art. 11 lit. c) ppkt (i).
4.  Na zasadzie odstępstwa ust. 1 i 2 niniejszego artykułu i od art. 14 właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego może odmówić dostępu do zawodu i jego wykonywania posiadaczom poświadczenia kompetencji sklasyfikowanego w art. 11 lit. a), jeżeli krajowe kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania zawodu na terytorium tego państwa sklasyfikowano w art. 11 lit. e).
Artykuł  14 67

Środki wyrównawcze

1.  Przepisy art. 13 nie stanowią przeszkody dla wymagania przez państwo członkowskie od wnioskodawcy odbycia stażu adaptacyjnego trwającego nie dłużej niż trzy lata lub przystąpienia do testu umiejętności, jeżeli:
a) kształcenie, które wnioskodawca otrzymał, obejmuje materiał istotnie różniący się od tego, którego opanowanie jest podstawą uzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji w przyjmującym państwie członkowskim;
b) na zawód regulowany w przyjmującym państwie członkowskim składa się przynajmniej jedna regulowana działalność zawodowa, która nie wchodzi w zakres odpowiadającego mu zawodu w rodzimym państwie członkowskim wnioskodawcy, a szkolenie wymagane w przyjmującym państwie członkowskim obejmuje materiał istotnie różniący się od objętego kształceniem, którego ukończenie potwierdza poświadczenie kompetencji lub dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wnioskodawcy.
2.  Jeżeli przyjmujące Państwo Członkowskie korzysta z możliwości przewidzianej w ust. 1, musi umożliwić wnioskodawcy wybór między odbyciem stażu adaptacyjnego a zdaniem testu umiejętności.

Jeżeli w odniesieniu do określonego zawodu Państwo Członkowskie uzna za konieczne odstąpienie od wymogu określonego w akapicie poprzedzającym, dotyczącego umożliwienia wnioskodawcy wyboru pomiędzy odbyciem stażu adaptacyjnego a zdaniem testu umiejętności, obowiązane jest poinformować o tym z wyprzedzeniem pozostałe Państwa Członkowskie i Komisję, odpowiednio uzasadniając to odstępstwo.

Jeżeli Komisja uzna odstępstwo, o którym mowa w akapicie drugim, za niewłaściwe lub niezgodne z prawem Unii, przyjmuje w terminie trzech miesięcy od otrzymania wszystkich niezbędnych informacji akt wykonawczy w sprawie wezwania państwa członkowskiego do zaniechania wprowadzenia planowanego środka. W przypadku braku odpowiedzi ze strony Komisji we wspomnianym terminie odstępstwo takie może zostać zastosowane.

3.  W drodze odstępstwa od określonej w ust. 2 zasady umożliwienia wnioskodawcy wyboru, w odniesieniu do zawodów, których wykonywanie wymaga dokładnej znajomości prawa krajowego i w odniesieniu do których udzielanie porad lub pomocy związanej z prawem krajowym jest zasadniczą i trwałą cechą działalności zawodowej, przyjmujące Państwo Członkowskie może samo wyznaczyć staż adaptacyjny lub test umiejętności.

Dotyczy to także przypadków przewidzianych w art. 10 lit. b) i c), art. 10 lit. d) w odniesieniu do lekarzy i lekarzy dentystów, w art. 10 lit. f), jeżeli migrant ubiega się o uznanie swoich kwalifikacji w innym Państwie Członkowskim, gdzie odpowiednia działalność zawodowa wykonywana jest przez pielęgniarki odpowiedzialne za opiekę ogólną lub pielęgniarki wyspecjalizowane posiadające dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji specjalisty, uzyskany po odbyciu kształcenia prowadzącego do zdobycia tytułów wyszczególnionych w załączniku V, pkt 5.2.2, a także w art. 10 lit. g).

W przypadkach objętych art. 10 lit. a) przyjmujące Państwo Członkowskie może wymagać od migranta odbycia stażu adaptacyjnego lub zdania testu umiejętności, jeżeli migrant przewiduje możliwość wykonywania na własny rachunek lub w charakterze kierownika przedsiębiorstwa działalności zawodowej wymagającej znajomości i stosowania szczególnych przepisów krajowych, pod warunkiem że znajomość i stosowanie tych przepisów wymagane jest przez właściwe organy przyjmującego Państwa Członkowskiego od własnych obywateli, podejmujących taką działalność.

W przypadku posiadacza kwalifikacji zawodowych, o których mowa w art. 11 lit. a), który ubiega się o uznanie swoich kwalifikacji zawodowych, jeżeli wymagane krajowe kwalifikacje zawodowe są sklasyfikowane na poziomie określonym w art. 11 lit. d), przyjmujące państwo członkowskie może nałożyć oba środki - staż adaptacyjny i test umiejętności.

W drodze odstępstwa od określonej w ust. 2 zasady umożliwienia wnioskodawcy wyboru, przyjmujące państwo członkowskie może przewidzieć staż adaptacyjny albo test umiejętności w przypadku:

a) posiadacza kwalifikacji zawodowych, o których mowa w art. 11 lit. a), który stara się o uznanie swoich kwalifikacji zawodowych, jeżeli wymagane krajowe kwalifikacje zawodowe są sklasyfikowane na poziomie określonym w art. 11 lit. c); lub
b) posiadacza kwalifikacji zawodowych, o których mowa w art. 11 lit. b), który stara się o uznanie swoich kwalifikacji zawodowych, jeżeli wymagane krajowe kwalifikacje zawodowe są sklasyfikowane na poziomie określonym w art. 11 lit. d) lub e).
4.  Na użytek ust. 1 i 5 "istotnie różniący się materiał" oznacza materiał obejmujący nabytą wiedzę, umiejętności i kompetencje, które mają zasadnicze znaczenie dla wykonywania zawodu i w odniesieniu do którego kształcenie odbyte przez migranta wykazuje istotne różnice pod względem treści w porównaniu z kształceniem wymaganym przez przyjmujące państwo członkowskie.
5.  Przepisy ust. 1 stosuje się z należytym uwzględnieniem zasady proporcjonalności. W szczególności jeżeli przyjmujące państwo członkowskie zamierza wymagać od wnioskodawcy odbycia stażu adaptacyjnego lub przystąpienia do testu umiejętności, musi najpierw upewnić się, czy wiedza, umiejętności i kompetencje nabyte przez wnioskodawcę w trakcie jego doświadczenia zawodowego lub poprzez uczenie się przez całe życie, i oficjalnie poświadczone w tym celu przez właściwą instytucję, w którymkolwiek państwie członkowskim lub państwie trzecim mogą obejmować w całości lub częściowo istotnie różniący się materiał, o którym mowa w ust. 4.
6.  Decyzja nakładająca obowiązek odbycia stażu adaptacyjnego lub przystąpienia do testu umiejętności musi być należycie uzasadniona. Wnioskodawcy przedstawia się w szczególności następujące informacje:
a) poziom kwalifikacji zawodowych wymagany w przyjmującym państwie członkowskim i poziom kwalifikacji zawodowych posiadanych przez wnioskodawcę zgodnie z klasyfikacją określoną w art. 11; oraz
b) istotne różnice, o których mowa w ust. 4, oraz powody, dla których tych różnic nie można zrównoważyć wiedzą, umiejętnościami i kompetencjami nabytymi w trakcie doświadczenia zawodowego i poprzez uczenie się przez całe życie, oficjalnie poświadczonymi w tym celu przez właściwa instytucję.
7.  Państwa członkowskie zapewniają wnioskodawcy możliwość przystąpienia do testu umiejętności, o którym mowa w ust. 1, nie później niż sześć miesięcy po przyjęciu pierwotnej decyzji o nałożeniu na wnioskodawcę obowiązku przystąpienia do testu umiejętności.
Artykuł  15 68

(skreślony).

ROZDZIAŁ  II

Uznawanie doświadczenia zawodowego

Artykuł  16

Wymogi dotyczące doświadczenia zawodowego

Jeżeli podjęcie lub wykonywanie jednego z rodzajów działalności wymienionych w załączniku IV w danym Państwie Członkowskim zależy od posiadania wiedzy i umiejętności o charakterze ogólnym, handlowym lub zawodowym, to Państwo Członkowskie uzna za dowód posiadania takiej wiedzy i takich umiejętności fakt, że działalność taka była uprzednio wykonywana w innym Państwie Członkowskim. W tym celu działalność taka musiała być prowadzona zgodnie z art. 17, 18 i 19.

Artykuł  17

Rodzaje działalności ujęte w wykazie I w załączniku IV

1.  W odniesieniu do rodzajów działalności ujętych w wykazie I w załączniku IV przedmiotowa działalność musi być uprzednio prowadzona:
a) nieprzerwanie przez sześć lat na własny rachunek albo na stanowisku kierownika przedsiębiorstwa; lub
b) nieprzerwanie przez trzy lata na własny rachunek lub na stanowisku kierownika przedsiębiorstwa, jeśli beneficjent wykaże, że uprzednio odbył przynajmniej trzyletnie kształcenie przygotowujące do wykonywania tej działalności, co zostało potwierdzone świadectwem uznawanym przez Państwo Członkowskie lub uznanym przez właściwą instytucję zawodową za spełniające wszystkie warunki formalne; lub
c) 69  nieprzerwanie przez cztery lata na własny rachunek lub na stanowisku kierownika przedsiębiorstwa, jeśli beneficjent wykaże, że uprzednio odbył przynajmniej dwuletnie kształcenie przygotowujące do wykonywania tej działalności, co zostało potwierdzone świadectwem uznawanym przez Państwo Członkowskie lub uznanym przez właściwą instytucję zawodową za spełniające wszystkie warunki formalne; lub
d) lub nieprzerwanie przez trzy lata na własny rachunek, jeśli beneficjent wykaże, że, przez co najmniej pięć lat wykonywał przedmiotową działalność w charakterze pracownika najemnego; lub
e) nieprzerwanie przez pięć lat na stanowisku kierowniczym, przy czym przez co najmniej trzy lata sprawował obowiązki o charakterze technicznym i odpowiadał za przynajmniej jeden dział przedsiębiorstwa, jeżeli beneficjent wykaże, że uprzednio odbył co najmniej trzyletnie kształcenie przygotowujące do wykonywania tej działalności, co zostało potwierdzone świadectwem uznawanym przez Państwo Członkowskie lub uznanym przez właściwą instytucję zawodową za spełniające wszystkie warunki formalne.
2.  W przypadkach określonych w lit. a) i d) okres od zaprzestania wykonywania danej działalności do wystąpienia z kompletnym wnioskiem do właściwego organu, o którym mowa w art. 56, nie może przekraczać dziesięciu lat.
3.  Przepisów ust. 1 lit. e) nie stosuje się do rodzajów działalności z grupy Ex 855 w nomenklaturze ISIC - salony fryzjerskie.
Artykuł  18

Rodzaje działalności ujęte w wykazie II w załączniku IV

1.  W przypadku rodzajów działalności ujętych w wykazie II w załączniku IV, przedmiotowa działalność musi być uprzednio prowadzona:
a) nieprzerwanie przez pięć lat na własny rachunek albo na stanowisku kierownika przedsiębiorstwa; lub
b) nieprzerwanie przez trzy lata na własny rachunek lub na stanowisku kierownika przedsiębiorstwa, jeśli beneficjent wykaże, że uprzednio odbył co najmniej trzyletnie kształcenie przygotowujące do wykonywania tej działalności, co zostało potwierdzone świadectwem uznawanym przez Państwo Członkowskie lub uznanym przez właściwą instytucję zawodową za spełniające wszystkie wymogi formalne; lub
c) nieprzerwanie przez cztery lata na własny rachunek lub na stanowisku kierownika przedsiębiorstwa, jeśli beneficjent wykaże, że uprzednio odbył co najmniej dwuletnie kształcenie przygotowujące do wykonywania tej działalności, co zostało potwierdzone świadectwem uznawanym przez Państwo Członkowskie lub uznanym przez właściwą instytucję zawodową za spełniające wszystkie wymogi formalne; lub
d) nieprzerwanie przez trzy lata na własny rachunek lub na stanowisku kierownika przedsiębiorstwa, jeśli beneficjent wykaże, że przez co najmniej pięć lat wykonywał przedmiotową działalność w charakterze pracownika najemnego; lub
e) nieprzerwanie przez pięć lat w charakterze pracownika najemnego, jeśli beneficjant wykaże, że uprzednio odbył co najmniej trzyletnie kształcenie przygotowujące do wykonywania tej działalności, co zostało potwierdzone świadectwem uznawanym przez Państwo Członkowskie lub uznanym przez właściwą instytucję zawodową za spełniające wszystkie wymogi formalne; lub
f) nieprzerwanie przez sześć lat w charakterze pracownika najemnego, jeśli beneficjent wykaże, że uprzednio odbył co najmniej dwuletnie kształcenie przygotowujące do wykonywania tej działalności, co zostało potwierdzone świadectwem uznawanym przez Państwo Członkowskie lub uznanym przez właściwą instytucję zawodową za spełniające wszystkie wymogi formalne.
2.  W przypadkach określonych w lit. a) i d) okres od zaprzestania danej działalności do wystąpienia z kompletnym wnioskiem do właściwego organu, o którym mowa w art. 56, nie może przekraczać dziesięciu lat.
Artykuł  19

Rodzaje działalności ujęte w wykazie III w załączniku IV

1.  W przypadku rodzajów działalności ujętych w wykazie III w załączniku IV przedmiotowa działalność musi być uprzednio prowadzona:
a) nieprzerwanie przez trzy lata na własny rachunek albo na stanowisku kierownika przedsiębiorstwa; lub
b) nieprzerwanie przez dwa lata na własny rachunek lub na stanowisku kierownika przedsiębiorstwa, jeśli beneficjant wykaże, że uprzednio odbył kształcenie przygotowujące do wykonywania tej działalności, co zostało potwierdzone świadectwem uznawanym przez Państwo Członkowskie lub uznanym przez właściwą instytucję zawodową za spełniające wszystkie wymogi formalne; lub
c) nieprzerwanie przez dwa lata na własny rachunek lub na stanowisku kierownika przedsiębiorstwa, jeśli beneficjent wykaże, że przez co najmniej trzy lata wykonywał przedmiotową działalność w charakterze pracownika najemnego; lub
d) nieprzerwanie przez trzy lata w charakterze pracownika najemnego, jeśli beneficjent wykaże, że uprzednio odbył kształcenie przygotowujące do wykonywania tej działalności, co zostało potwierdzone świadectwem uznawanym przez Państwo Członkowskie lub uznanym przez właściwą instytucję zawodową za spełniające wszystkie wymogi formalne.
2.  W przypadkach określonych w lit. a) i c), okres od zaprzestania danej działalności do wystąpienia z kompletnym wnioskiem do właściwego organu, o którym mowa w art. 56, nie może przekraczać dziesięciu lat.
Artykuł  20 70

Dostosowanie wykazów działalności zawartych w załączniku IV

Zgodnie z art. 57c Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących dostosowania wykazów działalności zawartych w załączniku IV, które podlegają systemowi uznawania doświadczenia zawodowego zgodnie z art. 16, w celu aktualizacji lub wyjaśnienia rodzajów działalności wymienionych w załączniku IV, w szczególności aby doprecyzować ich zakres oraz odpowiednio uwzględnić najnowsze zmiany w obszarze nazewnictwa stosowanego w ramach danego rodzaju działalności, o ile nie spowoduje to zawężenia zakresu rodzajów działalności związanych z poszczególnymi kategoriami i o ile nie będzie miało miejsca przenoszenie rodzajów działalności między istniejącymi wykazami I, II i III w załączniku IV.

ROZDZIAŁ  III

Uznawanie na podstawie koordynacji minimalnych wymogów w zakresie kształcenia

Sekcja  1

Przepisy ogólne

Artykuł  21

Zasada automatycznego uznawania

1.  Każde Państwo Członkowskie uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarzy uprawniające do podejmowania działalności zawodowej w charakterze lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego lub lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty lub wyspecjalizowanego lekarza dentysty, lekarza weterynarii, farmaceuty oraz architekta wyszczególnione odpowiednio w załączniku V, pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.6.2 i 5.7.1 spełniające minimalne wymogi w zakresie kształcenia, o których mowa odpowiednio w art. 24, 25, 31, 34, 35, 38, 44 oraz 46 i nadaje tym dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, na potrzeby podejmowania i prowadzenia działalności zawodowej taką samą moc na swoim terytorium, jak dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, które samo wydaje.

Wymienione dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji muszą być wydane przez właściwe organy w Państwach Członkowskich i w stosownym przypadku muszą im towarzyszyć świadectwa wyszczególnione odpowiednio w załączniku V, pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.6.2 oraz 5.7.1.

Przepisy akapitu pierwszego i drugiego nie wpływają na prawa nabyte, o których mowa w art. 23, 27, 33, 37, 39 i 49.

2.  Każde Państwo Członkowskie uznaje, w ramach własnego systemu zabezpieczenia społecznego, na potrzeby prowadzenia działalności w zakresie ogólnej praktyki medycznej dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji wyszczególnione w załączniku V, pkt 5.1.4 i wydane obywatelom Państw Członkowskich przez inne Państwa Członkowskie, zgodnie z minimalnymi wymogami w zakresie kształcenia określonymi w art. 28.

Przepisy akapitu poprzedzającego nie wpływają na prawa nabyte, o których mowa w art. 30.

3.  Każde Państwo Członkowskie uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji położnych wydane obywatelom Państw Członkowskich przez inne Państwa Członkowskie i wyszczególnione w załączniku V, pkt 5.5.2, które spełniają minimalne wymogi w zakresie kształcenia, o których mowa w art. 40, i kryteria określone w art. 41 oraz nadaje im na potrzeby podejmowania i prowadzenia działalności zawodowej taką samą moc na swoim terytorium, jak dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, które samo wydaje. Powyższy przepis nie narusza praw nabytych, o których mowa w art. 23 i 43.
4.  71  W odniesieniu do prowadzenia aptek, które nie podlegają jakimkolwiek ograniczeniom terytorialnym, państwo członkowskie może w drodze odstępstwa postanowić o nieuznawaniu dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, o których mowa w pkt 5.6.2 załącznika V, za uprawniające do otwierania nowych, ogólnodostępnych aptek. Do celów niniejszego ustępu za nowe uważane są także apteki działające krócej niż trzy lata.

Odstępstwa tego nie można zastosować do farmaceutów, których kwalifikacje zostały już uznane przez właściwe organy przyjmującego państwa członkowskiego do innych celów i którzy faktycznie i zgodnie z prawem prowadzili działalność zawodową farmaceuty przez co najmniej trzy kolejne lata w tym państwie członkowskim.

5.  Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji architekta, o którym mowa w załączniku V, pkt 5.7.1, który podlega zgodnie z ust. 1 automatycznemu uznaniu, stanowi dowód odbycia kształcenia, które rozpoczęło się nie wcześniej niż w akademickim roku odniesienia, o którym mowa w tym załączniku.
6.  72  Każde państwo członkowskie uzależnia dostęp do zawodów lekarza, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, położnej i farmaceuty, oraz wykonywanie tych zawodów, od posiadania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, o którym mowa, odpowiednio, w załączniku V pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.1.4, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.5.2 i 5.6.2, poświadczającego, że dana osoba uzyskała w trakcie kształcenia odpowiednio wiedzę, umiejętności i kompetencje, o których mowa w art. 24 ust. 3, art. 31 ust. 6, art. 31 ust. 7, art. 34 ust. 3, art. 38 ust. 3, art. 40 ust. 3 oraz art. 44 ust. 3.

Aby uwzględnić ogólnie uznany postęp naukowy i techniczny, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 57c w celu aktualizacji wiedzy i umiejętności, o których mowa w art. 24 ust. 3, art. 31 ust. 6, art. 34 ust. 3, art. 38 ust. 3, art. 40 ust. 3, art. 44 ust. 3 i art. 46 ust. 4, z myślą o odzwierciedleniu ewolucji prawa Unii mającego bezpośredni wpływ na danych specjalistów.

Takie aktualizacje nie mogą w żadnym państwie członkowskim wymagać zmiany istniejących podstawowych zasad ustawodawczych dotyczących struktury zawodów w odniesieniu do kształcenia osób fizycznych i warunków ich dostępu do zawodu. Przy dokonywaniu takich aktualizacji należy uwzględniać odpowiedzialność państw członkowskich za organizację systemów edukacyjnych, zgodnie z art. 165 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

7.  73  (skreślony).
Artykuł  21a  74  

Procedura powiadamiania

1.  Każde państwo członkowskie powiadamia Komisję o wszelkich przyjmowanych przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych dotyczących wydawania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji w zawodach objętych przepisami niniejszego rozdziału.

W przypadku dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, o których mowa w sekcji 8, powiadomienie zgodnie z akapitem pierwszym skierowane jest także do pozostałych państw członkowskich.

2.  Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje informacje na temat czasu trwania i treści programów kształcenia.
3.  Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, przekazuje się za pośrednictwem systemu IMI.
4.  Aby należycie uwzględnić zmiany ustawodawcze i administracyjne w państwach członkowskich - i pod warunkiem że przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne będące przedmiotem powiadomienia, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, spełniają warunki określone w niniejszym rozdziale - Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 57c w celu zmiany załącznika V pkt 5.1.1-5.1.4, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.5.2, 5.6.2 i 5.7.1 poprzez aktualizację tytułów przyjętych przez państwa członkowskie w odniesieniu do dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji oraz - w stosownych przypadkach - instytucji wydającej dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, zaświadczenia, które mu towarzyszy, oraz odpowiedniego tytułu zawodowego.
5.  Jeżeli przepisy ustawodawcze, regulacyjne i administracyjne będące przedmiotem powiadomienia zgodnie z ust. 1 nie spełniają warunków określonych w niniejszym rozdziale, Komisja przyjmuje akt wykonawczy w celu odrzucenia proponowanej zmiany w załączniku V pkt 5.1.1-5.1.4, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.5.2, 5.6.2 lub 5.7.1.
Artykuł  22 75

Wspólne przepisy w sprawie kształcenia

W odniesieniu do kształcenia, o którym mowa w art. 24, 25, 28, 31, 34, 35, 38, 40, 44 i 46:

a) Państwa Członkowskie mogą zezwolić na kształcenie w niepełnym wymiarze godzin na warunkach określonych przez właściwe organy, które zapewniają, by łączny czas trwania, poziom i jakość takiego kształcenia nie były niższe niż w przypadku ciągłego kształcenia w pełnym wymiarze godzin;
b) państwa członkowskie - zgodnie z procedurami właściwymi dla każdego państwa członkowskiego - poprzez wspieranie ustawicznego rozwoju zawodowego zapewniają, aby specjaliści, których kwalifikacje zawodowe objęte są rozdziałem III niniejszego tytułu, mogli aktualizować swoją wiedzę, umiejętności i kompetencje, aby prowadzić bezpieczną i skuteczną praktykę oraz być na bieżąco ze zmianami w dziedzinie, w której się specjalizują.

Państwa członkowskie przekazują Komisji informacje o środkach podjętych na podstawie akapitu pierwszego lit. b) do dnia 18 stycznia 2016 r.

Artykuł  23

Prawa nabyte

1.  Bez uszczerbku dla szczególnych praw nabytych w odniesieniu do określonych zawodów, w przypadkach, w których dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji uprawniający do podjęcia działalności zawodowej lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego lub lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty lub wyspecjalizowanego lekarza dentysty, lekarza weterynarii, położnej lub farmaceuty, uzyskany przez obywatela Państwa Członkowskiego nie spełnia wszystkich wymogów w zakresie wykształcenia, o których mowa w art. 24, 25, 31, 34, 35, 38, 40 oraz 44, każde Państwo Członkowskie uznaje ten dokument za wystarczający dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wydany przez te Państwa Członkowskie, o ile dokument ten poświadcza ukończenie kształcenia, które rozpoczęło się przed datami odniesienia określonymi w załączniku V, pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.5.2 i 5.6.2, oraz załączone jest do niego zaświadczenie, stwierdzające, że posiadacz danego dokumentu faktycznie i zgodnie z prawem wykonywał przedmiotowe rodzaje działalności nieprzerwanie przez co najmniej trzy lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia.
2.  Te same przepisy obowiązują także w przypadku dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji uprawniającego do podejmowania działalności zawodowej lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego i lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty, wyspecjalizowanego lekarza dentysty, lekarza weterynarii, położnej i farmaceuty, uzyskanych na terytorium byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej, który nie spełnia minimalnych wymogów w zakresie wykształcenia określonych w art. 24, 25, 31, 34, 35, 38, 40 i 44, jeżeli taki dokument poświadcza ukończenie kształcenia rozpoczętego przed:
a) 3 października 1990 r. w przypadku lekarzy posiadających podstawowy poziom wykształcenia medycznego, pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną, lekarzy dentystów bez specjalizacji, wyspecjalizowanych lekarzy dentystów, lekarzy weterynarii, położnych i farmaceutów, oraz
b) 3 kwietnia 1992 r. w przypadku lekarzy specjalistów.

Dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji, o których mowa w akapicie pierwszym, uprawniają ich posiadacza do prowadzenia działalności zawodowej na terytorium Niemiec na tych samych warunkach, jak wydane przez właściwe organy niemieckie dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji, określone w załączniku V, pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.5.2 i 5.6.2.

3.  Bez uszczerbku dla przepisów art. 37 ust. 1, każde Państwo Członkowskie uznaje dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji uprawniający do podejmowania działalności zawodowej lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego i lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza weterynarii, położnej, farmaceuty i architekta, uzyskane przez obywateli Państw Członkowskich i wydane przez byłą Czechosłowację lub uzyskane przez obywateli, których kształcenie rozpoczęło się, w przypadku Republiki Czeskiej i Słowacji, przed 1 stycznia 1993 r., w przypadkach gdy organy jednego z wyżej wymienionych Państw Członkowskich poświadczyły, że taki dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji ma taką samą moc prawną na ich terytorium, jak dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji wydawane przez te Państwa, a w stosunku do architektów jak dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji przyporządkowane tym Państwom Członkowskim w załączniku VI, pkt 6, w odniesieniu do podejmowania i wykonywania działalności zawodowej w charakterze lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego i lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza weterynarii, położnej lub farmaceuty w zakresie rodzajów działalności, o których mowa w art. 45 ust. 2, oraz architekta w zakresie rodzajów działalności, o których mowa w art. 48.

Do takiego poświadczenia należy dołączyć zaświadczenie wydane przez te same organy, stwierdzające, że dane osoby faktycznie i zgodnie z prawem wykonywały danego rodzaju działalność nieprzerwanie przez co najmniej trzy lata w okresie pięciu lat przed wydaniem zaświadczenia.

4.  Każde Państwo Członkowskie uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji uprawniające do podejmowania działalności zawodowej w charakterze lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego i lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty, wyspecjalizowanego lekarza dentysty, lekarza weterynarii, położnej, farmaceuty i architekta, posiadane przez obywateli Państw Członkowskich i wydane przez były Związek Radziecki, lub obywateli, których kształcenie rozpoczęło się:
a) w przypadku Estonii przed 20 sierpnia 1991 r.;
b) w przypadku Łotwy przed 21 sierpnia 1991 r.;
c) w przypadku Litwy przed 11 marca 1990 r.;

jeżeli organy jednego z trzech wyżej wymienionych Państw Członkowskich poświadczą, że taki dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji ma taką samą moc prawną na ich terytorium, jak dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji przez nie wydawane, a w stosunku do architektów jak dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji przyporządkowane tym Państwom Członkowskim w załączniku VI, pkt 6, w odniesieniu do podejmowania i wykonywania działalności zawodowej w charakterze lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego i lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty, wyspecjalizowanego lekarza dentysty, lekarza weterynarii, położnej, farmaceuty, w zakresie rodzajów działalności, o których mowa w art. 45 ust. 2 oraz architekta w zakresie rodzajów działalności, o których mowa w art. 48.

Do takiego poświadczenia należy dołączyć zaświadczenie wydane przez te same organy, stwierdzające, że dane osoby faktycznie i zgodnie z prawem wykonywały danego rodzaju działalność nieprzerwanie przez co najmniej trzy lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia.

W odniesieniu do dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji lekarzy weterynarii, wydanych przez były Związek Radziecki lub w odniesieniu do kształcenia rozpoczętego w przypadku Estonii przed 20 października 1991 r., do zaświadczenia, o którym mowa w poprzednim akapicie, należy dołączyć zaświadczenie wydane przez organy estońskie, stwierdzające, że osoby te faktycznie i zgodnie z prawem wykonywały danego rodzaju działalność na terytorium Estonii nieprzerwanie przez co najmniej trzy lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia.

5.  76  Bez uszczerbku dla art. 43(b), każde z państw członkowskich uznaje dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji lekarza, uprawniający do podejmowania działalności zawodowej lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego i lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty, wyspecjalizowanego lekarza dentysty, lekarza weterynarii, położnej, farmaceuty i architekta, uzyskany przez obywateli państw członkowskich i wydany przez byłą Jugosławię, lub których kształcenie rozpoczęło się:
a) w przypadku Słowenii - przed dniem 25 czerwca 1991 r. oraz
b) w przypadku Chorwacji - przed dniem 8 października 1991 r.,

w przypadku gdy organy wymienionych państw członkowskich poświadczą, że taki dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji ma taką samą moc prawną na terytorium tych państw, jak dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji wydawane przez te organy, a w odniesieniu do architektów, jak dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji przyporządkowane tym państwom członkowskim w załączniku VI pkt 6, w odniesieniu do podejmowania i wykonywania działalności zawodowej lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego, lekarza specjalisty, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty, wyspecjalizowanego lekarza dentysty, lekarza weterynarii, położnej, farmaceuty w zakresie rodzajów działalności, o których mowa w art. 45 ust. 2, oraz architekta w zakresie rodzajów działalności, o których mowa w art. 48.

Do takiego poświadczenia musi zostać dołączone zaświadczenie wydane przez te same organy, stwierdzające, że dane osoby faktycznie i zgodnie z prawem wykonywały danego rodzaju działalność przez co najmniej trzy kolejne lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia.

6.  77  Każde Państwo Członkowskie uznaje za wystarczający dowód posiadania kwalifikacji przez obywateli Państw Członkowskich, których dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji: lekarza, pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, położnej i farmaceuty nie odpowiadają tytułom przyporządkowanym danemu Państwu Członkowskiemu w załączniku V, pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.1.3, 5.1.4, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.5.2 i 5.6.2, dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji wydawane w tych Państwach Członkowskich, do których załączone będzie zaświadczenie wydane przez właściwe organy lub instytucje.

Zaświadczenie, o którym mowa w akapicie pierwszym, stanowi potwierdzenie, że dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji stanowi odpowiednio dowód pomyślnego ukończenia kształcenia, zgodnie z art. 24, 25, 28, 31, 34, 35, 38, 40 i 44 niniejszej dyrektywy, i jest traktowany przez Państwo Członkowskie, w którym został on wydany, na równi z kwalifikacjami, których tytuły wyszczególniono w załączniku V, pkt 5.1.1, 5.1.2, 5.1.3, 5.1.4, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.5.2 i 5.6.2.

Artykuł  23a 78

Okoliczności szczególne

1.  Na zasadzie odstępstwa od niniejszej dyrektywy, Bułgaria może zezwolić posiadaczom kwalifikacji "фелдшер" (felczer) przyznawanej w Bułgarii przed dniem 31 grudnia 1999 r. i wykonującym ten zawód w ramach bułgarskiego systemu zabezpieczeń społecznych w dniu 1 stycznia 2000 r. na dalsze wykonywanie wspomnianego zawodu, nawet jeżeli ich działalność jest częściowo objęta zakresem niniejszej dyrektywy dotyczącej odpowiednio lekarzy i pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną.
2.  Posiadaczom bułgarskiej kwalifikacji "фелдшер" (felczer), o której mowa w ust. 1, nie przysługuje prawo do uznania ich kwalifikacji jako lekarzy i pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną w innych państwach członkowskich na podstawie niniejszej dyrektywy.

Sekcja  2

Lekarze

Artykuł  24

Kształcenie medyczne na podstawowym poziomie

1.  Warunkiem podjęcia kształcenia medycznego na podstawowym poziomie jest posiadanie dyplomu lub świadectwa, uprawniającego do dostępu do studiów uniwersyteckich na danym kierunku.
2.  79  Kształcenie medyczne na podstawowym poziomie obejmuje co najmniej pięcioletni okres studiów, co można dodatkowo wyrazić przy pomocy równoważnych punktów ECTS; okres ten obejmuje co najmniej 5 500 godzin kształcenia teoretycznego i praktycznego prowadzonego na uniwersytecie lub pod jego nadzorem.

W przypadku specjalistów, którzy podjęli kształcenie przed dniem 1 stycznia 1972 r., kurs kształcenia, o którym mowa w akapicie pierwszym, może obejmować sześciomiesięczne kształcenie praktyczne odbywane w pełnym wymiarze godzin na poziomie uniwersyteckim pod nadzorem właściwych organów.

3.  Odbycie przez daną osobę kształcenia medycznego na poziomie podstawowym gwarantuje, że uzyskała ona następującą wiedzę i umiejętności:
a) odpowiednią wiedzę w zakresie nauk, na których opiera się medycyna i dobre zrozumienie metod naukowych, w tym zasad dokonywania pomiarów funkcji biologicznych, oceny naukowo ustalonych stanów faktycznych i analizy danych;
b) wystarczającą znajomość anatomii, fizjologii i zachowania osób zdrowych i chorych, a także zależności występujących pomiędzy stanem zdrowia a fizycznym i społecznym środowiskiem, w jakim przebywa istota ludzka;
c) odpowiednią wiedzę w zakresie dyscyplin i praktyki klinicznej, zapewniającą danej osobie kompleksowe postrzeganie chorób fizycznych i psychicznych oraz medycyny w aspekcie profilaktyki, diagnostyki i terapii oraz rozrodczości;
d) odpowiednie doświadczenie kliniczne zdobyte w szpitalach pod odpowiednim nadzorem.
Artykuł  25

Specjalistyczne kształcenie medyczne

1.  80  Warunkiem podjęcia specjalistycznego kształcenia medycznego jest potwierdzone ukończenie programu kształcenia medycznego na podstawowym poziomie, o którym mowa w art. 24 ust. 2, w trakcie którego dana osoba uzyskała właściwą wiedzę w zakresie medycyny podstawowej.
2.  Specjalistyczne kształcenie medyczne obejmuje zajęcia teoretyczne i praktyczne na uniwersytecie lub w szpitalu uniwersyteckim albo, w stosownych przypadkach, w jednostce ochrony zdrowia, upoważnionej do jego prowadzenia przez właściwe organy lub instytucje.

Państwa Członkowskie zapewniają, że minimalny okres specjalistycznego kształcenia medycznego, o którym mowa w załączniku V pkt 5.1.3, jest nie krótszy od okresu przewidzianego w tym punkcie. Kształcenie odbywa się pod nadzorem właściwych organów lub instytucji. Obejmuje ono osobisty udział lekarza odbywającego specjalistyczne kształcenie w działalności i wypełnianiu obowiązków danej placówki.

3.  Kształcenie odbywa się w pełnym wymiarze godzin w placówkach uznanych przez właściwe organy. Obejmuje ono udział w pełnym zakresie działalności medycznej prowadzonej przez placówkę, w której odbywa się kształcenie, w tym w pełnieniu dyżurów, tak aby kształcący się lekarz cały czas przeznaczony na pracę zawodową we wszystkich tygodniach roboczych w roku poświęcał na zajęcia praktyczne i teoretyczne, zgodnie z procedurami ustanowionymi przez właściwe organy. W związku z tym kształcący się lekarze otrzymują odpowiednie wynagrodzenie.
3a.  81  Państwa członkowskie mogą określić w swoim ustawodawstwie krajowym częściowe zwolnienia z części kursów prowadzonych w ramach programu specjalistycznego kształcenia medycznego wymienionego w załączniku V pkt 5.1.3, stosując te zwolnienia na zasadzie indywidualnych przypadków, pod warunkiem że ta część kształcenia odbyła się już w trakcie innego programu kształcenia specjalistycznego wymienionego w załączniku V pkt 5.1.3, a dana osoba uzyskała już kwalifikacje zawodowe w tym zakresie w jednym z państw członkowskich. Państwa członkowskie zapewniają, aby przyznane zwolnienie nie przekraczało połowy minimalnego czasu trwania danego programu specjalistycznego kształcenia medycznego.

Każde państwo członkowskie powiadamia Komisję i inne państwa członkowskie o swoim odpowiednim ustawodawstwie krajowym dotyczącym takich częściowych zwolnień.

4.  Państwa Członkowskie mogą uzależniać wydanie dokumentu potwierdzającego odbycie medycznego kształcenia specjalistycznego od posiadania dokumentu potwierdzającego odbycie kształcenia medycznego na podstawowym poziomie, o którym mowa w załączniku V pkt 5.1.1.
5.  82  Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych dotyczących dostosowania minimalnych okresów kształcenia, o których mowa w załączniku V pkt 5.1.3, do postępu naukowego i technicznego.
Artykuł  26 83

Rodzaje specjalistycznego kształcenia medycznego

Dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji lekarza specjalisty jest określony w art. 21 dokument wydawany przez właściwe organy lub instytucje, o których mowa w załączniku V pkt 5.1.2, odpowiadający tytułowi używanemu w poszczególnych Państwach Członkowskich po ukończeniu danego kształcenia specjalistycznego, o którym mowa w załączniku V pkt 5.1.3.

W celu należytego uwzględnienia zmian w ustawodawstwie krajowym i aktualizacji niniejszej dyrektywy Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych dotyczących poszerzenia wykazu w załączniku V pkt 5.1.3 o nowe specjalności medyczne występujące w co najmniej dwóch piątych państw członkowskich.

Artykuł  27

Prawa nabyte lekarzy specjalistów

1.  Przyjmujące Państwo Członkowskie może wymagać od lekarzy specjalistów, których specjalistyczne kształcenie medyczne było prowadzone w niepełnym wymiarze godzin na podstawie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych obowiązujących w dniu 20 czerwca 1975 r., którzy rozpoczęli kształcenie specjalistyczne najpóźniej w dniu 31 grudnia 1983 r., przedstawienia obok dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zaświadczenia stwierdzającego, że przez nieprzerwany okres co najmniej trzech lat w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia, faktycznie i zgodnie z prawem wykonywały danego rodzaju działalność.
2.  Każde Państwo Członkowskie uznaje kwalifikacje lekarzy specjalistów uzyskane w Hiszpanii przez lekarzy, którzy ukończyli kształcenie specjalistyczne przed dniem 1 stycznia 1995 r., nawet jeżeli nie spełnia ono minimalnych wymogów w zakresie kształcenia określonych w art. 25, o ile obok dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji przedstawione zostanie zaświadczenie, wydane przez właściwe organy hiszpańskie, stwierdzające, że dana osoba zdała egzamin specjalizacyjny w danej dziedzinie specjalizacji, przeprowadzony w ramach szczególnych środków w zakresie uznawania kwalifikacji, ustanowionych w dekrecie królewskim 1497/99, w celu potwierdzenia, że dana osoba dysponuje poziomem wiedzy i umiejętności porównywalnym z tym, jaki mają lekarze posiadający kwalifikacje lekarza specjalisty określony w przypadku Hiszpanii w załączniku V pkt 5.1.2 i 5.1.3.
2a.  84  Państwa członkowskie uznają kwalifikacje lekarzy specjalistów nabyte we Włoszech i wymienione w załączniku V pkt 5.1.2 i 5.1.3 w przypadku lekarzy, którzy rozpoczęli kształcenie specjalistyczne po dniu 31 grudnia 1983 r. i przed dniem 1 stycznia 1991 r., mimo że kształcenie to nie spełnia wszystkich wymogów określonych w art. 25, jeżeli do dokumentów dołączone jest zaświadczenie wydane przez właściwy włoski organ stwierdzające, że dany lekarz faktycznie i zgodnie z prawem wykonywał we Włoszech działalność lekarza danej specjalizacji przez co najmniej siedem kolejnych lat w okresie dziesięciu lat poprzedzających wydanie tego zaświadczenia.
3.  Każde Państwo Członkowskie, które uchyliło przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne dotyczące wydawania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji lekarzy specjalistów, o których mowa w załączniku V pkt 5.1.2 i 5.1.3, i w związku z tym przyjęło środki dotyczące praw nabytych przysługujących jego obywatelom, przyznaje obywatelom pozostałych Państw Członkowskich prawo do korzystania z tych samych środków, jeżeli dany dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji został wydany przed datą, w której przyjmujące Państwo Członkowskie zaprzestało wydawania takich dokumentów w zakresie danej specjalności.

Daty uchylenia tych przepisów określone są w załączniku V pkt 5.1.3.

Artykuł  28

Kształcenie specjalistyczne w zakresie ogólnej praktyki medycznej

1.  85  Warunkiem podjęcia kształcenia specjalistycznego w zakresie ogólnej praktyki medycznej jest potwierdzone ukończenie programu kształcenia medycznego na podstawowym poziomie, o którym mowa w art. 24 ust. 2, w trakcie którego dana osoba uzyskała właściwą wiedzę w zakresie medycyny podstawowej.
2.  Kształcenie specjalistyczne w zakresie ogólnej praktyki medycznej prowadzące do uzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, który zostanie wydany przed 1 stycznia 2006 r., musi trwać co najmniej dwa lata w pełnym wymiarze godzin. W przypadku dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji wydawanych po tej dacie, kształcenie musi trwać co najmniej trzy lata w pełnym wymiarze godzin.

W przypadku gdy program kształcenia, o którym mowa w art. 24, obejmuje szkolenie praktyczne w zatwierdzonym szpitalu wyposażonym w odpowiedni sprzęt i służby medyczne albo w zatwierdzonym gabinecie medycyny ogólnej lub w zatwierdzonej przychodni, w której lekarze świadczą podstawową opiekę medyczną, okres kształcenia praktycznego, w wymiarze nie większym niż rok, może zostać zaliczony do okresu przewidzianego w akapicie pierwszym w odniesieniu do świadectw odbycia kształcenia, wydawanych od dnia 1 stycznia 2006 r.

Możliwość przewidziana w akapicie drugim jest dostępna jedynie w Państwach Członkowskich, w których kształcenie specjalistyczne w zakresie ogólnej praktyki medycznej trwało na dzień 1 stycznia 2001 r. dwa lata.

3.  Kształcenie specjalistyczne w zakresie ogólnej praktyki medycznej prowadzone jest w pełnym wymiarze godzin, pod nadzorem właściwych organów lub instytucji. Ma ono w większym stopniu charakter praktyczny niż teoretyczny.

Kształcenie praktyczne odbywa się z jednej strony co najmniej przez sześć miesięcy w zatwierdzonym szpitalu posiadającym właściwe wyposażenie i służby medyczne, z drugiej zaś strony co najmniej przez sześć miesięcy w zatwierdzonym gabinecie medycyny ogólnej lub w zatwierdzonej przychodni, w której lekarze świadczą podstawową opiekę medyczną.

Kształcenie praktyczne odbywa się w połączeniu z innymi jednostkami ochrony zdrowia lub placówkami odpowiedzialnymi za medycynę ogólną. Jednakże, bez uszczerbku dla okresów minimalnych określonych w akapicie drugim, kształcenie praktyczne może być prowadzone przez okres nie dłuższy niż sześć miesięcy w innej zatwierdzonej jednostce lub placówkach zdrowotnych odpowiedzialnych za medycynę ogólną.

Kształcenie wymaga osobistego udziału kształcącego się lekarza w wykonywaniu działalności zawodowej i wypełnianiu obowiązków osób, z którymi pracuje.

4.  Państwa Członkowskie uzależniają wydanie dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji lekarza ogólnego od posiadania dokumentu potwierdzającego odbycie podstawowego kształcenia medycznego, wymienionego w załączniku V pkt 5.1.1.
5.  Państwa Członkowskie mogą wydać dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.1.4 lekarzowi, który wprawdzie nie ukończył kształcenia, o którym mowa w niniejszym artykule, ale ukończył inne uzupełniające kształcenie, potwierdzone dokumentem potwierdzającym posiadanie kwalifikacji wydanym przez właściwe organy Państwa Członkowskiego. Nie mogą one jednakże wydać dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, jeżeli nie potwierdza on posiadania wiedzy na poziomie równoważnym z wiedzą zdobywaną w trakcie kształcenia, o którym mowa w niniejszym artykule.

Państwa Członkowskie określają między innymi zakres, w jakim kształcenie uzupełniające i doświadczenie zawodowe posiadane przez wnioskodawcę mogą zastąpić kształcenie, o którym mowa w niniejszym artykule.

Państwa Członkowskie mogą wydać dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.1.4, jeżeli wnioskodawca zdobył co najmniej sześciomiesięczne doświadczenie w zakresie medycyny ogólnej w gabinecie medycyny ogólnej lub w przychodni, w której lekarze świadczą podstawową opiekę zdrowotną należącego do rodzaju określonego w ust. 3 niniejszego artykułu.

Artykuł  29

Wykonywanie zawodu lekarza ogólnego

Każde Państwo Członkowskie, z zastrzeżeniem przepisów dotyczących ochrony praw nabytych, uzależnia wykonywanie zawodu lekarza ogólnego w ramach własnego systemu ubezpieczeń społecznych od posiadania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.1.4.

Państwa Członkowskie mogą zwolnić z tego warunku osoby, które odbywają obecnie specjalne kształcenie w zakresie ogólnej praktyki medycznej.

Artykuł  30

Prawa nabyte lekarzy ogólnych

1.  Każde Państwo Członkowskie samodzielnie określa prawa nabyte. Jednakże każde Państwo Członkowskie uznaje prawo do wykonywania działalności lekarza ogólnego w ramach własnego, krajowego systemu zabezpieczeń społecznych, bez posiadania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.1.4, jako prawo nabyte wszystkich lekarzy, którzy w dniu określonym w wymienionym punkcie korzystają z tego prawa na podstawie przepisów dotyczących zawodów medycznych, uprawniających do wykonywania działalności zawodowej lekarza posiadającego podstawowy poziom wykształcenia medycznego, i którzy, korzystając z przepisów art. 21 lub 23, podjęli działalność na terytorium danego Państwa Członkowskiego.

Właściwe organy każdego Państwa Członkowskiego wydają na wniosek lekarzy, którym, zgodnie z akapitem pierwszym przysługują prawa nabyte, zaświadczenie potwierdzające, że jego posiadacz ma prawo do wykonywania działalności lekarza ogólnego w ramach systemów ubezpieczeń społecznych tych Państw bez posiadania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.1.4.

2.  Każde Państwo Członkowskie uznaje zaświadczenia, o których mowa w ust. 1 akapit drugi, wydane obywatelom Państw Członkowskich przez inne Państwa Członkowskie, i przyznają takim świadectwom taką samą moc na swoim terytorium, jak wydawanym przez siebie dokumentom potwierdzającym posiadanie kwalifikacji, które pozwalają na wykonywanie zawodu lekarza ogólnego w ramach krajowego systemu zabezpieczeń społecznych.

Sekcja  3

Pielęgniarki odpowiedzialne za opiekę ogólną

Artykuł  31 86

Kształcenie pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną

1.  Warunkiem podjęcia kształcenia pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną jest:
a) ukończenie kształcenia ogólnego trwającego 12 lat, potwierdzonego dyplomem, świadectwem lub innym dokumentem wydanym przez właściwe organy lub instytucje państwa członkowskiego lub świadectwem potwierdzającym zdanie egzaminu na równorzędnym poziomie, dającego dostęp do uniwersytetów lub instytucji szkolnictwa wyższego o statusie uznanym za równorzędny; albo
b) ukończenie kształcenia ogólnego trwającego co najmniej 10 lat, potwierdzonego dyplomem, świadectwem lub innym dokumentem wydanym przez właściwe organy lub instytucje państwa członkowskiego lub świadectwem potwierdzającym zdanie egzaminu na równorzędnym poziomie, dającego dostęp do zawodowej szkoły pielęgniarskiej lub programu kształcenia zawodowego pielęgniarek.
2.  87  Kształcenie pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną prowadzone jest w pełnym wymiarze godzin i obejmuje co najmniej program określony w załączniku V pkt 5.2.1.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych dotyczących zmian wykazu określonego w załączniku V pkt 5.2.1, w celu dostosowania go do postępu naukowego i technicznego.

Zmiany, o których mowa w akapicie drugim, nie mogą w żadnym państwie członkowskim wymagać zmiany istniejących podstawowych zasad ustawodawczych dotyczących struktury zawodów w odniesieniu do kształcenia osób fizycznych i warunków ich dostępu do zawodu. Przy wprowadzaniu takich zmian należy uwzględniać odpowiedzialność państw członkowskich za organizację systemów edukacyjnych, zgodnie z art. 165 ust. 1 TFUE.

3.  88  Kształcenie pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną obejmuje co najmniej trzy lata studiów, co można dodatkowo wyrazić przy pomocy równoważnych punktów ECTS, na które składa się co najmniej 4 600 godzin kształcenia teoretycznego i klinicznego, przy czym kształcenie teoretyczne obejmuje co najmniej jedną trzecią, a kształcenie kliniczne co najmniej połowę minimalnego okresu kształcenia. Państwa członkowskie mogą przyznać częściowe zwolnienie osobom, które odbyły część kształcenia na kursach o co najmniej równorzędnym poziomie.

Państwa Członkowskie gwarantują, że instytucje prowadzące kształcenie pielęgniarek odpowiadają za skoordynowanie elementów kształcenia teoretycznego i klinicznego w trakcie całego programu studiów.

4.  Kształcenie teoretyczne stanowi tę część kształcenia pielęgniarek, w trakcie której kandydaci nabywają wiedzę zawodową, umiejętności i kompetencje wymagane na mocy ust. 6 i 7. Kształcenie musi być prowadzone przez wykładowców pielęgniarstwa i inne wykwalifikowane osoby na uniwersytetach, w instytucjach szkolnictwa wyższego o statusie uznanym za równorzędny, w zawodowych szkołach pielęgniarskich lub w ramach programów kształcenia zawodowego pielęgniarek.
5.  Kształcenie kliniczne stanowi tę część kształcenia pielęgniarek, w trakcie której kandydat - jako członek zespołu i w bezpośrednim kontakcie ze zdrowymi lub chorymi osobami lub społecznościami osób zdrowych lub chorych - uczy się, jak w oparciu o nabytą wiedzę, umiejętności i kompetencje organizować wymaganą kompleksową opiekę pielęgniarską, sprawować taką opiekę i dokonywać jej oceny. Kandydat uczy się nie tylko pracy zespołowej, ale także umiejętności kierowania zespołem i organizowania ogólnej opieki pielęgniarskiej, w tym prowadzenia edukacji zdrowotnej na rzecz osób i małych grup w placówkach opieki zdrowotnej lub w danej społeczności.

Powyższe kształcenie odbywa się w szpitalach lub innych placówkach zdrowotnych oraz w określonej społeczności, pod nadzorem wykładowców pielęgniarstwa oraz przy współpracy i pomocy innych, wykwalifikowanych pielęgniarek. Także inne osoby należącego do wykwalifikowanego personelu mogą wziąć udział w procesie nauczania.

Kandydatki na pielęgniarki biorą udział w tych czynnościach wykonywanych na danym oddziale, które są odpowiednie ze względu na cele kształcenia i uczą je podejmowania obowiązków związanych z pielęgniarstwem.

6.  89  Kształcenie pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną gwarantuje, iż osoba, która je odbyła uzyskała następującą wiedzę i umiejętności:
a) kompleksową wiedzę w zakresie nauk, na których opiera się pielęgniarstwo ogólne, łącznie z wystarczającym zrozumieniem budowy, funkcji fizjologicznych i zachowania osób zdrowych i chorych oraz zależności między stanem zdrowia a fizycznym i społecznym środowiskiem człowieka;
b) wiedzę o charakterze i etyce zawodu oraz ogólnych zasadach opieki zdrowotnej i pielęgniarstwa;
c) odpowiednie doświadczenie kliniczne; doświadczenie to, dobrane ze względu na jego wartości szkoleniowe, powinno zostać nabyte pod nadzorem wykwalifikowanego personelu pielęgniarskiego w miejscu, w którym dzięki odpowiedniej liczbie wykwalifikowanego personelu i wyposażeniu istnieją odpowiednie warunki do świadczenia opieki pielęgniarskiej;
d) zdolność do uczestnictwa w praktycznym szkoleniu personelu służby zdrowia oraz doświadczenie w pracy z tym personelem;
e) doświadczenie we współpracy z przedstawicielami innych zawodów związanych ze służbą zdrowia.
7.  Kwalifikacje pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną potwierdzają, że dana osoba - niezależnie od tego, czy kształcenie odbywało się na uniwersytetach, w instytucjach szkolnictwa wyższego o statusie uznanym za równorzędny, w zawodowych szkołach pielęgniarskich, lub w ramach programu kształcenia zawodowego pielęgniarek - posiada co najmniej następujące kompetencje:
a) samodzielne postawienie diagnozy odnośnie do wymaganej opieki pielęgniarskiej na podstawie aktualnej wiedzy teoretycznej i klinicznej oraz planowanie, organizowanie i sprawowanie opieki pielęgniarskiej w procesie leczenia pacjentów na podstawie wiedzy i umiejętności nabytych zgodnie z ust. 6 lit. a), b) i c) w celu doskonalenia w wykonywaniu zawodu;
b) efektywna współpraca z innymi podmiotami z sektora zdrowia, w tym uczestnictwo w szkoleniach praktycznych personelu służby zdrowia na podstawie wiedzy i umiejętności zdobytych zgodnie z ust. 6 lit. d) i e);
c) wspomaganie osób, rodzin i grup w prowadzeniu zdrowego trybu życia i dbaniu o własne zdrowie na podstawie wiedzy i umiejętności nabytych zgodnie z ust. 6 lit. a) i b);
d) samodzielne podejmowanie interwencji ratujących życie oraz podejmowanie działań w przypadku kryzysów i katastrof;
e) niezależne udzielanie porad, instruowanie i wspieranie osób wymagających opieki i ich bliskich;
f) samodzielne zapewnianie dobrej jakości opieki pielęgniarskiej i jej ocena;
g) porozumiewanie się w sposób zrozumiały na temat kwestii zawodowych oraz współpraca z przedstawicielami innych zawodów z sektora zdrowia;
h) dokonywanie analizy jakości opieki z myślą o doskonaleniu się w wykonywaniu zawodu pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną.
Artykuł  32

Wykonywanie zawodu pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną

Do celów niniejszej dyrektywy, do działalności zawodowej pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną należą rodzaje działalności wykonywane zawodowo, wyszczególnione w załączniku V pkt 5.2.2.

Artykuł  33

Prawa nabyte pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną

1.  Aby ogólne zasady w zakresie praw nabytych mogły znaleźć zastosowanie wobec pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną, rodzaje działalności, o których mowa w art. 23, muszą obejmować pełną odpowiedzialność za planowanie, organizowanie i zarządzanie opieką medyczną świadczoną pacjentowi.
2.  90  (skreślony).
3.  91  Państwa członkowskie uznają dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji pielęgniarki, które:
a) zostały wydane w Polsce pielęgniarkom, które przed dniem 1 maja 2004 r. ukończyły kształcenie niespełniające minimalnych wymogów w zakresie kształcenia określonych w art. 31; oraz
b) są potwierdzone dyplomem licencjackim uzyskanym na podstawie specjalnego programu kształcenia określonego w:
(i) art. 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2004 r. Nr 92, poz. 885 i z 2007 r. Nr 176, poz. 1237) i w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia studiów zawodowych na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo przeznaczonych dla pielęgniarek i położnych posiadających świadectwo dojrzałości i będących absolwentkami liceów medycznych oraz medycznych szkół zawodowych kształcących w zawodzie pielęgniarki i położnej (Dziennik Ustaw z 2004 r. Nr 110, poz. 1170 i z 2010 r. Nr 65, poz. 420); albo
(ii) art. 52 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dziennik Ustaw z 2011 r. Nr 174, poz. 1039) i w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia studiów dla pielęgniarek i położnych, które posiadają świadectwo dojrzałości i ukończyły liceum medyczne lub szkołę policealną albo szkołę pomaturalną, kształcącą w zawodzie pielęgniarki i położnej (Dziennik Ustaw z 2012 r., poz. 770), w celu potwierdzenia, że dana pielęgniarka posiada wiedzę i umiejętności porównywalne z tymi, jakie mają pielęgniarki posiadające kwalifikacje, które w przypadku Polski określono w załączniku V pkt 5.2.2.
Artykuł  33a 92

W odniesieniu do rumuńskich kwalifikacji pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną zastosowanie mają jedynie następujące przepisy dotyczące praw nabytych:

W przypadku obywateli państw członkowskich, którzy ukończyli kształcenie pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną w Rumunii, a program kształcenia nie spełniał minimalnych wymogów w zakresie kształcenia określonych w art. 31, państwa członkowskie uznają za wystarczający dowód poniższe dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, pod warunkiem że dokumentowi takiemu towarzyszy zaświadczenie poświadczające, że ci obywatele państwa członkowskiego faktycznie i zgodnie z prawem wykonywali zawód pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną w Rumunii, w tym ponosili pełną odpowiedzialność za planowanie, organizację i sprawowanie opieki pielęgniarskiej nad pacjentami, przez co najmniej trzy kolejne lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie tego zaświadczenia:

a) Certificat de competenț e profesionale de asistent medical generalist uzyskany w wyniku kształcenia ponadśredniego w ș coală postliceală, poświadczający kształcenie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2007 r.;
b) Diplomã de absolvire de asistent medical generalist uzyskany w wyniku krótkiego cyklu studiów wyższych, poświadczający kształcenie rozpoczęte przed dniem 1 października 2003 r.;
c) Diplomã de licenț ă de asistent medical generalist uzyskany w wyniku długiego cyklu studiów wyższych, poświadczający kształcenie rozpoczęte przed dniem 1 października 2003 r.

Sekcja  4

Lekarze dentyści

Artykuł  34

Podstawowe kształcenie lekarsko-dentystyczne

1.  Warunkiem podjęcia podstawowego kształcenia lekarsko-dentystycznego jest posiadanie dyplomu lub świadectwa, uprawniającego do podjęcia przedmiotowych studiów na uniwersytetach lub w szkołach wyższych prowadzących kształcenie na poziomie uznanym w danym Państwie Członkowskim za równoważny.
2.  93  Podstawowe kształcenie lekarsko-dentystyczne obejmuje łącznie co najmniej pięć lat studiów, co można dodatkowo wyrazić przy pomocy równoważnych punktów ECTS, na które składa się co najmniej 5 000 godzin zajęć teoretycznych i praktycznych prowadzonych w pełnym wymiarze godzin, obejmujących co najmniej program określony w załączniku V pkt 5.3.1, odbywanych na uniwersytecie lub w instytucji szkolnictwa wyższego prowadzącej kształcenie na poziomie uznanym za równorzędny lub pod nadzorem uniwersytetu.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych dotyczących zmiany wykazu określonego w załączniku V pkt 5.3.1 w celu dostosowania go do postępu naukowego i technicznego.

Zmiany, o których mowa w akapicie drugim, nie mogą w żadnym państwie członkowskim wymagać zmiany istniejących podstawowych zasad ustawodawczych dotyczących struktury zawodów w odniesieniu do kształcenia osób fizycznych i warunków ich dostępu do zawodu. Przy wprowadzaniu takich zmian należy uwzględniać odpowiedzialność państw członkowskich za organizację systemów edukacyjnych, zgodnie z art. 165 ust. 1 TFUE.

3.  Odbycie przez daną osobę podstawowego kształcenia lekarsko-dentystycznego gwarantuje, że uzyskała ona następującą wiedzę i umiejętności:
a) 94  odpowiednią wiedzę w zakresie nauk, na których opiera się kształcenie lekarsko-dentystyczne i dobre zrozumienie metod naukowych, w tym zasad dokonywania pomiarów czynności biologicznych, oceny naukowo ustalonych stanów faktycznych i analizy danych;
b) 95  odpowiednią wiedzę o organizmie, fizjologii i zachowaniu osób zdrowych i chorych, jak również oddziaływaniu środowiska naturalnego i społecznego na stan ludzkiego zdrowia, w zakresie, w jakim czynniki te dotyczą kształcenia lekarsko-dentystycznego;
c) odpowiednią wiedzę o strukturze i funkcji zębów, jamy ustnej, szczęki, żuchwy i okolic przyległych, zarówno zdrowych, jak i chorych, jak również o ich związku z ogólnym stanem zdrowia oraz fizycznym i społecznym samopoczuciem pacjenta;
d) 96  odpowiednią wiedzę w zakresie dyscyplin i metod klinicznych, zapewniającą lekarzowi dentyście kompleksowe postrzeganie nieprawidłowości, uszkodzeń i chorób zębów, jamy ustnej, szczęki, żuchwy i okolic przyległych oraz w zakresie profilaktyki, diagnostyki i terapii lekarsko-dentystycznej;
e) odpowiednie doświadczenie kliniczne zdobyte w szpitalach pod odpowiednim nadzorem.

Powyższe kształcenie zapewnia lekarzowi dentyście umiejętności niezbędne do wykonywania wszelkich czynności w zakresie profilaktyki, diagnostyki i leczenia nieprawidłowości oraz chorób zębów, jamy ustnej, szczęki, żuchwy i okolic przyległych.

Artykuł  35 97

Specjalistyczne kształcenie lekarsko-dentystyczne

1.  Warunkiem podjęcia specjalistycznego kształcenia lekarsko-dentystycznego jest potwierdzone ukończenie podstawowego kształcenia lekarsko-dentystycznego, o którym mowa w art. 34, lub posiadanie dokumentów, o których mowa w art. 23 i 37.
2.  98  Specjalistyczne kształcenie lekarsko-dentystyczne obejmuje szkolenia teoretyczne i praktyczne w ośrodku uniwersyteckim, ośrodku leczniczym i badawczym, lub, w stosownych przypadkach, w placówce zdrowotnej upoważnionej do tego przez właściwe organy lub instytucje.

Specjalistyczne kursy lekarsko-dentystyczne w pełnym wymiarze godzin trwają co najmniej trzy lata i są prowadzone pod nadzorem właściwych organów lub instytucji. Obejmują one osobisty udział lekarza dentysty odbywającego specjalistyczne kształcenie w działalności i wypełnianiu obowiązków danej placówki zdrowotnej.

3.  Państwa Członkowskie uzależniają wydanie dokumentu potwierdzającego odbycie specjalistycznego od posiadania dokumentu potwierdzającego odbycie podstawowego kształcenia lekarsko-dentystycznego, o którym mowa w załączniku V pkt 5.3.2.
4.  Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych dotyczących dostosowania minimalnego okresu kształcenia, o którym mowa w ust. 2, do postępu naukowego i technicznego.
5.  W celu należytego uwzględnienia zmian w ustawodawstwie krajowym i aktualizacji niniejszej dyrektywy Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych dotyczących poszerzenia wykazu w załączniku V pkt 5.3.3 o nowe specjalności stomatologiczne istniejące w co najmniej dwóch piątych państw członkowskich.
Artykuł  36

Wykonywanie zawodu lekarza dentysty

1.  Do celów niniejszej dyrektywy, działalność zawodowa lekarzy dentystów obejmuje rodzaje działalności określone w ust. 3, wykonywane na podstawie posiadania kwalifikacji zawodowych wyszczególnionych w załączniku V pkt 5.3.2.
2.  Zawód lekarza dentysty opiera się na kształceniu lekarsko-dentystycznym, o którym mowa w art. 34, i stanowi osobny zawód, odmienny od innych zawodów medycznych o charakterze ogólnym lub specjalistycznym. Warunkiem wykonywania zawodu lekarza dentysty jest posiadanie dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.3.2. Posiadacze takich dokumentów traktowani są w taki sam sposób jak osoby, wobec których zastosowanie znajduje art. 23 lub art. 37.
3.  Państwa członkowskie zapewniają lekarzom dentystom powszechne prawo podejmowania i wykonywania czynności w zakresie profilaktyki, diagnozowania i leczenia nieprawidłowości i chorób zębów, jamy ustnej, szczęki, żuchwy i okolic przyległych, przy należytym uwzględnieniu odpowiednich przepisów i zasad etyki zawodowej obowiązujących w tej dziedzinie w dniach określonych w załączniku V pkt 5.3.2.
Artykuł  37

Prawa nabyte lekarzy dentystów

1.  99 Każde Państwo Członkowskie uznaje, na potrzeby wykonywania działalności zawodowej w charakterze lekarza dentysty na podstawie kwalifikacji wyszczególnionych w załączniku V pkt 5.3.2, dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarzy, wydane we Włoszech, Hiszpanii, Austrii, Republice Czeskiej, Słowacji i Rumunii osobom, które rozpoczęły kształcenie medyczne najpóźniej w dniu określonym w tym załączniku dla danego Państwa Członkowskiego, któremu towarzyszyć będzie zaświadczenie wydane przez właściwe organy tego Państwa Członkowskiego.

Zaświadczenie musi potwierdzać spełnienie dwóch następujących warunków:

a) dane osoby faktycznie wykonywały w Państwach Członkowskich zgodnie z prawem i jako swoje główne zajęcie działalność określoną w art. 36 przez przynajmniej trzy kolejne lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia;
b) dane osoby są upoważnione do wykonywania działalności wymienionego rodzaju na takich samych warunkach, jak posiadacze dokumentów wymienionych dla danego Państwa Członkowskiego w załączniku V pkt 5.3.2.

Osoby, które pomyślnie ukończyły co najmniej trzyletnie studia, co do których właściwe organy w danym Państwie Członkowskim potwierdziły, że są one równoważne z kształceniem, o którym mowa w art. 34, są zwolnione z obowiązku posiadania trzyletniego doświadczenia zawodowego, o którym mowa w akapicie drugim lit. a).

W przypadku Republiki Czeskiej i Słowacji, dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji uzyskane w byłej Czechosłowacji są dla potrzeb uznawania traktowane tak samo, jak czeskie i słowackie dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji i podlegają uznaniu na warunkach określonych w akapitach poprzedzających.

2.  Każde Państwo Członkowskie uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarzy, wydane we Włoszech osobom, które rozpoczęły uniwersyteckie kształcenie medyczne po dniu 28 stycznia 1980 r., ale nie później niż dnia 31 grudnia 1984 r., którym towarzyszy zaświadczenie wydane przez właściwe organy włoskie.

Zaświadczenie musi potwierdzać spełnienie trzech następujących warunków:

a) dane osoby zdały odpowiedni test umiejętności przeprowadzony przez właściwe organy włoskie w celu wykazania, że osoby te posiadają poziom wiedzy i umiejętności porównywalny z osobami posiadającymi dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji wyszczególnione dla Włoch w załączniku V pkt 5.3.2;
b) dane osoby faktycznie wykonywały we Włoszech zgodnie z prawem i jako swoje główne zajęcie działalność określoną w art. 36 przez co najmniej trzy kolejne lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia;
c) dane osoby są upoważnione do wykonywania działalności określonej w art. 36 na tych samych warunkach, co posiadacze dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, wyszczególnionych dla Włoch w załączniku V pkt 5.3.2, albo faktycznie wykonują taką działalność zgodnie z prawem i jako swoje główne zajęcie.

Osoby, które ukończyły co najmniej trzyletnie studia, co do których właściwe organy w danym Państwie Członkowskim potwierdziły, że są one równoważne z kształceniem, o którym mowa w art. 34, są zwolnione z obowiązku zdania testu umiejętności, o którym mowa w akapicie drugim lit. a).

Osoby, które rozpoczęły uniwersyteckie kształcenie medyczne po dniu 31 grudnia 1984 r., traktowane są w ten sam sposób co osoby, o których mowa powyżej, o ile powyższy trzyletni okres studiów rozpoczął się przed dniem 31 grudnia 1994 r.

3.  100  Jeżeli chodzi o dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarzy dentystów, państwa członkowskie uznają takie dokumenty zgodnie z art. 21, gdy wnioskodawcy rozpoczęli swoje kształcenie najpóźniej w dniu 18 stycznia 2016 r.
4.  101  Każde państwo członkowskie uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarza wydane w Hiszpanii osobom, które rozpoczęły uniwersyteckie kształcenie medyczne między dniem 1 stycznia 1986 r. i dniem 31 grudnia 1997 r., jeżeli dokumentom tym towarzyszy zaświadczenie wydane przez właściwe organy hiszpańskie.

Zaświadczenie to musi potwierdzać spełnienie następujących warunków:

a) dana osoba ukończyła co najmniej trzy lata studiów uznawanych przez właściwe organy hiszpańskie za równoważne kształceniu, o którym mowa w art. 34;
b) dana osoba faktycznie wykonywała w Hiszpanii zgodnie z prawem i jako swoje główne zajęcie zadania, o których mowa w art. 36, przez co najmniej trzy kolejne lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia;
c) dana osoba jest upoważniona do wykonywania lub faktycznie, zgodnie z prawem i jako swoje główne zajęcie wykonuje zadania, o których mowa w art. 36, na tych samych warunkach co posiadacze dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, wymienionych dla Hiszpanii w załączniku V pkt 5.3.2.

Sekcja  5

Lekarze weterynarii

Artykuł  38

Kształcenie lekarzy weterynarii

1.  102  Kształcenie lekarzy weterynarii obejmuje co najmniej pięcioletni okres studiów teoretycznych i praktycznych prowadzonych w pełnym wymiarze godzin, co można dodatkowo wyrazić przy pomocy równoważnych punktów ECTS, w trakcie których realizowany jest co najmniej program określony w załączniku V pkt 5.4.1, odbywanych na uniwersytecie lub w instytucji szkolnictwa wyższego prowadzącej kształcenie na poziomie uznanym za równorzędny lub pod nadzorem uniwersytetu.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych dotyczących zmiany wykazu zamieszczonego w załączniku V pkt 5.4.1, w celu dostosowania go do postępu naukowego i technicznego.

Zmiany, o których mowa w akapicie drugim, nie mogą w żadnym państwie członkowskim wymagać zmiany istniejących podstawowych zasad ustawodawczych dotyczących struktury zawodów w odniesieniu do kształcenia osób fizycznych i warunków ich dostępu do zawodu. Przy wprowadzaniu takich zmian należy uwzględniać odpowiedzialność państw członkowskich za organizację systemów edukacyjnych, zgodnie z art. 165 ust. 1 TFUE.

2.  Warunkiem podjęcia kształcenia w zakresie weterynarii jest posiadanie dyplomu lub świadectwa uprawniającego do podjęcia tego rodzaju studiów na uniwersytecie lub w szkołach wyższych, które dane Państwo Członkowskie uznaje za równoważne pod względem poziomu.
3.  103  Odbycie przez daną osobę kształcenia weterynaryjnego gwarantuje, że uzyskała ona następującą wiedzę i umiejętności:
a) odpowiednią wiedzę w zakresie nauk, na których opiera się działalność lekarza weterynarii, oraz wiedzę na temat prawa Unii dotyczącego tej działalności;
b) odpowiednią wiedzę na temat budowy, funkcjonowania, zachowania i potrzeb fizjologicznych zwierząt, a także umiejętności i kompetencje potrzebne do ich chowu i hodowli, żywienia, zapewnienia dobrostanu, rozmnażania i higieny ogólnej;
c) umiejętności i kompetencje kliniczne, epidemiologiczne i analityczne wymagane w celu zapobiegania chorobom zwierząt, ich diagnozowania i leczenia - co obejmuje znieczulenie, aseptyczne operacje chirurgiczne i eutanazję - w odniesieniu do pojedynczych zwierząt jak i do stad, w tym szczegółową wiedzę na temat chorób, które mogą być przenoszone na człowieka;
d) odpowiednią wiedzę, umiejętności i kompetencje w zakresie prewencji weterynaryjnej, w tym kompetencje związane z zapytaniami i certyfikacją;
e) odpowiednią znajomość higieny i procesów technologicznych stosowanych przy produkcji, wytwarzaniu oraz wprowadzaniu na rynek pasz dla zwierząt lub produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi, w tym umiejętności i kompetencje niezbędne do zrozumienia i wyjaśniania dobrych praktyk w tym zakresie;
f) wiedzę, umiejętności i kompetencje wymagane do odpowiedzialnego i rozsądnego wykorzystywania weterynaryjnych produktów leczniczych w celu leczenia zwierząt, a także w celu zagwarantowania bezpieczeństwa łańcucha żywnościowego i ochrony środowiska.
Artykuł  39

Prawa nabyte lekarzy weterynarii

Bez uszczerbku dla art. 23 ust. 4, w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich, których dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji zostały wydane w Estonii przed 1 maja 2004 r., lub których kształcenie rozpoczęło się w Estonii przed 1 maja 2004 r., Państwa Członkowskie uznają wymienione dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarzy weterynarii w przypadku gdy załączone do nich będzie zaświadczenie potwierdzające, że dane osoby faktycznie i w sposób zgodny z prawem wykonywały w Estonii działalność tego rodzaju przez co najmniej pięć kolejnych lat w okresie siedmiu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia.

Sekcja  6

Położne

Artykuł  40 104

Kształcenie położnych

1.  105  Kształcenie położnych obejmuje co najmniej:
a) kurs położnictwa prowadzony w pełnym wymiarze godzin i obejmujący co najmniej trzy lata nauki teoretycznej i praktycznej (ścieżka I), w trakcie której realizowany jest co najmniej program określony w załączniku V pkt 5.5.1; lub
b) kurs położnictwa trwający 18 miesięcy (ścieżka II) i obejmujący co najmniej program studiów określony w załączniku V pkt 5.5.1, który nie został zrealizowany w ramach równoważnego kształcenia pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną.

Państwa Członkowskie gwarantują, że instytucje prowadzące kształcenie położnych odpowiadają za skoordynowanie teorii i praktyki w ramach programu kształcenia.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych dotyczących zmiany wykazu zamieszczonego w załączniku V pkt 5.5.1, w celu dostosowania go do postępu naukowego i technicznego.

Zmiany, o których mowa w akapicie trzecim, nie mogą w żadnym państwie członkowskim wymagać zmiany istniejących podstawowych zasad ustawodawczych dotyczących struktury zawodów w odniesieniu do kształcenia osób fizycznych i warunków ich dostępu do zawodu. Przy wprowadzaniu takich zmian należy uwzględniać odpowiedzialność państw członkowskich za organizację systemów edukacyjnych, zgodnie z art. 165 ust. 1 TFUE.

2.  Podjęcie kształcenia w zakresie położnictwa uzależnione jest od spełnienia jednego z następujących warunków:
a) w przypadku ścieżki I - ukończenie co najmniej 12 lat kształcenia ogólnego lub posiadanie świadectwa potwierdzającego zdanie egzaminu na równoważnym poziomie uprawniającego do rozpoczęcia nauki w szkole dla położnych;
b) w przypadku ścieżki II - posiadanie dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, o którym mowa w załączniku V pkt 5.2.2.
3.  Odbycie przez daną osobę kształcenia położniczego gwarantuje, że uzyskała ona następującą wiedzę i umiejętności:
a) szczegółową wiedzę w zakresie nauk, na których opiera się działalność położnych, szczególnie położnictwa, opieki położniczej i ginekologii;
b) odpowiednią znajomość etyki zawodowej i prawa mającego zastosowanie do wykonywania tego zawodu;
c) odpowiednią ogólną wiedzę medyczną (funkcje biologiczne, anatomia i fizjologia) oraz farmakologiczną w dziedzinie położnictwa i neonatologii, jak również wiedzę o związku zachodzącym pomiędzy stanem zdrowia a fizycznym i społecznym środowiskiem człowieka, a także o jego zachowaniu;
d) odpowiednie doświadczenie kliniczne zdobyte w zatwierdzonych instytucjach, pozwalające położnej, w sposób niezależny i na własną odpowiedzialność, w niezbędnym zakresie i z wyłączeniem sytuacji patologicznych, zapewnić opiekę przedporodową, poprowadzić poród i podejmować działania w jego następstwie w zatwierdzonych instytucjach, nadzorować poród i narodziny, prowadzić opiekę postnatalną i wykonać reanimację noworodka w oczekiwaniu na lekarza;
e) odpowiednią znajomość procesu kształcenia personelu służby zdrowia i doświadczenie we współpracy z takim personelem.
Artykuł  41

Procedury uznawania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji położnych

1.  106  Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji położnej, o którym mowa w załączniku V pkt 5.5.2, podlega automatycznemu uznaniu zgodnie z art. 21, o ile potwierdza spełnienie jednego z następujących warunków:
a) ukończenie kształcenia w zakresie położnictwa prowadzonego w pełnym wymiarze godzin przez co najmniej trzy lata, co można dodatkowo wyrazić przy pomocy równoważnych punktów ECTS, obejmującego co najmniej 4 600 godzin kształcenia teoretycznego i praktycznego, z czego przynajmniej jedną trzecią stanowi praktyka kliniczna;
b) ukończenie kształcenia w zakresie położnictwa prowadzonego w pełnym wymiarze godzin przez co najmniej dwa lata, co można dodatkowo wyrazić przy pomocy równoważnych punktów ECTS, obejmującego co najmniej 3 600 godzin, pod warunkiem posiadania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, o którym mowa w załączniku V pkt 5.2.2;
c) ukończenie kształcenia w zakresie położnictwa prowadzonego w pełnym wymiarze godzin przez co najmniej 18 miesięcy, co można dodatkowo wyrazić przy pomocy równoważnych punktów ECTS, obejmującego co najmniej 3 000 godzin, pod warunkiem posiadania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną, o którym mowa w załączniku V pkt 5.2.2, po którym nastąpiła roczna praktyka zawodowa potwierdzona zaświadczeniem wydanym zgodnie z ust. 2.
2.  Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, wydawane jest przez właściwe organy rodzimego Państwa Członkowskiego. Zaświadczenie potwierdza, że jego posiadacz po zdobyciu dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji położnej z powodzeniem wykonywał w danym okresie pełen zakres czynności położnej w szpitalu lub w upoważnionym zakładzie opieki zdrowotnej.
Artykuł  42

Wykonywanie zawodu położnej

1.  Bez uszczerbku dla ust. 2, przepisy niniejszej sekcji stosuje się do działalności położnych określonej przez poszczególne Państwa Członkowskie i wykonywanej na podstawie tytułów zawodowych określonych w załączniku V pkt 5.5.2.
2.  Państwa Członkowskie gwarantują położnym możliwość podjęcia i wykonywania przynajmniej następujących rodzajów działalności:
a) udzielanie wiarygodnych informacji i porad na temat planowania rodziny;
b) rozpoznawanie ciąży i nadzorowanie przebiegu ciąż normalnych; przeprowadzanie badań niezbędnych dla nadzorowania przebiegu ciąż normalnych;
c) kierowanie na badania konieczne do jak najwcześniejszego rozpoznania ciąży zagrożonej;
d) realizacja programu przygotowywania do rodzicielstwa oraz pełnego przygotowania do urodzenia dziecka, łącznie z poradnictwem na temat higieny i żywienia;
e) opieka nad rodzącą i pomoc podczas porodu oraz nadzorowanie stanu płodu w macicy za pomocą właściwych środków klinicznych i technicznych;
f) przyjmowanie porodów naturalnych, w razie konieczności także z nacięciem krocza, a w przypadkach nagłych - także porodu z położenia miednicowego;
g) rozpoznawanie u matki lub dziecka objawów nieprawidłowości wymagających skierowania do lekarza oraz, w miarę potrzeby, pomoc lekarzowi; podejmowanie koniecznych działań nagłych pod nieobecność lekarza, w szczególności ręcznego wydobycia łożyska, a następnie, w razie potrzeby, ręcznego zbadania macicy;
h) badanie noworodków i opieka nad nimi, podejmowanie w razie potrzeby wszelkich niezbędnych działań, w tym, w koniecznych przypadkach, natychmiastowej reanimacji;
i) opieka i czuwanie nad matką w okresie poporodowym oraz udzielanie matce wszelkich niezbędnych porad na temat opieki nad noworodkiem, aby umożliwić jej stworzenie optymalnych warunków dla rozwoju noworodka;
j) prowadzenie leczenia zaleconego przez lekarza;
k) sporządzanie koniecznych sprawozdań na piśmie.
Artykuł  43

Prawa nabyte położnych

1.  107  Każde Państwo Członkowskie, w odniesieniu do obywateli Państw Członkowskich, których dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji położnej spełnia minimalne wymogi kształcenia określone w art. 40, który jednakże na mocy art. 41 nie jest uznawany, o ile nie towarzyszy mu zaświadczenie o odbytej praktyce zawodowej, o którym mowa w art. 41 ust. 2, uznaje za wystarczający dowód kwalifikacji dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji wydane przez dane Państwa Członkowskie przed datą określoną w załączniku V pkt 5.5.2, do których załączone jest zaświadczenie potwierdzające, że osoby te faktycznie i zgodnie z prawem wykonywały czynności danego rodzaju przez co najmniej dwa kolejne lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia.
1a.  108  W odniesieniu do dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji położnej państwa członkowskie automatycznie uznają te kwalifikacje, jeżeli wnioskodawca rozpoczął kształcenie przed dniem 18 stycznia 2016 r., a wymogi związane z dopuszczeniem do takiego kształcenia obejmowały 10 lat kształcenia ogólnego lub równorzędny poziom w przypadku ścieżki I, lub ukończone kształcenie pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną poświadczone dokumentem potwierdzającym kwalifikacje, o którym mowa w załączniku V pkt 5.2.2, przed rozpoczęciem kształcenia w zakresie położnictwa w ramach ścieżki II.
2.  Przepisy ust. 1 stosuje się do obywateli Państw Członkowskich, których dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji położnej potwierdza odbycie kształcenia na terytorium byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz spełnia minimalne wymogi w zakresie kształcenia określone w art. 40, jednakże zgodnie z art. 41, warunkiem uznania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji jest dołączenie zaświadczenia potwierdzającego posiadanie praktyki zawodowej, o którym mowa w art. 41 ust. 2, jeżeli dokument potwierdza ukończenie kształcenia rozpoczętego przed 3 października 1990 r.
3.  109  (skreślony).
4.  110  Państwa członkowskie uznają dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji położnych, które:
a) zostały wydane w Polsce położnym, które przed dniem 1 maja 2004 r. ukończyły kształcenie niespełniające minimalnych wymogów w zakresie kształcenia określonych w art. 40; oraz
b) są potwierdzone dyplomem licencjackim uzyskanym na podstawie specjalnego programu kształcenia określonego w:
(i) art. 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z 2004 r. Nr 92, poz. 885 i z 2007 r. Nr 176, poz. 1237 i w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia studiów zawodowych na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo przeznaczonych dla pielęgniarek i położnych posiadających świadectwo dojrzałości i będących absolwentkami liceów medycznych oraz medycznych szkół zawodowych kształcących w zawodzie pielęgniarki i położnej (Dziennik Ustaw z 2004 r. Nr 110, poz. 1170 i z 2010 r. Nr 65, poz. 420); albo
(ii) art. 53 ust. 3 point 3 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dziennik Ustaw z 2011 r. Nr 174, poz. 1039) i w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia studiów dla pielęgniarek i położnych, które posiadają świadectwo dojrzałości i ukończyły liceum medyczne lub szkołę policealną albo szkołę pomaturalną, kształcącą w zawodzie pielęgniarki i położnej (Dziennik Ustaw z 2012 r., poz. 770), w celu potwierdzenia, że dana położna posiada wiedzę i umiejętności porównywalne z tymi, jakie mają położne posiadające kwalifikacje, które w przypadku Polski określono w załączniku V pkt 5.5.2.
Artykuł  43a 111

W odniesieniu do rumuńskich kwalifikacji położnych będą stosowane jedynie następujące przepisy dotyczące praw nabytych.

W przypadku obywateli państw członkowskich, których dokumenty potwierdzające kwalifikacje położnej (asistent medical obstetrică-ginecologie/pielęgniarka w zakresie położnictwa i ginekologii) zostały wydane w Rumunii przed dniem przystąpienia i które nie spełniają minimalnych wymogów szkolenia określonych w artykule 40, państwa członkowskie uznają wspomniane dokumenty potwierdzające kwalifikacje za wystarczające do celu wykonywania zawodu położnej, jeśli jest do nich załączone zaświadczenie stwierdzające, że ci obywatele państw członkowskich rzeczywiście i zgodnie z prawem prowadzili działalność położnej w Rumunii przez co najmniej pięć kolejnych lat w ciągu siedmiu lat przed dniem wydania zaświadczenia.

Artykuł  43b 112

Przepisy dotyczące praw nabytych w dziedzinie położnictwa nie mają zastosowania do następujących rodzajów kwalifikacji uzyskanych w Chorwacji przed 1 lipca 2013 r.: viša medicinska sestra ginekološkoopstetričkog smjera (starsza pielęgniarka wyspecjalizowana w zakresie położnictwa i ginekologii), medicinska sestra ginekološkoopstetričkog smjera (pielęgniarka wyspecjalizowana w zakresie położnictwa i ginekologii), viša medicinska sestra primaljskog smjera (starsza pielęgniarka uprawniona do wykonywania czynności położnej), medicinska sestra primaljskog smjera (pielęgniarka uprawniona do wykonywania czynności położnej), ginekološkoopstetrička primalja (położna wyspecjalizowana w zakresie położnictwa i ginekologii) i primalja (położna).

Sekcja  7

Farmaceuci

Artykuł  44

Kształcenie farmaceutów

1.  Warunkiem podjęcia kształcenia farmaceutycznego jest posiadanie dyplomu lub świadectwa uprawniającego do podjęcia w Państwie Członkowskim studiów na danym kierunku na uniwersytecie lub w szkołach wyższych o statusie uznanym za równorzędny.
2.  113  Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji farmaceuty potwierdza odbycie kształcenia trwającego co najmniej pięć lat, co można dodatkowo wyrazić przy pomocy równoważnych punktów ECTS, i obejmującego przynajmniej:
a) cztery lata kształcenia teoretycznego i praktycznego w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie, w instytucji szkolnictwa wyższego o statusie uznanym za równorzędny lub pod nadzorem uniwersytetu;
b) na koniec lub w trakcie kształcenia teoretycznego i praktycznego, sześciomiesięczną praktykę w ogólnodostępnej aptece lub w szpitalu, pod nadzorem oddziału farmaceutycznego tego szpitala.

Cykl kształcenia, o którym mowa w niniejszym ustępie, obejmuje co najmniej program określony w załączniku V pkt 5.6.1. Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych dotyczących zmiany wykazu zamieszczonego w załączniku V pkt 5.6.1, w celu dostosowania go do postępu naukowego i technicznego, w tym zmian w praktyce farmakologicznej.

Zmiany, o których mowa w akapicie drugim, nie mogą w żadnym państwie członkowskim wymagać zmiany istniejących podstawowych zasad ustawodawczych dotyczących struktury zawodów w odniesieniu do kształcenia osób fizycznych i warunków ich dostępu do zawodu. Przy wprowadzaniu takich zmian należy uwzględniać odpowiedzialność państw członkowskich za organizację systemów edukacyjnych, zgodnie z art. 165 ust. 1 TFUE.

3.  Odbycie przez daną osobę kształcenia farmaceutycznego gwarantuje, że uzyskała ona następującą wiedzę i umiejętności:
a) odpowiednią wiedzę o lekach i substancjach używanych do wytwarzania leków;
b) odpowiednią wiedzę o technologii farmaceutycznej oraz fizycznym, chemicznym, biologicznym i mikrobiologicznym testowaniu produktów leczniczych;
c) odpowiednią wiedzę o metabolizmie i skutkach działania produktów leczniczych oraz o działaniu substancji toksycznych, a także o używaniu produktów leczniczych;
d) odpowiednią wiedzę do oceny danych naukowych dotyczących leków, by w oparciu o nią móc udzielać właściwych informacji;
e) odpowiednią wiedzę o wymogach prawnych i innych wymogach związanych z wykonywaniem zawodu farmaceuty.
Artykuł  45

Wykonywanie zawodu farmaceuty

1.  Do celów niniejszej dyrektywy, do czynności zawodowych farmaceuty zalicza się te rodzaje działalności, których warunkiem wykonywania w jednym lub więcej Państw Członkowskich jest posiadanie kwalifikacji zawodowych i do których dostęp jest otwarty dla osób posiadających dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji wyszczególnione w załączniku V pkt 5.6.2.
2.  114  Państwa członkowskie gwarantują osobom posiadającym dokument potwierdzający posiadanie wykształcenia z zakresu farmacji na poziomie uniwersyteckim lub poziomie uznawanym za równorzędny, spełniający warunki określone w art. 44, możliwość podejmowania i wykonywania - w stosownych przypadkach pod warunkiem posiadania dodatkowego stażu zawodowego - co najmniej następujących czynności:
a) sporządzanie formy farmaceutycznej produktów leczniczych;
b) wytwarzanie i testowanie produktów leczniczych;
c) testowanie produktów leczniczych w laboratorium przeznaczonym do tego celu;
d) składowanie, przechowywanie i dystrybucja produktów leczniczych w obrocie hurtowym;
e) dostarczanie, sporządzanie, testowanie, składowanie, dystrybucja i wydawanie bezpiecznych i skutecznych produktów leczniczych o wymaganej jakości w ogólnodostępnych aptekach;
f) sporządzanie, testowanie, składowanie i wydawanie bezpiecznych i skutecznych produktów leczniczych o wymaganej jakości w szpitalach;
g) udzielanie informacji i porad na temat produktów leczniczych, w tym na temat ich prawidłowego stosowania;
h) zgłaszanie właściwym organom niepożądanych reakcji na produkty lecznicze;
i) zindywidualizowane wsparcie dla pacjentów samodzielnie stosujących leki;
j) zaangażowanie w lokalne lub krajowe kampanie na rzecz promocji zdrowia.
3.  115  W przypadku gdy w określonym państwie członkowskim dodatkowym warunkiem podejmowania lub wykonywania jednego z rodzajów działalności farmaceuty jest posiadanie doświadczenia zawodowego obok dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.6.2, Państwo to uznaje za wystarczający dowód w tym zakresie zaświadczenie wydane przez właściwe organy w rodzimym Państwie Członkowskim danej osoby, potwierdzające, że przez podobny okres wykonywała ona tego rodzaju czynności w rodzimym Państwie Członkowskim.
4.  Uznanie, o którym mowa w ust. 3, nie dotyczy dwuletniego stażu zawodowego, który w Wielkim Księstwie Luksemburga jest warunkiem przyznania państwowej koncesji na prowadzenie ogólnodostępnej apteki.
5.  Jeżeli w dniu 16 września 1985 r. obowiązywał w określonym Państwie Członkowskim konkurs, przeprowadzany w celu wyłonienia spośród kandydatów posiadających dokumenty, o których mowa w ust. 2, osób, którym przyznane zostanie prawo otwarcia nowych aptek, przewidzianych w krajowym systemie geograficznego rozmieszczenia aptek, Państwo to może, na zasadzie odstępstwa od ust. 1, przeprowadzać powyższe konkursy w dalszym ciągu i wymagać od obywateli Państw Członkowskich posiadających dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji określone w załączniku V pkt 5.6.2 lub korzystających z przepisów art. 23 wzięcia w nich udziału.

Sekcja  8

Architekci

Artykuł  46 116

Kształcenie architektów

1.  Kształcenie architekta obejmuje:
a) co najmniej pięcioletnie studia w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie lub w porównywalnej instytucji edukacyjnej zakończone zdaniem egzaminu na poziomie uniwersyteckim; lub
b) co najmniej czteroletnie studia w pełnym wymiarze godzin na uniwersytecie lub w porównywalnej instytucji edukacyjnej zakończone zdaniem egzaminu na poziomie uniwersyteckim wraz z zaświadczeniem potwierdzającym pomyślne ukończenie dwuletnich praktyk zawodowych zgodnie z ust. 4.
2.  Architektura musi być głównym przedmiotem studiów, o których mowa w ust. 1. Studia w równoważnym stopniu obejmują teoretyczne i praktyczne aspekty kształcenia architekta oraz gwarantują przynajmniej uzyskanie następującej wiedzy, umiejętności i kompetencji:
a) umiejętności tworzenia projektów architektonicznych spełniających wymogi zarówno estetyczne, jak i techniczne;
b) odpowiedniej znajomości historii i teorii architektury oraz sztuk pokrewnych, technologii i nauk humanistycznych;
c) wiedzy na temat sztuk pięknych w zakresie, w jakim wpływają one na jakość projektu architektonicznego;
d) odpowiedniej znajomości urbanistyki, planowania oraz umiejętności niezbędnych w procesie planowania;
e) rozumienia związków zachodzących pomiędzy ludźmi a budynkami oraz pomiędzy budynkami a środowiskiem je otaczającym, oraz rozumienia potrzeby dostosowania budynków oraz przestrzeni między nimi do ludzkich potrzeb i skali;
f) rozumienia charakteru zawodu architekta oraz jego roli w społeczeństwie, w szczególności w przygotowywaniu koncepcji projektów uwzględniających czynniki społeczne;
g) rozumienia metod gromadzenia informacji i przygotowywania koncepcji projektu;
h) rozumienia projektowania konstrukcji oraz problemów budowlanych i inżynierskich związanych z projektowaniem budynków;
i) odpowiedniej wiedzy w zakresie problemów fizycznych i technologii oraz funkcji budynków, umożliwiającej zapewnienie wygodnych wnętrz oraz zabezpieczenia przed niekorzystnym działaniem czynników atmosferycznych, zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju;
j) umiejętności koniecznych do projektowania budynków spełniających wymogi użytkowników w zakresie, w jakim umożliwiają to dostępne środki finansowe i przepisy budowlane;
k) odpowiedniej znajomości gałęzi przemysłu, organizacji, przepisów i procedur niezbędnych dla realizacji projektów budynków oraz integracji planów z ogólnym projektem planistycznym.
3.  Liczbę lat studiów wyższych, o których mowa w ust. 1 i 2, można dodatkowo wyrazić przy pomocy równoważnych punktów ECTS.
4.  Praktyki zawodowe, o których mowa w ust. 1 lit. b), można odbyć dopiero po ukończeniu pierwszych trzech lat studiów. Co najmniej rok tych praktyk zawodowych musi opierać się na wiedzy, umiejętnościach i kompetencjach zdobytych w trakcie studiów, o których mowa w ust. 2. W tym celu praktyki zawodowe muszą odbywać się pod nadzorem osoby lub instytucji upoważnionej przez właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego. Takie nadzorowane praktyki mogą mieć miejsce w dowolnym państwie. Praktyki zawodowe oceniane są przez właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego.
Artykuł  47 117

Odstępstwa od warunków kształcenia architektów

W drodze odstępstwa od art. 46 za spełniające wymogi określone w art. 21 uznaje się także kształcenie: odbywane w ramach programu rozwoju społecznego lub w formie studiów wyższych w niepełnym wymiarze godzin, spełniające wymogi określone w art. 46 ust. 2 i potwierdzone zdaniem egzaminu z architektury przez osobę, która pracowała w dziedzinie architektury przez co najmniej siedem lat pod nadzorem architekta albo biura architektonicznego. Egzamin musi być zdany na poziomie uniwersyteckim i odpowiadać egzaminowi końcowemu, o którym mowa w art. 46 ust. 1 lit. b).

Artykuł  48

Wykonywanie zawodu architekta

1.  Do celów niniejszej dyrektywy do działalności zawodowej architekta należą rodzaje działalności zazwyczaj wykonywane pod tytułem zawodowym "architekta".
2.  Uznaje się, że obywatele Państwa Członkowskiego, którzy zostali upoważnieni do używania tytułu architekta zgodnie z przepisami przyznającymi właściwemu organowi Państwa Członkowskiego prawo przyznawania tego tytułu obywatelom Państw Członkowskim, wyróżniającym się ze względu na osiągnięcia w dziedzinie architektury, spełniają warunki konieczne do wykonywania działalności architekta pod tytułem zawodowym "architekta". Dowodem na to, że dane osoby wykonują działalność w dziedzinie architektury, jest świadectwo wydawane przez ich rodzime Państwo Członkowskie.
Artykuł  49

Prawa nabyte architektów

1.  118  Każde Państwo Członkowskie uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji architektów wymienione w załączniku VI, wydawane przez pozostałe Państwa Członkowskie i potwierdzające odbycie kształcenia, które rozpoczęło się nie później, niż w roku akademickim określonym w tym załączniku nawet, jeżeli nie spełniają one minimalnych wymogów określonych w art. 46, oraz traktuje takie dokumenty na swoim terytorium w zakresie dotyczącym podejmowania i wykonywania działalności zawodowej architekta, tak samo, jak dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji architekta, które samo wydaje.

Na powyższej podstawie uznawane są zaświadczenia wydane przez właściwe organy Republiki Federalnej Niemiec, potwierdzające, że dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wydany po dniu 8 maja 1945 r. przez właściwe organy Niemieckiej Republiki Demokratycznej jest równoważny z dokumentami wyszczególnionymi w załączniku VI.

1a.  119  ust. 1 stosuje się również do dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji architekta, które wymieniono w załączniku V, jeżeli kształcenie rozpoczęło się przed dniem 18 stycznia 2016 r.
2.  120  Bez uszczerbku dla ust. 1, każde Państwo Członkowskie uznaje dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji określone poniżej i traktuje je na swoim terytorium, w zakresie dotyczącym podejmowania i wykonywania działalności zawodowej architekta, tak samo, jak dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji, które samo wydaje: świadectwa wydawane obywatelom Państw Członkowskich przez Państwa Członkowskie, w których na dzień określony poniżej obowiązywały przepisy regulujące dostęp do zawodu architekta i jego wykonywanie:
a) 1 stycznia 1995 r. w przypadku Austrii, Finlandii i Szwecji;
b) 1 maja 2004 r. w przypadku Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji;
ba) 121  1 lipca 2013 r. w przypadku Chorwacji;
c) 5 sierpnia 1987 r. w przypadku pozostałych Państw Członkowskich.

Zaświadczenia określone w akapicie pierwszym powinny potwierdzać, że dana osoba uzyskała, najpóźniej w dniu określonym odpowiednio powyżej, prawo do używania tytułu zawodowego architekta oraz w świetle danych przepisów faktycznie wykonywała przedmiotową działalność przez co najmniej trzy kolejne lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie zaświadczenia.

3.  122  Każde państwo członkowskie przyznaje wymienionemu poniżej dokumentowi taki sam skutek na swoim terytorium jak dokumentowi potwierdzającemu posiadanie kwalifikacji, który samo wydaje do celów dostępu do zawodu architekta i jego wykonywania: zaświadczenie o ukończeniu programu kształcenia istniejącego od dnia 5 sierpnia 1985 r. i rozpoczętego nie później niż dnia 17 stycznia 2014 r., prowadzonego przez "Fachhochschulen" w Republice Federalnej Niemiec przez okres trzech lat, spełniającego wymogi określone w art. 46 ust. 2 i dającego możliwość wykonywania działalności, o której mowa w art. 48 w tym państwie członkowskim, na podstawie tytułu zawodowego architekta, jeżeli po zakończeniu tego programu kształcenia dana osoba uzyskała cztery lata doświadczenia zawodowego w Republice Federalnej Niemiec, poświadczonego zaświadczeniem wydanym przez właściwy organ, w którego rejestrze widnieje nazwisko architekta pragnącego skorzystać z przepisów niniejszej dyrektywy.

Rozdział  IIIA  123  

Automatyczne uznawanie na podstawie wspólnych zasad kształcenia

Artykuł  49a

Wspólne ramy kształcenia

1.  Na użytek niniejszego artykułu "wspólne ramy kształcenia" oznaczają wspólny minimalny zasób wiedzy, umiejętności i kompetencji niezbędnych do wykonywania określonego zawodu. Wspólne ramy kształcenia nie zastępują krajowych programów kształcenia, chyba że dane państwo członkowskie postanowi inaczej na mocy prawa krajowego. Do celów dostępu do tego zawodu i jego wykonywania w państwach członkowskich, które regulują ten zawód, państwo członkowskie przyznaje dokumentowi potwierdzającemu posiadanie kwalifikacji nabytych w oparciu o takie ramy taki sam skutek na swoim terytorium jak dokumentowi potwierdzającemu posiadanie kwalifikacji, który samo wydaje, pod warunkiem że takie ramy spełniają warunki określone w ust. 2.
2.  Wspólne ramy kształcenia muszą spełniać następujące warunki:
a) wspólne ramy kształcenia umożliwiają większej liczbie specjalistów przemieszczanie się między państwami członkowskimi;
b) zawód, do którego mają zastosowanie wspólne ramy kształcenia, jest regulowany lub kształcenie i szkolenie prowadzące do tego zawodu jest regulowane w co najmniej jednej trzeciej państw członkowskich;
c) wspólny zasób wiedzy, umiejętności i kompetencji obejmuje wiedzę, umiejętności i kompetencje wymagane w systemach kształcenia i szkolenia mających zastosowanie w co najmniej jednej trzeciej państw członkowskich; nie ma znaczenia, czy ta wiedza, umiejętności i kompetencje zostały nabyte w ramach kształcenia ogólnego na uniwersytecie lub w instytucji szkolnictwa wyższego, czy w ramach kształcenia zawodowego;
d) wspólne ramy kształcenia muszą opierać się na poziomach przewidzianych w europejskich ramach kwalifikacji określonych w załączniku II do zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie 124 ;
e) dany zawód nie jest objęty innymi wspólnymi ramami kształcenia ani nie podlega automatycznemu uznaniu na podstawie tytułu III rozdział III;
f) wspólne ramy kształcenia przygotowano w następstwie przejrzystego, należytego procesu obejmującego współpracę z odpowiednimi zainteresowanymi stronami pochodzącymi z państw członkowskich, w których dany zawód nie jest regulowany;
g) wspólne ramy kształcenia zapewniają obywatelom każdego państwa członkowskiego dostęp do uzyskania kwalifikacji zawodowych na podstawie tych ram bez uprzedniej konieczności członkostwa ani rejestracji w jakiejkolwiek organizacji zawodowej.
3.  Reprezentatywne organizacje zawodowe na szczeblu Unii, jak również krajowe organizacje zawodowe lub właściwe organy z co najmniej jednej trzeciej państw członkowskich mogą przedstawić Komisji sugestie dotyczące wspólnych ram kształcenia, które spełniają warunki określone w ust. 2.
4.  Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych określających wspólne ramy kształcenia dla danego zawodu w oparciu o warunki określone w ust. 2 niniejszego artykułu.
5.  Państwo członkowskie jest zwolnione z obowiązku wprowadzenia na swoim terytorium wspólnych ram kształcenia, o których mowa w ust. 4, oraz z obowiązku automatycznego uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w oparciu to te wspólne ramy kształcenia, jeżeli spełniony jest jeden z następujących warunków:
a) na terytorium tego państwa nie ma instytucji edukacyjnych lub ośrodków kształcenia, które oferowałyby tego typu kształcenie w danym zawodzie;
b) wprowadzenie wspólnych ram kształcenia wpłynęłoby negatywnie na organizację systemu edukacji i kształcenia zawodowego tego państwa;
c) istnieją znaczne różnice między wspólnymi ramami kształcenia a kształceniem wymaganym na terytorium tego państwa, co oznacza poważne ryzyko dla porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, zdrowia publicznego lub bezpieczeństwa usługobiorców lub ochrony środowiska.
6.  W terminie sześciu miesięcy od wejścia w życie aktu delegowanego, o którym mowa w ust. 4, państwa członkowskie informują Komisję i pozostałe państwa członkowskie o:
a) krajowych kwalifikacjach oraz, w stosownych przypadkach, krajowych tytułach zawodowych zgodnych ze wspólnymi ramami kształcenia; lub
b) każdym przypadku skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w ust. 5, podając uzasadnienie, które z warunków, o których mowa w tym ustępie, zostały spełnione. Komisja może w terminie trzech miesięcy zażądać dodatkowych wyjaśnień, jeżeli uzna, że państwo członkowskie nie przedstawiło dowodów, że jeden z tych warunków został spełniony, lub dowody te są niewystarczające. Państwo członkowskie odpowiada na każde takie żądanie w terminie trzech miesięcy.

Komisja może przyjąć akt wykonawczy zawierający listę krajowych kwalifikacji zawodowych i krajowych tytułów zawodowych podlegających automatycznemu uznawaniu na podstawie wspólnych ram kształcenia przyjętych zgodnie z ust. 4.

7.  Niniejszy artykuł ma również zastosowanie do specjalizacji zawodowych, pod warunkiem że takie specjalizacje dotyczą działalności zawodowej, do której dostęp lub której prowadzenie jest regulowane w państwach członkowskich, jeżeli zawód ten już podlega automatycznemu uznawaniu zgodnie z tytułem III rozdział III, a dana specjalizacja nie.
Artykuł  49b

Wspólne testy kształcenia

1.  Do celów niniejszego artykułu "wspólny test kształcenia" oznacza ustandaryzowany test umiejętności dostępny we wszystkich uczestniczących państwach członkowskich i zarezerwowany dla posiadaczy określonych kwalifikacji zawodowych. Zdanie takiego testu w danym państwie członkowskim uprawnia posiadacza określonych kwalifikacji zawodowych do wykonywania zawodu w każdym przyjmującym państwie członkowskim na takich samych warunkach, jakie obowiązują posiadaczy kwalifikacji zawodowych zdobytych w tym państwie członkowskim.
2.  Wspólny test kształcenia musi być zgodny z następującymi warunkami:
a) wspólny test kształcenia umożliwia większej liczbie specjalistów przemieszczanie się między państwami członkowskimi;
b) zawód, do którego ma zastosowanie wspólny test kształcenia, lub kształcenie prowadzące do tego zawodu są regulowane w co najmniej jednej trzeciej państw członkowskich;
c) wspólny test kształcenia przygotowano w następstwie przejrzystego, należytego procesu obejmującego współpracę z odpowiednimi zainteresowanymi stronami pochodzącymi z państw członkowskich, w których dany zawód nie jest regulowany;
d) wspólny test kształcenia umożliwia obywatelom każdego państwa członkowskiego uczestnictwo w tym teście i w praktycznej organizacji takich testów w państwach członkowskich bez uprzedniej konieczności członkostwa ani rejestracji w jakiejkolwiek organizacji zawodowej.
3.  Reprezentatywne organizacje zawodowe na szczeblu Unii, jak również krajowe organizacje zawodowe lub właściwe organy z co najmniej jednej trzeciej państw członkowskich mogą przedstawić Komisji sugestie dotyczące wspólnych testów kształcenia, które spełniają warunki określone w ust. 2.
4.  Komisja jest uprawniona do przyjęcia zgodnie z art. 57c aktów delegowanych określających zakres przedmiotowy wspólnego testu kształcenia oraz warunki wymagane do wzięcia udziału w tym teście i do zdania go.
5.  Państwo członkowskie jest zwolnione z obowiązku organizacji na swoim terytorium wspólnego testu kształcenia, o którym mowa w ust. 4, oraz z obowiązku automatycznego uznawania kwalifikacji specjalistów, którzy zdali wspólny test kształcenia, jeżeli spełniony jest jeden z poniższych warunków:
a) dany zawód nie jest regulowany na terytorium tego państwa;
b) zakres przedmiotowy wspólnego testu kształcenia nie ograniczy w wystarczającym stopniu poważnych zagrożeń dla zdrowia publicznego lub bezpieczeństwa usługobiorców, które występują szczególnie na terytorium tego państwa;
c) zakres przedmiotowy wspólnego testu kształcenia sprawiłby, że dostęp do danego zawodu stałby się o wiele mniej atrakcyjny w porównaniu z wymogami krajowymi.
6.  W terminie sześciu miesięcy od wejścia w życie aktu delegowanego, o którym mowa w ust. 4, państwa członkowskie informują Komisję i pozostałe państwa członkowskie o:
a) dostępnych możliwościach organizacji takich testów; lub
b) każdym przypadku skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w ust. 5, podając uzasadnienie, które z warunków, o których mowa w tym ustępie zostały spełnione. Komisja może w terminie trzech miesięcy zażądać dodatkowych wyjaśnień, jeżeli uzna, że dane państwo członkowskie nie przedstawiło dowodów, że jeden z tych warunków został spełniony, lub dowody te są niewystarczające. Państwo członkowskie odpowiada na każde takie żądanie w terminie trzech miesięcy.

Komisja może przyjąć akt wykonawczy zawierający listę państw członkowskich, w których organizuje się wspólne testy kształcenia, przyjęte zgodnie z ust. 4, i określający częstotliwość organizowania takich testów w ciągu roku kalendarzowego oraz przedstawiający inne ustalenia niezbędne do organizacji wspólnych testów kształcenia w państwach członkowskich.

ROZDZIAŁ  IV

Przepisy wspólne w sprawie podejmowania działalności

Artykuł  50

Dokumentacja i formalności

1.  Właściwe organy Państwa Członkowskiego rozpatrujące wniosek o zezwolenie na wykonywanie określonego zawodu regulowanego na mocy niniejszego tytułu mogą żądać przedstawienia dokumentów i zaświadczeń wymienionych w załączniku VII.

Dokumenty określone w załączniku VII pkt 1 lit. d), e) i f) są przedkładane przed upływem trzech miesięcy od daty ich wydania.

Państwa Członkowskie, instytucje i inne osoby prawne zapewniają poufność przekazywanych im informacji.

2.  W przypadku uzasadnionych wątpliwości przyjmujące Państwo Członkowskie może zwrócić się do właściwych organów innego Państwa Członkowskiego o potwierdzenie autentyczności świadectw i dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, wydanych przez to drugie Państwo Członkowskie oraz, w stosownych przypadkach, potwierdzenie faktu, że dana osoba spełnia minimalne wymogi w zakresie kształcenia określone odpowiednio w art. 24, 25, 28, 31, 34, 35, 38, 40, 44 i 46 dla zawodów, o których mowa w rozdziale III niniejszego tytułu.
3.  W przypadku uzasadnionych wątpliwości, jeżeli dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit, c), został wydany przez właściwy organ w Państwie Członkowskim i potwierdza odbycie kształcenia w całości lub w części w placówce zarejestrowanej zgodnie z prawem na terytorium innego Państwa Członkowskiego, przyjmujące Państwo Członkowskie może sprawdzić, przy udziale właściwej instytucji Państwa Członkowskiego, w którym wydano dokument:
a) czy przebieg kształcenia w danej placówce został formalnie zatwierdzony przez instytucję edukacyjną mającą siedzibę w Państwie Członkowskim, w którym wydano dokument;
b) czy wydany dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji jest taki sam jak ten, który zostałby wydany w przypadku gdyby kształcenie odbyło się w całości w Państwie Członkowskim, w którym wydano dokument; oraz
c) czy dany dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji przyznaje te same prawa zawodowe na terytorium Państwa Członkowskiego, w którym wydano dokument.
3a.  125  W przypadku uzasadnionych wątpliwości przyjmujące państwo członkowskie może wystąpić do właściwych organów państwa członkowskiego o potwierdzenie faktu, że wnioskodawca nie jest objęty zawieszeniem prawa do wykonywania zawodu lub zakazem wykonywania zawodu w wyniku poważnego wykroczenia zawodowego lub wyroku skazującego za przestępstwa związane z prowadzeniem przez niego działalności zawodowej.
3b.  126  Wymiana informacji między właściwymi organami różnych państw członkowskich zgodnie z niniejszym artykułem odbywa się za pomocą systemu IMI.
4.  W przypadku gdy przyjmujące Państwo Członkowskie wymaga od swoich obywateli, zamierzających podjąć zawód regulowany, złożenia ślubowania lub przysięgi, a formuła tego ślubowania lub przysięgi nie może być wykorzystana przez obywateli innych Państw Członkowskich, przyjmujące Państwo Członkowskie umożliwia takim osobom skorzystanie z odpowiedniej, równoważnej formuły.
Artykuł  51

Procedura wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych

1.  Właściwy organ przyjmującego Państwa Członkowskiego potwierdza otrzymanie wniosku w terminie miesiąca od jego otrzymania oraz zawiadamia wnioskodawcę, w stosownym przypadku, o konieczności dostarczenia brakujących dokumentów.
2.  127  Procedura rozpatrywania wniosku o zezwolenie na wykonywanie zawodu regulowanego musi być zakończona możliwie najszybciej i prowadzić do jak najszybszego wydania przez właściwy organ w przyjmującym państwie członkowskim należycie uzasadnionej decyzji, nie później niż w terminie trzech miesięcy od daty złożenia przez wnioskodawcę kompletu dokumentów. Jednakże powyższy termin może zostać przedłużony o miesiąc w sprawach uregulowanych w rozdziale I i II niniejszego tytułu.
3.  Od decyzji lub braku decyzji w przepisanym terminie przysługuje odwołanie zgodnie z prawem krajowym.
Artykuł  52

Używanie tytułów zawodowych

1.  Jeżeli w przyjmującym Państwie Członkowskim używanie tytułu zawodowego związanego z daną działalnością zawodową podlega prawnej regulacji, obywatele innych Państw Członkowskich, uprawnieni do wykonywania zawodu regulowanego na podstawie tytułu III, używają w przyjmującym Państwie Członkowskim tytułu zawodowego, który w Państwie tym odpowiada zawodowi danego rodzaju, oraz wszelkich związanych z nim skrótów.
2.  W przypadku gdy dany zawód jest w przyjmującym Państwie Członkowskim regulowany przez stowarzyszenie lub organizację, o których mowa w art. 3 ust. 2, obywatele Państw Członkowskich mogą używać tytułu lub skrótu tytułu zawodowego przyznawanego przez daną organizację lub stowarzyszenie wyłącznie za okazaniem dowodu potwierdzającego przynależność do tych stowarzyszeń lub organizacji.

W przypadku gdy warunkiem członkostwa w danym stowarzyszeniu lub organizacji jest posiadanie określonych kwalifikacji, warunek ten obowiązuje obywateli innych Państw Członkowskich posiadających kwalifikacje zawodowe wyłącznie na zasadach określonych w niniejszej dyrektywie.

3.  128  Państwo członkowskie nie może zastrzec używania tytułu zawodowego dla posiadaczy kwalifikacji zawodowych, jeżeli nie powiadomiło Komisji i pozostałych państw członkowskich o stowarzyszeniu lub organizacji zgodnie z art. 3 ust. 2.

TYTUŁ  IV

SZCZEGÓŁOWE ZASADY WYKONYWANIA ZAWODU

Artykuł  53 129

Znajomość języków

1.  Specjaliści, których kwalifikacje podlegają uznaniu, muszą posiadać znajomość języków niezbędną do wykonywania danego zawodu w przyjmującym państwie członkowskim.
2.  Państwo członkowskie zapewnia, aby wszelkie sprawdzanie znajomości języka przeprowadzane przez właściwy organ lub pod jego nadzorem, dotyczące zgodności z obowiązkiem określonym w ust. 1, było ograniczone do znajomości jednego języka urzędowego przyjmującego państwa członkowskiego lub jednego języka administracyjnego przyjmującego państwa członkowskiego, pod warunkiem że jest on również językiem urzędowym Unii.
3.  Sprawdzenie znajomości języka przeprowadzane zgodnie z ust. 2 może być zastosowane, jeżeli dany zawód ma wpływ na bezpieczeństwo pacjentów. Sprawdzenie znajomości języka może być zastosowane w przypadku innych zawodów wówczas, gdy istnieje poważna i konkretna wątpliwość, czy specjalista posiada wystarczającą znajomość języka, by zgodnie z zamierzeniami mógł wykonywać daną działalność zawodową.

Sprawdzenie znajomości języka można przeprowadzać tylko po wydaniu europejskiej legitymacji zawodowej zgodnie z art. 4d lub po uznaniu kwalifikacji zawodowych, w zależności od przypadku.

4.  Każde sprawdzenie znajomości języka musi być proporcjonalne do działalności, która ma być prowadzona. Zainteresowany specjalista może się odwołać od takiego sprawdzenia zgodnie z prawem krajowym.
Artykuł  54

Używanie tytułów określających wykształcenie

Bez uszczerbku dla art. 7 i 52, przyjmujące Państwo Członkowskie zapewnia osobom zainteresowanym prawo do używania tytułów, a także, w miarę możliwości, skróconej formy tytułów określających wykształcenie, uzyskanych w rodzimym Państwie Członkowskim w języku rodzimego Państwa Członkowskiego. Przyjmujące Państwo Członkowskie może wymagać, aby tytuł ten był opatrzony informacją dotyczącą nazwy i siedziby instytucji albo komisji egzaminacyjnej, która go przyznała. Jeżeli tytuł określający wykształcenie używany w rodzimym Państwie Członkowskim może być mylony w przyjmującym Państwie Członkowskim z tytułem, którego uzyskanie w tym drugim Państwie zależy od odbycia dodatkowego kształcenia, a osoba zainteresowana takiego kształcenia nie zdobyła, przyjmujące Państwo Członkowskie może wymagać od tej osoby używania tytułu określającego wykształcenie obowiązującego w rodzimym Państwie Członkowskim w odpowiedniej formie, określanej przez przyjmujące Państwo Członkowskie.

Artykuł  55

Akceptacja przez fundusz ubezpieczeń zdrowotnych

Bez uszczerbku dla art. 5 ust. 1 i art. 6 akapit pierwszy lit. b), Państwa Członkowskie wymagające od osób, które zdobyły kwalifikacje zawodowe na ich terytorium odbycia praktyk przygotowawczych lub zdobycia stażu zawodowego celem uzyskania akceptacji funduszu ubezpieczeń zdrowotnych, zwalniają z takiego obowiązku osoby posiadające dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji lekarzy lub lekarzy dentystów uzyskane w innych Państwach Członkowskich.

Artykuł  55a  130  

Uznawanie praktyk zawodowych

1.  Jeżeli warunkiem dostępu do zawodu regulowanego w rodzimym państwie członkowskim jest odbycie praktyk zawodowych, właściwy organ rodzimego państwa członkowskiego, rozpatrując wniosek o zezwolenie na wykonywanie zawodu regulowanego, uznaje praktyki zawodowe odbyte w innym państwie członkowskim, jeżeli praktyki te są zgodne z opublikowanymi wytycznymi, o których mowa w ust. 2, a także bierze pod uwagę praktyki zawodowe odbyte w państwie trzecim. Państwa członkowskie mogą jednak w swoim prawodawstwie krajowym ustanowić rozsądny pułap w odniesieniu do okresu trwania części praktyk zawodowych, którą można odbyć za granicą.
2.  Uznanie praktyk zawodowych nie zastępuje obowiązujących wymogów dotyczących zdania egzaminu w celu uzyskania dostępu do danego zawodu. Właściwe organy publikują wytyczne dotyczące organizacji i uznawania praktyk zawodowych odbytych w innym państwie członkowskim lub w państwie trzecim, szczególnie w odniesieniu do roli podmiotu nadzorującego praktyki zawodowe.

TYTUŁ  V

WSPÓŁPRACA ADMINISTRACYJNA I ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA WYKONANIE WOBEC OBYWATELI  131

Artykuł  56

Właściwe organy

1.  Właściwe organy przyjmującego Państwa Członkowskiego i rodzimego Państwa Członkowskiego ściśle współpracują ze sobą i wzajemnie się wspierają w celu ułatwienia stosowania niniejszej dyrektywy. Zapewniają one poufność wymienianych informacji.
2.  132  Właściwe organy rodzimego państwa członkowskiego i przyjmującego państwa członkowskiego wymieniają między sobą informacje dotyczące postępowań dyscyplinarnych lub nałożonych sankcji karnych lub innych poważnych, szczególnych okoliczności, które mogą mieć wpływ na wykonywanie działalności zgodnie z niniejszą dyrektywą. Przestrzegają one przy tym przepisów dotyczących ochrony danych osobowych przewidzianych w dyrektywach 95/46/WE i 2002/58/WE.

Rodzime Państwo Członkowskie sprawdza wiarygodność stanu faktycznego, a jego organy decydują o charakterze i zakresie dochodzenia, które należy przeprowadzić, a następnie zawiadamiają przyjmujące Państwo Członkowskie o własnych wnioskach wypływających z posiadanych informacji.

2a.  133  Do celów ust. 1 i 2 właściwe organy stosują system IMI.
3.  Każde Państwo Członkowskie wyznacza do 20 października 2007 r. organy i instytucje właściwe do wydawania lub przyjmowania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji oraz innych dokumentów i informacji, jak również organy odpowiedzialne za przyjmowanie wniosków i podejmowanie decyzji, o których mowa w niniejszej dyrektywie, oraz niezwłocznie zawiadamiają o nich pozostałe Państwa Członkowskie i Komisję.
4.  134  Każde państwo członkowskie wyznacza koordynatora działań właściwych organów, o których mowa w ust. 1, o czym zawiadamia pozostałe państwa członkowskie oraz Komisję.

Do zadań tych koordynatorów należy:

a) wspieranie jednolitego stosowania niniejszej dyrektywy;
b) gromadzenie wszystkich informacji istotnych dla stosowania niniejszej dyrektywy, takich jak informacje dotyczące warunków dostępu do zawodów regulowanych w państwach członkowskich;
c) rozpatrywanie sugestii dotyczących wspólnych ram kształcenia oraz wspólnych testów kształcenia;
d) wymiana informacji i najlepszych praktyk na potrzeby optymalizacji ustawicznego rozwoju zawodowego w państwach członkowskich;
e) wymiana informacji i najlepszych praktyk dotyczących stosowania środków wyrównawczych, o których mowa w art. 14.

W celu wywiązania się z zadania określonego w lit. b) niniejszego ustępu koordynatorzy mogą zwracać się o pomoc do ośrodków wsparcia, o których mowa w art. 57b.

Artykuł  56a 135

Mechanizm ostrzegania

1.  Właściwe organy państwa członkowskiego informują właściwe organy wszystkich pozostałych państw członkowskich o specjaliście, wobec którego organy lub sądy krajowe wydały zakaz lub ograniczenie, nawet tymczasowo, prowadzenia na terytorium tego państwa członkowskiego następujących rodzajów działalności zawodowej w jej pełnym lub częściowym zakresie:
a) lekarza i lekarza ogólnego posiadającego dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.1.1 i 5.1.4;
b) lekarza specjalisty posiadającego tytuł, o którym mowa w załączniku V pkt 5.1.3;
c) pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną posiadającej dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.2.2;
d) lekarza dentysty posiadającego dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.3.2;
e) wyspecjalizowanego lekarza dentysty posiadającego dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.3.3;
f) lekarza weterynarii posiadającego dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.4.2;
g) położnej posiadającej dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, o którym mowa w załączniku V pkt 5.5.2;
h) farmaceuty posiadającego dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji, wymieniony w załączniku V pkt 5.6.2;
(i) posiadaczy zaświadczeń wymienionych w załączniku VII pkt 2, poświadczających, że posiadacz dokumentu ukończył kształcenie, które spełnia wymogi minimalne wymienione odpowiednio w art. 24, 25, 31, 34, 35, 38, 40 lub 44, ale które rozpoczęło się przed datami odniesienia dla kwalifikacji wymienionymi w załączniku V pkt 5.1.3, 5.1.4, 5.2.2, 5.3.2, 5.3.3, 5.4.2, 5.5.2 i 5.6.2;
j) posiadaczy zaświadczeń o prawach nabytych, o których mowa w art. 23, 27, 29, 33, 33a, 37, 43 i 43a;
k) innych specjalistów prowadzących działalność, która ma wpływ na bezpieczeństwo pacjentów, w przypadku gdy specjalista wykonuje zawód regulowany w danym państwie członkowskim;
l) specjalistów prowadzących działalność związaną z edukacją osób małoletnich, w tym z opieką na dziećmi i wczesną edukacją, w przypadku gdy specjalista wykonuje zawód regulowany w danym państwie członkowskim.
2.  Właściwe organy przesyłają poprzez ostrzeżenie w systemie IMI informacje, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w terminie trzech dni od daty przyjęcia decyzji o zakazie lub ograniczeniu wykonywania działalności zawodowej w jej pełnym lub częściowym zakresie przez danego specjalistę. Informacje te ograniczają się do następujących danych:
a) tożsamość specjalisty;
b) zawód;
c) informacje o organie lub sądzie krajowym wydającym decyzję o ograniczeniu lub zakazie;
d) zakres ograniczenia lub zakazu; oraz
e) okres, przez jaki obowiązuje ograniczenie lub zakaz.
3.  Właściwe organy państwa członkowskiego informują właściwe organy wszystkich pozostałych państw członkowskich poprzez ostrzeżenie w systemie IMI najpóźniej w terminie trzech dni od daty wydania decyzji sądowej o tożsamości specjalistów, którzy zwrócili się z wnioskiem o uznanie kwalifikacji na mocy niniejszej dyrektywy i którzy, jak później ustalił to sąd, posłużyli się w tym kontekście fałszywymi dokumentami potwierdzającymi posiadanie kwalifikacji.
4.  Na użytek wymiany informacji, o których mowa w ust. 1 i 3, dane osobowe przetwarza się zgodnie z dyrektywami 95/46/WE i 2002/58/WE. Komisja przetwarza dane osobowe zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 45/2001.
5.  Właściwe organy wszystkich państw członkowskich są bezzwłocznie informowane o tym, że wygasł zakaz lub ograniczenie, o których mowa w ust. 1. W tym celu od właściwego organu państwa członkowskiego, który dostarcza informacje zgodnie z ust. 1, wymaga się również informacji o terminie wygaśnięcia ograniczenia lub zakazu oraz o wszelkich późniejszych zmianach tego terminu.
6.  Państwa członkowskie zapewniają, aby specjaliści, których dotyczą ostrzeżenia wysłane do innych państw członkowskich, byli informowani na piśmie o decyzjach w sprawie ostrzeżeń w momencie wysłania tych ostrzeżeń, aby mogli odwoływać się na mocy prawa krajowego od decyzji lub wnioskować o jej sprostowanie oraz aby mieli dostęp do środków prawnych w odniesieniu do wszelkich szkód wyrządzonych na skutek fałszywych ostrzeżeń wysłanych do innych państw członkowskich, przy czym w takich przypadkach w decyzji w sprawie ostrzeżenia zastrzega się, że jest ona przedmiotem postępowania wszczętego przez specjalistę.
7.  Dane dotyczące ostrzeżeń mogą być przetwarzane w systemie IMI wyłącznie przez okres ich ważności. Ostrzeżenia usuwa się w ciągu trzech dni od dnia wydania decyzji o odwołaniu lub od dnia wygaśnięcia ograniczenia lub zakazu, o których mowa w ust. 1.
8.  Komisja przyjmuje akty wykonawcze w celu stosowania mechanizmu ostrzegania. Te akty wykonawcze zawierają przepisy dotyczące organów uprawnionych do wysyłania lub przyjmowania ostrzeżeń oraz wycofywania i zamykania ostrzeżeń oraz środków mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa przetwarzania danych. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 58 ust. 2.
Artykuł  57 136

Centralny internetowy dostęp do informacji

1.  Państwa członkowskie zapewniają dostępność w internecie za pośrednictwem pojedynczych punktów kontaktowych, o których mowa w art. 6 dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym 137  , i regularną aktualizację:
a) wykazu zawodów regulowanych w państwie członkowskim, w tym danych kontaktowych właściwych organów ds. poszczególnych zawodów regulowanych i danych kontaktowych ośrodków wsparcia, o których mowa w art. 57b;
b) wykazu zawodów, dla których dostępna jest europejska legitymacja zawodowa, informacji na temat funkcjonowania takiej legitymacji, w tym wszystkich powiązanych opłat należnych od osób wykonujących dany zawód, oraz właściwych organów zajmujących się jej wydawaniem;
c) wykazu wszystkich zawodów, do których państwo członkowskie stosuje art. 7 ust. 4, w ramach krajowych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych;
d) wykazu rodzajów kształcenia i szkolenia regulowanego oraz rodzajów kształcenia o specjalnym programie, o których mowa w art. 11 lit. c) ppkt (ii);
e) informacji o wymogach i procedurach, o których mowa w art. 7, 50, 51 i 53 w odniesieniu do zawodów regulowanych w danym państwie członkowskim, w tym wszystkich powiązanych opłat należnych od obywateli oraz dokumentów, które muszą oni przedłożyć właściwym organom;
f) informacji na temat sposobu odwoływania się zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi od decyzji właściwych organów przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy.
2.  Państwa członkowskie zapewniają, aby informacje, o których mowa w ust. 1, były udzielane w sposób jasny i zrozumiały dla użytkowników, były łatwo dostępne na odległość i drogą elektroniczną oraz aby były aktualizowane.
3.  Państwa członkowskie zapewniają, aby na wszelkie wnioski o udzielenie informacji kierowane do pojedynczych punktów kontaktowych odpowiadano jak najszybciej.
4.  Państwa członkowskie i Komisja podejmują środki wspierające, aby zachęcić pojedyncze punkty kontaktowe do udostępniania informacji wymienionych w ust. 1 w innych językach urzędowych Unii. Nie ma to wpływu na ustawodawstwo państw członkowskich dotyczące stosowania języków na ich terytoriach.
5.  Na użytek wdrażania przepisów ust. 1, 2 i 4 państwa członkowskie współpracują ze sobą oraz z Komisją.
Artykuł  57a  138  

Procedury przeprowadzane drogą elektroniczną

1.  Państwa członkowskie zapewniają możliwość łatwego spełnienia wszystkich wymogów, przeprowadzenia procedur i dopełnienia formalności związanych z kwestiami objętymi zakresem stosowania niniejszej dyrektywy, na odległość i drogą elektroniczną, za pośrednictwem odpowiedniego pojedynczego punktu kontaktowego lub odpowiednich właściwych organów. Nie stanowi to przeszkody dla właściwych organów państw członkowskich w zwróceniu się z wnioskiem o poświadczone kopie na późniejszym etapie w razie uzasadnionych wątpliwości i gdy jest to absolutnie niezbędne.
2.  Ust. 1 nie ma zastosowania do przeprowadzania stażu adaptacyjnego lub testu umiejętności.
3.  Jeżeli uzasadnione jest wymaganie przez państwa członkowskie zaawansowanego podpisu elektronicznego, zgodnie z definicją w art. 2 pkt 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/93/WE z dnia 13 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnotowych ram w zakresie podpisów elektronicznych 139  , w celu przeprowadzenia procedur, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, państwa członkowskie akceptują podpisy elektroniczne zgodnie z decyzją Komisji 2009/767/WE z dnia 16 października 2009 r. ustanawiającą środki ułatwiające korzystanie z procedur realizowanych drogą elektroniczną poprzez pojedyncze punkty kontaktowe zgodnie z dyrektywą 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącą usług na rynku wewnętrznym 140  oraz zapewniają środki techniczne do przetwarzania dokumentów z zaawansowanym podpisem elektronicznym w formatach określonych w decyzji Komisji 2011/130/UE z dnia 25 lutego 2011 r. w sprawie ustalenia minimalnych wymagań dotyczących transgranicznego przetwarzania dokumentów podpisanych elektronicznie przez właściwe organy zgodnie z dyrektywą 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącą usług na rynku wewnętrznym 141 .
4.  Wszystkie procedury przeprowadza się zgodnie z art. 8 dyrektywy 2006/123/WE dotyczącym pojedynczych punktów kontaktowych. Bieg terminów proceduralnych, określonych w art. 7 ust. 4 i art. 51 niniejszej dyrektywy, rozpoczyna się w momencie złożenia przez obywatela wniosku lub brakującego dokumentu w pojedynczym punkcie kontaktowym lub bezpośrednio odpowiedniemu właściwemu organowi. Wniosku o poświadczone kopie, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, nie uznaje się za wniosek o brakujące dokumenty.
Artykuł  57b  142  

Ośrodki wsparcia

1.  Każde państwo członkowskie wyznacza nie później niż do dnia 18 stycznia 2016 r. ośrodek wsparcia, którego zadaniem jest udzielanie obywatelom, jak i ośrodkom wsparcia w innych państwach członkowskich, pomocy w zakresie uznawania kwalifikacji zawodowych przewidzianego w niniejszej dyrektywie, w tym informacji na temat przepisów krajowych regulujących zawody oraz ich wykonywanie, na temat ustawodawstwa socjalnego i w stosownych przypadkach zasad etyki zawodowej.
2.  Ośrodki wsparcia w przyjmujących państwach członkowskich pomagają obywatelom w korzystaniu z praw przyznanych im na podstawie niniejszej dyrektywy, w stosownych przypadkach we współpracy z ośrodkiem wsparcia w rodzimym państwie członkowskim oraz właściwymi organami i pojedynczymi punktami kontaktowymi w przyjmującym państwie członkowskim.
3.  Każdy właściwy organ w rodzimym lub przyjmującym państwie członkowskim jest zobowiązany do pełnej współpracy z ośrodkiem wsparcia w przyjmującym państwie członkowskim i, w stosownych przypadkach, w rodzimym państwie członkowskim oraz do udzielania takim ośrodkom na ich wniosek wszystkich istotnych informacji na temat indywidualnych przypadków, z zastrzeżeniem przepisów o ochronie danych zgodnie z dyrektywami 95/46/WE i 2002/58/WE.
4.  Ośrodki wsparcia udzielają Komisji na jej wniosek informacji na temat rozwiązania spraw, którymi się zajmują, w terminie dwóch miesięcy od otrzymania takiego wniosku.
Artykuł  57c  143  

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.  Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.
2.  Uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych, o których mowa w art. 3 ust. 2 akapit trzeci, art. 20, art. 21 ust. 6 akapit drugi, art. 21a ust. 4, art. 25 ust. 5, art. 26 akapit drugi, art. 31 ust. 2 akapit drugi, art. 34 ust. 2 akapit drugi, art. 35 ust. 4 i 5, art. 38 ust. 1 akapit drugi, art. 40 ust. 1 akapit trzeci, art. 44 ust. 2 akapit drugi, art. 49a ust. 4 i art. 49b ust. 4, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 17 stycznia 2014 r.. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone

na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

3.  Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 3 ust. 2 akapit trzeci, art. 20, art. 21 ust. 6 akapit drugi, art. 21a ust. 4, art. 25 ust. 5, art. 26 akapit drugi, art. 31 ust. 2 akapit drugi, art. 34 ust. 2 akapit drugi, art. 35 ust. 4 i 5, art. 38 ust. 1 akapit drugi, art. 40 ust. 1 akapit trzeci, art. 44 ust. 2 akapit drugi, art. 49a ust. 4 i art. 49b ust. 4, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych.
4.  Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
5.  Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 3 ust. 2 akapit trzeci, art. 20, art. 21 ust. 6 akapit drugi, art. 21a ust. 4, art. 25 ust. 5, art. 26 akapit drugi, art. 31 ust. 2 akapit drugi, art. 34 ust. 2 akapit drugi, art. 35 ust. 4 i 5, art. 38 ust. 1 akapit drugi, art. 40 ust. 1 akapit trzeci, art. 44 ust. 2 akapit drugi, art. 49a ust. 4 i art. 49b ust. 4 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub gdy przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.
Artykuł  58 144

Procedura komitetowa

1.  Komisję wspomaga Komitet ds. Uznawania Kwalifikacji Zawodowych. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
2.  W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.
Artykuł  59 145

Przejrzystość

1.  Do dnia 18 stycznia 2016 r. państwa członkowskie przekazują Komisji wykaz występujących na ich terytorium zawodów regulowanych, wyszczególniający rodzaje działalności składające się na dany zawód, oraz wykaz rodzajów kształcenia i szkolenia regulowanego i rodzajów kształcenia o specjalnym programie, o których mowa w art. 11 lit. c) ppkt (ii). Każda zmiana wprowadzona w tych wykazach jest również bez zbędnej zwłoki zgłaszana Komisji. Komisja ustanawia i prowadzi ogólnodostępną bazę danych dotyczących zawodów regulowanych, zawierającą ogólny opis rodzajów działalności składających się na dany zawód.
2.  Do dnia 18 stycznia 2016 r. państwa członkowskie przekazują Komisji wykaz zawodów, w odniesieniu do których przeprowadzenie wstępnego sprawdzenia kwalifikacji jest niezbędne na mocy art. 7 ust. 4. Państwa członkowskie przedstawiają Komisji szczegółowe uzasadnienie umieszczenia w tym wykazie każdego z tych zawodów.
3.  Państwa członkowskie sprawdzają, czy wymogi, zgodnie z którymi w ramach ich systemu prawnego dostęp do zawodu lub jego wykonywanie, w tym korzystanie z tytułów zawodowych oraz działalność zawodowa dozwolona na podstawie takich tytułów, i o których mowa w niniejszym artykule jako o "wymogach", są możliwe tylko dla osób posiadających określone kwalifikacje zawodowe, są zgodne z następującymi zasadami:
a) wymogi nie mogą prowadzić do bezpośredniej ani pośredniej dyskryminacji ze względu na obywatelstwo lub miejsce zamieszkania;
b) wymogi muszą być uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego;
c) wymogi muszą być odpowiednie dla zapewnienia osiągnięcia wyznaczonego celu i nie mogą wykraczać poza to, co niezbędne do osiągnięcia tego celu.
4.  Ust. 1 ma również zastosowanie do zawodów regulowanych w danym państwie członkowskim przez stowarzyszenie lub organizację w rozumieniu art. 3 ust. 2 oraz wszelkich wymogów związanych z członkostwem w tych stowarzyszeniach lub organizacjach.
5.  Do dnia 18 stycznia 2016 r. państwa członkowskie przedstawiają Komisji informacje na temat wymogów, które zamierzają utrzymać, oraz powody uznania tych wymogów za zgodne z ust. 3. Państwa członkowskie przedstawiają informacje na temat wymogów, które wprowadziły w późniejszym terminie, i powody uznania tych wymogów za zgodne z ust. 3, w terminie sześciu miesięcy od przyjęcia środka.
6.  Do dnia 18 stycznia 2016 r., a następnie co dwa lata, państwa członkowskie przekazują również Komisji sprawozdanie dotyczące wymogów, które zostały zniesione lub złagodzone.
7.  Komisja przekazuje sprawozdania, o których mowa w ust. 6, pozostałym państwom członkowskich, które przedstawiają swoje uwagi w terminie sześciu miesięcy. W tym samym okresie sześciu miesięcy Komisja przeprowadza konsultacje z zainteresowanymi stronami, w tym z przedstawicielami zainteresowanych grup zawodowych.
8.  Komisja przedkłada sprawozdanie zbiorcze sporządzone na podstawie informacji przekazanych przez państwa członkowskie grupie koordynatorów ustanowionej na podstawie decyzji Komisji 2007/172/WE z dnia 19 marca 2007 r. ustanawiającej grupę koordynatorów ds. uznawania kwalifikacji zawodowych 146  , która może przedstawić uwagi.
9.  W świetle uwag przewidzianych w ust. 7 i 8 Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do dnia 18 stycznia 2016 r. swoje ustalenia końcowe, którym towarzyszą w stosownych przypadkach wnioski dotyczące przyszłych inicjatyw.

TYTUŁ  VI

INNE PRZEPISY

Artykuł  60 147

Sprawozdania

1.  Od dnia 20 października 2007 r. Państwa Członkowskie przekazują Komisji co dwa lata sprawozdanie ze stosowania wprowadzonego systemu. Poza ogólnymi uwagami, sprawozdanie to zawiera statystyczne podsumowanie podjętych decyzji oraz opis podstawowych problemów wynikających ze stosowania niniejszej dyrektywy.

Od dnia 18 stycznia 2016 r. statystyczne podsumowanie podjętych decyzji, o którym mowa w akapicie pierwszym, zawiera szczegółowe informacje o liczbie i rodzajach decyzji przyjętych zgodnie z niniejszą dyrektywą, w tym o rodzajach decyzji o przyznaniu dostępu częściowego przyjętych przez właściwe organy zgodnie z art. 4f, oraz opis podstawowych problemów wynikających ze stosowania niniejszej dyrektywy.

2.  Komisja opublikuje sprawozdanie w sprawie wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 18 stycznia 2019 r., a następnie co pięć lat.

W pierwszym z tych sprawozdań szczególna uwaga zostanie zwrócona na nowe elementy wprowadzone w niniejszej dyrektywie, a zwłaszcza zostaną rozważone następujące kwestie:

a) funkcjonowanie europejskiej legitymacji zawodowej;
b) aktualizacja wiedzy, umiejętności i kompetencji w przypadku zawodów objętych przepisami tytułu III rozdział III, w tym wykazu kompetencji, o których mowa w art. 31 ust. 7;
c) funkcjonowanie wspólnych ram kształcenia oraz wspólnych testów kształcenia;
d) wyniki specjalnego programu podwyższania kwalifikacji na mocy rumuńskich przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych dotyczących osób posiadających dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji, o których mowa w art. 33a, a także osób posiadających dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji na poziomie pomaturalnym, w celu zbadania konieczności przeglądu obowiązujących przepisów regulujących system praw nabytych mający zastosowanie do rumuńskich dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną.

Państwa członkowskie przekazują wszystkie informacje niezbędne do opracowania sprawozdania.

Artykuł  61 148

Klauzula odstępstwa

W przypadku gdy stosowanie jednego z przepisów niniejszej dyrektywy przez Państwo Członkowskie napotyka na poważne trudności w określonej dziedzinie, Komisja wraz z tym państwem dokonują wspólnej analizy tych trudności.

W stosownych przypadkach Komisja przyjmuje akt wykonawczy, aby zezwolić zainteresowanemu państwu członkowskiemu na odstępstwo od odpowiednich przepisów przez określony czas.

Artykuł  62

Uchylenie

Dyrektywy 77/452/EWG, 77/453/EWG, 78/686/EWG, 78/687/EWG, 78/1026/EWG, 78/1027/EWG, 80/154/EWG, 80/155/EWG, 85/384/EWG, 85/432/EWG, 85/433/EWG, 89/48/EWG, 92/51/EWG, 93/16/EWG i 1999/42/WE uchyla się ze skutkiem od dnia 20 października 2007 r. Odesłania do uchylonych dyrektyw będą rozumie się odesłania do niniejszej dyrektywy, przy czym uchylenie nie wpływa na ważność aktów przyjętych na podstawie tych dyrektyw.

Artykuł  63

Transpozycja

Państwa Członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne konieczne dla wykonania niniejszej dyrektywy przed dniem 20 października 2007 r. Niezwłocznie informują one o tym Komisję.

Środki przyjęte przez Państwa Członkowskie zawierają odesłanie do niniejszej dyrektywy lub odesłanie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odesłania określane są przez Państwa Członkowskie.

Artykuł  64

Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł  65

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Strasburgu, dnia 7 września 2005 r.
W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady
J. BORRELL FONTELLESC. CLARKE
Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK  I 

Lista stowarzyszeń lub organizacji zawodowych, które spełniają warunki art. 3 ust. 2

IRLANDIA(1)
1. The Institute of Chartered Accountants in Ireland(2)
2. The Institute of Certified Public Accountants in Ireland(2)
3. The Association of Certified Accountants(2)
4. Institution of Engineers of Ireland
5. Irish Planning Institute

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO

1. Institute of Chartered Accountants in England and Wales
2. Institute of Chartered Accountants of Scotland
3. Institute of Chartered Accountants in Ireland
4. Chartered Association of Certified Accountants
5. Chartered Institute of Loss Adjusters
6. Chartered Institute of Management Accountants
7. Institute of Chartered Secretaries and Administrators
8. Chartered Insurance Institute
9. Institute of Actuaries
10. Faculty of Actuaries
11. Chartered Institute of Bankers
12. Institute of Bankers in Scotland
13. Royal Institution of Chartered Surveyors
14. Royal Town Planning Institute
15. Chartered Society of Physiotherapy
16. Royal Society of Chemistry
17. British Psychological Society
18. Library Association
19. Institute of Chartered Foresters
20. Chartered Institute of Building
21. Engineering Council
22. Institute of Energy
23. Institution of Structural Engineers
24. Institution of Civil Engineers
25. Institution of Mining Engineers
26. Institution of Mining and Metallurgy
27. Institution of Electrical Engineers
28. Institution of Gas Engineers
29. Institution of Mechanical Engineers
30. Institution of Chemical Engineers
31. Institution of Production Engineers
32. Institution of Marine Engineers
33. Royal Institution of Naval Architects
34. Royal Aeronautical Society
35. Institute of Metals
36. Chartered Institution of Building Services Engineers
37. Institute of Measurement and Control
38. British Computer Society

(1) Obywatele Irlandii są również członkami następujących stowarzyszeń lub organizacji na terytorium Zjednoczonego Królestwa:

Institute of Chartered Accountants in England and Wales

Institute of Chartered Accountants of Scotland

Institute of Actuaries

Faculty of Actuaries

The Chartered Institute of Management Accountants

Institute of Chartered Secretaries and Administrators

Royal Town Planning Institute

Royal Institution of Chartered Surveyors

Chartered Institute of Building.

(2) Dotyczy jedynie działalności biegłych rewidentów.

ZAŁĄCZNIK  II  149

(skreślony).

ZAŁĄCZNIK  III  150

(skreślony).

ZAŁĄCZNIK  IV 

Rodzaje działalności związane z kategoriami doświadczenia zawodowego, o których mowa w art. 17, 18 i 19

ZAŁĄCZNIK  V  151

Uznawanie na podstawie koordynacji minimalnych wymogów w zakresie kształcenia

V.1. 

LEKARZ MEDYCYNY

5.1.1. Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji w zakresie podstawowego kształcenia medycznego
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiOrgan wydający dokumentZaświadczenie dołączone do dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacjiData

odniesienia

België/

Belgique/

Belgien

Diploma van arts/Diplôme de docteur en médecine

Diplôme de "médecin"/ Master in de geneeskunde

- Les universités / De universiteiten

- Le Jury compétent d'enseignement de la Communauté française / De bevoegde Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap

20.12.1976
БългарияДиплома за висше образование на образователно-ква- лификационна степен " магистър" по Медицина" и професионална квалификация "Магистър-лекар"Университет1.1.2007
ČeskoDiplom o ukončení studia ve studijním programu všeobecné lékařství (doktor medicíny, MUDr.)Lékářská fakulta univerzity v České republice1.5.2004
DanmarkBevis for kandidatuddannel- sen i medicin (cand.med.)Universitet1. Autorisation som læge20.12.1976
Bevis for bestået lægeviden- skabelig embedseksamen (cand.med.)2. Tilladelse til selvstændigt virke som læge
Deutschland- Zeugnis über die Ärztliche PrüfungZuständige Behörden20.12.1976
- Zeugnis über die Ärztliche Staatsprüfung und Zeugnis über die Vorbereitungszeit als Medizinalassistent, soweit diese nach den deutschen Rechtsvorschriften noch für den Abschluss der ärztlichen Ausbildung vorgesehen war
EestiArstikraad

Degree in Medicine (MD) Diplom arstiteaduse öppekava läbimise kohta

Tartu Ülikool1.5.2004
Ελλάς Πτυχίo Iατρικής - Iατρική Σχoλή

Παvεπιστημίoυ,

- Σχoλή Επιστημώv Υγείας,

Τμήμα Iατρικής Παvεπιστημίoυ

1.1.1981
España Título de Licenciado en Medicina y Cirugía

Título de Licenciado en Medicina

Título de Graduado/a en Medicina

- Ministerio de Educación y Cultura

- El rector de una Universidad

1.1.1986
FranceDiplôme d'Etat de docteur en Médicine

Diplôme de fin de deuxième cycle des études médicales (7)

Diplôme de formation approfondie en sciences médicales (8)

UniversitésCertificat de compétence clinique20.12.1976
HrvatskaDiploma "doktor medici- ne/doktorica medicine"Medicinski fakulteti sveuči- lišta u Republici Hrvatskoj1.7.2013
IrelandPrimary qualificationCompetent examining bodyCertificate of experience20.12.1976
ItaliaDiploma di laurea in medicina e chirurgiaUniversitàDiploma di abilitazione all'esercizio della medicina e chirurgia20.12.1976
Κύπρος Πιστοποιητικό Εγγραφής Ιατρού

Πτυχίο Ιατρικής

Ιατρικό Συμβούλιο

Ιατρικη σχολη πανεπιστημιου

κυπρου (1)

Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο

Κύπρου (2)

Πανεπιστήμιο Λευκωσίας (3)

1.5.2004
Latvijaärsta diplomsUniversitätes tipa augstskola1.5.2004
Lietuva1. Aukštojo mokslo diplomas, nurodantis suteiktą gydytojo kvalifikaciją

2. Magistro diplomas (medicinos magistro kvalifikacinis laipsnis ir gydytojo kvalifikacija)

Universitetas1. Internatůros pažyméjimas, nurodantis suteiktą medicinos gydytojo profesinę kvalifikaciją

2. Internatůros pažyméjimas (medicinos gydytojo profesiné kvalifikacija)

1.5.2004
LuxembourgDiplôme d'Etat de docteur en médecine, chirurgie et accouchementsJury d'examen d'EtatCertificat de stage20.12.1976
MagyarországOkleveles orvosdoktor oklevél (dr. med)Egyetem1.5.2004
MaltaLawrja ta' Tabib tal-Medicina u l-KirurgijaUniversita' ta' MaltaCertifikat ta' registrazzjoni mahrug mill-Kunsill Mediku1.5.2004
NederlandGetuigschrift van met goed gevolg afgelegd artsexamenFaculteit Geneeskunde20.12.1976
ÖsterreichUrkunde über die Verleihung des akademischen Grades Doktor der gesamten Heilkunde (bzw. Doctor medicinae universae, Dr. med.univ.)Medizinische Fakultät einer Universität, bzw Medizinische Universität1.1.1994
PolskaDyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku lekarskim z tytułem "lekarza"Szkoły wyższeŚwiadectwo złożenia Lekarskiego Egzaminu Państwowego (4)

/ Świadectwo złożenia Lekarskiego Egzaminu Końcowego (5)

Zaświadczenie o ukończeniu stażu podyplomowego

1.5.2004
PortugalCarta de Curso de licenciatura em medicina Certificado de mestrado in- tegrado em medicinaUniversidadesCertificado emitido pela Ordem dos Médicos1.1.1986
RomâniaDiploma de licentä de doctor medic

Diploma de licentä si master (6)

Universitäti

Ministerul Educatiei Nationale (6)

1.1.2007
SlovenijaDiploma, s katero se podeljuje strokovni naslov "doktor medicine/doktorica medicine"UniverzaPotrdilo o Opravljenem Strokovnem Izpitu za Poklic Zdravnik/Zdravnica1.5.2004
SlovenskoDIPLOM všeobecné lekárstvo doktor všeobecného lekárstva ("MUDr.")Univerzita1.5.2004
Suomi/FinlandLääketieteen lisensiaatin tutkinto/Medicine licentiatexamenYliopisto1.1.1994
SverigeLäkarexamenUniversitet eller högskolaBevis om legitimation som läkare, utfärdat av Socialstyrelsen1.1.1994
United KingdomPrimary qualificationCompetent examining bodyCertificate of experience20.12.1976
(1) Od września 2013 r.

(2) Od września 2013 r.

(3) Od października 2014 r.

(4) Do 2012 r.

(5) Od 2013 r.

(6) Od 2011 r.

(7) Od 2003/2004 do 2013/2014 r.

(8) Od 2014/2015 r.

5.1.2. Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji lekarzy specjalistów
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiOrgan wydający dokumentData odniesienia
België/Belgique/

Belgie

Bijzondere beroepstitel van genee- sheer-specialist/Titre professionnel particulier de médecin spécialisteMinister bevoegd voor Volksgezondheid/Ministre de la Santé publique20.12.1976
БългарияСвидетелство за призната специалностУниверситет1.1.2007
ČeskoDiplom o specializaciMinisterstvo zdravotnictví1.5.2004
DanmarkBevis for tilladelse til at betegne sig som speciallægeSundhedsstyrelsen Styrelsen for Patientsikkerhed20.12.1976
DeutschlandFachärztliche AnerkennungLandesärztekammer20.12.1976
EestiResidentuuri löpetamist töendav tunnistus

Residentuuri löputunnistus eriarstiabi erialal

Tartu Ülikool1.5.2004
Ελλάς Τίτλος Ιατρικής Ειδικότητας 1. Περιφέρεια 1.1.1981
2. Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση
3. Νομαρχία
España Título de EspecialistaMinisterio de Educación y Cultura1.1.1986
France1. Certificat d'études spéciales de médecine accompagné du diplôme d'Etat de docteur en médecine1. Universités20.12.1976
2. Attestation de médecin spécialiste qualifié accompagnée du diplôme d'Etat de docteur en médecine2. Conseil de l'Ordre des médecins
3. Diplôme d'études spécialisées ou diplôme d'études spécialisées complémentaires qualifiant de médecine accompagné du diplôme d'Etat de docteur en médecine3. Universités
HrvatskaDiploma o specijalističkom usavršavanjuMinistarstvo nadležno za zdravstvo1.7.2013
IrelandCertificate of Specialist doctorCompetent authority20.12.1976
ItaliaDiploma di medico specialistaUniversità20.12.1976
Κύπρος Πιστοποιητικό Αναγνώρισης Ειδικότητας Ιατρικό Συμβούλιο 1.5.2004
Latvija"Sertifikäts"-kompetentu iestažu izsniegts dokuments, kas apliecina, ka persona ir nokärtojusi sertifikä- cijas eksämenu specialitäteLatvijas Ärstu biedrïba

Latvijas Ärstniecibas personu profesionälo organizäciju savieniba

1.5.2004
Lietuva1. Rezidentüros pažyméjimas, nu- rodantis suteiktą gydytojo specialisto profesinę kvalifikacijąUniversitetas1.5.2004
2. Rezidentüros pažyméjimas (gydytojo specialisto profesiné kvalifikacija)
LuxembourgCertificat de médecin spécialisteMinistre de la Santé publique20.12.1976
MagyarországSzakorvosi bizonyítványNemzeti Vizsgabizottság1.5.2004
MaltaCertifikat ta' Specjalista MedikuKumitat ta' Approvazzjoni dwar Specjalisti1.5.2004
NederlandBewijs van inschrijving in een Specialistenregister- Medische Specialisten Registratie Commissie (MSRC) van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst20.12.1976
- Sociaal-Geneeskundigen Registratie Commissie (SGRC) van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst
Diploma geneeskundig specialist- Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS) van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst (1)
ÖsterreichFacharztdiplomÖsterreichische Ärztekammer1.1.1994
PolskaDyplom uzyskania tytułu specjalistyCentrum Egzaminów Medycznych1.5.2004
PortugalTitulo de especialistaOrdem dos Médicos1.1.1986
RomâniaCertificat de medic specialistMinisterul Sänätätii1.1.2007
SlovenijaPotrdilo o opravljenem specialističnem izpitu1. Ministrstvo za zdravje

2. Zdravniška zbornica Slovenije

1.5.2004
SlovenskoDiplom o špecializácii1. Slovenská zdravotnícka univerzita1.5.2004
2. Univerzita Komenského v Bratislave
3. Univerzita Pavla Jozefa Šafárika v Košiciach
Suomi/FinlandErikoislääkärin tutkinto/ SpecialläkarexamenYliopisto1.1.1994
SverigeBevis om specialkompetens som läkare, utfärdat av SocialstyrelsenSocialstyrelsen1.1.1994
United KingdomCertificate of Completion of trainingPostgraduate Medical Education and Training Board20.12.1976
General Medical Council1.4.2010
(1) Od stycznia 2013 r.
5.1.3. Nazwy szkoleń w zakresie medycyny specjalistycznej
AnestezjologiaChirurgia ogólna
Minimalny czas szkolenia: 3 lataMinimalny czas szkolenia: 5 lat
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienAnesthésie-réanimation/

Anesthesie-reanimatie

Chirurgie/Heelkunde
БългарияАнестезиология и интензивно лечениеХирургия
ČeskoAnesteziologie a intenzivní medicínaChirurgie
DanmarkAnæstesiologiKirurgi
DeutschlandAnästhesiologie(Allgemeine) Chirurgie
EestiAnestesioloogiaÜldkirurgia
Ελλάς Αναισθησιολογία Χειρουργική
España Anestesiología y ReanimaciónCirugía general y del aparato digestivo
FranceAnesthésie-réanimationChirurgie générale
HrvatskaAnesteziologija, reanimatologija i intenzivna medicinaOpća kirurgija
IrelandAnaesthesia (3)

Anaesthesiology (4)

General surgery
ItaliaAnestesia, rianimazione e terapia intensiva

Anestesia, rianimazione, terapia intensiva e del dolore (2)

Chirurgia generale
Κύπρος Αναισθησιολογία Γενική Χειρουργική
LatvijaAnesteziologija un reanimatologijaKirurgija
LietuvaAnesteziologija reanimatologijaChirurgija
LuxembourgAnesthésie-réanimationChirurgie générale
MagyarországAneszteziológia és intenzív terápiaSebészet
MaltaAnesteżija u Kura IntensivaKirurgija Generali
NederlandAnesthesiologieHeelkunde
ÖsterreichAnästhesiologie und Intensivmedizin- Chirurgie

- Allgemeinchirurgie und Viszeralchirurgie (1)

PolskaAnestezjologia i intensywna terapiaChirurgia ogólna
PortugalAnestesiologiaCirurgia geral
RomâniaAnestezie §i terapie intensivaChirurgie generala
SlovenijaAnesteziologija, reanimatologija in perioperativna intenzivna medicinaSplošna kirurgija
SlovenskoAnestéziológia a intenzívna medicínaChirurgia
Suomi/FinlandAnestesiologia ja tehohoito/Anestesiologi och intensivvårdYleiskirurgia/Allmän kirurgi
SverigeAnestesi och intensivvårdKirurgi
United KingdomAnaestheticsGeneral surgery
(1) Od czerwca 2015 r.

(2) Od lutego 2015 r.

(3) Do 2018 r.

(4) Od 2019 r.

NeurochirurgiaPołożnictwo i ginekologia
Minimalny czas szkolenia: 5 latMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienNeurochirurgieGynécologie - obstétrique/Gynaecologie - verloskunde
БългарияНеврохирургияАкушерство и гинекология
ČeskoNeurochirurgieGynekologie a porodnictví
DanmarkNeurokirurgiGynækologi og obstetrik
DeutschlandNeurochirurgieFrauenheilkunde und Geburtshilfe
EestiNeurokirurgiaSünnitusabi ja günekoloogia
Ελλάς Νευροχειρουργική Μαιευτική-Γυναικολογία
España NeurocirugíaObstetricia y ginecología
FranceNeurochirurgieGynécologie - obstétrique
HrvatskaNeurokirurgijaGinekologija i opstetricija
IrelandNeurosurgeryObstetrics and gynaecology
ItaliaNeurochirurgiaGinecologia e ostetricia
Κύπρος Νευροχειρουργική Μαιευτική - Γυναικολογία
LatvijaNeirokirurgijaGinekologija un dzemdniecïba
LietuvaNeurochirurgijaAkušerija ginekologija
LuxembourgNeurochirurgieGynécologie - obstétrique
MagyarországIdegsebészetSzülészet-nôgyôgyàszat
MaltaNewrokirurgijaOstetricja u Ginekologija
NederlandNeurochirurgieObstetrie en Gynaecologie
ÖsterreichNeurochirurgieFrauenheilkunde und Geburtshilfe
PolskaNeurochirurgiaPołożnictwo i ginekologia
PortugalNeurocirurgiaGinecologia e obstetricia
RomâniaNeurochirurgieObstetricä-ginecologie
SlovenijaNevrokirurgijaGinekologija in porodništvo
SlovenskoNeurochirurgiaGynekológia a pôrodnictvo
Suomi/FinlandNeurokirurgia/NeurokirurgiNaistentaudit ja synnytykset/Kvinnosjukdomar och förlossningar
SverigeNeurokirurgiObstetrik och gynekologi
United KingdomNeurosurgeryObstetrics and gynaecology
Medycyna ogólna (choroby wewnętrzne)Okulistyka
Minimalny czas szkolenia: 5 latMinimalny czas szkolenia: 3 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienMédecine interne/Inwendige geneeskundeOphtalmologie/Oftalmologie
БългарияВътрешни болестиОчни болести
ČeskoVnitřní lékařstvíOftalmologie
DanmarkOftalmologi
DeutschlandInnere MedizinAugenheilkunde
EestiSisehaigusedOftalmoloogia
Ελλάς Παθολογία Οφθαλμολογία
España Medicina internaOftalmologia
FranceMédecine interneOphtalmologie
HrvatskaOpća interna medicinaOftalmologija i optometrija
IrelandGeneral (Internal) MedicineOphthalmic surgery

Ophthalmology (1)

ItaliaMedicina internaOftalmologia
Κύπρος Παθολογία Οφθαλμολογία
LatvijaInterna medicinaOftalmologija
LietuvaVidaus ligosOftalmologija
LuxembourgMédecine interneOphtalmologie
MagyarországBelgyógyászatSzemészet
MaltaMedicina InternaOftalmologija
NederlandInterne geneeskundeOogheelkunde
ÖsterreichInnere MedizinAugenheilkunde und Optometrie
PolskaChoroby wewnętrzneOkulistyka
PortugalMedicina internaOftalmologia
RomâniaMedicina internaOftalmologie
SlovenijaInterna medicinaOftalmologija
SlovenskoVnútorné lekárstvoOftalmológia
Suomi/FinlandSisätaudit/Inre medicinSilmätaudit/Ögonsjukdomar
SverigeInternmedicinÖgonsjukdomar (oftalmologi)
United KingdomGeneral (internal) medicineOphthalmology
(1) Od 1991/1992 r.
OtorynolaryngologiaPediatria
Minimalny czas szkolenia: 3 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienOto-rhino-laryngologie/

Otorhinolaryngologie

Pédiatrie/Pediatrie
БългарияУшно-носно-гърлени болестиПедиатрия
ČeskoOtorinolaryngologieDětské lékařství
DanmarkOto-rhino-laryngologiPædiatri
DeutschlandHals-Nasen-OhrenheilkundeKinder- und Jugendmedizin
EestiOtorinolarüngoloogiaPediaatria
Ελλάς Ωτορινολαρυγγολογία Παιδιατρική
España OtorrinolaringologíaPediatria y sus áreas especificas
FranceOto-rhino-laryngologie et chirurgie cervicofacialePédiatrie
HrvatskaOtorinolaringologijaPedijatrija
IrelandOtolaryngologyPaediatrics
ItaliaOtorinolaringoiatriaPediatria
Κύπρος Ωτορινολαρυγγολογία Παιδιατρική
LatvijaOtolaringologijaPediatrija
LietuvaOtorinolaringologijaVaiky ligos
LuxembourgOto-rhino-laryngologiePédiatrie
MagyarországFül-orr-gégegyôgyàszatCsecsemóés gyermekgyógyászat
MaltaOtorinolaringologija Otorinolaringologija - Kirurgija tar-Ras u l-Ghonq (2)Pedjatrija
NederlandKeel-, neus- en oorheelkundeKindergeneeskunde
Österreich- Hals-, Nasen- und Ohrenkrankheiten

- Hals-, Nasen- und Ohrenheilkunde (1)

Kinder- und Jugendheilkunde
PolskaOtorynolaryngologiaPediatria
PortugalOtorrinolaringologiaPediatria
RomâniaOtorinolaringologiePediatrie
SlovenijaOtorinolaringológijaPediatrija
SlovenskoOtorinolaryngológiaPediatria
Suomi/FinlandKorva-, nenä- ja kurkkutaudit/Öron-, näs- och halssjukdomarLastentaudit/Barnsjukdomar
SverigeÖron-, näs- och halssjukdomar (oto-rhino-laryngologi)Barn- och ungdomsmedicin
United KingdomOtolaryngologyPaediatrics
(1) Od czerwca 2015 r.

(2) Od 2009 r.

Choroby płucUrologia
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 5 lat
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienPneumologieUrologie
БългарияПневмология и фтизиатрияУрология
ČeskoPneumologie a ftizeologieUrologie
DanmarkIntern medicin: lungesygdommeUrologi
Deutschland- Pneumologie

- Innere Medizin und Pneumologie (1)

Urologie
EestiPulmonoloogiaUroloogia
Ελλάς Φυματιολογία- Πνευμοvολογία Ουρολογία
España NeumologíaUrologia
FrancePneumologieChirurgie urologique
HrvatskaPulmologijaUrologija
IrelandRespiratory medicineUrology
ItaliaMalattie dell'apparato respiratorioUrologia
Κύπρος Πνευμονολογία - Φυματιολογία Ουρολογία
LatvijaFtiziopneimonologijaUroloģija
LietuvaPulmonologijaUrologija
LuxembourgPneumologieUrologie
MagyarországTüdőgyógyászat Urológia
MaltaMediċina RespiratorjaUroloġija
NederlandLongziekten en tuberculoseUrologie
Österreich- Lungenkrankheiten

- Innere Medizin und Pneumologie (2)

Urologie
PolskaChoroby płucUrologia
PortugalPneumologiaUrologia
RomâniaPneumologieUrologie
SlovenijaPnevmologijaUrologija
SlovenskoPneumológia a ftizeológiaUrológia
Suomi/FinlandKeuhkosairaudet ja allergologia/ Lungsjukdomar och allergologiUrologia/Urologi
SverigeLungsjukdomar (pneumologi)Urologi
United KingdomRespiratory medicineUrology
(1) Od lipca 2011 r.

(2) Od czerwca 2015 r.

OrtopediaAnatomia patologiczna
Minimalny czas szkolenia: 5 latMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienChirurgie orthopédique/Orthopedische heelkundeAnatomie pathologique/Pathologische anatomie
БългарияОртопедия и травматологияОбща и клинична патология
ČeskoOrtopediePatologie
DanmarkOrtopædisk kirurgiPatologisk anatomi og cytology
Deutschland- Orthopädie (und Unfallchirurgie)

- Orthopädie und Unfallchirurgie (1)

Pathologie
EestiOrtopeediaPatoloogia
Ελλάς Ορθοπεδική Παθολογική Ανατομική
España Cirugía ortopèdica y traumatologiaAnatomia patològica
FranceChirurgie orthopédique et traumatologieAnatomie et cytologie pathologiques
HrvatskaOrtopedija i traumatologijaPatologija

Patologija i citologija (3)

IrelandTrauma and orthopaedic surgeryHistopathology
ItaliaOrtopedia e traumatologiaAnatomia patologica
Κύπρος Ορθοπεδική Παθολογοανατομία – Ιστολογία
LatvijaTraumatoloģija un ortopēdija Patoloģija
LietuvaOrtopedija traumatologijaPatologija
LuxembourgOrthopédieAnatomie pathologique
MagyarországOrtopédia és traumatológiaPatológia
MaltaKirurġija OrtopedikaIstopatoloġija
NederlandOrthopediePathologie
Österreich- Orthopädie und Orthopädische Chirurgie

- Orthopädie und Traumatologie (2)

- Pathologie

- Klinische Pathologie und Molekularpathologie (2)

- Klinische Pathologie und Neuropathologie

PolskaOrtopedia i traumatologia narządu ruchuPatomorfologia
PortugalOrtopediaAnatomia patologica
RomâniaOrtopedie şi traumatologieAnatomie patologică
Slovenija- Ortopedska kirurgija; TravmatologijaPatologija
SlovenskoOrtopédiaPatologická anatómia
Suomi/FinlandOrtopedia ja traumatologia/Ortopedi och traumatologiPatologia/Patologi
SverigeOrtopediKlinisk patologi
United KingdomTrauma and orthopaedic surgeryHistopathology
(1) Od maja 2006 r.

(2) Od czerwca 2015 r.

(3) Od 3.11.2015 r.

NeurologiaPsychiatria
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienNeurologiePsychiatrie, particulièrement de l'adulte/Psychiatrie, meer bepaald in de volwassenpsychiatrie
БългарияНервни болестиПсихиатрия
ČeskoNeurologiePsychiatrie
DanmarkNeurologiPsykiatri
DeutschlandNeurologiePsychiatrie und Psychotherapie
EestiNeuroloogiaPsühhiaatria
Ελλάς Νευρολογία Ψυχιατρική
España Neurología Psiquiatría
FranceNeurologiePsychiatrie
HrvatskaNeurologijaPsihijatrija
IrelandNeurologyPsychiatry
ItaliaNeurologiaPsichiatria
Κύπρος Νευρολογία Ψυχιατρική
LatvijaNeirologijaPsihiatrija
LietuvaNeurologijaPsichiatrija
LuxembourgNeurologiePsychiatrie
MagyarországNeurológiaPszichiátria
MaltaNewrologijaPsikjatrija
NederlandNeurologiePsychiatrie
ÖsterreichNeurologiePsychiatrie und Psychotherapeutische Medizin
PolskaNeurologiaPsychiatria
PortugalNeurologiaPsiquiatria
RomâniaNeurologiePsihiatrie
SlovenijaNevrologijaPsihiatrija
SlovenskoNeurológiaPsychiatria
Suomi/FinlandNeurologia/NeurologiPsykiatria/Psykiatri
SverigeNeurologiPsykiatri
United KingdomNeurologyGeneral psychiatry
Diagnostyka radiologicznaRadioterapia
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienRadiodiagnostic/RöntgendiagnoseRadiothérapieoncologie/Radiotherapieoncologie
БългарияОбразна диагностикаЛъчелечение
ČeskoRadiologie a zobrazovací metodyRadiační onkologie
DanmarkRadiologiKlinisk Onkologi
Deutschland(Diagnostische) RadiologieStrahlentherapie
EestiRadioloogiaOnkoloogia
ΕλλάςΑκτινοδιαγνωστικήΑκτινοθεραπευτική - Ογκολογία
EspañaRadiodiagnósticoOncología radioterápica
FranceRadiodiagnostic et imagerie médicaleOncologie option oncologie radiothérapique
HrvatskaKlinička radiologijaOnkologija i radioterapija
IrelandRadiologyRadiation oncology
ItaliaRadiodiagnosticaRadioterapia
ΚύπροςΑκτινολογίαΑκτινοθεραπευτική Ογκολογία
LatvijaDiagnostiskā radioloģijaTerapeitiskā radioloģija
LietuvaRadiologijaOnkologija radioterapija
LuxembourgRadiodiagnosticRadiothérapie
MagyarországRadiológiaSugárterápia
MaltaRadjoloġijaOnkoloġija u Radjoterapija
NederlandRadiologieRadiotherapie
ÖsterreichRadiologieStrahlentherapie-Radioonkologie
PolskaRadiologia i diagnostyka obrazowaRadioterapia onkologiczna
PortugalRadiodiagnósticoRadioterapia Radioncologia
RomâniaRadiologie-imagistică medicalăRadioterapie
SlovenijaRadiologijaRadioterapija in onkologija
SlovenskoRádiológiaRadiačná onkológia
Suomi/FinlandRadiologia/RadiologiSyöpätaudit/Cancersjukdomar
SverigeMedicinsk radiologi Radiologi (2)Tumörsjukdomar (allmän onkologi) Onkologi (1)
United KingdomClinical radiologyClinical oncology
(1) Od września 2008 r.

(2) Od maja 2015 r.

Chirurgia plastycznaBiologia kliniczna
Minimalny czas szkolenia: 5 latMinimalna długość szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienChirurgie plastique, reconstructrice et esthétique/Plastische, reconstructieve en esthetische heelkundeBiologie clinique/Klinische biologie
БългарияПластично-възстановителна и естетична хирургияКлинична лаборатория
ČeskoPlastická chirurgie
DanmarkPlastikkirurgi
Deutschland- Plastische (und Ästhetische) Chirurgie - Plastische und Ästhetische Chirurgie (1)Laboratoriumsmedizin (2)
EestiPlastikaja rekonstruktiivkirurgiaLaborimeditsiin
ΕλλάςΠλαστική ΧειρουργικήΙατρική βιοπαθολογία (5)
EspañaCirugía plástica, estética y reparadoraAnálisis clínicos
FranceChirurgie plastique, reconstructrice et esthétiqueBiologie médicale
HrvatskaPlastična, rekonstrukcijska i estetska kirurgija
IrelandPlastic, reconstructive and aesthetic surgery
ItaliaChirurgia plastica, ricostruttiva ed esteticaPatologia clinica

Patologia clinica e biochimica clinica (4)

ΚύπροςΠλαστική Χειρουργική
LatvijaPlastiskā ķirurģija
LietuvaPlastinė ir rekonstrukcinė chirurgijaLaboratorinė medicina
LuxembourgChirurgie plastiqueBiologie clinique
Magyarország- Plasztikai (égési) sebészet

- Plasztikai és égés-sebészet (6)

Orvosi laboratóriumi diagnosztika
MaltaKirurġija Plastika
NederlandPlastische chirurgie
ÖsterreichPlastische, Ästhetische und Rekonstruktive Chirurgie

Plastische, Rekonstruktive und Ästhetische Chirurgie (3)

Medizinische Biologie
PolskaChirurgia plastycznaDiagnostyka laboratoryjna
PortugalCirurgia plástica, estética e reconstrutivaPatologia clínica
RomâniaChirurgie plastică, estetică şi microchirurgie reconstructivăMedicină de laborator
SlovenijaPlastična, rekonstrukcijska in estetska kirurgija
SlovenskoPlastická chirurgiaLaboratórna medicína
Suomi/FinlandPlastiikkakirurgia/Plastikkirurgi
SverigePlastikkirurgi
United KingdomPlastic surgery
(1) Od 2006 r.

(2) Od 2012 r.

(3) Od czerwca 2015 r.

(4) Od czerwca 2015 r.

(5) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 30.12.1994 r.

(6) Od 2012 r.

Mikrobiologia - bakteriologiaChemia biologiczna
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/Belgien
БългарияМикробиологияБиохимия
ČeskoLékařská mikrobiologieKlinická biochemie
DanmarkKlinisk mikrobiologiKlinisk biokemi
Deutschland- Mikrobiologie (Virologie) und Infektionsepidemiologie

- Mikrobiologie, Virologie und Infektionsepidemiologie (3)

Laboratoriumsmedizin (1)
Eesti
Ελλάς- Ιατρική Βιοπαθολογία

- Μικροβιολογία

Ιατρική βιοπαθολογία (6)
EspañaMicrobiología y parasitologíaBioquímica clínica
France
HrvatskaKlinička mikrobiologija
IrelandMicrobiologyChemical pathology
ItaliaMicrobiologia e virologiaBiochimica clinica (5)
ΚύπροςΜικροβιολογία
LatvijaMikrobioloģija
Lietuva
LuxembourgMicrobiologieChimie biologique
MagyarországOrvosi mikrobiológia
MaltaMikrobijoloġijaPatoloġija Kimika
NederlandMedische microbiologieKlinische chemie (2)
Österreich- Hygiene und Mikrobiologie

- Klinische Mikrobiologie und Hygiene (4)

- Klinische Mikrobiologie und Virologie (4)

Medizinische und Chemische Labordiagnostik
PolskaMikrobiologia lekarska
Portugal
România
SlovenijaKlinična mikrobiologijaMedicinska biokemija
SlovenskoKlinická mikrobiológiaKlinická biochémia
Suomi/FinlandKliininen mikrobiologia/Klinisk mikrobiologiKliininen kemia/Klinisk kemi
SverigeKlinisk bakteriologi Klinisk mikrobiologi (7)Klinisk kemi
United KingdomMedical microbiology and virology (8)Chemical pathology
(1) Do 2012 r.

(2) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 4.4.2000 r.

(3) Od maja 2006 r.

(4) Od czerwca 2015 r.

(5) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 3.6.2015 r. L 131/20 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 24.4.2020

(6) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 30.12.1994 r.

(7) Od maja 2015 r.

(8) Do 11.10.2018 r.

ImmunologiaChirurgia klatki piersiowej
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 5 lat
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienChirurgie thoracique/Heelkunde op de thorax (1)
БългарияКлинична имунологияГръдна хирургия Кардиохирургия
ČeskoAlergologie a klinická imunologieHrudní chirurgie
DanmarkKlinisk immunologiThoraxkirurgi
DeutschlandThoraxchirurgie
EestiTorakaalkirurgia
ΕλλάςΧειρουργική Θώρακος
EspañaInmunologíaCirugía torácica
FranceMédecine interne et immunologie (5)Chirurgie thoracique et cardiovasculaire
HrvatskaAlergologija i klinička imunologijaSpecijalist kardiotorakalna kirurgija (4)
IrelandImmunology (clinical and laboratory)Cardiothoracic surgery
Italia- Chirurgia toracica - Cardiochirurgia
ΚύπροςΑνοσολογίαΧειρουργική Θώρακος
LatvijaImunoloģijaTorakālā ķirurģija Sirds ķirurgs
LietuvaKrūtinės chirurgija
LuxembourgImmunologieChirurgie thoracique
MagyarországAllergológia és klinikai immunológiaMellkassebészet
MaltaImmunoloġijaKirurġija Kardjo-Toraċika
NederlandCardio-thoracale chirurgie
Österreich- Immunologie

- Klinische Immunologie (2)

Thoraxchirurgie
PolskaImmunologia klinicznaChirurgia klatki piersiowej
PortugalCirurgia cardiotorácica
RomâniaChirurgie toracică
SlovenijaTorakalna kirurgija
SlovenskoKlinická imunológia a alergológiaHrudníková chirurgia
Suomi/FinlandSydän-ja rintaelinkirurgia/Hjärtoch thoraxkirurgi
SverigeKlinisk immunologi (3)Thoraxkirurgi
United KingdomImmunologyCardo-thoracic surgery
(1) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 1.1.1983 r.

(2) Od czerwca 2015 r.

(3) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 14.6.2017 r.

(4) Od września 2011 r.

(5) Od 2017 r.

Chirurgia dziecięcaChirurgia naczyniowa
Minimalny czas szkolenia: 5 latMinimalny czas szkolenia: 5 lat
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienChirurgie des vaisseaux/Bloedvatenheelkunde (1)
БългарияДетска хирургияСъдова хирургия
ČeskoDětská chirurgieCévní chirurgie
DanmarkKarkirurgi
DeutschlandKinderchirurgieGefäßchirurgie
EestiLastekirurgiaKardiovaskulaarkirurgia
ΕλλάςΧειρουργική ΠαίδωνΑγγειοχειρουργική
EspañaCirugía pediátricaAngiología y cirugía vascular
FranceChirurgie infantileChirurgie vasculaire
HrvatskaDječja kirurgijaVaskularna kirurgija
IrelandPaediatric surgeryVascular surgery (2)
ItaliaChirurgia pediatricaChirurgia vascolare
ΚύπροςΧειρουργική ΠαίδωνΧειρουργική Αγγείων
LatvijaBērnu ķirurģijaAsinsvadu ķirurģija
LietuvaVaikų chirurgijaKraujagyslių chirurgija
LuxembourgChirurgie pédiatriqueChirurgie vasculaire
MagyarországGyermeksebészetÉrsebészet
MaltaKirurgija PedjatrikaKirurġija Vaskolari
Nederland
ÖsterreichKinderund JugendchirurgieAllgemeinchirurgie und Gefäßchirurgie
PolskaChirurgia dziecięcaChirurgia naczyniowa
PortugalCirurgia pediátricaAngologia/Cirurgia vascular
RomâniaChirurgie pediatricăChirurgie vasculară
SlovenijaOtroška kirurgijaKardiovaskularna kirurgija
SlovenskoDetská chirurgiaCievna chirurgia
Suomi/FinlandLastenkirurgia/BarnkirurgiVerisuonikirurgia/Kärlkirurgi
SverigeBarnoch ungdomskirurgiKärlkirurgi
United KingdomPaediatric surgeryVascular surgery
(1) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 1.1.1983 r.

(2) Od czerwca 2017 r.

KardiologiaGastroenterologia
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienCardiologieGastro-entérologie/Gastro-enterologie
БългарияКардиологияГастроентерология
ČeskoKardiologieGastroenterologie
DanmarkIntern medicin: kardiologiIntern medicin: gastroenterology og hepatologi
Deutschland- Innere Medizin und Schwerpunkt Kardiologie

- Innere Medizin und Kardiologie (1)

- Innere Medizin und Schwerpunkt Gastroenterologie

- Innere Medizin und Gastroenterologie (1)

EestiKardioloogiaGastroenteroloogia
ΕλλάςΚαρδιολογίαΓαστρεντερολογία
EspañaCardiologíaAparato digestivo
FranceCardiologie et maladies vasculairesGastro-entérologie et hépatologie
HrvatskaKardiologijaGastroenterologija
IrelandCardiologyGastro-enterology
ItaliaMalattie dell'apparato cardiovascolareGastroenterologia

Malattie dell'apparato digerente (2)

ΚύπροςΚαρδιολογίαΓαστρεντερολογία
LatvijaKardioloģijaGastroenteroloģija
LietuvaKardiologijaGastroenterologija
LuxembourgCardiologie et angiologieGastro-enterologie
MagyarországKardiológiaGasztroenterológia
MaltaKardjoloġijaGastroenteroloġija
NederlandCardiologieMaag-darm-leverziekten
ÖsterreichInnere Medizin und KardiologieInnere Medizin und Gastroenterologie und Hepatologie
PolskaKardiologiaGastrenterologia
PortugalCardiologiaGastrenterologia
RomâniaCardiologieGastroenterologie
SlovenijaKardiologija in vaskularna medicinaGastroenterologija
SlovenskoKardiológiaGastroenterológia
Suomi/FinlandKardiologia/KardiologiGastroenterologia/Gastroenterologi
SverigeKardiologiMedicinsk gastroenterologi och hepatologi
United KingdomCardiologyGastroenterology
(1) Od października 2009 r.

(2) Od czerwca 2015 r.

ReumatologiaHematologia ogólna
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 3 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienRhumathologie/reumatologie
БългарияРевматологияКлинична хематология
ČeskoRevmatologieHematologie a transfúzní lékařství
DanmarkIntern medicin: reumatologiIntern medicin: hæmatologi
Deutschland- Innere Medizin und Schwerpunkt Rheumatologie

- Innere Medizin und Rheumatologie (1)

- Innere Medizin und Schwerpunkt Hämatologie und Onkologie

- Innere Medizin und Hämatologie und Onkologie (1)

EestiReumatoloogiaHematoloogia
ΕλλάςΡευματολογίαΑιματολογία
EspañaReumatologíaHematología y hemoterapia
FranceRhumatologieHématologie (2)
HrvatskaReumatologijaHematologija
IrelandRheumatologyHaematology (clinical and laboratory)
ItaliaReumatologiaEmatologia
ΚύπροςΡευματολογίαΑιματολογία
LatvijaReimatoloģijaHematoloģija
LietuvaReumatologijaHematologija
LuxembourgRhumatologieHématologie
MagyarországReumatológiaHematológia
MaltaRewmatoloġijaEmatoloġija
NederlandReumatologie
ÖsterreichInnere Medizin und RheumatologieInnere Medizin und Hämatologie und internistische Onkologie
PolskaReumatologiaHematologia
PortugalReumatologiaImuno-hemoterapia
RomâniaReumatologieHematologie
SlovenijaRevmatologijaHematologija
SlovenskoReumatológiaHematológia a transfúziológia
Suomi/FinlandReumatologia/ReumatologiKliininen hematologia/Klinisk hematologi
SverigeReumatologiHematologi
United KingdomRheumatologyHaematology
(1) Od października 2009 r.

(2) Od 2017 r.

EndokrynologiaFizjoterapia
Minimalny czas szkolenia: 3 lataMinimalny czas szkolenia: 3 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienMédecine physique et réadaptation/Fysische geneeskunde en revalidatie
БългарияЕндокринология и болести на обмянатаФизикална и рехабилитационна медицина
ČeskoDiabelotologie a endokrinologieRehabilitační a fyzikální medicína
DanmarkIntern medicin: endokrinologi
Deutschland- Innere Medizin und Schwerpunkt Endokrinologie und Diabetologie

- Innere Medizin und Endokrinologie und Diabetologie (1)

Physikalische und Rehabilitative Medizin
EestiEndokrinoloogiaTaastusravi ja füsiaatria
ΕλλάςΕνδοκρινολογίαΦυσική Ιατρική και Αποκατάσταση
EspañaEndocrinología y nutriciónMedicina física y rehabilitación
FranceEndocrinologie - diabète - maladies métaboliquesMédecine physique et de réadaptation
HrvatskaEndokrinologija i dijabetologijaFizikalna medicina i rehabilitacija
IrelandEndocrinology and diabetes mellitus
ItaliaEndocrinologia e malattie del ricambio Endocrinologia e malattie del metabolismo (2)Medicina fisica e riabilitazione Medicina fisica e riabilitativa (2)
ΚύπροςΕνδοκρινολογίαΦυσική Ιατρική και Αποκατάσταση
LatvijaEndokrinoloģijaRehabilitoloģija Fiziskā rehabilitācija Fizikālā medicīna
LietuvaEndokrinologijaFizinė medicina ir reabilitacija
LuxembourgEndocrinologie, maladies du métabolisme et de la nutritionRééducation et réadaptation fonctionnelles
Magyarország- Endokrinológia - Endokrinológia és

anyagcsere-betegségek (4)

- Fizikális medicina és rehabilitációs orvoslás - Rehabilitációs medicina (5)
MaltaEndokrinoloġija u DijabeteMediċina ta' Rijabilitazzjoni (6)
NederlandRevalidatiegeneeskunde
ÖsterreichInnere Medizin und Endokrinologie und DiabetologiePhysikalische Medizin und Allgemeine Rehabilitation
PolskaEndokrynologiaRehabilitacja medyczna
PortugalEndocrinologia/NutriçãoMedicina física e de reabilitação
RomâniaEndocrinologieReabilitare Medicală
SlovenijaFizikalna in rehabilitacijska medicina
SlovenskoEndokrinológiaFyziatria, balneológia a liečebná rehabilitácia
Suomi/FinlandEndokrinologia/EndokrinologiFysiatria/Fysiatri
SverigeEndokrina sjukdomar Endokrinologi och diabetologi (3)Rehabiliteringsmedicin
United KingdomEndocrinology and diabetes mellitus
(1) Od października 2009 r.

(2) Od lutego 2015 r.

(3) Od września 2008 r.

(4) Od 2012 r.

(5) Od 2016 r.

(6) Od 2011 r.

NeuropsychiatriaDermatologia i wenerologia
Minimalny czas szkolenia: 5 latMinimalny czas szkolenia: 3 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienNeuropsychiatrie (1)Dermato-vénéréologie/Dermato-venereologie
БългарияКожни и венерически болести
ČeskoDermatovenerologie
DanmarkDermato-venerologi
DeutschlandNervenheilkunde (Neurologie und Psychiatrie)Haut - und Geschlechtskrankheiten
EestiDermatoveneroloogia
ΕλλάςΝευρολογία - ΨυχιατρικήΔερματολογία - Αφροδισιολογία
EspañaDermatología médico-quirúrgica y venereología
FranceNeuropsychiatrie (2)Dermatologie et vénéréologie
HrvatskaDermatologija i venerologija
Ireland
ItaliaNeuropsichiatria (3)Dermatologia e venereologia
ΚύπροςΝευρολογία - ΨυχιατρικήΔερματολογία - Αφροδισιολογία
LatvijaDermatoloģija un veneroloģija
LietuvaDermatovenerologija
LuxembourgNeuropsychiatrie (4)Dermato-vénéréologie
MagyarországBőrgyógyászat
MaltaDermato-venerejoloġija
NederlandZenuw - en zielsziekten (5)Dermatologie en venerologie
ÖsterreichNeurologie und Psychiatrie (6)Hautund Geschlechtskrankheiten
PolskaDermatologia i wenerologia
PortugalDermatovenereologia
RomâniaDermatovenerologie
SlovenijaDermatovenerologija
SlovenskoNeuropsychiatriaDermatovenerológia
Suomi/FinlandIhotaudit ja allergologia/Hudsjukdomar och allergologi
SverigeHudoch könssjukdomar
United Kingdom
(1) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 1.8.1987 r. z wyjątkiem osób, które rozpoczęły szkolenie przed tym terminem.

(2) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 31.12.1971 r.

(3) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 31.10.1999 r.

(4) W przypadku szkoleń rozpoczętych po dniu 5.3.1982 r. nie wydaje się dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji.

(5) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 9.7.1984 r.

(6) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 31.3.2004 r.

RadiologiaPsychiatria dziecięca
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienPsychiatrie, particulièrement en psychiatrie infanto-juvénile/Psychiatrie, meer bepaald in de kinderen jeugdpsychiatrie
БългарияРадиобиологияДетска психиатрия
ČeskoDětská a dorostová psychiatrie
DanmarkBørneog ungdomspsykiatri
DeutschlandRadiologieKinder - und Jugendpsychiatrie und -psychotherapie
Eesti
ΕλλάςΑκτινολογία - ΡαδιολογίαΠαιδοψυχιατρική
EspañaElectroradiología (1)
FranceElectro-radiologie (2)Pédopsychiatrie (7)
HrvatskaKlinička radiologijaDječja i adolescentna psihijatrija
IrelandChild and adolescent psychiatry
ItaliaRadiologia (3)Neuropsichiatria infantile
ΚύπροςΠαιδοψυχιατρική
LatvijaBērnu psihiatrija
LietuvaVaikų ir paauglių psichiatrija
LuxembourgÉlectroradiologie (4)Psychiatrie infantile
MagyarországRadiológiaGyermekés ifjúsági pszichiátria
Malta
NederlandRadiologie (5)
ÖsterreichRadiologie (6)- Kinderund Jugendpsychiatrie

- Kinderund Jugendpsychiatrie und Psychotherapeutische Medizin (8)

PolskaPsychiatria dzieci i młodzieży
PortugalRadiologiaPsiquiatria da infância e da adolescência
RomâniaPsihiatrie pediatrică
SlovenijaRadiologijaOtroška in mladostniška psihiatrija
SlovenskoDetská psychiatria
Suomi/FinlandLastenpsykiatria/Barnpsykiatri
SverigeBarnoch ungdomspsykiatri
United KingdomChild and adolescent psychiatry
(1) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 1.2.1984 r.

(2) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 3.12.1971 r.

(3) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 31.10.1993 r.

(4) W przypadku szkoleń rozpoczętych po dniu 5.3.1982 r. nie wydaje się dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji.

(5) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 8.7.1984 r.

(6) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 31.3.2004 r.

(7) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 1.1.1991 r. (8) Od czerwca 2015 r.

GeriatriaNefrologia
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienGériatrie/Geriatrie
БългарияГериатрична медицинаНефрология
ČeskoGeriatrieNefrologie
DanmarkIntern medicin: geriatricIntern medicin: nefrologi
Deutschland- Innere Medizin und Schwerpunkt Nephrologie

- Innere Medizin und Nephrologie (1)

EestiNefroloogia
ΕλλάςΝεφρολογία
EspañaGeriatríaNefrología
FranceGériatrie (3)Néphrologie
HrvatskaGerijatrijaNefrologija
IrelandGeriatric medicineNephrology
ItaliaGeriatriaNefrologia
ΚύπροςΓηριατρικήΝεφρολογία
LatvijaNefroloģija
LietuvaGeriatrijaNefrologija
LuxembourgGériatrieNéphrologie
MagyarországGeriátriaNefrológia
MaltaĠerjatrijaNefroloġija
NederlandKlinische geriatrie
ÖsterreichInnere Medizin und Nephrologie
PolskaGeriatriaNefrologia
PortugalNefrologia
RomâniaGeriatrie şi gerontologieNefrologie
SlovenijaNefrologija
SlovenskoGeriatriaNefrológia
Suomi/FinlandGeriatria/GeriatriNefrologia/Nefrologi
SverigeGeriatrikMedicinska njursjukdomar (nefrologi) Njurmedicin (2)
United KingdomGeriatric medicineRenal medicine
(1) Od października 2009 r.

(2) Od maja 2015 r.

(3) Od 2017 r.

Choroby zakaźneMedycyna społeczna
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/Belgien
БългарияИнфекциозни болестиСоциална медицина и здравен мениджмънт комунална хигиена
ČeskoInfekční lékařstvíHygiena a epidemiologie
DanmarkIntern medicin: infektionsmedicinSamfundsmedicin
DeutschlandÖffentliches Gesundheitswesen
EestiInfektsioonhaigused
ΕλλάςΚοινωνική Iατρική
EspañaMedicina preventiva y salud pública
FranceMaladies infectieuses et tropicales (4)Santé publique et médecine sociale
HrvatskaInfektologijaJavnozdravstvena medicina
IrelandInfectious diseasesPublic health medicine
ItaliaMalattie infettive

Malattie infettive e tropicali (2)

Igiene e medicina preventiva
ΚύπροςΛοιμώδη Νοσήματα (3)- Υγειονολογία
- Κοινοτική Ιατρική
LatvijaInfektoloģija
LietuvaInfektologija
LuxembourgMaladies contagieusesSanté publique
MagyarországInfektológiaMegelőző orvostan és népegészségtan
MaltaMard InfettivSaħħa Pubblika
NederlandMaatschappij en gezondheid
ÖsterreichInnere Medizin und Infektiologie- Sozialmedizin - Public Health (1)
PolskaChoroby zakaźneZdrowie publiczne, epidemiologia
PortugalDoenças infecciosasSaúde pública
RomâniaBoli infecţioaseSănătate publică şi management
SlovenijaInfektologijaJavno zdravje
SlovenskoInfektológiaVerejné zdravotníctvo
Suomi/FinlandInfektiosairaudet/InfektionssjukdomarTerveydenhuolto/Hälsovård
SverigeInfektionssjukdomarSocialmedicin
United KingdomInfectious diseasesPublic health medicine
(1) Od czerwca 2015 r.

(2) Od lutego 2015 r.

(3) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 8.12.2016 r.

(4) Od 2017 r.

FarmakologiaMedycyna pracy
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienMédecine du travail/Arbeidsgeneeskunde
БългарияКлинична фармакология и терапия ФармакологияТрудова медицина
ČeskoKlinická farmakologiePracovní lékařství
DanmarkKlinisk farmakologiArbejdsmedicin
DeutschlandPharmakologie und ToxikologieArbeitsmedizin
Eesti
ΕλλάςΙατρική της Εργασίας
EspañaFarmacología clínicaMedicina del trabajo
FranceMédecine du travail
HrvatskaKlinička farmakologija s toksikologijomMedicina rada i športa
IrelandClinical pharmacology and therapeutics Pharmaceutical Medicine (4)Occupational medicine
ItaliaFarmacologia

Farmacologia e tossicologia clinica (2)

Medicina del lavoro
ΚύπροςΙατρική της Εργασίας
LatvijaArodslimības
LietuvaDarbo medicina
LuxembourgMédecine du travail
MagyarországKlinikai farmakológiaFoglalkozás-orvostan (üzemorvostan)
MaltaFarmakoloġija Klinika u t-TerapewtikaMediċina Okkupazzjonali
Nederland- Arbeid en gezondheid, bedrijfsgeneeskunde - Arbeid en gezondheid, verzekeringsgeneeskunde
ÖsterreichPharmakologie und Toxikologie- Arbeitsmedizin

- Arbeitsmedizin und angewandte Physiologie (1)

PolskaFarmakologia klinicznaMedycyna pracy
PortugalMedicina do trabalho
RomâniaFarmacologie clinicăMedicina muncii
SlovenijaMedicina dela, prometa in športa
SlovenskoKlinická farmakológiaPracovné lekárstvo
Suomi/FinlandKliininen farmakologia ja lääkehoito/Klinisk farmakologi och läkemedelsbehandlingTyöterveyshuolto/Företagshälsovård
SverigeKlinisk farmakologiYrkesoch miljömedicin Arbetsoch miljömedicin (3)
United KingdomClinical pharmacology and therapeuticsOccupational medicine
(1) Od czerwca 2015 r.

(2) Od lutego 2015 r.

(3) Od września 2008 r.

(4) Od lipca 2017 r.

AlergologiaMedycyna nuklearna
Minimalny czas szkolenia: 3 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/Belgien Médecine nucléaire/Nucleaire geneeskunde
БългарияКлинична алергологияНуклеарна медицина
ČeskoAlergologie a klinická imunologieNukleární medicína
DanmarkKlinisk fysiologi og nuklearmedicin
DeutschlandNuklearmedizin
Eesti
ΕλλάςΑλλεργιολογίαΠυρηνική Ιατρική
EspañaAlergologíaMedicina nuclear
FranceAllergologie (4)Médecine nucléaire
HrvatskaAlergologija i klinička imunologijaNuklearna medicina
Ireland
ItaliaAllergologia ed immunologia clinicaMedicina nucleare
ΚύπροςΑλλεργιολογίαΠυρηνική Ιατρική
LatvijaAlergoloģija
LietuvaAlergologija ir klinikinė imunologija
LuxembourgMédecine nucléaire
MagyarországAllergológia és klinikai immunológiaNukleáris medicina
MaltaMediċina Nukleari
NederlandAllergologie (1)Nucleaire geneeskunde
ÖsterreichNuklearmedizin
PolskaAlergologiaMedycyna nuklearna
PortugalImuno-alergologiaMedicina nuclear
RomâniaAlergologie şi imunologie clinicăMedicină nucleară
SlovenijaAlergologije in klinične imunologije (odrasli) (3)Nuklearna medicina
SlovenskoKlinická imunológia a alergológiaNukleárna medicína
Suomi/FinlandKliininen fysiologia ja isotooppilääketiede/Klinisk fysiologi och nukleärmedicin
SverigeAllergisjukdomarNukleärmedicin Nuklearmedicin (2)
United KingdomNuclear medicine
(1) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 12.8.1996 r.

(2) Od września 2008 r.

(3) Od 2018 r.

(4) Od 2017 r.

Chirurgia szczękowo-twarzowa (podstawowe kształcenie medyczne)Hematologia biologiczna
Minimalny czas szkolenia: 5 latMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/Belgien
БългарияЛицево-челюстна хирургияТрансфузионна хематология
ČeskoMaxilofaciální chirurgie
Danmark
Deutschland
Eesti
Ελλάς
EspañaCirugía oral y maxilofacial
FranceChirurgie maxillo-faciale et stomatologieHématologie
HrvatskaMaksilofacijalna kirurgija
Ireland
ItaliaChirurgia maxillo-facciale
Κύπρος
LatvijaMutes, sejas un žokļu ķirurģija
LietuvaVeido ir žandikaulių chirurgija
LuxembourgChirurgie maxillo-facialeHématologie biologique
MagyarországSzájsebészet (1)
Malta
Nederland
ÖsterreichMund- Kiefer - und Gesichtschirurgie (2)
PolskaChirurgia szczekowo-twarzowa
PortugalCirurgia maxilo-facialHematologia clinica
România
SlovenijaMaxilofacialna kirurgija
SlovenskoMaxilofaciálna chirurgia
Suomi/Finland
Sverige
United Kingdom
(1) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 30.9.2007 r.

(2) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 28.2.2013 r.

StomatologiaDermatologia
Minimalny czas szkolenia: 3 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/Belgien
България
Česko
Danmark
Deutschland
Eesti
Ελλάς
EspañaEstomatología
FranceStomatologie
Hrvatska
IrelandDermatology
ItaliaOdontostomatologia (1)
Κύπρος
Latvija
Lietuva
LuxembourgStomatologie
Magyarország
MaltaDermatoloġija
Nederland
Österreich
Polska
PortugalEstomatologia
România
Slovenija
Slovensko
Suomi/Finland
Sverige
United KingdomDermatology
(1) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 31.12.1994 r.
WenerologiaMedycyna tropikalna
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/Belgien
България
Česko
Danmark
Deutschland
Eesti
Ελλάς
España
France
Hrvatska
IrelandGenito-urinary medicineTropical medicine
ItaliaMedicina tropicale (2)
Κύπρος
Latvija
Lietuva
Luxembourg
MagyarországTrópusi betegségek
MaltaMediċina Uro-ġenetali
Nederland
Österreich- Spezifische Prophylaxe und Tropenmedizin - Klinische Immunologie und Spezifische

Prophylaxe und Tropenmedizin (1)

PolskaMedycyna transportu
PortugalMedicina tropical
România
Slovenija
SlovenskoTropická medicína
Suomi/Finland
Sverige
United KingdomGenito-urinary medicineTropical medicine
(1) Od czerwca 2015 r.

(2) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 3.6.2015 r.

Chirurgia gastroenterologicznaMedycyna ratunkowa
Minimalny czas szkolenia: 5 latMinimalny czas szkolenia: 5 lat
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienChirurgie abdominale/Heelkunde op het abdomen (1)
БългарияГастроентерологичнa хирургия (7)Спешна медицина
Česko- Traumatologie

- Urgentní medicína

DanmarkAkutmedicin (5)
DeutschlandVisceralchirurgie
EestiErakorralise meditsiini eriarst (6)
Ελλάς
España
FranceChirurgie viscérale et digestiveMédecine d'urgence (8)
HrvatskaAbdominalna kirurgijaHitna medicina
IrelandEmergency medicine
ItaliaChirurgia dell'apparato digerente (3)Medicina d'emergenza-urgenza (2)
Κύπρος
Latvija
LietuvaAbdominalinė chirurgija
LuxembourgChirurgie gastro-entérologique
MagyarországOxyológia és sürgősségi orvostan
MaltaMediċina tal-Aċċidenti u l-Emerġenza Mediċina tal-Emerġenza (4)
Nederland
Österreich
PolskaMedycyna ratunkowa
Portugal
RomâniaMedicină de urgenţă
SlovenijaAbdominalna kirurgijaUrgentna medicina
SlovenskoGastroenterologická chirurgia- Úrazová chirurgia - Urgentná medicína
Suomi/FinlandGastroenterologinen kirurgia/Gastroenterologisk kirurgiAkuuttilääketiede/Akutmedicin
SverigeAkutsjukvård
United KingdomEmergency medicine
(1) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 1.1.1983 r.

(2) Od 17.2.2006 r.

(3) Data uchylenia w rozumieniu art. 27 ust. 3: 3.6.2015 r.

(4) Od 21.11.2003 r.

(5) Od lutego 2018 r.

(6) Od września 2016 r.

(7) Do 14.9.2010 r.

(8) Od 2017 r.

Neurofizjologia klinicznaChirurgia zębowa, jamy ustnej i szczękowo-twarzowa (podstawowe kształcenie medyczne i stomatologiczne) (1)
Minimalny czas szkolenia: 4 lataMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienStomatologie et chirurgie orale et maxillo-faciale/Stomatologie en mond-, kaaken aangezichtschirurgie
БългарияДентална, орална и лицево-челюстна хирургия
Česko
Danmark
Deutschland- Mund-, Kieferund Gesichtschirurgie - Mund-Kiefer-Gesichtschirurgie (2)
Eesti
ΕλλάςΣτοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική (3)
EspañaNeurofisiologia clínica
France
Hrvatska
IrelandClinical neurophysiologyOral and maxillo-facial surgery
Italia
ΚύπροςΣτοματο-Γναθο-Προσωποχειρουργική
Latvija
Lietuva
LuxembourgChirurgie dentaire, orale et maxillo-faciale
MagyarországArc-állcsont-szájsebészet
MaltaNewrofiżjoloġija KlinikaKirurġija tal-għadam tal-wiċċ
Nederland
ÖsterreichMund-, Kieferund Gesichtschirurgie
Polska
Portugal
RomâniaChirurgie Orală şi Maxilo-facială (4)
Slovenija
Slovensko
Suomi/FinlandKliininen neurofysiologia/Klinisk neurofysiologiSuuja leukakirurgia/Oral och maxillofacial kirurgi
SverigeKlinisk neurofysiologi
United KingdomClinical neurophysiologyOral and maxillo-facial surgery
(1) Kształcenie prowadzące do uzyskania dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji specjalisty w dziedzinie chirurgii zębowej, szczękowo-twarzowej i jamy ustnej (podstawowe kształcenie medyczne i stomatologiczne) zakładające ukończenie studiów medycznych na podstawowym poziomie (art. 24) oraz, dodatkowo, ukończenie podstawowych studiów stomatologicznych (art. 34).

(2) Od 2006 r.

(3) Od 10.7.2014 r.

(4) Od 2009 r.

Onkologia klinicznaGenetyka kliniczna
Minimalny czas szkolenia: 5 latMinimalny czas szkolenia: 4 lata
KrajTytułTytuł
Belgique/België/BelgienOncologie médicale/Medische oncologie
БългарияМедицинска онкологияМедицинска генетика
ČeskoKlinická onkologieLékařská genetika
DanmarkKlinisk genetik
DeutschlandHumangenetik
EestiMeditsiinigeneetika
ΕλλάςΠαθολογική Ογκολογία
EspañaOncología Médica
FranceOncologieGénétique médicale
Hrvatska
IrelandMedical oncologyClinical genetics
ItaliaOncologia medicaGenetica medica
ΚύπροςΑκτινοθεραπευτική Ογκολογία
LatvijaOnkoloģija ķīmijterapijaMedicīnas ģenētika
LietuvaChemoterapinė onkologijaGenetika
LuxembourgOncologie médicaleMédecine génétique
MagyarországKlinikai onkológiaKlinikai genetika
MaltaĠenetika Klinika/Medika
NederlandKlinische genetica
ÖsterreichMedizinische Genetik
PolskaOnkologia klinicznaGenetyka kliniczna
PortugalOncologia médicaGenética médica
RomâniaOncologie medicalăGenetică medicală
SlovenijaInternistična onkologijaKlinična genetika
SlovenskoKlinická onkológiaLekárska genetica
Suomi/FinlandPerinnöllisyyslääketiede/Medicinsk genetik
SverigeOnkologiKlinisk genetik
United KingdomMedical oncologyClinical genetics
Kardiochirurgia
Minimalny czas szkolenia: 5 lat
KrajTytuł
Belgique/België/Belgien
Българиялекар - специалист по Кардиохирургия
ČeskoKardiochirurg
Danmark
Deutschland
EestiKardiokirurg (1)
Ελλάς
EspañaCirugía Cardiovascular
France
HrvatskaKardiotorakalne kirurgije
Ireland
ItaliaCardiochirurgia (2)
Κύπρος
LatvijaSirds ķirurgs
LietuvaGydytojo širdies chirurgo
Luxembourg
MagyarországSzívsebész szakorvos
Malta
Nederland
ÖsterreichHerzchirurgie (3)
PolskaKardiochirurgia
Portugal
România
Slovenija
SlovenskoKardiochirurg
Suomi/Finland
Sverige
United Kingdom
(1) (1) Od 2014/2015 r.

(2) (2) Od 2015/2016 r.

(3) (3) Od 2007/2008 r.

5.1.4. Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji lekarzy ogólnych
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiTytuł zawodowyData odniesienia
België/Belgique/BelgienBijzondere beroepstitel van huisarts/Titre professionnel particulier de médecin généralisteHuisarts/Médecin généraliste31.12.1994
БългарияСвидетелство за призната специал- ност по Обща медицинаЛекар-специалист по Обща медици- на1.1.2007
ČeskoDiplom o specializaci všeobecné praktické lékařstvíVšeobecný praktický lékař1.5.2004
DanmarkBevis for tilladelse til at betegne sig som speciallæge i almen medicinAlment praktiserende læge/Speciallæge i almen medicin31.12.1994
DeutschlandZeugnis über die spezifische Ausbildung in der AllgemeinmedizinFacharzt/Fachärztin für Allgemeinmedizin31.12.1994
EestiResidentuuri lõpetamist tõendav tunnistus

Diplom peremeditsiini erialal

Perearst1.5.2004
ΕλλάςΤίτλος ιατρικής ειδικότητας γενικής ιατρικήςIατρός με ειδικότητα γενικής ιατρικής31.12.1994
EspañaTítulo de especialista en medicina familiar y comunitariaEspecialista en medicina familiar y comunitaria31.12.1994
FranceDiplômes d'études spécialisées de médecine générale accompagnés du diplôme d'Etat de docteur en médecineMédecin qualifié en médecine générale31.12.1994
HrvatskaDiploma o specijalističkom usavršavanjuspecijalist obiteljske medicine1.7.2013
IrelandCertificate of specific qualifications in general medical practiceGeneral medical practitioner31.12.1994
Italia- Attestato di formazione specifica in medicina generale

- Diploma di formazione specifica in medicina generale

Medico di medicina generale31.12.1994
ΚύπροςΤίτλος Ειδικότητας Γενικής ΙατρικήςΙατρός Γενικής Ιατρικής1.5.2004
LatvijaĢimenes ārsta sertifikātsĢimenes (vispārējās prakses) ārsts1.5.2004
Lietuva1. Šeimos gydytojo rezidentūros pažymėjimas

2. Rezidentūros pažymėjimas (šeimos gydytojo profesinė kvalifikacija)

Šeimos medicinos gydytojas

Šeimos gydytojas

1.5.2004
LuxembourgDiplôme de formation spécifique en medicine généraleMédecin généraliste31.12.1994
MagyarországHáziorvostan szakorvosa bizonyítványHáziorvostan szakorvosa1.5.2004
MaltaĊertifikat ta' Speċjalista Mediku fil-Mediċina tal-FamiljaTabib Speċjalista fil-Mediċina tal-Familja1.5.2004
NederlandCertificaat van inschrijving in een specialistenregister van huisartsen

Diploma geneeskundig specialist

Huisarts, Verpleeghuisarts en arts voor verstandelijk gehandicapte Registratie Commissie (HVRC)

Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS) van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst (1)

31.12.1994
ÖsterreichDiplom über die besondere Ausbildung in der AllgemeinmedizinArzt für Allgemeinmedizin31.12.1994
PolskaDyplom uzyskania tytułu specjalisty w dziedzinie medycyny rodzinnejSpecjalista w dziedzinie medycyny rodzinnej1.5.2004
PortugalTítulo de especialista em medicina geral e familiarEspecialista em medicina geral e familiar31.12.1994
RomâniaCertificat de medic specialist medicină de familieMedic specialist medicină de familie1.1.2007
SlovenijaPotrdilo o opravljenem specialističnem izpitu iz družinske medicineSpecialist družinske medicine/Specialistka družinske medicine1.5.2004
SlovenskoDiplom o špecializácii v odbore "všeobecné lekárstvo"Všeobecný lekár1.5.2004
Suomi/FinlandTodistus yleislääketieteen erityiskoulutuksesta/Bevis om särskild allmänläkarutbildningYleislääketieteen erityiskoulutuksen suorittanut laillistettu lääkäri/Legitimerad läkare som har fullgjort särskild allmänläkarutbildning1.1.1994
SverigeBevis om specialistkompetens i allmänmedicinSpecialist i allmänmedicin31.12.1994
United KingdomCertificate of completion of trainingGeneral practitioner31.12.1994
(1) Od stycznia 2013 r.

V.2. 

PIELĘGNIARKI ODPOWIEDZIALNE ZA OPIEKĘ OGÓLNĄ

5.2.1. Program kształcenia pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną

Kształcenie prowadzące do uzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji pielęgniarek/pielęgniarzy odpowiedzialnych za opiekę ogólną składa się z następujących dwóch części.

A. Zajęcia teoretyczne
a. Pielęgniarstwo:
- wiedza i etyka zawodowa
- zasady ogólne zdrowia i pielęgniarstwa
- zasady pielęgniarstwa w odniesieniu do:
- medycyny ogólnej i specjalistycznej
- chirurgii ogólnej i specjalistycznej
- opieki nad dziećmi i pediatrii
- opieki położniczej
- zdrowia psychicznego i psychiatrii
- opieki nad osobami starszymi i geriatrii
b. Nauki podstawowe:
- anatomia i fizjologia
- patologia
- bakteriologia, wirusologia i parazytologia
- biofizyka, biochemia i radiologia
- dietetyka
- higiena:
- profilaktyka
- edukacja zdrowotna
- farmakologia
c. Nauki społeczne:
- socjologia,
- psychologia
- zasady administracji
- zasady pedagogiki
- ustawodawstwo społeczne i zdrowotne
- prawne aspekty pielęgniarstwa
B. Zajęcia kliniczne:
- pielęgniarstwo w odniesieniu do:
- medycyny ogólnej i specjalistycznej
- chirurgii ogólnej i specjalistycznej
- opieki nad dziećmi i pediatrii
- opieki położniczej
- zdrowia psychicznego i psychiatrii
- opieki nad osobami starszymi i geriatrii
- pielęgniarskiej opieki domowej.

Jeden lub kilka z tych przedmiotów może być nauczanych w ramach innych przedmiotów lub w połączeniu z nimi.

Zajęcia teoretyczne muszą być tak ważone i koordynowane z zajęciami klinicznymi, aby wiedza i umiejętności określone w niniejszym załączniku mogły być zdobyte w podobny sposób.

5.2.2. Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji pielęgniarek odpowiedzialnych za opiekę ogólną
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiOrgan wydający dokumentTytuł zawodowyData odniesienia
België/ Belgique/ Belgien- Diploma gegradueerde verpleger/verpleegster/Diplôme d'infirmier(ère) gradué(e)/ Diplom eines (einer) graduierten Krankenpflegers (-pflegerin)- De erkende opleidingsinstituten/Les établissements d'enseignement reconnus/Die anerkannten Ausbildungsanstalten- Hospitalier(ère)/Verpleegassistent(e)29.6.1979
- Diploma in de ziekenhuisverpleegkunde/ Brevet d'infirmier(ère) hospitalier(ère)/Brevet eines (einer) Krankenpflegers (-pflegerin)

- Brevet van verpleegassistent(e)/Brevet d'hospitalier(ère)/Brevet einer Pflegeassistentin

- De bevoegde Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap/Le Jury compétent d'enseignement de la Communauté française/Der zuständige Prüfungsausschuß der Deutschsprachigen Gemeinschaft- Infirmier(ère) hospitalier(ère)/Ziekenhuisverpleger(-verpleegster)
БългарияДиплома за висше образова- ние на образователно-ква- лификационна степен "Ба- калавър" с професионална квалификация "Медицинска сестра"УниверситетМедицинска сестра1.1.2007
Česko1. Diplom o ukončení studia ve studijním programu ošetřovatelství ve studijním oboru všeobecná sestra (bakalář, Bc.)1. Vysoká škola zřízená nebo uznaná státem- Všeobecná sestra1.5.2004
2. Diplom o ukončení studia ve studijním oboru diplomovaná všeobecná sestra (diplomovaný specialista, DiS.), accompanied by the following certificate: - Vysvědčení o absolutoriu2. Vyšší odborná škola zřízená nebo uznaná státem
DanmarkBevis for uddannelsen til professionsbachelor i sygeplejeProfessionshøjskoleSygeplejerske29.6.1979
DeutschlandZeugnis über die staatliche Prüfung in der KrankenpflegeStaatlicher PrüfungsausschussGesundheitsund Krankenpflegerin/Gesundheitsund Krankenpfleger29.6.1979
Eesti1. Diplom õe erialal1. Tallinna Meditsiinikool Tartu Meditsiinikool Kohtla-Järve Meditsiinikoolõde1.5.2004
2. Õe põhikoolituse diplom2. Tallinna Tervishoiu Kõrgkool
3. Õe põhiõpe diplom3. Tartu Tervishoiu Kõrgkool
Ελλάς1. Πτυχίο Νοσηλευτικής Παν/μίου Αθηνών1. Πανεπιστήμιο ΑθηνώνΔιπλωματούχος ή πτυχιούχος νοσοκόμος, νοσηλευτής ή νοσηλεύτρια1.1.1981
2. Πτυχίο Νοσηλευτικής Τεχνολογικών Εκπαιδευτι- κών Ιδρυμάτων (Τ.Ε.Ι.)2. Τεχνολογικά Εκπαιδευτι- κά Ιδρύματα Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτω
3. Πτυχίο Αξιωματικών Νοσηλευτικής3. Υπουργείο Εθνικής Άμυνας
4. Πτυχίο Αδελφών Νοσοκό- μων πρώην Ανωτέρων Σχολών Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας4. Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας
5. Πτυχίο Αδελφών Νοσοκό- μων και Επισκεπτριών πρώην Ανωτέρων Σχολών Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας5. Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας
6. Πτυχίο Τμήματος Νοση- λευτικής6. ΚΑΤΕΕ Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων
7. Πτυχίο Τμήματος Νοσηλευτικής Πανεπιστή- μιου Πελοποννήσου7. Πανεπιστήμιο Πελοπον- νήσου
EspañaTítulo de Diplomado universitario en Enfermería- Ministerio de Educación y CulturaEnfermero/a diplomado/a1.1.1986
- El rector de una Universidad1.1.1986
Titulo de Graduado/a en Enfermería- El rector de una UniversidadGraduado/a en Enfermería
France- Diplôme d'Etat d'infirmier(ère)

- Diplôme d'Etat d'infirmier(ère) délivré en vertu du décret no 99-1147 du 29 décembre 1999

Le ministère de la santéInfirmier(ère)29.6.1979
Hrvatska1. Svjedodžba "medicinska sestra opće njege/medicinski tehničar opće njege"1. Srednje strukovne škole koje izvode program za stjecanje kvalifikacije "medicinska sestra opće njege/medicinski tehničar opće njege"1. medicinska sestra opće njege/medicinski tehničar opće njege1.7.2013
2. Svjedodžba "prvostupnik (baccalaureus) sestrinstva/prvostupnica (baccalaurea) sestrinstva"2. Medicinski fakulteti sveučilišta u Republici Hrvatskoj

Sveučilišta u Republici Hrvatskoj

Veleučilišta u Republici Hrvatskoj

2. prvostupnik (baccalaureus) sestrinstva/prvostupnica (baccalaurea) sestrinstva
Ireland1. Certificate of Registered General Nurse (1)1. An Bórd Altranais (The Nursing Board) [up to 01.10.2012];

Bórd Altranais agus Cnáimhseachais na hEireann (The Nursing and Midwifery Board of Ireland) [from 02.10.2012]

Registered General Nurse (RGN)29.6.1979
2. B.Sc. in Nursing Studies (General) approved by the NMBI (2)2. Third-level Institution delivering the B.Sc. in Nursing Studies approved by the NMBI [as of September 2002]
3. B.Sc. in Children's and General (Integrated) Nursing approved by the NMBI (2)3. Third-level Institution delivering the B.Sc. in Children's and General (Integrated) Nursing approved by the NMBI [as of September 2006]
Italia1. Diploma di infermiere professionale (4)1. Scuole riconosciute dallo Stato (4)1. Infermiere professionale (4)29.6.1979
2. Diploma di laurea in infermieristica (5)2. Università (5)2. Infermiere (5)
ΚΰπροςΔίπλωμα Γενικής ΝοσηλευτικήςΝοσηλευτική ΣχολήΕγγεγραμμένος Νοσηλευτής1.5.2004
Πτυχίο Νοσηλευτικής Τεχνολογικού Πανεπιστημίου ΚύπρουΤεχνολογικό Πανεπιστήμιο ΚύπρουΝοσηλευτής(τρια) Γενικής Νοσηλευτικής
Πτυχίο Νοσηλευτικής Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου ΚύπρουΕυρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου
Πτυχίο Νοσηλευτικής Πανε- πιστημίου Λευκωσίας - BSc in NursingΠανεπιστήμιο Λευκωσίας University of Nicosia
Πτυχίο Γενικής ΝοσηλευτικήςΣχολή Επιστημών Υγείας, Πανεπιστήμιο Frederick
Latvija1. Diploms par māsas kvalifikācijas iegūšanu1. Māsu skolasMāsa1.5.2004
2. Māsas diploms2. Universitātes tipa augstskola pamatojoties uz Valsts eksāmenu komisijas lēmumu
Lietuva1. Aukštojo mokslo diplomas, nurodantis suteiktą bendrosios praktikos slaugytojo profesinę kvalifikaciją1. UniversitetasBendrosios praktikos slaugytojas1.5.2004
2. Aukštojo mokslo diplomas (neuniversitetinės studijos), nurodantis suteiktą bendrosios praktikos slaugytojo profesinę kvalifikaciją2. Kolegija
3. Bakalauro diplomas (slaugos bakalauro kvalifikacinis laipsnis ir bendrosios praktikos slaugytojo profesinė kvalifikacija)3. Universitetas
4. Profesinio bakalauro diplomas (slaugos profesinio bakalauro kvalifikacinis laipsnis ir bendrosios praktikos slaugytojo profesinė kvalifikacija)4. Kolegija
Luxembourg- Diplôme d'Etat d'infirmier

- Diplôme d'Etat d'infirmier hospitalier gradué

Ministère de l'éducation nationale, de la formation professionnelle et des sportsInfirmier29.6.1979
Magyarország1. Ápoló bizonyítvány1. Szakképző iskolaÁpoló1.5.2004
2. Ápoló oklevél2. Felsőoktatási intézmény
3. Okleveles ápoló oklevél3. Felsőoktatási intézmény
MaltaLawrja jew diploma fl-istudji tal-infermerijaUniversita 'ta' Malta"Infermier Registrat tal-Ewwel Livell1.5.2004
Nederland1. Diploma's verpleger A, verpleegster A, verpleegkundige A1. Door een van overheidswege benoemde examencommissieVerpleegkundige29.6.1979
2. Diploma verpleegkundige MBOV (Middelbare Beroepsopleiding Verpleegkundige)2. Door een van overheidswege benoemde examencommissie
3. Diploma verpleegkundige HBOV (Hogere Beroepsopleiding Verpleegkundige)3. Door een van overheidswege benoemde examencommissie
4. Diploma beroepsonderwijs verpleegkundige - Kwalificatieniveau 44. Door een van overheidswege aangewezen opleidingsinstelling
5. Diploma hogere beroepsopleiding verpleegkundige - Kwalificatieniveau 55. Door een van overheidswege aangewezen opleidingsinstelling
Österreich1. Diplom über die Ausbildung in der all-gemeinen Gesundheitsund Krankenpflege1. Schule für allgemeine Gesundheitsund Krankenpflege- Diplomierte Gesundheitsund Krankenschwester1.1.1994
2. Diplom als "Diplomierte Krankenschwester, Diplomierter Krankenpfleger"2. Allgemeine Krankenpflegeschule- Diplomierter Gesundheitsund Krankenpfleger
3. Diplom über den Abschluss des Fachhochschul-Bachelorstudiengangs "Gesundheitsund Krankenpflege"3. Fachhochschulrat/Fachhochschule
Polska- Dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku pielęgniarstwo z tytułem "magister pielęgniarstwa"

- Dyplom ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku/specjalności pielęgniarstwo z tytułem "licencjat pielęgniarstwa"

Instytucja prowadząca kształcenie na poziomie wyższym uznana przez właściwe władzePielegniarka1.5.2004
Portugal1. Diploma do curso de enfermagem geral1. Escolas de EnfermagemEnfermeiro1.1.1986
2. Diploma/carta de curso de bacharelato em enfermagem2. Escolas Superiores de Enfermagem
3. Diploma/Carta de curso de licenciatura em enfermagem3. Escolas Superiores de Enfermagem; Escolas Superiores de Saúde
România1. Diplomă de absolvire de asistent medical generalist cu studii superioare de scurtă durată1. UniversităţiAsistent medical generalist1.1.2007
2. Diplomă de licenţă de asistent medical generalist cu studii superioare de lungă durată2. Universităţi
3. Certificat de competenț e profesionale (de asistent medical generalist)

4. Certificat de calificare nivel 5

5. Certificat de calificare profesională nivel 5

3. Ministerul Educaţiei Naț ionale
SlovenijaDiploma, s katero se podeljuje strokovni naslov "diplomirana medicinska sestra/diplomirani zdravstvenik"1. Univerza

2. Visoka strokovna šola

Diplomirana medicinska sestra/Diplomirani zdravstvenik1.5.2004
Slovensko1. DIPLOM ošetrovateľstvo "magister" ("Mgr")1. Vysoká škola/UniverzitaSestra1.5.2004
2. DIPLOM ošetrovateľstvo "bakalár" ("Bc.")2. Vysoká škola/Univerzita
3. DIPLOM diplomovaná všeobecná sestra3. Stredná zdravotnícka škola
Suomi/ Finland1. Sairaanhoitajan tutkinto/Sjukskötarexamen1. Terveydenhuolto-oppilaitokset/ HälsovårdsläroanstalterSairaanhoitaja/Sjukskötare1.1.1994
2. Sosiaalija terveysalan ammattikorkeakoulututkinto, sairaanhoitaja (AMK)/Yrkeshögskoleexamen inom hälsovård och det sociala området, sjukskötare (YH)2. Ammattikorkeakoulut/Yrkeshögskolor
SverigeSjuksköterskeexamenUniversitet eller högskolaSjuksköterska1.1.1994
United KingdomA qualification approved by the Nursing and Midwifery Council or one of its predecessor bodies as attesting to the completion of training required for general nurses by Article 31 and the standard of proficiency as required for registration as a Registered Nurse - Adult in its register (3)Education institutions approved by the Nursing and Midwifery Council or one of its predecessor bodiesRegistered Nurse - Adult29.6.1979
(1) Ten dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji uprawnia jego posiadacza do korzystania z automatycznego uznawania kwalifikacji, jeżeli został on wydany obywatelom państw członkowskich, którzy uzyskali kwalifikacje w Irlandii.

(2) Ta informacja dotycząca dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji została podana w celu zapewnienia, aby absolwenci szkoleń w Irlandii byli uprawnieni do korzystania z automatycznego uznawania kwalifikacji bez konieczności rejestracji w Irlandii, ponieważ rejestracja taka nie jest częścią procesu uzyskiwania kwalifikacji.

(3) Ta informacja dotycząca dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zastępuje dotychczasowe pozycje dotyczące Zjednoczonego Królestwa w celu zapewnienia, aby absolwenci szkoleń w Zjednoczonym Królestwie byli uprawnieni do korzystania z automatycznego uznawania kwalifikacji bez konieczności rejestracji, ponieważ rejestracja taka nie jest częścią procesu uzyskiwania kwalifikacji.

(4) Ważny do 2001 r. (5) Od 2001/2002 r.

V.3. 

LEKARZ DENTYSTA

5.3.1. Program studiów dla lekarzy dentystów

Program studiów zakończonych uzyskaniem dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji w dziedzinie stomatologii zawiera co najmniej następujące przedmioty. Jeden lub kilka z tych przedmiotów może być nauczanych w ramach innych przedmiotów lub w połączeniu z nimi.

A. Przedmioty podstawowe:
- chemia
- fizyka
- biologia
B. Przedmioty medycznobiologiczne i ogólne przedmioty medyczne
- anatomia
- embriologia
- histologia łącznie z cytologią
- fizjologia
- biochemia (lub chemia fizjologiczna)
- anatomia patologiczna
- patologia ogólna
- farmakologia
- mikrobiologia
- higiena
- medycyna zapobiegawcza i epidemiologia
- radiologia
- rehabilitacja
- chirurgia ogólna
- medycyna rodzinna łącznie z pediatrią
- otorynolaryngologia
- dermatologia i wenerologia
- psychologia ogólna - psychiatria - neurologia
- anestezjologia
C. Przedmioty bezpośrednio związane ze stomatologią
- protetyka stomatologiczna
- materiały i sprzęt dentystyczny
- stomatologia zachowawcza
- stomatologia zapobiegawcza
- środki znieczulające i uspokajające
- chirurgia stomatologiczna
- patologia ukierunkowana na stomatologię
- praktyka kliniczna
- stomatologia dziecięca
- ortodoncja
- periodontologia
- radiologia stomatologiczna
- zgryz i funkcje szczęki
- organizacja zawodowa, etyka i prawo
- społeczne aspekty stomatologii
5.3.2. Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji lekarzy dentystów
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiOrgan wydający dokumentZaświadczenie dołączone do dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacjiTytuł zawodowyData odniesienia
België/ Belgique/ BelgienDiploma van tandarts/Diplôme licencié en science dentaire- De universiteiten/Les universités

- De bevoegde Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap/Le Jury compétent d'enseignement de la Communauté française

Licentiaat in de tandheelkunde/Licencié en science dentaire28.1.1980
БългарияДиплома за висше образование на об- разователно-квали- фикационна степен "Магистър" по "Ден- тална медицина" с професионална ква- лификация "Магистър-лекар по дентална медицина"УниверситетЛекар по дентална медицина1.1.2007
ČeskoDiplom o ukončení studia ve studijním programu zubní lékařství (doktor zubního lékařství, MDDr.)Lékařská fakulta univerzity v České republiceZubní lékař1.5.2004
DanmarkBevis for kandidatuddannelsen i odontologi (cand.odont.)Universitet1. Autorisation som tandlæge

2. Tilladelse til selvstændigt virke som tandlæge

Tandlæge28.1.1980
DeutschlandZeugnis über die Zahnärztliche PrüfungZuständige BehördenZahnarzt28.1.1980
EestiHambaarstikraad Degree in Dentistry (DD)

Diplom hambaarstiteaduse õppekava läbimise kohta

Tartu ÜlikoolHambaarst1.5.2004
ΕλλάςΠτυχίο Οδοντιατρι- κήςΠανεπιστήμιοΟδοντίατρος ή χειρούργος οδοντία- τρος1.1.1981
EspañaTítulo de Licenciado en Odontología

Título de Graduado/a en Odontología

El rector de una universidad

El rector de una Universidad

Licenciado en Odontología

Graduado/a en Odontología

1.1.1986

1.1.1986

FranceDiplôme d'Etat de docteur en chirurgie dentaire

Diplôme de formation approfondie en sciences odontologiques

UniversitésCertificat de synthèse clinique et thérapeutiqueChirurgien-dentiste28.1.1980
HrvatskaDiploma "doktor dentalne medicine/doktorica dentalne medicine"Fakulteti sveučilišta u Republici Hrvatskojdoktor dentalne medicine/doktorica dentalne medicine1.7.2013
Ireland- Bachelor in Dental Science (B. Dent.Sc.)- Universities- Dentist28.1.1980
- Bachelor of Dental Surgery (BDS)- Royal College of Surgeons in Ireland- Dental practitioner
- Licentiate in Dental Surgery (LDS)- Dental surgeon
ItaliaDiploma di laurea in Odontoiatria e Protesi DentariaUniversitàDiploma di abilitazione all'esercizio della professione di odontoiatraOdontoiatra28.1.1980
ΚύπροςΠιστοποιητικό Εγγραφής ΟδοντιάτρουΟδοντιατρικό ΣυμβούλιοΟδοντίατρος1.5.2004
LatvijaZobārsta diplomsUniversitātes tipa augstskolaSertifikāts - kompetentas iestādes izsniegts dokuments, kas apliecina, ka persona ir nokārtojusi sertifikācijas eksāmenu zobārstniecībāZobārsts1.5.2004
Lietuva1. Aukštojo mokslo diplomas, nurodantis suteiktą gydytojo odontologo kvalifikacijąUniversitetas1. Internatūros pažymėjimas, nurodantis suteiktą gydytojo odontologo profesinę kvalifikacijąGydytojas odontologas1.5.2004
2. Magistro diplomas (odontologijos magistro kvalifikacinis laipsnis ir gydytojo odontologo kvalifikacija)2. Internatūros pažymėjimas (gydytojo odontologo profesinė kvalifikacija)
LuxembourgDiplôme d'Etat de docteur en médecine dentaireJury d'examen d'EtatMédecin-dentiste28.1.1980
MagyarországOkleveles fogorvos doktor oklevél (doctor medicinae dentariae, dr med. dent)EgyetemFogorvos1.5.2004
MaltaLawrja fil- Kirurġija DentaliUniversita' ta MaltaKirurgu Dentali1.5.2004
NederlandUniversitair getuigschrift van een met goed gevolg afgelegd tandartsexamen

Masterexamen tandheelkunde (6)

Faculteit TandheelkundeTandarts28.1.1980
ÖsterreichBescheid über die Verleihung des akademischen Grades "Doktor der Zahnheilkunde"- Medizinische Universität

- Medizinische Fakultät der Universität

Zahnarzt1.1.1994
PolskaDyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku lekarsko-dentystycznym z tytułem lekarz dentystaSzkoły wyższeŚwiadectwo złożenia Lekarsko - Dentystycznego Egzaminu Państwowego (1) /Świadectwo złożenia Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowego (2) Zaświadczenie o ukończeniu stażu podyplomowego (3)Lekarz dentysta1.5.2004
Portugal- Carta de curso de licenciatura em medicina dentária- Faculdades

- Institutos Superiores

Médico dentista1.1.1986
- Mestrado integrado em medicina dentária24.3.2006
RomâniaDiplomă de licenţă de medic dentist- UniversităţiMedic dentist1.10.2003
Diploma de licenț ă ș i master (4)- Ministerul Educaț iei Naț ionale (4)Doctor-medic stomatolog (5)
SlovenijaDiploma, s katero se podeljuje strokovni naslov "doktor dentalne medicine/doktorica dentalne medicine"- UniverzaPotrdilo o opravljenem strokovnem izpitu za poklic doktor dentalne medicine/doktorica dentalne medicineDoktor dentalne medicine/Doktorica dentalne medicine1.5.2004
SlovenskoDIPLOM zubné lekárstvo doktor zubného lekárstva ("MDDr.")UniverzitaZubný lekár1.5.2004
Suomi/ FinlandHammaslääketieteen lisensiaatin tutkinto/Odontologie licentiatexamen- Helsingin yliopisto/Helsingfors universitet

- Oulun yliopisto

- Itä-Suomen yliopisto

- Turun yliopisto

Sosiaalija terveysalan lupaja valvontaviraston päätös käytännön palvelun hyväksymisestä/Beslut av Tillstånds-och tillsynsverket för socialoch hälsovården om godkännande av prakisk tjänstgöringHammaslääkäri/Tandläkare1.1.1994
SverigeTandläkarexamenUniversitet eller högskolaBevis om legitimation som tandläkare, utfärdat av SocialstyrelsenTandläkare1.1.1994
United Kingdom- Bachelor of Dental Surgery (BDS or B.Ch.D.)- Universities- Dentist28.1.1980
- Licentiate in Dental Surgery- Royal Colleges- Dental practitioner

- Dental surgeon

(1) Do 2012 r.

(2) Od 2013 r.

(3) Do dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji należy również dołączyć zaświadczenie o ukończeniu stażu podyplomowego, z wyjątkiem osób, które nie rozpoczęły stażu przed dniem 2.10.2016 r. i w okresie 2.10.2016 - 28.02.2017 r. starały się o prawo wykonywania zawodu dentysty.

(4) Od 1.10.2011 r.

(5) Od 1.9.2017 r.

(6) Od 2001/2002 r.

5.3.3. Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji wyspecjalizowanych lekarzy dentystów
Chirurgia stomatologiczna
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiOrgan wydający dokumentData odniesienia
België/Belgique/ Belgien
БългарияСвидетелство за призната специал- ност по "Орална хирургия"Факултет по дентална медицина към Медицински университет1.1.2007
ČeskoDiplom o specializaci (v oboru orální a maxilofaciální chirurgie)1. Institut postgraduálního vzdělávání ve zdravotnictví

2. Ministerstvo zdravotnictví

19.7.2007
DanmarkBevis for tilladelse til at betegne sig som specialtandlæge i tand-, mund-og kæbekirurgiSundhedsstyrelsen

Styrelsen for Patientsikkerhed

28.1.1980
DeutschlandFachzahnärztliche

Anerkennung für Oralchirurgie/Mundchirurgie

Landeszahnärztekammer28.1.1980
Eesti
ΕλλάςΤίτλος Οδοντιατρικής ειδικότητας της Γναθοχειρουργικής (up to 31.12. 2002)- Περιφέρεια

- Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση

- Νομαρχία

1.1.2003
España
FranceDiplôme d'études spécialisées de chirurgie oraleUniversités31.03.2011
Hrvatska
IrelandCertificate of specialist dentist in oral surgeryCompetent authority recognised for this purpose by the competent minister28.1.1980
ItaliaDiploma di specialista in Chirurgia OraleUniversità21.5.2005
ΚύπροςΠιστοποιητικό Αναγνώρισης του Ειδι- κού Οδοντιάτρου στην Στοματική ΧειρουργικήΟδοντιατρικό Συμβούλιο1.5.2004
Latvija
Lietuva1. Rezidentūros pažymėjimas, nurodantis suteiktą burnos chirurgo profesinę kvalifikaciją

2. Rezidentūros pažymėjimas (burnos chirurgo profesinė kvalifikacija)

Universitetas1.5.2004
Luxembourg
MagyarországDento-alveoláris sebészet szakorvosa bizonyítványNemzeti Vizsgabizottság1.5.2004
MaltaĊertifikat ta' speċjalista dentali fil-Kirurġija tal-ħalqKumitat ta' Approvazzjoni dwar Speċjalisti1.5.2004
NederlandBewijs van inschrijving als kaakchirurg in het SpecialistenregisterRegistratiecommissie Tandheelkundige Specialismen (RTS) van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde28.1.1980
Österreich
PolskaDyplom uzyskania tytułu specjalisty w dziedzinie chirurgii stomatologicznejCentrum Egzaminów Medycznych1.5.2004
PortugalTítulo de Especialista em Cirurgia OralOrdem dos Médicos Dentistas (OMD)4.6.2008
RomâniaCertificatul de specialist în Chirurgie dento-alveolarǎMinisterul Sǎnǎtǎţii17.12.2008
SlovenijaPotrdilo o opravljenem specialističnem izpitu iz oralne kirurgije1. Ministrstvo za zdravje

2. Zdravniška zbornica Slovenije

1.5.2004
SlovenskoDiplom o špecializácii v špecializačnom odbore maxilofaciálna chirurgiaUniverzita17.12.2008
Suomi/FinlandErikoishammaslääkärin tutkinto, suu-ja leukakirurgia/Specialtandläkarexamen, oral och maxillofacial kirurgiYliopisto1.1.1994
SverigeBevis om specialistkompetens i oral kirurgiSocialstyrelsen1.1.1994
United KingdomCertificate of completion of specialist training in oral surgeryCompetent authority recognised for this purpose28.1.1980
Ortodoncja
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiOrgan wydający dokumentData odniesienia
België/Belgique/ BelgienTitre professionnel particulier de dentiste spécialiste en orthodontie/Bijzondere beroepstitel van tandarts specialist in de orthodontieMinistre de la Santé publique/ Minister bevoegd voor Volksgezondheid27.1.2005
БългарияСвидетелство за призната специал- ност по "Ортодонтия"Факултет по дентална медицина към Медицински университет1.1.2007
ČeskoDiplom o specializaci (v oboru ortodoncie)1. Institut postgraduálního vzdělávání ve zdravotnictví

2. Ministerstvo zdravotnictví

19.7.2007
DanmarkBevis for tilladelse til at betegne sig som specialtandlæge i ortodontiSundhedsstyrelsen

Styrelsen for Patientsikkerhed

28.1.1980
DeutschlandFachzahnärztliche Anerkennung für KieferorthopädieLandeszahnärztekammer28.1.1980
EestiResidentuuri lõputunnistus ortodontia erialal

Ortodontia residentuuri lõpetamist tõendav tunnistus

Tartu Ülikool1.5.2004
ΕλλάςΤίτλος Οδοντιατρικής ειδικότητας της Ορθοδοντικής- Περιφέρεια

- Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση

- Νομαρχία

1.1.1981
España
FranceTitre de spécialiste en orthodontieConseil National de l'Ordre des chirurgiens dentistes28.1.1980
Hrvatska
IrelandCertificate of specialist dentist in orthodonticsCompetent authority recognised for this purpose by the competent minister28.1.1980
ItaliaDiploma di specialista in OrtognatodonziaUniversità21.5.2005
ΚύπροςΠιστοποιητικό Αναγνώρισης του Ειδι- κού Οδοντιάτρου στην ΟρθοδοντικήΟδοντιατρικό Συμβούλιο1.5.2004
Latvija"Sertifikāts"- kompetentas iestādes izsniegts dokuments, kas apliecina, ka persona ir nokārtojusi sertifikācijas eksāmenu ortodontijāLatvijas Ārstu biedrība1.5.2004
Lietuva1. Rezidentūros pažymėjimas, nurodantis suteiktą gydytojo ortodonto profesinę kvalifikaciją

2. Rezidentūros pažymėjimas (gydytojo ortodonto profesinė kvalifikacija)

Universitetas1.5.2004
Luxembourg
MagyarországFogszabályozás szakorvosa bizonyítványNemzeti Vizsgabizottság1.5.2004
MaltaĊertifikat ta' speċjalista dentali fl-OrtodonzjaKumitat ta' Approvazzjoni dwar Speċjalisti1.5.2004
NederlandBewijs van inschrijving als orthodontist in het SpecialistenregisterRegistratiecommissie Tandheelkundige Specialismen (RTS) van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde28.1.1980
Österreich
PolskaDyplom uzyskania tytułu specjalisty w dziedzinie ortodoncjiCentrum Egzaminów Medycznych1.5.2004
PortugalTítulo de Especialista em OrtodontiaOrdem dos Médicos Dentistas (OMD)4.6.2008
RomâniaCertificatul de specialist în Ortodonţie şi Ortopedie dento-facialǎMinisterul Sǎnǎtǎţii17.12.2008
SlovenijaPotrdilo o opravljenem specialističnem izpitu iz čeljustne in zobne ortopedije1. Ministrstvo za zdravje

2. Zdravniška zbornica Slovenije

1.5.2004
SlovenskoDiplom o špecializácii v špecializačnom odbore čeľustná ortopédiaUniverzita17.12.2008
Suomi/FinlandErikoishammaslääkärin tutkinto, hampaiston oikomishoito/Specialtand-läkarexamen, tandregleringYliopisto1.1.1994
SverigeBevis om specialistkompetens i ortodontiSocialstyrelsen1.1.1994
United KingdomCertificate of Completion of specialist training in orthodonticsCompetent authority recognised for this purpose28.1.1980

V.4. 

LEKARZ WETERYNARII

5.4.1. Program studiów dla lekarzy weterynarii

Program studiów prowadzących do uzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji lekarza weterynarii powinien obejmować co najmniej poniższe przedmioty.

Nauczanie jednego lub kilku z tych przedmiotów może się odbywać w ramach lub w związku z innymi przedmiotami.

A. Przedmioty podstawowe:
- fizyka
- chemia
- biologia świata zwierząt
- biologia świata roślin
- matematyka stosowana nauk biologicznych
B. Przedmioty szczegółowe:
a. Nauki podstawowe:
- anatomia (włącznie z histologią i embriologią)
- fizjologia
- biochemia
- genetyka
- farmakologia
- farmacja
- toksykologia
- mikrobiologia
- immunologia
- epidemiologia
- etyka zawodowa
b. Nauki kliniczne:
- położnictwo
- patologia (włącznie z anatomią patologiczną)
- parazytologia
- medycyna i chirurgia kliniczna (włącznie z anestezjologią)
- zajęcia kliniczne dotyczące zwierząt domowych, drobiu i innych gatunków zwierząt
- profilaktyka
- radiologia
- reprodukcja i zakłócenia w reprodukcji
- państwowe służby weterynaryjne i zdrowie publiczne
- ustawodawstwo weterynaryjne i medycyna sądowa
- terapeutyka
- propedeutyka
c. Produkcja zwierzęca
- produkcja zwierzęca
- żywienie zwierząt
- agronomia
- ekonomika rolnictwa
- hodowla zwierząt
- higiena weterynaryjna
- etiologia i ochrona zwierząt
d. Higiena żywności:
- inspekcja i kontrola zwierzęcych artykułów spożywczych lub artykułów spożywczych pochodzenia zwierzęcego
- higiena i technologia żywności
- prace praktyczne (włącznie z praktykami w miejscach uboju i obróbki środków spożywczych)

Kształcenie praktyczne może przybrać formę stażu, o ile odbywa się on w pełnym wymiarze czasu i pod bezpośrednią kontrolą właściwego organu i nie przekracza sześciu miesięcy, w ramach pięcioletniego okresu całkowitych studiów.

Rozłożenie nauczania teoretycznego i praktycznego na poszczególne grupy materiału powinno być zrównoważone i skoordynowane w taki sposób, żeby wiadomości i doświadczenie mogły być osiągnięte w sposób, który pozwoli lekarzowi weterynarii na wywiązywanie się ze wszystkich jego zadań.

5.4.2. Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji lekarzy weterynarii
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiOrgan wydający dokumentZaświadczenie dołączone do dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacjiData odniesienia
België/ Belgique/ BelgienDiploma van dierenarts/ Diplôme de docteur en médecine vétérinaire- De universiteiten/Les universités

- De bevoegde Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap/Le Jury compétent d'enseignement de la Communauté française

21.12.1980
БългарияДиплома за висше образование на образователно-квалификационна- Лесотехнически универ- ситет София Факултет Ветеринарна медицина1.1.2007
степен магистър по спе- циалност Ветеринарна ме- дицина с професионална квалификация Ветеринарен лекар- Тракийски университет Стара Загора, Ветеринар- номедицински факултет
Česko- Diplom o ukončení studia ve studijním programu veterinární lékařství (doktor veterinární medicíny, MVDr.)

- Diplom o ukončení studia ve studijním programu veterinární hygiena a ekologie (doktor veterinární medicíny, MVDr.)

Veterinární fakulta univerzity v České republice1.5.2004
DanmarkBevis for kandidatuddannelsen i veterinærmedicin (cand.med.vet.)Københavns Universitet21.12.1980
Deutschland- Zeugnis über das Ergebnis des Dritten Abschnitts der Tierärztlichen Prüfung und das Gesamtergebnis der Tierärztlichen Prüfung

- Zeugnis über das Ergebnis der Tierärztlichen Prüfung und das Gesamtergebnis der Tierärztlichen Prüfung

Der Vorsitzende des Prüfungsausschusses für die Tierärztliche Prüfung einer Universität oder Hochschule21.12.1980

1.1.2006

EestiDiplom: täitnud veterinaarmeditsiini õppekava

Loomaarstikraad Degree in Veterinary Medicine (DVM)

Eesti Põllumajandusülikool

Eesti Maaülikool

1.5.2004
ΕλλάςΠτυχίο Κτηνιατρικής1. Αριστοτέλειο Πανεπιστή- μιο Θεσσαλονίκης

2. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

1.1.1981
EspañaTítulo de Licenciado en Veterinaria

Título de Graduado/a en Veterinaria

- Ministerio de Educación y Cultura

- El rector de una Universidad

- El rector de una Universidad

1.1.1986

1.1.1986

FranceDiplôme d'Etat de docteur vétérinaireMinistère chargé de l'enseignement supérieur (Université Paris-Est-Créteil, Université Claude-Bernard Lyon I, Université de Nantes, Université Paul-Sabatier-Toulouse III) et ministère chargé de l'agriculture (École nationale vétérinaire d'Alfort, Institut d'enseignement supérieur et de recherche en alimentation, santé animale, sciences agronomiques et de l'environnement-VetAgro- Sup, École nationale vétérinaire, agroalimentaire et de l'alimentation-Oniris, École nationale vétérinaire de Toulouse)21.12.1980
HrvatskaDiploma "doktor veterinarske medicine/doktorica veterinarske medicine"Veterinarski fakultet Sveučilišta u Zagrebu1.7.2013
Ireland- Diploma of Bachelor in/of Veterinary Medicine (MVB)

- Diploma of Membership of the Royal College of Veterinary Surgeons (MRCVS)

21.12.1980
ItaliaDiploma di laurea in medicina veterinariaUniversitàDiploma di abilitazione all'esercizio della medicina veterinaria1.1.1985
ΚύπροςΠιστοποιητικό Εγγραφής ΚτηνιάτρουΚτηνιατρικό Συμβούλιο1.5.2004
LatvijaVeterinārārsta diplomsLatvijas Lauksaimniecības Universitāte1.5.2004
Lietuva1. Aukštojo mokslo diplomas (veterinarijos gydytojo (DVM))1. Lietuvos Veterinarijos Akademija1.5.2004
2. Magistro diplomas (veterinarinės medicinos magistro kvalifikacinis laipsnis ir veterinarijos gydytojo profesinė kvalifikacija)2. Lietuvos sveikatos mokslų universitetas
LuxembourgDiplôme d'Etat de docteur en médecine vétérinaireJury d'examen d'Etat21.12.1980
MagyarországOkleveles állatorvos doktor oklevél (dr vet)Felsőoktatási intézmény1.5.2004
MaltaLiċenzja ta' Kirurgu VeterinarjuKunsill tal-Kirurġi Veterinarji1.5.2004
NederlandGetuigschrift van met goed gevolg afgelegd diergeneeskundig/veeartsenijkundig examen21.12.1980
Österreich- Diplom-Tierarzt

- Magister medicinae veterinariae

Universität1.1.1994
PolskaDyplom lekarza weterynarii1. Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

2. Akademia Rolnicza we Wrocławiu (1)

3. Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu (2)

4. Akademia Rolnicza w Lublinie (3)

5. Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie (4)

6. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

7. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu (6)

8. Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie oraz Uniwersytet Jagielloński w Krakowie (7)

1.5.2004
Portugal- Carta de curso de licenciatura em medicina veterinária

- Carta de mestrado integrado em medicina veterinária

Universidade1.1.1986
RomâniaDiplomă de licenţă de doctor medic veterinar Diplomă de licenţă ș i master de doctor medic veterinarUniversităţi

Ministerul Educatiei Nationale (5)

1.1.2007
SlovenijaDiploma, s katero se podeljuje strokovni naslov "doktor veterinarske medicine/doktorica veterinarske medicine"UniverzaSpričevalo o opravljenem državnem izpitu s področja veterinarstva1.5.2004
SlovenskoVysokoškolský diplom o udelení akademického titulu "doktor veterinárskeho lekárstva" ("MVDr.")Univerzita1.5.2004
Suomi/ FinlandEläinlääketieteen lisensiaatin tutkinto/Veterinärmedicine licentiatexamenYliopisto1.1.1994
SverigeVeterinärexamenSveriges Lantbruksuniversitet1.1.1994
United Kingdom1. Bachelor of Veterinary Science (BVSc)1. University of Bristol21.12.1980
2. Bachelor of Veterinary Science (BVSc)2. University of Liverpool
3. Bachelor of Veterinary Medicine (Vet MB)3. University of Cambridge
4. Bachelor of Veterinary Medicine and Surgery (BVM&S)4. University of Edinburgh
5. Bachelor of Veterinary Medicine and Surgery (BVMS)5. University of Glasgow
6. Bachelor of Veterinary Medicine (BvetMed)6. University of London
7. Bachelor of Veterinary Medicine and Bachelor of Veterinary Surgery (B.V.M., B.V.S.)7. University of Nottingham
(1) Ważny do 22.11.2006 r.

(2) Od 23.11.2006 r.

(3) Ważny do 10.4.2008 r.

(4) Od 11.4.2008 r.

(5) Od 10.1.2011 r.

(6) Od 1.10.2011 r.

(7) Od 1.10.2012 r.

V.5. 

POŁOŻNE

5.5.1. Program kształcenia położnych (kształcenie typu I i II)

Kształcenie prowadzące do uzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji położnej składa się z następujących dwóch części:

A. Szkolenie teoretyczne i techniczne
a. Przedmioty ogólne:
b. Przedmioty specyficzne dla działalności położnych:
- podstawy anatomiiifizjologii - anatomiaifizjologia
- podstawy patologii -embriologiairozwój płodu
- podstawy bakteriologii, wirusologii i parazytologii - ciąża, poród i połóg
- podstawy biofizyki, biochemii i radiologii - patologia ginekologiczna i położnicza
- pediatria, w szczególności w odniesieniu do noworodków - przygotowanie do porodu i rodzicielstwa, z aspektami psychologicznymi
- higiena, edukacja zdrowotna, profilaktyka, wczesne wykrywanie chorób - przygotowanie do przyjęcia porodu (obejmujące znajomość i używanie sprzętu technicznego w położnictwie)
- żywienie i dietetyka, w szczególności w odniesieniu do kobiet, noworodkówimałych dzieci - znieczulenie, narkozairesuscytacja
- podstawy socjologii i zagadnienia socjomedyczne - fizjologia i patologia noworodka
- podstawy farmakologii - kontrolaiopieka nad noworodkiem
- psychologia -czynniki psychologiczneispołeczne
- pedagogika
- ustawodawstwo zdrowotne i społeczne oraz organizacja służby zdrowia
- etyka zawodowa i prawo zawodowe
- edukacja seksualna i planowanie rodziny
- ochrona prawna matki i dziecka
B. Kształcenie praktyczne i kliniczne

Kształcenie przeprowadzane jest pod właściwym nadzorem:

- Poradnictwo dla kobiet ciężarnych obejmujące co najmniej 100 badań prenatalnych.
- Kontrola i opieka nad co najmniej 40 ciężarnymi.
- Przyjęcie przez uczennicę co najmniej 40 porodów; jeżeli z powodu braku rodzących nie można osiągnąć tej liczby, można ją zmniejszyć do minimum 30, pod warunkiem że uczennica asystuje przy 20 dalszych porodach.
- Aktywne uczestnictwo w przyjmowaniu porodów z położenia miednicowego. Jeśli nie jest to możliwe z uwagi na brak porodów z położenia miednicowego, praktyka może odbywać się w sytuacjach symulowanych.
- Doświadczenie w nacinaniu krocza i wprowadzenie do szycia chirurgicznego Wprowadzenie to powinno obejmować zajęcia teoretyczne i praktykę kliniczną. Praktyka szycia chirurgicznego obejmuje szycie rany po nacięciu krocza i nieskomplikowanej rany po pęknięciu krocza. Może odbywać się w sytuacji symulowanej tylko w razie absolutnej konieczności.
- Kontrola i opieka nad co najmniej 40 kobietami w ciąży zagrożonej lub w czasie porodu lub w okresie poporodowym.
- Kontrola i opieka (w tym badanie) nad co najmniej 100 kobietami i zdrowymi noworodkami w okresie poporodowym.
- Obserwacja i opieka nad noworodkami wymagającymi szczególnej opieki, obejmująca noworodki niedonoszone, przenoszone, z niską masą urodzeniową oraz chore.
- Opieka nad kobietami z warunkami patologicznymi w dziedzinie ginekologii i położnictwa.
- Wstęp do opieki w zakresie medycyny i chirurgii. Wprowadzenie to powinno obejmować zajęcia teoretyczne i praktykę kliniczną.

Szkolenie teoretyczne i techniczne (część A programu kształcenia) jest równoważne i skoordynowane ze szkoleniem klinicznym (część B tego samego programu) w taki sposób, aby wiedza i doświadczenie wymienione w niniejszym załączniku mogły zostać nabyte we właściwy sposób.

Zajęcia kliniczne powinny odbywać się w formie nadzorowanego stażu w oddziałach szpitala lub innych placówkach usług zdrowotnych zatwierdzonych przez właściwe organy lub instytucje. W czasie tego szkolenia uczennice kształcące się na położne uczestniczą w pracy oddziałów w zakresie, w jakim uczestnictwo to przyczynia się do ich kształcenia. Zaznajamia się je z zakresem obowiązków objętych położnictwem.

5.5.2. Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji położnych
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiOrgan wydający dokumentTytuł zawodowyData odniesienia
België/ Belgique/ BelgienDiploma van vroedvrouw/Diplôme d'accoucheuse- De erkende opleidingsinstituten/Les établissements d'enseignement

- De bevoegde Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap/Le Jury compétent d'enseignement de la Communauté française

Vroedvrouw/Accoucheuse23.1.1983
БългарияДиплома за висше образова- ние на образователно-ква- лификационна степен "Ба- калавър" с професионална квалификация "Акушерка"УниверситетАкушеркa1.1.2007
Česko1. Diplom o ukončení studia ve studijním programu ošetřovatelství ve studijním oboru porodní asistentka (bakalář, Bc.)1. Vysoká škola zřízená nebo uznaná státemPorodní asistentka1.5.2004
2. Diplom o ukončení studia ve studijním programu porodní asistence ve studijním oboru porodní asistentka (bakalář, Bc.)2. Vysoká škola zřízená nebo uznaná státem
3. Diplom o ukončení studia ve studijním oboru diplomovaná porodní asistentka (diplomovaný specialista, DiS.)3. Vyšší odborná škola zřízená nebo uznaná státem
DanmarkBevis for uddannelsen til professionsbachelor i jordemoderkundskabProfessionshøjskoleJordemoder23.1.1983
DeutschlandZeugnis über die staatliche Prüfung für Hebammen und EntbindungspflegerStaatlicher Prüfungsausschuss- Hebamme

- Entbindungspfleger

23.1.1983
EestiDiplom ämmaemanda erialal- Tallinna MeditsiinikoolÄmmaemand1.5.2004
- Tartu Meditsiinikool
Ämmaemanda diplom- Tallinna Tervishoiu Kõrgkool
- Tartu Tervishoiu Kõrgkool
Ελλάς1. Πτυχίο Τμήματος Μαιευ- τικής Τεχνολογικών Εκ- παιδευτικών Ιδρυμάτων (Τ.Ε.Ι.)1. Τεχνολογικά Εκπαιδευτι- κά Ιδρύματα (Τ.Ε.Ι.)- Μαία23.1.1983
2. Πτυχίο του Τμήματος Μαιών της Ανωτέρας Σχολής Στελεχών Υγείας και Κοινων. Πρόνοιας (ΚΑΤΕΕ)2. ΚΑΤΕΕ Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων- Μαιευτής
3. Πτυχίο Μαίας Ανωτέρας Σχολής Μαιών3. Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας
España- Título de matronaMinisterio de Educación y Cultura- Matrona1.1.1986
- Título de asistente obstétrico (matrona)- Asistente obstétrico
- Título de enfermería obstétrica-ginecológica
FranceDiplôme d'Etat de sage-femmeL'Etat UniversitéSage-femme23.1.1983
HrvatskaSvjedodžba "prvostupnik (baccalaureus) primaljstva/sveučilišna prvostupnica (baccalaurea) primaljstva"- Medicinski fakulteti sveučilišta u Republici Hrvatskoj

- Sveučilišta u Republici Hrvatskoj

- Veleučilišta i visoke škole u Republici Hrvatskoj

Prvostupnik (baccalaureus) Primaljstva/Prvostupnica (baccalaurea) primaljstva1.7.2013
Ireland1. Certificate in Midwifery (1)1. An Bórd Altranais (The Nursing Board) [up to 01.10.2012];

Bórd Altranais agus Cnáimhseachais na hEireann (The Nursing and Midwifery Board of Ireland, NMBI) [from 2.10. 2012].

Registered Midwife (RM)23.1.1983
2. B.Sc. in Midwifery approved by the NMBI (2)2. A third-level Institution delivering a Midwifery education programme approved by the NMBI
3. Higher/Post-graduate Diploma in Midwifery approved by the NMBI (2)3. Third-level Institution delivering Higher/Post-graduate Diploma in Midwifery approved by the NMBI
Italia1. Diploma d'ostetrica (4)1. Scuole riconosciute dallo Stato (4)Ostetrica (4)23.1.1983
2. Laurea in ostetricia (5)2. Università (5)
ΚύπροςΔίπλωμα στο μεταβασικό πρόγραμμα ΜαιευτικήςΝοσηλευτική ΣχολήΕγγεγραμμένη Μαία1.5.2004
LatvijaDiploms par vecmātes kvalifikācijas iegūšanuMāsu skolasVecmāte1.5.2004
Lietuva1. Aukštojo mokslo diplomas, nurodantis suteiktą bendrosios praktikos slaugytojo profesinę kvalifikaciją, ir profesinės kvalifikacijos paž- ymėjimas, nurodantis suteiktą akušerio profesinę kvalifikaciją1. UniversitetasAkušeris1.5.2004
- Pažymėjimas, liudijantis akušerio profesinę praktiką
2. Aukštojo mokslo diplomas (neuniversitetinės studijos), nurodantis suteiktą bendrosios praktikos slaugytojo profesinę kvalifikaciją, ir profesinės kvalifikacijos paž- ymėjimas, nurodantis suteiktą akušerio profesinę kvalifikaciją2. Kolegija
- Pažymėjimas, liudijantis akušerio profesinę praktiką
3. Aukštojo mokslo diplomas (neuniversitetinės studijos), nurodantis suteiktą akušerio profesinę kvalifikaciją3. Kolegija
4. Bakalauro diplomas (slaugos bakalauro kvalifikacinis laipsnis ir bendrosios praktikos slaugytojo profesinė kvalifikacija)4. Universitetas
Ir Profesinės kvalifikacijos pažymėjimas akušerio profesinė kvalifikacija)
5. Profesinio bakalauro diplomas (slaugos profesinio bakalauro kvalifikacinis laipsnis ir bendrosios praktikos slaugytojo profesinė kvalifikacija)5. Kolegija
Ir Profesinės kvalifikacijos pažymėjimas (akušerio profesinė kvalifikacija)
6. Profesinio bakalauro diplomas (akušerijos profesinio bakalauro kvalifikacinis laipsnis ir akušerio profesinė kvalifikacija)6. Kolegija
LuxembourgDiplôme de sage-femmeMinistère de l'éducation nationale, de la formation professionnelle et des sportsSage-femme23.1.1983
Magyarország1. Szülésznő bizonyítvány

2. Szülésznő oklevél

1. Iskola/főiskola

2. Felsőoktatási intézmény

Szülésznő1.5.2004
MaltaLawrja jew diploma fl- Istudji tal-QwiebelUniversita' ta' MaltaQabla1.5.2004
NederlandDiploma van verloskundigeDoor het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport erkende opleidings-instellingenVerloskundige23.1.1983
Österreich1. Hebammen-Diplom1. - HebammenakademieHebamme1.1.1994
- Bundeshebammenlehranstalt
2. Diplom über den Abschluss des Fachhochschul-Bachelorstudiengangs "Hebamme"2. Fachhochschulrat
Polska- Dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku położnictwo z tytułem "magister położnictwa"

- Dyplom ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku/specjalności położnictwo z tytułem "licencjat położnictwa"

Instytucja prowadząca kształcenie na poziomie wyższym uznana przez właściwe władze (Higher education institution recognised by the competent authorities)Położna1.5.2004
Portugal1. Diploma de enfermeiro especialista em enfermagem de saúde materna e obstétrica1. Ecolas de EnfermagemEnfermeiro especialista em enfermagem de saúde materna e obstétrica1.1.1986
2. Diploma/carta de curso de estudos superiores especializados em enfermagem de saúde materna e obstétrica2. Escolas Superiores de Enfermagem
3. Diploma (do curso de pós-licenciatura) de especialização em enfermagem de saúde materna e obstétrica3. - Escolas Superiores de Enfermagem

- Escolas Superiores de Saúde

RomâniaDiplomă de licenţă de moaşăUniversităţiMoaşă1.1.2007
SlovenijaDiploma, s katero se podeljuje strokovni naslov "diplomirana babica/diplomirani babičar"1. Univerza

2. Visoka strokovna šola

diplomirana babica/diplomirani babičar1.5.2004
Slovensko1. DIPLOM pôrodná asistencia "bakalár" ("Bc.")1. Vysoká škola/UniverzitaPôrodná asistentka1.5.2004
2. DIPLOM diplomovaná pôrodná asistentka2. Stredná zdravotnícka škola
Suomi/Finland1. Kätilön tutkinto/barnmorskeexamen1. Terveydenhuoltooppi-laitokset/hälsovårdsläroanstalterKätilö/Barnmorska1.1.1994
2. Sosiaalija terveysalan ammattikorkeakoulututkinto, kätilö (AMK)/ yrkeshögskoleexamen inom hälsovård och det sociala området, barnmorska (YH)2. Ammattikorkeakoulut/Yrkeshögskolor
SverigeBarnmorskeexamenUniversitet eller högskolaBarnmorska1.1.1994
United KingdomA qualification approved by the Nursing and Midwifery Council or its predecessor bodies as attesting to the completion of training as required for midwives by Article 40 and the standard of proficiency as required for registration as a Registered Midwife in its register (3)Education institution approved by the Nursing and Midwifery Council or its predecessor bodiesRegistered Midwife23.1.1983
(1) Ten dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji uprawnia jego posiadacza do korzystania z automatycznego uznawania kwalifikacji, jeżeli został on wydany obywatelom państw członkowskich, którzy uzyskali kwalifikacje w Irlandii.

(2) Ta informacja dotycząca dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji została podana w celu zapewnienia, aby absolwenci szkoleń w Irlandii byli uprawnieni do korzystania z automatycznego uznawania kwalifikacji bez konieczności rejestracji w Irlandii, ponieważ rejestracja taka nie jest częścią procesu uzyskiwania kwalifikacji.

(3) Ta informacja dotycząca dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji została podana w celu zapewnienia, aby absolwenci szkoleń w Zjednoczonym Królestwie byli uprawnieni do korzystania z automatycznego uznawania kwalifikacji bez konieczności rejestracji, ponieważ rejestracja taka nie jest częścią procesu uzyskiwania kwalifikacji.

(4) Ważny do 2001 r.

(5) Od 2001/2002 r.

V.6. 

FARMACEUTA

5.6.1. Kształcenie zawodowe farmaceutów
- biologia roślin i zwierząt
- fizyka
- chemia ogólna i nieorganiczna
- chemia organiczna
- chemia analityczna
- chemia farmaceutyczna łącznie z analizą produktów leczniczych
- biochemia (medyczna) ogólna i stosowana
- anatomia i fizjologia; terminologia medyczna
- mikrobiologia
- farmakologia i farmakoterapia
- technologia farmaceutyczna
- toksykologia
- farmakognozja
- ustawodawstwo oraz, gdzie stosowne, etyka zawodowa

Podział między kształceniem teoretycznym i praktycznym w odniesieniu do każdego z przedmiotów nadaje teorii znaczenie wystarczające do zachowania uniwersyteckiego charakteru kształcenia.

5.6.2. Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji farmaceutów
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiOrgan wydający dokumentZaświadczenie dołączone do dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacjiData odniesienia
België/Belgique/BelgienDiploma van apotheker/Diplôme de pharmacien- De universiteiten/Les universities

- De bevoegde Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap/Le Jury compétent d'enseignement de la Communauté française

1.10.1987
БългарияДиплома за висше образова- ние на образователно-ква- лификационна степен "Ма- гистър" по "Фармация" с професионална квалифика- ция "Магистър-фармацевт"Университет1.1.2007
ČeskoDiplom o ukončení studia ve studijním programu farmacie (magistr, Mgr)Farmaceutická fakulta univerzity v České republice1.5.2004
DanmarkBevis for kandidatuddannelsen i farmaci (cand. pharm.)

Bevis for kandidatuddannelsen i farmaci (cand. pharm.)

Det Farmaceutiske Fakultet, Københavns Universitet

Syddansk Universitet

1.10.1987
DeutschlandZeugnis über die Staatliche Pharmazeutische PrüfungZuständige Behörden1.10.1987
EestiDiplom proviisori õppekava läbimisest

Farmaatsiamagister Master of Science in Pharmacy (MSc)

Tartu Ülikool1.5.2004
ΕλλάςΆδεια άσκησης φαρμακευτικού επαγγέλμα- τος- Περιφέρεια

- Νομαρχιακή Αυτοδιοίκη- ση

1.10.1987
EspañaTítulo de Licenciado en Farmacia- Ministerio de Educación y Cultura1.10.1987
- El rector de una universidad1.1.1986
Título de Graduado/a en Farmacia- El rector de una Universidad
France- Diplôme d'Etat de pharmacien

- Diplôme d'Etat de docteur en pharmacie

Universités1.10.1987
HrvatskaDiploma "magistar farmacije/magistra farmacije"- Farmaceutsko-biokemijski fakultet Sveučilišta u Zagrebu

- Medicinski fakultet Sveučilišta u Splitu

- Kemijsko-tehnološki fakultet Sveučilišta u Splitu

1.7.2013
Ireland1. Certificate of Registered Pharmaceutical Chemist (1)1. Cumann Cógaiseoirí na hEireann (Pharmaceutical Society of Ireland)2. Notification from the Pharmaceutical Society of Ireland that the person named therein is the holder of a qualification appropriate for practicing as a pharmacist1.10.1987
Certificate of Registration as a Pharmacist (1)
2. A degree in Pharmacy recognised by the Pharmaceutical Society of Ireland (2)2. Universities delivering degrees in pharmacy recognised by the Pharmaceutical Society of Ireland
ItaliaDiploma o certificato di abilitazione all'esercizio della professione di farmacista ottenuto in seguito ad un esame di StatoUniversità1.11.1993
ΚύπροςΠιστοποιητικό Εγγραφής ΦαρμακοποιούΣυμβούλιο Φαρμακευτικής1.5.2004
LatvijaFarmaceita diplomsUniversitātes tipa augstskola1.5.2004
Lietuva1. Aukštojo mokslo diplomas, nurodantis suteiktą vaistininko profesinę kvalifikaciją

2. Magistro diplomas (farmacijos magistro kvalifikacinis laipsnis ir vaistininko profesinė kvalifikacija)

Universitetas1.5.2004
LuxembourgDiplôme d'Etat de pharmacienJury d'examen d'Etat + visa du ministre de l'éducation nationale1.10.1987
MagyarországOkleveles gyógyszerész oklevél (magister pharmaciae, abbrev: mag. Pharm)Egyetem1.5.2004
MaltaLawrja fil-farmaċijaUniversita' ta' Malta1.5.2004
NederlandGetuigschrift van met goed gevolg afgelegd apothekersexamenFaculteit Farmacie1.10.1987
ÖsterreichStaatliches ApothekerdiplomÖsterreichische Apothekerkammer1.10.1994
PolskaDyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku farmacja z tytułem magistra1. Akademia Medyczna1.5.2004
2. Uniwersytet Medyczny
3. Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego
Portugal1 Licenciatura em Farmácia

2 Carta de curso de licenciatura em Ciências Farmacêuticas

3 Mestrado Integrado em Ciências Farmacêuticas

Instituição de Ensino Superior Universitário1.10.1987

1.1.2007

RomâniaDiplomă de licenţă de farmacist

Diploma de licenț ă ș i master (5)

Universităţi

Ministerul Educaț iei Nationale

1.1.2007
SlovenijaDiploma, s katero se podeljuje strokovni naziv "magister farmacije/ magistra farmacije"UniverzaPotrdilo o opravljenem strokovnem izpitu za poklic magister farmacije/magistra farmacije1.5.2004
SlovenskoDIPLOM Farmácia magister ("Mgr")Univerzita1.5.2004
Suomi/FinlandProviisorin tutkinto/ ProvisorexamenYliopisto1.10.1994
SverigeApotekarexamenUniversitet och högskolor1.10.1994
United Kingdom1. Certificate of Registered Pharmacist (3)1.10.1987
2. A degree in pharmacy approved by either the General Pharmaceutical Council (formerly Royal Pharmaceutical Society of Great Britain) or the Pharmaceutical Society of Northern Ireland (4)Universities delivering pharmacy degrees approved by the General Pharmaceutical Council (formerly Royal Pharmaceutical Society of Great Britain) or the Pharmaceutical Society of Northern IrelandNotification from the General Pharmaceutical Council or Pharmaceutical Society of Northern Ireland confirming successful completion of the approved pharmacy degree, 12 months practical training and a pass of the registration assessment.
(1) Ten dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji uprawnia jego posiadacza do korzystania z automatycznego uznawania kwalifikacji, jeżeli został on wydany obywatelom państw członkowskich, którzy uzyskali kwalifikacje w Irlandii.

(2) Ta informacja dotycząca dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji została podana w celu zapewnienia, aby absolwenci szkoleń w Irlandii byli uprawnieni do korzystania z automatycznego uznawania kwalifikacji bez konieczności rejestracji w Irlandii. W takich przypadkach zaświadczenie dołączone do wspomnianego dokumentu potwierdza spełnienie wszystkich wymagań dotyczących kwalifikacji.

(3) Ten dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji uprawnia jego posiadacza do korzystania z automatycznego uznawania jego kwalifikacji, jeżeli został on wydany obywatelom państw członkowskich, którzy uzyskali kwalifikacje w Zjednoczonym Królestwie.

(4) Ta informacja dotycząca dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji została podana w celu zapewnienia, aby absolwenci szkoleń w Zjednoczonym Królestwie byli uprawnieni do korzystania z automatycznego uznawania kwalifikacji bez konieczności rejestracji. W takich przypadkach zaświadczenie dołączone do wspomnianego dokumentu potwierdza spełnienie wszystkich wymagań dotyczących kwalifikacji.

(5) Od 10.1.2011 r.

V.7. 

ARCHITEKT

5.7.1. Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji architektów uznawany zgodnie z art. 46
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiOrgan wydający dokumentZaświadczenie dołączone do dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacjiAkademicki rok odniesienia
België/Belgique/Belgien1. Architect/Architecte1. Nationale hogescholen voor architectuur/Ecoles nationales supérieures d'architectureCertificat de stage délivré par l'Ordre des Architectes/Stagegetuigschrift afgeleverd door de Orde van Architecten1988/1989
2. Architect/Architecte2. Hogere-architectuur-instituten/Instituts supérieurs d'architecture
3. Architect/Architecte3. Provinciaal Hoger Instituut voor Architectuur te Hasselt/Ecole provinciale supérieure d'architecture de Hasselt
4. Architect/Architecte4. Koninklijke Academies voor Schone Kunsten/A- cadémies royales des Beaux-Arts
5. Architect/Architecte5. Sint-Lucasscholen/Ecoles Saint-Luc
6. Burgerlijke ingenieur-architect/Ingénieur Civil Architecte6. - Faculteiten Toegepaste Wetenschappen van de Universiteiten/Facultés des sciences appliquées des universités

- "Faculté Polytechnique" van Mons

7. Burgerlijk Ingenieur- Architect (Ir. Arch.)7. - Katholieke Universiteit Leuven, faculteit ingenieurswetenschappen2004/2005
- Vrije Universiteit Brussel, faculteit ingenieurswetenschappen2008/2009
8. Master Ingénieur Civil Architecte, à finalité spécialisée8. Faculté Polytechnique de Mons
БългарияМагистър-Специалност aрхитектура- Университет по архитектура, строи- телство и геодезия - Со- фия, Архитектурен фа- култетСвидетелство, издадено от компетентната Камара на архитектите, удо- стоверяващо изпълнението на 2010/2011
- Варненски свободен университет "Черноризец Храбър", Варна, Архитектурен фа- култетпредпоставките, необходими за регистрация като архитект с пълна проектантска правоспособ- ност в регистъра на архитектите2007/2008
- Висше строително училище "Любен Кара- велов", Архитектурен факултет2009/2010
ČeskoArchitektura a urbanismus- Fakulta architektury, České vysoké učení technické (ČVUT) v PrazeOsvědčení o splnění kvalifikačních požadavků pro samostatný výkon profese architekta vydané Českou komorou architektů2007/2008
- Vysoké učení technické v Brně, Fakulta architektury2007/2008
Inženýr architekt (Ing.Arch.)- Technická univerzita v Liberci, Fakulta umění a architektury
Magistr umění v oboru architektura (MgA.)- Vysoká škola uměleckoprůmyslová v Praze
Magistr umění v oboru Architektonická tvorba, MgA- Akademie výtvarných umění v Praze
DanmarkBevis for kandidatuddannelsen i arkitektur (cand. arch.)- Kunstakademiets Arkitektskole i København

- Arkitektskolen i Århus

1988/1989
DeutschlandDiplom-Ingenieur,- Universitäten (Architektur/Hochbau)Bescheinigung einer zuständigen Architektenkammer über die Erfüllung der 1988/1989
Diplom-Ingenieur Univ.- Technische Hochschulen (Architektur/Hochbau)Qualifikationsvoraussetzungen im Hinblick auf eine Eintragung in die Architektenliste
Diplom-Ingenieur, Diplom-Ingenieur FH- Technische Universitäten (Architektur/Hochbau)
- Universitäten-Gesamthochschulen (Architektur/Hochbau)
- Hochschulen für bildende Künste
- Hochschulen für Künste
- Fachhochschulen (Architektur/Hochbau)
- Universitäten-Gesamthochschulen (Architektur/Hochbau) bei entsprechenden Fachhochschulstudiengängen
Master of Arts - M.A.- Hochschule Bremen - University of applied Sciences, Fakultät Architektur, Bau und Umwelt - School of Architecture Bremen2003/2004
- Fachhochschule Münster (University of Applied Sciences) - Muenster School of Architecture2000/2001
- Georg-Simon-Ohm-Hochschule Nürnberg Fakultät Architektur2005/2006
- Hochschule Anhalt (University of Applied Sciences) Fachbereich Architektur, Facility Management und Geoinformation2010/2011
- Hochschule Regensburg (University of Applied Sciences), Fakultät für Architektur2007/2008
- Technische Universität München, Fakultät für Architektur2009/2010
- Hochschule Lausitz, Studiengang Architektur, Fakultät für Bauen'- seit Juli 2013: Brandenburgische Technische Universität Cottbus-Senftenberg'2009/2010
- Fachhochschule Lübeck, University of Applied Sciences, Fachbereich Bauwesen2004/2005
- Fachhochschule für Technik und Wirtschaft Dresden, Fakultät Bauingenieurwesen/Architektur2005/2006
- Fachhochschule Erfurt/University of Applied Sciences2006/2007
- Hochschule Augsburg/Augsburg University of Applied Sciences2005/2006
- Hochschule Koblenz, Fachbereich Bauwesen2004/2005
- Hochschule München/Fakultät für Architektur2005/2006
- Hochschule für Technik Stuttgart, Fakultät Architektur und Gestaltung2005/2006
- SRH Hochschule Heidelberg2013/2014
- Staatliche Akademie der Bildenden Künste Stuttgart, Fachbereich Architektur2006/2007
- Hochschule Konstanz Technik, Wirtschaft und Gestaltung (HTWG)2014/2015
Master of Arts (in Kombination mit einem Bachelorabschluss in Architektur)- Jade Hochschule Fachbereich Archtektur2016/2017
Master of Engineering (in Kombination mit einem Bachelorabschluss in Engineering)Hochschule Trier Fachbereich Gestaltung -Fachrichtung Architektur2007/2008
Bachelor of Arts - B.A.Technische Hochschule Mittelhessen (University of Applied Sciences) Fachbereich Bauwesen2010/2011
- Hochschule Anhalt (University of Applied Sciences) Fachbereich Architektur, Facility Management und Geoinformation2010/2011
- Technische Universität München, Fakultät für Architektur2009/2010
- Alanus Hochschule für Kunst und Gesellschaft, Bonn2007/2008
- Hochschule Konstanz Technik, Wirtschaft und Gestaltung (HTWG)2014/2015
Bachelor of Sciences (B.Sc.)Hochschule Bochum, Fachbereich Architektur2003/2004
- Universität Stuttgart, Fakultät 1: Architektur und Stadtplanung2009/2010
Master of ScienceTechnische Universität Braunschweig, Fakultät Architektur, Bauingenieurwesen und Umweltwissenschaften2007/2008
- Leibniz Universität Hannover, Fakultät für Architektur und Landschaft2011/2012
- Fachhochschule Aachen, Fachbereich Architektur2009/2010
- Universität Stuttgart, Architektur und Stadtplanung2013/2014
Master of Science (M.Sc.) in Kombination mit dem Bachelor of Science (B.Sc.)- Bauhaus-Universität Weimar2005/2006
- Bauhaus-Universität Weimar, Fakultät Architektur2008/2009
- Bauhaus-Universität Weimar, Fakultät Architektur und Urbanistik2013/2014
EestiArhitektuurimagisterEesti Kunstiakadeemia2006/2007
ΕλλάςΔίπλωμα Αρχιτέκτονα - Μη- χανικού- Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ), τμήμα αρχιτεκτόνων - μηχανικώνΒεβαίωση που χορηγεί το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλά- δας (ΤΕΕ) και η οποία επιτρέπει την άσκηση δραστηριοτήτων στον τομέα της αρχιτεκτονικής1988/1989
- Αριστοτέλειο Πανεπιστή- μιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), τμήμα αρχιτεκτόνων - μηχανικών της Πολυτεχνικής σχολής2003/2004
- Πανεπιστήμιο Πατρών, τμήμα αρχιτεκτόνων -μηχανικών της Πολυτεχνικής σχολής1999/2000
- Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Πολυτεχνική Σχολή, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών1999/2000
- Δημοκρίτειο Πανεπιστή- μιο Θράκης, Πολυτεχνική Σχολή, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών

Πολυτεχνείο Κρήτης, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών

2004/2005
EspañaTítulo oficial de arquitectoRectores de las universidades enumeradas a continuación:

- Universidad politécnica de Cataluña, escuelas técnicas superiores de arquitectura de Barcelona o del Vallès

- Universidad politécnica de Madrid, escuela técnica superior de arquitectura de Madrid

1988/1989
- Escuela de Arquitectura de la Universidad de Las Palmas de Gran Canaria
- Universidad politécnica de Valencia, escuela técnica superior de arquitectura de Valencia
- Universidad de Sevilla, escuela técnica superior de arquitectura de Sevilla
- Universidad de Valladolid, escuela técnica superior de arquitectura de Valladolid
- Universidad de Santiago de Compostela, escuela técnica superior de arquitectura de La Coruña
- Universidad del País Vasco, escuela técnica superior de arquitectura de San Sebastián
- Universidad de Navarra, escuela técnica superior de arquitectura de Pamplona
- Universidad de A Coruña1991/1992
- Universidad de Granada, Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Granada.1994/1995
- Universidad de Alicante, escuela politécnica superior de Alicante1997/1998
- Universidad Europea de Madrid1998/1999
- Universidad Ramón Llull, escuela técnica superior de arquitectura de La Salle
- Universidad politécnica de Cataluña, escuela técnica superior de arquitectura de Barcelona1999/2000
- Universidad Alfonso X El Sabio, centro politécnico superior de Villanueva de la Cañada
- Universidad de Alcalá (Escuela de Arquitectura)
- Universidad Internacional de Cataluña, Escuela Técnica Superior de Arquitectura
- Universidad S.E.K. de Segovia, centro de estudios integrados de arquitectura de Segovia
- Universidad Camilo José Cela de Madrid2000/2001
- Universidad San Pablo CEU2001/2002
- Universidad CEU Cardenal Herrera, Valencia-Escuela Superior de Enseñanzas Técnicas2002/2003
- Universidad Rovira i Virgili2005/2006
- Universidad de Málaga. Escuela Técnica Superior de Arquitectura
- Universidad de Girona. Escuela Politécnica Superior
- Universidad Pontificia de Salamanca2006/2007
- Universidad Francisco de Vitoria
- IE Universidad. Escuela Técnica Superior de Estudios Integrados de Arquitectura2009/2010
Título de Graduado/a en Arquitectura- IE Universidad, Escuela Técnica Superior de Estudios Integrados de Arquitectura2008/2009
- Universidad de Zaragoza. Escuela de Ingeniería y Arquitectura
- Universidad Católica San Antonio de Murcia
- Universidad Europea de Madrid2009/2010
- Universitat Internacional de Catalunya
- Universidad San Jorge (Zaragoza)
- Universidad de Navarra
- Universidad de Girona. Escuela Politécnica Superior
- Universitat Ramon Llull, la Salle
- Universidad Alfonso X el Sabio
- Universidad San Pablo CEU - Madrid2010/2011
- Universitat Politècnica de València
- Universidad de A Coruña. Escuela Técnica Superior de Arquitectura de A Coruña
- Universidad Rovira i Virgili
- Universidad Cardenal Herrera CEU
- Universidad Francisco de Vitoria
- Universidad de Málaga. Escuela Técnica Superior de Arquitectura
- Universidad de Las Palmas de Gran Canaria. Escuela de Arquitectura
- Universidad de Castilla La Mancha. Escuela de Arquitectura
- Universidad Camilo José Cela de Madrid
- Universidad de Alicante, escuela politécnica superior de Alicante
- Universidad de Sevilla, escuela técnica superior de arquitectura de Sevilla
- Universitat Politècnica de Catalunya
- Universidad de Valladolid - Escuela Técnica Superior de Arquitectura2010/2011
- Universidad de Alcalá (Escuela de Arquitectura)2015/2016
Graduado en fundamentos de la arquitectura + Máster en Arquitectura- Universidad Politécnica de Madrid. Escuela Técnica Superior de Arquitectura de Madrid2010/2011
- Universidad Antonio de Nebrija2011/2012
- Escuela Técnica Superior de Arquitectura -Universidad del Pais Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatea
- Universidad Europea de Madrid
- Universidad Politécnica de Valencia. Escuela Técnica Superior de Arquitectura2014/2015
- Universidad de Alicante, escuela politécnica superior de Alicante
- Universidad de Alcalá de Henares. Escuela Politécnica de Alcalá de Henares2015/2016
- Universidad Cardenal Herrera CEU2016/2017
- Universidad Europea de Valencia2013/2014
- Universidad Europea de Canarias2012/2013
- Universidad de Sevilla, Escuela Técnica Superior de Arquitectura2013/2014
- Universidad Rey Juan Carlos2011/2012
- Universidad de Valladolid - Escuela Técnica Superior de Arquitectura2015/2016
Graduado en Estudios de Arquitectura + Máster Universitario en Arquitectura- Universidad de Zaragoza, Escuela de Ingeniería y Arquitectura2011/2012
- Universidad de A Coruña. Escuela Técnica Superior de Arquitectura de A Coruña2015/2016
- Universidad Politécnica de Catalunya2014/2015
France1. Diplôme d'architecte DPLG, y compris dans le cadre de la formation professionnelle continue et de la promotion sociale.1. Le ministre chargé de l'architecture1988/1989
2. Diplôme d'architecte ESA2. Ecole spéciale d'architecture de Paris
3. Diplôme d'architecte ENSAIS3. Ecole nationale supérieure des arts et industries de Strasbourg, section architecture
4. Diplôme d'Etat d'architecte (DEA)4. Ecole Nationale Supérieure d'Architecture et de Paysage de Bordeaux (Ministère chargé de l'architecture et Ministère chargé de l'enseignement supérieur)Habilitation de l'architecte diplômé d'Etat à l'exercice de la maîtrise d'œuvre en son nom propre (HMONP) (Ministère chargé de l'architecture)2005/2006
Ecole Nationale Supérieure d'Architecture de Bretagne (Ministère chargé de l'architecture et Ministère chargé de l'enseignement supérieur2005/2006
Ecole nationale supérieure d'architecture de Clermont-Ferrand (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture de Grenoble (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture et de paysage de Lille (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture de Lyon (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture de Marne La Vallée (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture de Marseille (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2005/2006
Ecole nationale supérieure d'architecture de Montpellier (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture de Nancy (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture de Nantes (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2005/2006
Ecole nationale supérieure d'architecture de Normandie (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture de Paris-Belleville (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2005/2006
Ecole nationale supérieure d'architecture de Paris-La Villette (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2006/2007
Ecole nationale supérieure d'architecture de Paris Malaquais (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2005/2006
Ecole nationale supérieure d'architecture de Paris Val-de-Seine (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture de Saint-Etienne (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture de Strasbourg (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2005/2006
Ecole nationale supérieure d'architecture de Toulouse (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Ecole nationale supérieure d'architecture de Versailles (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2004/2005
Diplôme d'Etat d'architecte (DEA), dans le cadre de la formation professionnelle continueEcole nationale supérieure d'architecture de Lyon (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2006/2007
Ecole nationale supérieure d'architecture de Marseille (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2006/2007
Ecole nationale supérieure d'architecture de Montpellier (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2006/2007
Ecole nationale supérieure d'architecture de Nantes (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)Diplôme d'architecte de l'E- SA habilitant à exercer la maitrise d'œuvre en son nom propre, équivalent à l'habilitation de l'architecte diplômé d'Etat à l'exercice de la maîtrise d'œuvre en son nom propre, reconnu par le Ministère chargé de l'architecture2006/2007
Ecole nationale supérieure d'architecture de Strasbourg (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)Habilitation de l'architecte de l'INSA à exercer la maîtrise d'œuvre en son nom propre équivalent à l'HMONP, reconnue par le ministère chargé de l'architecture2006/2007
5. Diplôme d'études de l'école spéciale d'architecture Grade 2 équivalent au diplôme d'Etat d'architecte5. Ecole spéciale d'architecture (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)Habilitation de l'architecte de l'INSA à exercer la maîtrise d'œuvre en son nom propre équivalent à l'HMONP, délivrée par le ministère chargé de l'architecture2006/2007
6. Diplôme d'architecte IN- SA de Strasbourg équivalent au diplôme d'Etat d'architecte conférant le grade de master (parcours architecte)6. Institut national des sciences appliquées de Strasbourg (INSA) (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2005/2006
Diplôme d'architecte INSA de Strasbourg équivalent au diplôme d'Etat d'architecte conférant le grade de master (parcours d'architecte pour ingénieur)Institut national des sciences appliquées de Strasbourg (INSA) (Ministère chargé de l'architecture et ministère chargé de l'enseignement supérieur)2005/2006
HrvatskaMagistar/Magistrica inženjer/inženjerka arhitekture i urbanizmaSveučilište u Zagrebu, Arhitektonski fakultetDiploma; Dopunska isprava o studiju; Potvrda HKA da podnositelj zahtjeva ispunjava kvalifikacijske uvjete2005/2006
Magistar/magistra inženjer/inženjerka arhitekture i urbanizmaSveučilište u Splitu - Fakultet građevinarstva, arhitekture i geodezijePotvrda Hrvatske komore arhitekata da podnositelj zahtjeva zadovoljava uvijete za upis u komoru.2016/2017
Ireland1. Degree of Bachelor of Architecture (B.Arch. NUI)1. National University of Ireland to architecture graduates of University College DublinCertificate of fulfilment of qualifications requirements for professional recognition as an architect in Ireland issued by the Royal Institute of Architects of Ireland (RIAI)1988/1989
2. Degree of Bachelor of Architecture (B.Arch.) (Previously, until 2002 -Degree standard diploma in architecture (Dip. Arch))2. Technological University Dublin (Previously, until 2019 - Dublin Institute of Technology, Bolton Street, Dublin (College of Technology, Bolton Street, Dublin))
3. Certificate of associateship (ARIAI)3. Royal Institute of Architects of Ireland
4. Certificate of membership (MRIAI)4. Royal Institute of Architects of Ireland
5. Degree of Bachelor of Architecture (Honours) (B.Arch. (Hons) UL)5. University of Limerick2005/2006
6. Degree of Bachelor of Architecture (Honours) (B.Arch. (Hons) WIT)6. Waterford Institute of Technology2005/2006
7. Master of Architecture (March)University College Dublin2007/2008
Italia (1)Laurea in architettura- Università di Camerino

- Università di Catania - Sede di Siracusa

- Università di Chieti

- Università di Ferrara

- Università di Firenze

- Università di Genova

- Università di Napoli Federico II

- Università di Napoli II

- Università di Palermo

- Università di Parma

- Università di Reggio Calabria

- Università di Roma "La Sapienza"

- Università di Roma III

Diploma di abilitazione all'esercizio indipendente della professione che viene rilasciato dal ministero della Pubblica istruzione (ora Ministero dell'istruzione, dell'università e della ricerca) dopo che il candidato ha sostenuto con esito positivo l'esame di Stato davanti ad una commissione competente1988/1989
- Università di Trieste
- Politecnico di Bari
- Politecnico di Milano
- Politecnico di Torino
- Istituto universitario di architettura di Venezia
- Università degli Studi "Mediterranea" di Reggio Calabria2000/2001
Laurea in ingegneria edile - architettura- Università dell'Aquila1998/1999
- Università di Pavia
- Università di Roma "La Sapienza"
Laurea specialistica in ingegneria edile - architettura- Università dell'Aquila2000/2001
- Università di Pavia
- Università di Roma "La Sapienza"
- Università di Ancona
- Università di Basilicata - Potenza
- Università di Pisa
- Università di Bologna
- Università di Catania
- Università di Genova
- Università di Palermo
- Università di Napoli Federico II
- Università di Roma - Tor Vergata
- Università di Trento
- Politecnico di Bari
- Politecnico di Milano
- Università degli studi di Brescia2001/2002
- Università degli Studi di Cagliari
- Università Politecnica delle Marche2002/2003
- Università degli studi della Calabria2003/2004
- Università degli studi di Salerno2005/2006
Laurea magistrale in ingegneria edile - architettura- Università dell'Aquila2004/2005
- Università di Pavia
- Università di Roma "La Sapienza"
- Università di Pisa
- Università di Bologna
- Università di Catania
- Università di Genova
- Università di Palermo
- Università di Napoli Federico II
- Università di Roma - Tor Vergata
- Università di Trento
- Politecnico di Bari
- Politecnico di Milano
- Università degli studi di Salerno2010/2011
- Università degli studi della Calabria2004/2005
- Università degli studi di Brescia2004/2005
- Università Politecnica delle Marche2004/2005
- Università degli Studi di Perugia2006/2007
- Università degli Studi di Padova2008/2009
Laurea specialistica quinquennale in Architettura- Università degli Studi di Genova2014/2015
- Prima Facoltà di Architettura dell'Università di Roma "La Sapienza"1998/1999
- Università di Ferrara1999/2000
- Università di Genova
- Università di Palermo
- Politecnico di Milano
- Politecnico di Bari
- Università di Firenze2001/2002
Laurea magistrale quinquennale in Architettura- Prima Facoltà di Architettura dell'Università di Roma "La Sapienza"2004/2005
- Università di Ferrara
- Università di Genova
- Università di Palermo
- Politecnico di Bari
- Università di Firenze
- Politecnico di Milano
Laurea specialistica in architettura (Progettazione architettonica)- Università di Roma Tre2001/2002
- Università degli Studi di Napoli "Federico II"2005/2006
Laurea magistrale in architettura (Progettazione architettonica)Università di Roma Tre2004/2005
Laurea specialistica in Architettura- Università di Napoli II2001/2002
- Politecnico di Milano II
- Facoltà di architettura dell'Università degli Studi G. D'Annunzio di Chieti-Pescara
- Facoltà di architettura, Pianificazione e Ambiente del Politecnico di Milano
- Facoltà di Architettura dell'Università degli studi di Trieste
- Facoltà di Architettura di Siracusa, Università di Catania
- Facoltà di architettura, Università degli Studi di Parma
- Facoltà di Architettura, Università di Bologna
- Università IUAV di Venezia2002/2003
- Politecnico di Torino
- Facoltà di Architettura Valle Giulia, Università degli Studi di Roma "La Sapienza"2004/2005
- Università degli Studi di Camerino
- Università di Napoli Federico II
- Università degli Studi "Mediterranea" di Reggio Calabria
- Università degli Studi di Sassari2005/2006
Laurea Specialistica in Architettura (Progettazione Urbanistica)- Università degli Studi "Mediterranea" di Reggio Calabria2005/2006
Laurea Specialistica in Progettazione dell'Architettura- Università di Firenze2001/2002
Laurea magistrale in Architettura- Politecnico di Milano II2004/2005
- Università di Napoli II
- Università di Napoli Federico II
- Facoltà di architettura dell'Università degli Studi G. D'Annunzio di Chieti-Pescara
- Facoltà di architettura, Pianificazione e Ambiente del Politecnico di Milano
- Università IUAV di Venezia
- Facoltà di Architettura, Università di Bologna
- Facoltà di Architettura di Siracusa, Università di Catania
- Facoltà di architettura, Università degli Studi di Parma
- Facoltà di architettura dell'Università degli Studi di Trieste2014/2015
- Università degli Studi di Trieste
- Università degli Studi di Camerino2006/2007
- Università degli Studi di Enna "Kore"2004/2005
- Università degli Studi di Firenze2008/2009
- Università degli Studi di Cagliari
- Università degli Studi di Udine2009/2010
- Università degli Studi "Mediterranea" di Reggio Calabria
- Università degli Studi di Sassari2010/2011
- Università degli Studi della Basilicata
- Università degli Studi di Genova2014/2015
Laurea specialistica in architettura -progettazione architettonica e urbana (13)Facoltà "Ludovico Quaroni" dell'Università degli Studi "La Sapienza" di Roma2000/2001
Laurea Magistrale in architettura -progettazione architettonica e urbana (13)Facoltà "Ludovico Quaroni" dell'Università degli Studi "La Sapienza" di Roma2004/2005
Laurea Specialistica in Architettura (Progettazione Urbana)Università di Roma Tre2001/2002
Laurea Magistrale in Architettura (Progettazione Urbana)Università di Roma Tre2004/2005
Laurea Specialistica in Architettura (Progettazione urbana e territoriale)Politecnico di Torino2002/2003
Laurea Specialistica in architettura (Architettura delle costruzioni)Politecnico di Milano (Facoltà di Architettura civile)2001/2002
Laurea magistrale in architettura (Architettura delle costruzioni)Politecnico di Milano (Facoltà di Architettura civile)2004/2005
Laurea Specialistica Architettura delle CostruzioniUniversità degli Studi di Cagliari2005/2006
Laurea Specialistica in Architettura (Restauro)- Facoltà di architettura di Valle Giulia dell'Università degli Studi "La Sapienza" di Roma2004/2005
- Università degli Studi di Roma Tre - Facoltà di Architettura2001/2002
- Università degli Studi di Napoli "Federico II"2005/2006
Laurea Magistrale in Architettura (Restauro)- Facoltà di architettura di Valle Giulia dell'Università degli Studi "La Sapienza" di Roma2004/2005
- Università degli Studi di Roma Tre - Facoltà di Architettura2009/2010
- Università degli Studi di Napoli "Federico II"2004/2005
Laurea Specialista in Architettura (costruzione)Politecnico di Torino2002/2003
Laurea Specialistica in Architettura (Restauro e Valorizzazione)Politecnico di Torino2005/2006
Laurea Specialistica in Architettura (Ambiente e Paesaggio)Politecnico di Torino2005/2006
Laurea Specialistica in Architettura (Nuove Qualità delle Costruzioni e dei Contesti)Università degli Studi della Campania "Luigi Vanvitelli" (Seconda Università degli Studi di Napoli) (2)2007/2008
Laurea Magistrale in Architettura e Ingegneria EdileUniversità degli Studi della Campania "Luigi Vanvitelli" (Seconda Università degli Studi di Napoli) (2)2009/2010
Laurea Magistrale in Architettura e Progetto dell'Ambiente UrbanoUniversità degli Studi della Campania "Luigi Vanvitelli" (Seconda Università degli Studi di Napoli) (2)2009/2010
Laurea Magistrale in Architettura - Progettazione degli Interni e per l'AutonomiaUniversità degli Studi della Campania "Luigi Vanvitelli" (Seconda Università degli Studi di Napoli) (2)2011/2012
Laurea Specialistica Progettazione delle Scenografie, degli allestimenti e delle Architetture di Interno (3)Università degli Studi di Roma "La Sapienza"2002/2003
Laurea Specialistica Architettura e Restauro (4)
Laurea Specialistica Architettura e Progettazione Urbana (5)
Laurea Specialistica Architettura, Progettazione Strutturale e Riabilitazione (6)
Laurea Specialistica Architettura, Progettazione Strutturale e Riabilitazione (7)2005/2006
Laurea Specialistica Restauro dell'Architettura (8)
Laurea Specialistica Architettura - Restauro dell'Architettura (9)2005/2006
Laurea Magistrale in Architettura - Progettazione architettonicaUniversità degli Studi di Napoli "Federico II"2004/2005
- Politecnico di Torino2013/2014
Laurea Magistrale in Architettura e Città, Valutazione e progettoUniversità degli Studi di Napoli "Federico II"2004/2005
Laurea Specialistica in Architettura e Città, Valutazione e progettoUniversità degli Studi di Napoli "Federico II"2007/2008
Laurea Magistrale in Architettura - Arredamento e ProgettoUniversità degli Studi di Napoli "Federico II"2008/2009
Laurea Magistrale in Architettura Manutenzione e GestioneUniversità degli Studi di Napoli "Federico II"2008/2009
Laurea Magistrale Architettura - Interni e Allestimenti (10)Università degli Studi di Roma "La Sapienza"2009/2010
Laurea Magistrale Architettura - Restauro dell'Architettura (11)
Laurea Magistrale Architettura - Costruzione (12)
Laurea Magistrale in Architettura Costruzione CittàPolitecnico di Torino2010/2011
Laurea Magistrale in Architettura per il Progetto SostenibilePolitecnico di Torino2010/2011
Laurea Magistrale in Architettura per il Restauro e la Valorizzazione del PatrimonioPolitecnico di Torino2010/2011
Laurea Magistrale Architettura per la SostenibilitàPolitecnico di Torino2010/2011
Laurea Magistrale Architettura per l'Ambiente CostruitoPolitecnico di Torino2010/2011
Laurea Magistrale in Architettura e Culture del ProgettoUniversità IUAV di Venezia2013/2014
Laurea Magistrale in Architettura e InnovazioneUniversità IUAV di Venezia2013/2014
Laurea Magistrale in Architettura per il Nuovo e l'AnticoUniversità IUAV di Venezia2013/2014
Laurea Magistrale in Architettura - RestauroUniversità degli Studi "Mediterranea" di Reggio Calabria2013/2014
Laurea Magistrale Sustainable Architecture and Landscape Design - Architettura Sostenibile e Progetto del PaesaggioPolitecnico di Milano2015/2016
Laurea Magistrale Architectural Design and History - Progettazione Architettonica e Storia2015/2016
Laurea Magistrale Architettura e Disegno Urbano2017/2018
Laurea Magistrale Architettura-Ambiente Costruito-Interni2017/2018
ΚύπροςΔίπλωμα Αρχιτέκτονα - Μη- χανικού στην αρχιτεκτονική- Πανεπιστήμιο ΚύπρουΒεβαίωση που εκδίδεται από το Επιστημονικό και Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου (ΕΤΕΚ)2005/2006
Professional Diploma in Architecture- University of Nicosiaη οποία επιτρέπει την άσκηση δραστηριοτήτων στον τομέα της αρχιτεκτονική2006/2007
Δίπλωμα Αρχιτεκτονικής (5 έτη)- Frederick University, Σχολή Αρχιτεκτονικής, Καλών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστη- μίου Frederick2008/2009
Δίπλωμα Αρχιτέκτονα Μη- χανικού (5 ετούς φοίτησης)- Frederick University, Σχολή Αρχιτεκτονικής, Καλών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστη- μίου Frederick2008/2009
Δίπλωμα Αρχιτέκτονα Μη- χανικού (5 ετούς φοίτησης)Frederick University, Πολυ- τεχνική Σχολή, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Frederick2014/2015
LatvijaArhitekta diplomsRīgas Tehniskā universitāteLatvijas Arhitektu savienības sertificēšanas centra Arhitekta prakses sertifikāts2007/2008
Profesionālais maģistra grāds arhitektūrā, Arhitekta profesionālā kvalifikācijaBiznesa, mākslas un tehnoloģiju augstskola "RISEBA"2016/2017
LietuvaBakalauro diplomas (Architektūros bakalauras)- Kauno technologijos universitetasArchitekto kvalifikacijos atestatas (Atestuotas architektas)2007/2008
- Vilniaus Gedimino technikos universitetas
- Vilniaus dailės akademija
Magistro diplomas (Architektūros magistras)- Kauno technologijos universitetas2016/2017
- Vilniaus Gedimino technikos universitetas
- Vilniaus dailės akademija
Magistro diplomas (Architektūros magistras)- Kauno technologijos universitetas
- Vilniaus Gedimino technikos universitetas
- Vilniaus dailės akademija
LuxembourgMaster en ArchitectureUniversité du Luxembourg2017/2018
MagyarországOkleveles épitészmérnök MSc- Budapesti Müszaki és Gazdaságtudományi Egyetem - Épitészmérnöki KarA területi illetékes építészkamara hatósági bizonyítványa a szakmagyakorlási jogosultságról.2007/2008
Okleveles épitészmérnök- Széchenyi István Egyetem, Györ - Müszaki Tudományi Kar2007/2008
Okleveles építészmérnök- Pécsi Tudományegyetem - Pollack Mihály Műszaki Kar2007/2008
MaltaDegree in Bachelor of Engineering and Architecture (Hons)Universita' ta' MaltaWarrant b'titlu ta' "Perit" mahrug mill-Bord tal-Warrant2007/2008
Nederland1. Het getuigschrift van het met goed gevolg afgelegde doctoraal examen van de studierichting bouwkunde, afstudeerrichting architectuur1. Technische Universiteit te DelftVerklaring van de Stichting Bureau Architectenregister die bevestigt dat de opleiding voldoet aan de normen van artikel 46.

As of 2014/2015: Verklaring van Bureau

1988/1989
2. Het getuigschrift van het met goed gevolg afgelegde doctoraal examen van de studierichting bouwkunde, differentiatie architectuur en urbanistiek2. Technische Universiteit te EindhovenArchitectenregister die bevestigt dat aan de eisen voor de beroepskwalificatie van architect is voldaan
3. Het getuigschrift hoger beroepsonderwijs, op grond van het met goed gevolg afgelegde examen verbonden aan de opleiding van de tweede fase voor beroepen op het terrein van de architectuur, afgegeven door de betrokken examencommissies van respectievelijk:1988/1989
- de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten te Amsterdam
- de Hogeschool Rotterdam en omstreken te Rotterdam
- de Hogeschool Katholieke Leergangen te Tilburg
- de Hogeschool voor de Kunsten te Arnhem
- de Rijkshogeschool Groningen te Groningen
- de Hogeschool Maastricht te Maastricht
4. Master of Science in Architecture, Urbanism & Building Sciences variant Architecture4. Technische Universiteit Delft Faculteit Bouwkunde2003/2004
- Master of Science in Architecture, Building and Planning (specialisatie: Architecture)Technische Universiteit Eindhoven2002/2003
Master of ArchitectureArtEZ hogeschool voor de kunsten/ArtEZ Academie van Bouwkunst2003/2004
Amsterdamse Hogeschool van de Kunsten/Academie van Bouwkunst Amsterdam2003/2004
Hanze Hogeschool Groningen/Academie van Bouwkunst Groningen2003/2004
Hogeschool Rotterdam/Rotterdamse Academie van Bouwkunst2003/2004
Fontys Hogeschool voor de Kunsten/Academie voor Architectuur en Stedenbouw in Tilburg2003/2004
Österreich1. Diplom-Ingenieur, Dipl.-Ing.1. Technische Universität Graz (Erzherzog-Johann-Universität Graz)Bescheinigung des Bundesministers für Wissenschaft, Forschung und Wirtschaft über die Erfüllung der 1998/1999
2. Diplom-Ingenieur, Dipl.-Ing.2. Technische Universität WienVoraussetzung für die Eintragung in die Architektenkammer/Bescheinigung einer Bezirksverwaltungsbehörde über die Ausbildung
3. Diplom-Ingenieur, Dipl.-Ing.3. Universität Innsbruck (Leopold-Franzens-Universität Innsbruck)oder Befähigung, die zur Ausübung des Baumeistergewerbes (Berechtigung für Hochbauplanung) berechtigt
4. Magister der Architektur, Magister architecturae, Mag. Arch.4. Universität für Angewandte Kunst in Wien
5. Magister der Architektur, Magister architecturae, Mag. Arch.5. Akademie der Bildenden Künste in Wien
6. Magister der Architektur, Magister architecturae, Mag. Arch.6. Universität für künstlerische und industrielle Gestaltung in Linz
7. Bachelor of Science in Engineering (BSc) (aufgrund eines Bachelorstudiums), Diplom-Ingenieur/in (Dipl.-Ing. oder DI) für technisch-wissenschaftlich Berufe (aufgrund eines Bachelorund eines Masterstudiums entspricht MSc)7. Fachhochschule Kärnten2004/2005
8. Diplom-Ingenieur, Dipl.-Ing.8. Universität Innsbruck (Leopold-Franzens- Universität Innsbruck)2008/2009
9. Diplom-Ingenieur, Dipl.-Ing.9. Technische Universität Graz (Erzherzog-Johann- Universität Graz)2008/2009
10. Diplom-Ingenieur, Dipl.-Ing.10. Technische Universität Wien2006/2007
11. Master of Architecture (MArch) (aufgrund eines Bachelorund eines Masterstudiums entspricht MSc)11. Universität für künstlerische und industrielle Gestaltung Linz2008/2009
11. Akademie der bildenden Künste Wien2008/2009
12. Masterstudium der Architektur12. Universität für angewandte Kunst Wien2011/2012
13. BA-Studiengang Bauplanung u. Bauwirtschaft Studienzweig Architektur u. MA-Studiengang Architektur13. Fachhochschule Joanneum Graz2015/2016
14. Bachelorstudiengang "Green Building" und Masterstudiengang "Architektur - Green Building"14. Fachhochschule Campus Wien2016/2017
PolskaMagister inżynier architekt (mgr inż. arch.)- Politechnika BiałostockaZaświadczenie o członkostwie w okręgowej izbie architektów/Zaświadczenie Krajowej Rady Izby Architektów RP potwierdzające posiadanie kwalifikacji do wykonywania zawodu architekta zgodnych z wymaganiami wynikającymi z przepisów prawa Unii Europejskiej osoby niebędącej członkiem Izby2007/2008
- Politechnika Gdańska
- Politechnika Łódzka
- Politechnika Śląska
- Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie
- Politechnika Warszawska
- Politechnika Krakowska
- Politechnika Wrocławska
- Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego2003/2004
Dyplom ukończenia studiów wyższych potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego magistra inżyniera architekta- Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania w Warszawie2011/2012
- Politechnika Lubelska2008/2009
- Uniwersytet Techniczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy2011/2012
- Politechnika Poznańska2007/2008
- Uniwersytet Zielonogórski2008/2009
Dyplom studiów wyższych potwierdzający uzyskanie tytułu zawodowego magistra inżyniera architektaPolitechnika Świętokrzyska2012/2013
PortugalCarta de curso de licenciatura em Arquitectura- Faculdade de Arquitectura da Universidade técnica de LisboaCertificado de cumprimento dos prérequisitos de qualificação para inscrição na Ordem dos Arquitectos, emitido pela competente Ordem dos Arquitectos1988/1989
- Faculdade de arquitectura da Universidade do Porto
- Escola Superior Artística do Porto
- Faculdade de Ciências e Tecnologia da Universidade de Coimbra
- Universidade Lusíada de Lisboa1986/1987
- Faculdade de Arquitectura e Artes da Universidade Lusíada de Vila Nova de Famalicão1993/1994
- Universidade Lusófona de Humanidades e Tecnologia1995/1996
- Instituto Superior Manuel Teixeira Gomes1997/1998
- Universidade do Minho1997/1998
- Instituto Superior Técnico da Universidade Técnica de Lisboa1998/1999
- ISCTE-Instituto Universitário de Lisboa1998/1999
Carta de Curso de Licenciatura em Arquitectura e Urbanismo- Escola Superior Gallaecia2002/2003
Para os cursos iniciados a partir do ano académico de 1991/1992- Faculdade de Arquitectura e Artes da Universidade Lusíada do Porto1991/1992
Mestrado integrado em Arquitectura- Universidade Autónoma de Lisboa2001/2002
- Universidade Técnica de Lisboa (Instituto Superior Técnico)2001/2002
- Escola Superior Artística do Porto2003/2004
- Universidade Lusófona do Porto2005/2006
Carta de curso de Mestrado integrado em Arquitectura- Universidade do Minho1997/1998
- ISCTE-Instituto Universitário de Lisboa1999/2000
- Universidade Lusíada de Vila Nova de Famalicão2006/2007
- Universidade Lusófona de Humanidades e Tecnologias1995/1996
- Faculdade de Arquitectura da Universidade Técnica de Lisboa2008/2009
- Universidade de Évora2007/2008
- Escola Superior Artística do Porto (ESAP)1988/1989 (Licenciatura) 2007/2008 (Mestrado)
- Instituto Superior Manuel Teixeira Gomes2006/2007
- Universidade Lusíada do Porto2006/2007
Carta de curso de Mestrado Integrado em Arquitectura e Urbanismo- Universidade Fernando Pessoa2006/2007
- ESG/Escola Superior Gallaecia2002/2003
Diploma de Mestre em Arquitectura- Universidade Lusíada de Lisboa1988/1989
- Universidade da Beira Interior2003/2004
- Universidade de Coimbra2008/2009
Carta de Curso, Grau de Licenciado- Universidade de Évora2001/2002
Carta de curso de mestre em Arquitectura- Universidade do Porto2003/2004
Certidão de Licenciatura em ArquitecturaUniversidade Católica Portuguesa Centro Regional das Beiras2001/2002
Diploma de Mestrado Integrado em ArquitecturaUniversidade Católica Portuguesa Centro Regional das Beiras2001/2002
RomâniaDiploma de arhitect- Universitatea de arhitectură şi urbanism "ION MINCU"Certificat de dobândire a dreptului de semnătură si de înscriere în Tabloul Naţional al Arhitecţilor2010/2011
- Universitatea "Politehnică" din Timişoara2011/2012
- Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca2010/2011
- Universitatea Tehnică "Gheorghe Asachi" din Iaşi2007/2008
- Universitatea Spiru Haret - Facultatea de Arhitectură2009/2010
Diploma de licenț ă ș i master- Universitatea de arhitectură şi urbanism "ION MINCU"2011/2012
- Universitatea "Politehnică" din Timişoara
- Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca
- Universitatea Tehnică "Gheorghe Asachi" din Iaşi
- Universitatea Spiru Haret - Facultatea de Arhitectură
SlovenijaMagister inženir arhitekture/Magistrica inženirka arhitektureUniverza v Ljubljani, Fakulteta za ArhitekturoPotrdilo Zbornice za arhitekturo in prostor o usposobljenosti za opravljanje nalog odgovornega projektanta arhitekture (valid until 1.6.2019)2007/2008
Diploma o pridobljeni magistrski izobrazbi 2. stopnjeUniverza v Mariboru; Fakulteta za gradbeništvo, prometno inženirstvo in arhitekturoPotrdilo Zbornice za arhitekturo in prostor Slovenije o vpisu v imenik pooblaščenih arhitektov ali Potrdilo Zbornice za arhitekturo in prostor Slovenije o izpolnjevanju pogojev za vpis v imenik pooblaščenih arhitektov (as from 1.6.2019)
SlovenskoDiplom inžiniera Architekta (titul Ing. arch.)- Slovenská technická univerzita v Bratislave, Fakulta architektúry, študijný odbor 5.1.1 Architektúra a urbanizmusCertifikát vydaný Slovenskou komorou architektov na základe 3-ročnej praxe pod dohľadom a vykonania autorizačnej skúšky2007/2008
Diplom magistra umení (titul Mgr art.)- Technická univerzita v Košiciach, Fakulta umení, študijný odbor 5.1.1. Architektúra a urbanizmus2004/2005
- Vysoká škola výtvarných umení v Bratislave, študijný odbor 2.2.7 'Architektonická tvorba'2007/2008
Suomi/FinlandArkkitehdin tutkinto/ Arkitektexamen- Teknillinen korkeakoulu/Tekniska högskolan (Helsinki)1998/1999
- Tampereen teknillinen korkeakoulu/Tammerfors tekniska högskola
- Oulun yliopisto/ Uleåborgs universitet
- Aalto-yliopisto/ Aaltouniversitetet
- Tampereen teknillinen yliopisto/Tammerfors tekniska universitet
- Oulun yliopisto2010/2011
- Tampereen teknillinen yliopisto2010/2011
- Aalto-yliopisto/ Aalto-universitetet2010/2011
SverigeArkitektexamen- Chalmers Tekniska Högskola AB1998/1999
- Kungliga Tekniska Högskolan

- Lunds Universitet

- Umeå universitet

2009/2010
United Kingdom1. Diplomas in architecture1. - UniversitiesCertificate of architectural education, issued by the Architects Registration Board.1988/1989
- Colleges of Art.The diploma and degree courses in architecture of the universities, schools and colleges of art. should have met the requisite threshold standards as laid down in Article 46 of this Directive and in Criteria for validation published by the Validation Panel of the Royal Institute of British Architects and the Architects Registration Board.
- Schools of Art.
- Cardiff University2006/2007
- University for the Creative Arts2008/2009
- Birmingham City University2008/2009
- University of Nottingham2008/2009
2. Degrees in architecture2. Universities1988/1989
3. Final examination3. Architectural AssociationEU nationals who possess the Royal Institute of British Architects Part I and Part II certificates, which are recognised by ARB as the competent authority, are eligible. Also EU nationals who do not possess the ARB-recognised Part I and Part II certificates will be eligible for the Certificate of Architectural Education if they can satisfy the Board that their standard and length of education has met the requisite threshold standards of Article 46 of this Directive and of the Criteria for validation.2011/2012
- Final Examination (ARB/RIBA Part 2)- Architectural Association
4. Examination in architecture4. Royal College of Art.2009/2010
5. Examination Part II5. Royal Institute of British Architects
6. Master of Architecture6. - University of Liverpool2006/2007
- Cardiff University2006/2007
- University of Plymouth2007/2008
- Queens University, BelfastAn Architects Registration Board Part 3 Certificate of Architectural Education2009/2010
- Northumbria University
- University of Brighton2010/2011
- Birmingham City University2010/2011
- University of Kent2006/2007
- University of Ulster2008/2009
- University of Edinburgh/Edinburgh School of Architecture and Landscape Architecture2009/2010
- Leeds Metropolitan University2011/2012
- Leeds Beckett University (until 2014 Leeds Metropolitan University)2014/2015
- University of Newcastle upon Tyne2011/2012
- University of Lincoln2011/2012
- University of Huddersfield2012/2013
- University of the West of England2011/2012
- University of Westminster2011/2012
- University for the Creative Arts2013/2014
- University of Central Lancashire2014/2015
- Coventry University2017/2018
7. Graduate Diploma in Architecture7. University College London2006/2007
8. Professional Diploma in Architecture8. University of East London2007/2008
- Northumbria University2008/2009
9. Graduate Diploma in Architecture/MArch Architecture9. University College London2008/2009
10. Postgraduate Diploma in Architecture10. - Leeds Metropolitan University2007/2008
- University of Edinburgh2008/2009
- Sheffield Hallam University2009/2010
11. MArch Architecture (ARB/RIBA Part 2)11. - University College London2011/2012
- University of Nottingham2013/2014
- University of East London2013/2014
12. Master of Architecture (MArch)12. Liverpool John Moores University2011/2012
- De Montfort University2011/2012
- Arts University Bournemouth2011/2012
- Nottingham Trent University2012/2013
13. Postgraduate Diploma in Architecture and Architectural Conservation13. University of Edinburgh2008/2009
14. Postgraduate Diploma in Architecture and Urban Design14. University of Edinburgh2008/2009
15. MPhil in Environmental Design in Architecture (Option B)15. University of Cambridge2009/2010
- MPhil in Architecture and Urban Design- University of Cambridge2013/2014
16. Professional Diploma in Architecture: Advanced Environmental and Energy Studies16. University of East London/Centre for Alternative Technology2008/2009
17. MArchD in Applied Design in Architecture17. Oxford Brookes University2011/2012
18. M'Arch18. University of Portsmouth2011/2012
19. Master of Architecture (International)19. University of Huddersfield2012/2013
20. Master of Architecture with Honours20. Cardiff University2015/2016
21. MArch (Architecture)21. Kingston University2013/2014
22. MArch in Architecture22. University of Greenwich2013/2014
23. The degree of Master of Architecture in the College of Humanities and Social Science23. University of Edinburgh/Edinburgh School of Architecture and Landscape Architecture2012/2013
24. M.Arch24. Sheffield Hallam University2013/2014
25. MArch Architecture25. University of the Arts London is the awarding body and the MArch Architecture is offered by Central Saint Martins2015/2016
26. MArch: Master of Architecture26. London South Bank University2015/2016
27. Master of Architecture with Urban Planning27. University of Dundee2015/2016
28. MArch Architecture: Collaborative Practice28. University of Sheffield2015/2016
29. Master of Architecture M.Arch29 -Hull School of Art. and Design (Open University)2015/2016
30. Professional diploma in Designing Architecture30. London Metropolitan University (qualification offered by the London School of Architecture)2016/2017
31. MArch Sustainable Architecture31. The University of East London (qualification offered by the Centre for Alternative Technology)2017/2018
(1) Nazwy "Università degli studi di (nazwa miasta)" oraz "Università di (nazwa miasta)" są równoważne i odnoszą się do tego samego uniwersytetu.

(2) Od października 2016 r. nazwa zmieniła się na 'Università degli Studi della Campania 'Luigi Vanvitelli".

(3) Do 2008/2009 r.

(4) Do 2003/2004 r.

(5) Do 2003/2004 r.

(6) Do 2004/2005 r.

(7) Do 2008/2009 r.

(8) Do 2004/2005 r.

(9) Do 2008/2009 r.

(10) Do 2009/2010 r.

(11) Do 2009/2010 r.

(12) Do 2009/2010 r.

(13) Do 2009/2010 r.

ZAŁĄCZNIK  VI  152

Prawa nabyte właściwe dla zawodów, które podlegają systemowi uznawania na podstawie koordynacji minimalnych wymogów w zakresie kształcenia

Dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji architektów uzyskany na podstawie praw nabytych zgodnie z art. 49 ust. 1
KrajDokument potwierdzający posiadanie kwalifikacjiAkademicki rok odniesienia
België/Belgique/ Belgien- dyplomy wydawane przez wyższe krajowe szkoły architektury lub wyższe krajowe instytuty architektury ("architecte - architect")1987/1988
- dyplomy wydawane przez wyższą rejonową szkołę architektury w Hasselt ("architect")
- dyplomy wydawane przez Królewskie Akademie Sztuk Pięknych ("architecte - architect")
- dyplomy wydawane przez szkoły Saint-Luc ("écoles Saint-Luc") ("architecte - architect")
- dyplomy uniwersyteckie w zakresie inżynierii budowlanej, wraz ze świadectwem odbycia praktyki, wydawane przez stowarzyszenie architektów i uprawniające posiadacza dyplomu do używania zawodowego tytułu architekta ("architecte - architect")
- dyplomy architekta wydawane przez centralne lub państwowe komisje egzaminacyjne w dziedzinie architektury ("architecte - architect")
- dyplomy inżyniera budowlanego/architekta oraz dyplomy architekta/inżyniera wystawiane przez katedry nauk stosowanych w uniwersytetach oraz przez politechnikę w Mons ("ingenieur - architecte", "ingenieur - architect")
БългарияNastępujące dyplomy przyznane przez akredytowane instytucje szkolnictwa wyższego potwierdzające kwalifikacje "архитект" (architekt), "cтроителен инженер" (inżynier budownictwa lądowego) lub "инженер" (inżynier):

- Университет за архитектура, строителство и геодезия София: спец- иалности "Урбанизъм" и "Архитектура" (Uniwersytet Architektury, Budownictwa Lądowego i Geodezji - Sofia: specjalizacje "Urbanistyka "i "Architektura" oraz wszystkie specjalności inżynierskie w następujących dziedzinach: "конструкции на сгради и съоръжения" (budowa budynków i konstrukcji), "пътища" (drogi), "транспорт" (transport), "хидротехника и водно строителство" (hydrotechnika i budownictwo wodne), "мелиорации и др." (nawadnianie, itd.);

- Dyplomy przyznane przez politechniki i instytucje szkolnictwa wyższego w zakresie budownictwa w następujących dziedzinach: "електро- и топлотехника" (elektrotechnika i termotechnika), "съобщ- ителна и комуникационна техника" (techniki i technologie telekomunikacyjne), "строителни технологии" (technologie budowlane), "приложна геодезия" (geodezja stosowana) and "ландшафт и др."(architektura krajobrazu itp.) w zakresie budownictwa). W celu prowadzenia działalności w zakresie projektów architektonicznych i budowlanych, do dyplomów należy załączyć następujące dokumenty: "придружени от удостоверение за проектантска правоспособност" (zaświadczenie o uprawnieniach do projektowania), wydane przez "Камарата на архитектите" (Izba Architektów) oraz "Камарата на инженерите в инвестиционното проектиране"(Izba Inżynierów Projektów Inwestycyjnych), które uprawnia do prowadzenia działalności w zakresie projektów inwestycyjnych.

2009/2010
Česká republika- dyplomy wydane przez wydziały "České vysoké učení technické" (Czeski Uniwersytet Techniczny w Pradze):2006/2007
"Vysoká śkola architektury a pozemního stavitelství" (Wydział Architektury i Budownictwa) (do 1951r.),
"Fakulta architektury a pozemního stavitelství" (Wydział Architektury i Budownictwa) (od 1951 do 1960 r.),
"Fakulta stavební" (Wydział Inżynierii) (od 1960 r.) w dziedzinie studiów: budownictwo i struktury, budownictwo, budownictwo i architektura, architektura (w tym urbanistyka i zagospodarowanie przestrzenne), budownictwo cywilne i budownictwo przemysłowe oraz dla potrzeb produkcji rolnej, lub w programie studiów inżynierii cywilnej z zakresu budownictwa i architektury,
"Fakulta architektury" (Wydział Architektury) (od 1976 r.) w dziedzinie studiów: architektura, urbanistyka i zagospodarowanie przestrzenne lub w programie studiów: architektura i urbanistyka w dziedzinie studiów: architektura, teoria projektowania, urbanistyka i zagospodarowanie przestrzenne, historia architektury i rekonstrukcja zabytków lub architektura i budownictwo,
- dyplomy wydane przez "Vysoká škola technická Dr. Edvarda Beneše"(do 1951 r.) w dziedzinie architektury i budownictwa,
- dyplomy wydane przez "Vysoká śkola stavitelství v Brně" (od 1951 do 1956 r.) w dziedzinie architektury i budownictwa,
- dyplomy wydane przez "Vysoké učení technické v Brně" przez "Fakulta architektury" (Wydział Architektury) (od 1956 r.) w dziedzinie studiów architektonicznych i urbanistycznych lub "Fakulta stavební" (Wydział Inżynierii) (od 1956 r.) w dziedzinie studiów z zakresu budownictwa,
- dyplomy wydane przez "Vysoká śkola báňská - Technická univerzita Ostrava", "Fakulta stavební" (Wydział Inżynierii) (od 1997 r.) w dziedzinie studiów nad budowlami i architekturą lub w dziedzinie studiów inżynieryjnych,
- dyplomy wydane przez "Technická univerzita v Liberci", "Fakulta architektury" (Wydział Architektury) (od 1994 r.) w programie studiów architektonicznych i urbanistycznych w dziedzinie studiów architektonicznych,
- dyplomy wydane przez "Akademie výtvarných umění v Praze" w programie sztuk pięknych w dziedzinie studiów z zakresu architektury,
- dyplomy wydane przez "Vysoká śkola umělecko-průmyslová v Praze" w programie sztuk pięknych w dziedzinie studiów z zakresu projektowania,
- świadectwo dopuszczające wydane przez "Česká komora architektů" bez wskazania dziedziny lub w dziedzinie budownictwa
Danmark- dyplomy wydawane przez Krajowe Szkoły Architektury w Kopenhadze i Aarhus ("architekt")1987/1988
- świadectwo rejestracji wydane przez Radę Architektów, na podstawie ustawy nr 202 z dnia 28 maja 1975 r. ("registreret arkitekt")
- dyplomy wydawane przez Wyższe Szkoły Inżynierii Lądowej ("bygningskonstruktoer"), wraz ze świadectwem wydanym przez właściwe organy, potwierdzającym zdanie testu kwalifikacyjnego, zawierającym uznanie planów przygotowanych i zrealizowanych przez kandydata w trakcie przynajmniej sześcioletniego faktycznego wykonywania działań określonych w art. 48 niniejszej dyrektywy.
Deutschland- dyplomy wydane przez wyższe szkoły sztuk pięknych ("Dipl.-Ing., Architekt (HfbK)1987/1988
- dyplomy wydawane przez wydziały architektury ("Architektur/Hochbau") wyższych szkół technicznych ("Technische Hochschulen"), uniwersytetów technicznych lub uniwersytetów oraz, o ile instytucje te wchodzą w skład szkół "Gesamthochschulen", przez wydziały architektury szkół "Gesamthochschulen" ("Dipl.-Ing" i inne tytuły, które mogą być później określone dla posiadaczy tych dyplomów)
- dyplomy wydawane przez wydziały architektury ("Architektur/Hochbau") szkół typu "Fachhochschulen", zawodowych szkół wyższych oraz, o ile instytucje te wchodzą w skład szkół "Gesamthochschulen", przez wydziały architektury szkół "Gesamthochschulen", łącznie - jeśli okres studiów jest krótszy niż cztery lata, ale wynosi co najmniej trzy lata - ze świadectwem zaświadczającym o czteroletnim stażu pracy w zawodzie w Republice Federalnej Niemiec, wydanym przez organy zawodowe zgodnie z art. 47 ust. 1 ("Ingenieur grad." lub inne tytuły, które mogą zostać później określone dla posiadaczy tych dyplomów)
- dyplomy ("Prüfungszeugnisse") wydane przed dniem 1 stycznia 1973 r. przez wydziały architektury szkół "Ingenieurschulen" i "Werkkunstschulen", łącznie z zaświadczeniem wystawionym przez właściwe organy potwierdzającym zdanie testu kwalifikacyjnego, zawierającym uznanie planów przygotowanych i zrealizowanych przez kandydata w trakcie przynajmniej sześcioletniego faktycznego wykonywania działań określonych w art. 48 niniejszej dyrektywy
Eesti- diplom arhitektuuri erialal, väljastatud Eesti Kunstiakadeemia arhitektuuri teaduskonna poolt alates 1996. aastast (dyplom studiów architektonicznych wydawany przez Wydział Architektury Estońskiej Akademii Sztuki od 1996 r.), väljastatud Tallinna Kunstiülikooli poolt 1989 - 1995 (wydany przez Talliński Uniwersytet Sztuki 1989 - 1995), väljastatud Eesti NSV Riikliku Kunstiinstituudi poolt 1951 - 1988 (wydany przez Państwowy Instytut Sztuki Estońskiej SRR w latach 1951 - 1988)2006/2007
EWac- dyplomy inżyniera/architekta wydawane przez "Metsovion Polytechnion" w Atenach, wraz ze świadectwem wystawianym przez Izbę Techniczną Grecji uprawniającym do prowadzenia działalności w dziedzinie architektury1987/1988
- dyplomy inżyniera/architekta wydawane przez "Aristotelion Panepistimion" w Salonikach, wraz ze świadectwem wystawianym przez Izbę Techniczną Grecji uprawniającym do prowadzenia działalności w dziedzinie architektury
- dyplomy inżyniera/inżyniera budowlanego wydawane przez "Metsovion Polytechnion" w Atenach, wraz ze świadectwem wystawianym przez Izbę Techniczną Grecji uprawniającym do prowadzenia działalności w dziedzinie architektury
- dyplomy inżyniera/inżyniera budowlanego wydawane przez "Aristotelion Panepistimion" w Salonikach, wraz ze świadectwem wystawianym przez Izbę Techniczną Grecji uprawniającym do prowadzenia działalności w dziedzinie architektury
- dyplomy inżyniera/inżyniera budowlanego wydawane przez "Panepistimion Thrakis", wraz ze świadectwem wystawianym przez Izbę Techniczną Grecji uprawniającym do prowadzenia działalności w dziedzinie architektury
- dyplomy inżyniera/inżyniera budowlanego wydawane przez "Panepistimion Patron", wraz ze świadectwem wystawianym przez Izbę Techniczną Grecji uprawniającym do prowadzenia działalności w dziedzinie architektury
Españaurzędowe formalne kwalifikacje podejmowania i wykonywania zawodu architekta (título oficial de arqui-tecto) wydawane przez Ministerstwo Edukacji i Nauki lub przez uniwersytety1987/1988
France- dyplomy architekta do 1959 r. wydawane przez Ministerstwo Edukacji, a następnie przez Ministerstwo Kultury ("architecte DPLG")1987/1988
- dyplomy wydawane przez "Ecole spéciale d'architecture" ("architecte DESA")
- dyplomy wydawane od 1955 r. przez wydział architektury szkoły "Ecole nationale supérieure des arts et industries de Strasbourg" (dawniej "Ecole nationale d'ingenieurs de Strasbourg") ("architecte ENSAIS")
Hrvatska- dyplom "magistar inženjer arhitekture i urbanizma/magistra inženjerka arhitekture i urbanizma" wydany przez Arhitektonski fakultet Sveučilišta u Zagrebu

- dyplom "magistar inženjer arhitekture/magistra inženjerka arhitekture" wydany przez Građevinsko-arhitektonski fakultet Sveučilišta u Splitu

- dyplom "magistar inženjer arhitekture/magistra inženjerka arhitekture" wydany przez Fakultet građevinarstva, arhitekture i geodezije Sveučilišta u Splitu

- dyplom "diplomirani inženjer arhitekture" przyznany przez Arhitektonski fakultet Sveučilišta u Zagrebu

- dyplom "diplomirani inženjer arhitekture/diplomirana inženjerka arhitekture" wydany przez Građevinsko-arhitektonski fakultet Sveučilišta u Splitu

- dyplom "diplomirani inženjer arhitekture/diplomirana inženjerka arhitekture" wydany przez Fakultet građevinarstva, arhitekture i geodezije Sveučilišta u Splitu

- dyplom "diplomirani arhitektonski inženjer" wydany przez Arhitektonski fakultet Sveučilišta u Zagrebu

- dyplom "inženjer" wydany przez Arhitektonski fakultet Sveučilišta u Zagrebu

- dyplom "inženjer" wydany przez Arhitektonskograđevinsko-geodetski fakultet Sveučilišta u Zagrebu za ukończenie studiów na Arhitektonski odjel Arhitektonskograđevinsko-geodetskog fakulteta

- dyplom "inženjer" wydany przez Tehnički fakultet Sveučilišta u Zagrebu za ukończenie studiów na Arhitektonski odsjek Tehničkog fakulteta

- dyplom "inženjer" wydany przez Tehnički fakultet Sveučilišta u Zagrebu za ukończenie studiów na Arhitektonskoinženjerski odjel Tehničkog fakulteta

- dyplom "inženjer arhitekture" wydany przez Arhitektonski fakultet Sveučilišta u Zagrebu

Do wszystkich dyplomów należy dołączyć świadectwo członkostwa w Chorwackiej Izbie Architektów (Hrvatska komora arhitekata), wydane przez Chorwacką Izbę Architektów w Zagrzebiu.

trzeci rok akademicki, licząc od daty przystąpienia
Ireland- stopień licencjata architektury ("Bachelor of Architecture") przyznawany przez "National University of Ireland" ("B. Arch." (NUI)) absolwentom architektury "University College" w Dublinie1987/1988
- dyplom uniwersytecki architektury wydawany przez "College of Technology", Bolton Street, Dublin ("Dipl. Arch.")
- świadectwo członka stowarzyszonego ("Certificate of Associateship") w Królewskim Instytucie Architektów Irlandii ("Royal Institute of Architects of Ireland") (ARIAI)
- świadectwo członkostwa ("Certificate of Membership") w Królewskim Instytucie Architektów Irlandii ("Royal Institute of Architects of Ireland") (MRIAI)
Italia- dyplomy "laurea in architettura" wydawane przez uniwersytety, instytuty politechniczne i wyższe szkoły architektury w Wenecji i Reggio Calabria, wraz z dyplomem, upoważniającym do samodzielnego wykonywania zawodu architekta, wydawanym przez Ministra Edukacji po zdaniu przez kandydata przed właściwą komisją egzaminu państwowego, upoważniającego do samodzielnego wykonywania zawodu architekta ("dott. Architetto")1987/1988
- dyplomy "laurea in ingegneria" w dziedzinie budownictwa wydawane przez uniwersytety, instytuty politechniczne, wraz z dyplomem upoważniającym do samodzielnego wykonywania zawodu architekta, wydawanym przez Ministra Edukacji po zdaniu przez kandydata przed właściwą komisją egzaminu państwowego, upoważniającego do samodzielnego wykonywania zawodu architekta ("dott. Ing. Architetto" lub "dott. Ing in ingegneria civile")
Кшрос.- Beßaköör, EYYpacpńc ото МптрсЬо ApxiracTOvwv пои гкЫЬгтг сию то Етотпиоугко кт Терто Ети£\г|ТГ|рю Кшрои (świadectwo wpisu do rejestru architektów wydane przez Naukową i Techniczną Izbę Cypru (ETEK))2006/2007
Latvija- "Arhitekta diploms" ko izsniegusi Latvijas Valsts Universitätes Inženierceltniecības fakultätes Arhi-tektüras nodaļa līdz 1958.gadam, Rīgas Politehniskä Institüta Celtnieclbas fakultätes Arhitektüras nodaļa no 1958 gada līdz 1991.gadam, Rīgas Tehniskäs Universitätes Arhitektüras fakultäte kopś 1991. gada, un "Arhitekta prakses sertifikäts", ko izsniedz Latvijas Arhitektu savienba ("dyplom architekta" wydawany przez Departament Architektury Wydziału Inżynierii Państwowego Uniwersytetu Łotewskiego do 1958 r., Departament Architektury Wydziału Inżynierii Instytutu Politechnicznego w Rydze w latach 1958 - 1991, Wydział Architektury Technicznego Uniwersytetu w Rydze od 1991 r. i świadectwa rejestracji przez Stowarzyszenie Architektów Łotwy)2006/2007
Lietuva- dyplomy inżyniera-architekta/architekta wydawane przez Kauno politechnikos institutas do 1969 r. (inžinierius architektas/architektas)2006/2007
- dyplomy architekta/licencjacki architektury/magisterski architektury wydawane przez Vilnius inžine-rinis statybos institutas do 1990, Vilniaus technikos universitetas do 1996 r., Vilnius Gedimino tech-nikos universitetas od 1996 r. (architektas/architektüros bakalauras/architektüros magistras),
- dyplomy dla specjalistów, którzy ukończyli szkolenie z architektury/licencjackie z architektury/magisterskie z architektury wydawane przez LTSR Valstybinis dailės institutas do 1990 r.; Vilniaus dailės akademija od 1990 r. (architektüros kursas/architektüros bakalauras/architektüros magistras),
- dyplomy licencjackie architektury/magisterskie architektury wydawane przez Kauno technologijos universitetas od 1997 r. (architektüros bakalauras/architektüros magistras),Wszystkie te dyplomy, do których dołączone są certyfikaty wydawane przez Komisję Atestacyjną przyznające prawo podejmowania działalności w zakresie architektury (architekci atestowani/Atestuotas architektas)
Magyarország- dyplom "okleveles építészmérnök" (dyplom architektury, magister nauk w zakresie architektury) wydawany przez uniwersytety,2006/2007
- dyplom "okleveles építész tervező művész" (dyplom architektury, magister nauk w zakresie architektury i inżynierii budowlanej) wydawany przez uniwersytety
Malta- Perit: Lawrja ta' Perit wydawany przez Universita' ta' Malta, który daje prawo zarejestrowania jako Perit2006/2007
Nederland- świadectwo stwierdzające zdanie egzaminu z architektury, wydawane przez wydziały architektury wyższych szkół technicznych w Delft lub Eindhoven ("bouwkundig ingenieur")1987/1988
- dyplomy wydawane przez uznane przez państwo akademie architektury ("architect")
- dyplomy wydawane do 1971 r. przez dawne wyższe szkoły architektury ("Hoger Bouekunstonder-richt") ("architect HBO")
- dyplomy wydawane do 1970 r. przez dawne wyższe szkoły architektury ("voortgezet Bouwkunston-derricht") ("architect VBO")
- świadectwo stwierdzające zdanie egzaminu organizowanego przez radę architektów z "Bond van Nederlandse Architecten" (Związek Architektów Holenderskich, BNA) ("architect")
- dyplom przyznany przez "Stichting Instituut voor Architectuur" (Fundację Instytutu Architektury) (IVA) wydawany na zakończenie kursu zorganizowanego przez tę fundację i trwającego co najmniej cztery lata (architect), łącznie z zaświadczeniem wystawionym przez właściwe organy potwierdzającym zdanie testu kwalifikacyjnego, zawierającym uznanie planów przygotowanych i zrealizowanych przez kandydata w trakcie przynajmniej sześcioletniego faktycznego wykonywania działań określonych w art. 44 niniejszej dyrektywy
- świadectwo wydawane przez właściwe organy stwierdzające zdanie egzaminu przed 5 sierpnia 1985 na stopień "kandidaat in de bouwkunde", organizowanego przez wyższą szkołę techniczną w Delft lub Eindhoven oraz, że w okresie co najmniej pięciu lat bezpośrednio przed tą datą osoba zainteresowana prowadziła działalność w dziedzinie architektury, której charakter i znaczenie gwarantują, w myśl przepisów prawa krajowego Niderlandów, że osoba ta ma uprawnienia do prowadzenia działalności w dziedzinie architektury ("architect")
- świadectwo wystawione przez właściwe organy osobom, które osiągnęły wiek lat 40 przed 5 sierpnia 1985r., stwierdzające, że przez co najmniej pięć lat bezpośrednio przed tą datą dana osoba prowadziła działalność w dziedzinie architektury, której charakter i znaczenie gwarantują, zgodnie z przepisami prawa krajowego Niderlandów, że osoba ta posiada uprawnienia do prowadzenia działalności w dziedzinie architektury ("architect")
- świadectwa, o których mowa w tiret siódme i ósme, nie muszą już być uznawane od dnia wejścia w życie przepisów ustawowych i wykonawczych regulujących podejmowanie i prowadzenie działalności w dziedzinie architektury w zakresie zawodowego tytułu architekta w Niderlandach, o ile w ramach tych przepisów świadectwa te nie upoważniają do podejmowania takiej działalności w zakresie zawodowego tytułu architekta
Österreich- dyplomy wydawane Politechnikę Wiedeńską i Politechnikę Graz oraz przez Uniwersytet w Inns-brucku, Wydział Inżynierii Budowlanej ("Bauingenieurwesen") i Architektury ("Architektur"), w dziedzinie studiów architektury, inżynierii budowlanej ("Bauingenieurwesen"), budownictwa ("Hochbau") i "Wirtschaftsingenieurwesen - Bauwesen")1997/1998
- dyplomy wydawane przez Uniwersytet "Bodenkultur" w dziedzinie studiów "Kulturtechnik und Wasserwirtschaft"
- dyplomy wydawane przez Kolegium Uniwersyteckie Sztuk Użytkowych w Wiedniu w dziedzinie studiów architektury
- dyplomy wydawane przez Akademię Sztuk Pięknych w Wiedniu w dziedzinie studiów architektury
- dyplomy inżynierów dyplomowanych (Ing.) wydawane przez wyższe szkoły techniczne lub wyższe szkoły budownictwa, wraz z licencją "Baumeister", potwierdzającą minimum sześcioletnie doświadczenie zawodowe w Austrii, zatwierdzone egzaminem
- dyplomy wydawane przez Kolegium Uniwersyteckie kształcenia artystycznego i przemysłowego w Linz, w dziedzinie studiów architektury
- świadectwo stwierdzające kwalifikacje inżyniera budowlanego lub samodzielnego konsultanta technicznego ("Hochbau", "Bauwesen", "Wirtschaftsingenieurwesen - Bauwesen", "Kulturtechnik und Wasserwirtschaft") zgodnie z ustawą o technikach budownictwa (Ziviltechnikergesetz, BGBl. nr 156/1994)
Polskadyplomy wydane przez wydziały architektury:2006/2007
- Politechnika Warszawska, Wydział Architektury w Warszawie; tytuł zawodowy architekta: inżynier architekt, magister nauk technicznych; inżynier architekt; inżyniera magistra architektury; magistra inżyniera architektury; magistra inżyniera architekta; magister inżynier architekt (od 1945 do 1948 r. tytuł: inżynier architekt, magister nauk technicznych; od 1951 do 1956 r. tytuł: inżynier architekt; od 1954 do 1957 r. drugi stopień, tytuł: inżyniera magistra architektury; od 1957 r. do 1959 r., tytuł: inżyniera magistra architektury; od 1959 do 1964 r. tytuł: magistra inżyniera architektury; od 1964 do 1982 r. tytuł: magistra inżyniera architekta; od 1983 do 1990 r. tytuł: magister inżynier architekt; od 1991 r. tytuł: magistra inżyniera architekta),
- Politechnika Krakowska, Wydział Architektury w Krakowie; tytuł zawodowy architekta: magister inżynier architekt (od 1945 do 1953 r., Akademia Górniczo-Hutnicza, Politechniczny Wydział Architektury),
- Politechnika Wrocławska, Wydział Architektury we Wrocławiu; tytuł zawodowy architekta: inżynier architekt, magister nauk technicznych; magister inżynier architektury; magister inżynier architekt (od 1949 do 1964 r. tytuł: inżynier architekt, magister nauk technicznych; od 1956 do 1964 r. tytuł: magister inżynier architektury; od 1964 r. tytuł: magister inżynier architekt),
- Politechnika Śląska, Wydział Architektury w Gliwicach; tytuł zawodowy architekta: inżynier architekt; magister inżynier architekt (od 1945 do 1955 r., Wydział Inżynieryjno-Budowlany, tytuł: inżynier architekt; od 1961 do 1969 r., Wydział Budownictwa Przemysłowego i Ogólnego, tytuł: magister inżynier architekt; od 1969 do 1976 r., Wydział Budownictwa i Architektury, tytuł: magister inżynier architekt; od 1977 r. Wydział Architektury, tytuł: magister inżynier architekt i od 1995 r., tytuł: inżynier architekt),
- Politechnika Poznańska, Wydział Architektury w Poznaniu; tytuł zawodowy architekta: inżynier architektury; inżynier architekt; magister inżynier architekt (od 1945 r. do 1955 r. Szkoła Inżynierska, Wydział Architektury tytuł: inżynier architektury; od 1978 r. tytuł: magister inżynier architekt i od 1999 r., tytuł: inżynier architekt),
- Politechnika Gdańska, Wydział Architektury w Gdańsku; tytuł zawodowy architekta: magister inżynier architekt (od 1945 do 1969 r., Wydział Architektury, od 1969 do 1971 r., Wydział Budownictwa i Architektury, od 1971 r. do 1981 r., Instytut Architektury i Urbanistyki, od 1981 r. Wydział Architektury),
- Politechnika Białostocka, Wydział Architektury w Białymstoku; tytuł zawodowy architekta: magister inżynier architekt (od 1975 r. do 1989 r. - Instytut Architektury),
- Politechnika Łódzka, Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska w Łodzi; tytuł zawodowy architekta: inżynier architekt; magister inżynier architekt (od 1973 do 1993 r., Wydział Budownictwa i Architektury i od 1992 r., Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska; tytuł: od 1973 do 1978 r. tytuł: inżynier architekt, od 1978 r., tytuł: magister inżynier architekt),
- Politechnika Szczecińska, Wydział Budownictwa i Architektury w Szczecinie; tytuł zawodowy architekta: inżynier architekt; magister inżynier architekt (od 1948 do 1954 r., Wyższa Szkoła Inżynierska, Wydział Architektury, tytuł: inżynier architekt, od 1970 r., tytuł: magister inżynier architekt i od 1998 r., tytuł: inżynier architekt).
Do wszystkich wymienionych dyplomów należy dodać świadectwo członkostwa wydane przez właściwą okręgową izbę architektów w Polsce przyznające prawo prowadzenia działalności w dziedzinie architektury w Polsce.
Portugal- dyplom "diploma do curso especial de arquitectura", wydawany przez Szkoły Sztuk Pięknych w Lizbonie i Porto1987/1988
- dyplom architekta "diploma de arquitecto", wydawany przez Szkoły Sztuk Pięknych w Lizbonie i w Porto
- dyplom "diploma do curso de arquitectura", wydawany przez Wyższe Szkoły Sztuk Pięknych w Lizbonie i Porto
- dyplom "diploma de licenciatura em arquitectura", wydawany przez Wyższą Szkołę Sztuk Pięknych w Lizbonie
- dyplom "carta de curso de licenciatura em arquitectura", wydawany przez Uniwersytet Techniczny w Lizbonie i przez Uniwersytet w Porto
- dyplomy uniwersyteckie w zakresie inżynierii lądowej wydany przez Wyższy Instytut Techniczny Uniwersytetu Technicznego w Lizbonie (Licenciatura em engenharia civil)
- dyplom uniwersytecki w zakresie inżynierii lądowejwydany przez Wydział Inżynierii (de Engenharia) Uniwersytetu w Porto (Licenciatura em engenharia civil)
- dyplom uniwersytecki w zakresie inżynierii lądowej wydany przez Wydział Nauki i Technologii Uniwersytetu w Coimbra (Licenciatura em engenharia civil),
- dyplom uniwersytecki w zakresie inżynierii lądowej (produkcja) wydany przez Uniwersytet w Minho (licenciatura em engenharia civil (produção))
RomâniaUniversitatea de Arhitectură şi Urbanism "Ion Mincu" Bucureşti (Uniwersytet Architektury i Urbanistyki "Ion Mincu" Bukareszt):

- 1953-1966: 1953-1966 Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt), Arhitect (architekt);

- 1967-1974: 1967-1974 Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt), Diplomă de Arhitect, Specialitatea Arhitectură (dyplom architekta, specjalność architektura);

- 1975-1977: Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt, Wydział Architektury), Diplomă de Arhitect, Specializarea Arhitectură (dyplom architekta, specjalność architektura);

- 1978-1991: Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură şi Sistematizare (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt, Wydział Architektury i Systematyzacji), Diplomă de Arhitect, Specializarea Arhitectură şi Sistematizare (dyplom architekta, specjalność architektura i systematyzacja);

- 1992-1993: Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură şi Urbanism (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt, Wydział Architektury i Urbanistyki), Diplomă de Arhitect, specializarea Arhitectură şi Urbanism (dyplom architekta, specjalność architektura i urbanistyka);

- 1994-1997: Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură şi Urbanism (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt, Wydział Architektury i Urbanistyki), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);

- 1998-1999: Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt, Wydział Architektury), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura); 2009/2010

- Od 2000 r.: Universitatea de Arhitectură şi Urbanism "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură (Uniwersytet Architektury i Urbanistyki "Ion Mincu" - Bukareszt, Wydział Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura). Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca (Politechnika Cluj-Napoca):

- 1990-1992: Institutul Politehnic din Cluj-Napoca, Facultatea de Construcţii (Politechnika Cluj-Napoca, Wydział Budownictwa Lądowego), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);

- 1993-1994: Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca, Facultatea de Construcţii (Politechnika Cluj-Napoca, Wydział Budownictwa Lądowego), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);

- 1994-1997: Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca, Facultatea de Construcţii (Politechnika Cluj-Napoca, Wydział Budownictwa Lądowego), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);

- 1998-1999: Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca, Facultatea de Arhitectură şi Urbanism (Politechnika Cluj-Napoca, Wydział Architektury i Urbanistyki), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);

- Od 2000 r.: Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca, Facultatea de Arhitectură şi Urbanism (Politechnika Cluj-Napoca, Wydział Architektury i Urbanistyki), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);

Universitatea Tehnică "Gh. Asachi" Iaşi (Politechnika "Gh. Asachi" Iaşi):

- 1993: Universitatea Tehnică "Gh. Asachi" Iaşi, Facultatea de Construcţii şi Arhitectură (Politechnika "Gh. Asachi" Iaşi, Wydział Budownictwa Lądowego i Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);

- 1994-1999: Universitatea Tehnică "Gh. Asachi" Iaşi, Facultatea de Construcţii şi Arhitectură (Politechnika "Gh.Asachi" Iaşi, Wydział Budownictwa Lądowego i Architektury), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);

- 2000-2003: Universitatea Tehnică "Gh. Asachi" Iaşi, Facultatea de Construcţii şi Arhitectură (Politechnika "Gh.Asachi" Iaşi, Wydział Budownictwa Lądowego i Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);

- Od 2004 r.: Universitatea Tehnică "Gh. Asachi" Iaşi, Facultatea de Arhitectură (Politechnika "Gh. Asachi" Iaşi, Wydział Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura).

Universitatea Politehnica din Timişoara (Politechnika Timişoara):

- 1993-1995: Universitatea Tehnică din Timişoara, Facultatea de Construcţii (Politechnika Timişoara, Wydział Budownictwa Lądowego), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură şi urbanism, specializarea Arhitectură generală (dyplom architekta, kierunek architektura i urbanistyka, specjalność architektura ogólna);

- 1995-1998: Universitatea Politehnica din Timişoara, Facultatea de Construcţii (Politechnika Timişoara, Wydział Budownictwa Lądowego), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);

- 1998-1999: Universitatea Politehnica din Timişoara, Facultatea de Construcţii şi Arhitectură (Politechnika Timişoara, Wydział Budownictwa Lądowego i Architektury), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);

- Od 2000 r.: Universitatea Politehnica din Timişoara, Facultatea de Construcţii şi Arhitectură (Politechnika Timişoara, Wydział Budownictwa Lądowego i Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura).

Universitatea din Oradea (Uniwersytet Oradea):

- 2002: Universitatea din Oradea, Facultatea de Protecţia Mediului (Uniwersytet Oradea, Wydział Ochrony Środowiska), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);

- Od 2003 r.: Universitatea din Oradea, Facultatea de Arhitectură şi Construcţii (Wydział Architektury i Budownictwa Lądowego), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura).

Universitatea Spiru Haret Bucureşti (Uniwersytet Spiru Haret Bukareszt):

- Od 2002 r.: Universitatea Spiru Haret Bucureşti, Facultatea de Arhitectură (Uniwerystet Spiru Haret Bukareszt, Wydział Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura).

Slovenija- 1953-1966: 1953-1966 Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt), Arhitect (architekt);2006/2007
- 1967-1974: 1967-1974 Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt), Diplomă de Arhitect, Specialitatea Arhitectură (dyplom architekta, specjalność architektura);
Slovensko- 1975-1977: Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt, Wydział Architektury), Diplomă de Arhitect, Specializarea Arhitectură (dyplom architekta, specjalność architektura);2006/2007
- 1978-1991: Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură şi Sistematizare (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt, Wydział Architektury i Systematyzacji), Diplomă de Arhitect, Specializarea Arhitectură şi Sistematizare (dyplom architekta, specjalność architektura i systematyzacja);
- 1992-1993: Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură şi Urbanism (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt, Wydział Architektury i Urbanistyki), Diplomă de Arhitect, specializarea Arhitectură şi Urbanism (dyplom architekta, specjalność architektura i urbanistyka);
- 1994-1997: Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură şi Urbanism (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt, Wydział Architektury i Urbanistyki), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);
- 1998-1999: Institutul de Arhitectură "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură (Instytut Architektury "Ion Mincu" Bukareszt, Wydział Architektury), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura); 2009/2010"
- Od 2000 r.: Universitatea de Arhitectură şi Urbanism "Ion Mincu" Bucureşti, Facultatea de Arhitectură (Uniwersytet Architektury i Urbanistyki "Ion Mincu" - Bukareszt, Wydział Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura). Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca (Politechnika Cluj-Napoca):
- 1990-1992: Institutul Politehnic din Cluj-Napoca, Facultatea de Construcţii (Politechnika Cluj-Napoca, Wydział Budownictwa Lądowego), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);
- 1993-1994: Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca, Facultatea de Construcţii (Politechnika Cluj-Napoca, Wydział Budownictwa Lądowego), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);
- 1994-1997: Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca, Facultatea de Construcţii (Politechnika Cluj-Napoca, Wydział Budownictwa Lądowego), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);
- 1998-1999: Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca, Facultatea de Arhitectură şi Urbanism (Politechnika Cluj-Napoca, Wydział Architektury i Urbanistyki), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);
- Od 2000 r.: Universitatea Tehnică din Cluj-Napoca, Facultatea de Arhitectură şi Urbanism (Politechnika Cluj-Napoca, Wydział Architektury i Urbanistyki), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);
Universitatea Tehnică "Gh. Asachi" Iaşi (Politechnika "Gh. Asachi" Iaşi):
- 1993: Universitatea Tehnică "Gh. Asachi" Iaşi, Facultatea de Construcţii şi Arhitectură (Politechnika "Gh. Asachi" Iaşi, Wydział Budownictwa Lądowego i Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);
- 1994-1999: Universitatea Tehnică "Gh. Asachi" Iaşi, Facultatea de Construcţii şi Arhitectură (Politechnika "Gh.Asachi" Iaşi, Wydział Budownictwa Lądowego i Architektury), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);
- 2000-2003: Universitatea Tehnică "Gh. Asachi" Iaşi, Facultatea de Construcţii şi Arhitectură (Politechnika "Gh.Asachi" Iaşi, Wydział Budownictwa Lądowego i Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);
- Od 2004 r.: Universitatea Tehnică "Gh. Asachi" Iaşi, Facultatea de Arhitectură (Politechnika "Gh. Asachi" Iaşi, Wydział Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura).
Suomi/FinlandUniversitatea Politehnica din Timişoara (Politechnika Timişoara):1997/1998
- 1993-1995: Universitatea Tehnică din Timişoara, Facultatea de Construcţii (Politechnika Timişoara, Wydział Budownictwa Lądowego), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură şi urbanism, specializarea Arhitectură generală (dyplom architekta, kierunek architektura i urbanistyka, specjalność architektura ogólna);
Sverige- 1995-1998: Universitatea Politehnica din Timişoara, Facultatea de Construcţii (Politechnika Timişoara, Wydział Budownictwa Lądowego), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);1997/1998
- 1998-1999: Universitatea Politehnica din Timişoara, Facultatea de Construcţii şi Arhitectură (Politechnika Timişoara, Wydział Budownictwa Lądowego i Architektury), Diplomă de Licenţă, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom Licenţă, kierunek architektura, specjalność architektura);
United Kingdom- Od 2000 r.: Universitatea Politehnica din Timişoara, Facultatea de Construcţii şi Arhitectură (Politechnika Timişoara, Wydział Budownictwa Lądowego i Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura).1987/1988
Universitatea din Oradea (Uniwersytet Oradea):
- 2002: Universitatea din Oradea, Facultatea de Protecţia Mediului (Uniwersytet Oradea, Wydział Ochrony Środowiska), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura);
- Od 2003 r.: Universitatea din Oradea, Facultatea de Arhitectură şi Construcţii (Wydział Architektury i Budownictwa Lądowego), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura).
Universitatea Spiru Haret Bucureşti (Uniwersytet Spiru Haret Bukareszt):
- Od 2002 r.: Universitatea Spiru Haret Bucureşti, Facultatea de Arhitectură (Uniwerystet Spiru Haret Bukareszt, Wydział Architektury), Diplomă de Arhitect, profilul Arhitectură, specializarea Arhitectură (dyplom architekta, kierunek architektura, specjalność architektura).

ZAŁĄCZNIK  VII  153

Dokumenty i świadectwa, które mogą być wymagane zgodnie z art. 50 ust. 1

1. Dokumenty
a) Dokument potwierdzający obywatelstwo danej osoby.
b) Kopie poświadczeń kwalifikacji zawodowych lub dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji uprawniających do wykonywania danego zawodu oraz, gdzie to konieczne, zaświadczenie o doświadczeniu zawodowym danej osoby.

Właściwe organy przyjmującego Państwa Członkowskiego mogą wezwać wnioskodawcę do przedstawienia informacji dotyczących jego kształcenia w koniecznym zakresie, w celu ustalenia potencjalnych istotnych różnic z wymaganym kształceniem krajowym, jak określono w art. 14. W przypadku gdy wnioskodawca nie jest w stanie przedstawić takich informacji, właściwe organy przyjmującego Państwa Członkowskiego zwracają się do ośrodka informacji, właściwych organów lub innej odpowiedniej instytucji w rodzimym Państwie Członkowskim.

c) W przypadkach określonych w art. 16 świadectwo dotyczące charakteru i czasu trwania działalności wydane przez właściwy organ lub instytucję w rodzimym Państwie Członkowskim lub Państwie Członkowskim, z którego dana osoba przybywa.
d) W przypadku gdy właściwe organy przyjmującego Państwa Członkowskiego uzależniają podjęcie zawodu regulowanego od przedłożenia dowodów nieskazitelnego charakteru lub reputacji wnioskodawców lub że nie ogłoszono wobec nich upadłości lub nie zawieszono im prawa do wykonywania działalności bądź zakazano im wykonywania zawodu z powodu poważnego wykroczenia zawodowego lub przestępstwa, państwo to przyjmuje jako wystarczający dowód w stosunku do obywateli Państw Członkowskich, którzy zamierzają wykonywać ten zawód na terytorium tego Państwa Członkowskiego, przedłożenie dokumentów, z których wynika, że wszystkie te wymogi są spełnione, wydanych przez właściwe organy w rodzimym Państwie Członkowskim lub w Państwie Członkowskim, z którego osoba ta przybywa. Organy te muszą przedstawić takie wymagane dokumenty w ciągu dwóch miesięcy.

W przypadku gdy właściwe organy rodzimego Państwa Członkowskiego lub Państwa Członkowskiego, z którego dana osoba przybywa, nie wydają dokumentów, o których mowa w akapicie pierwszym, mogą one być zastąpione przysięgą lub - w państwach gdzie nie istnieje forma przysięgi - ślubowaniem złożonym przez wnioskodawcę przed właściwym organem sądowym lub administracyjnym lub, gdzie stosowne, przed notariuszem lub upoważnionym organem zawodowym w rodzimym Państwie Członkowskim lub w Państwie Członkowskim, z którego dana osoba przybywa; wyżej wymienione organy lub notariusz powinny wydać zaświadczenie stwierdzające autentyczność przysięgi lub ślubowania.

e) Jeżeli przyjmujące Państwo Członkowskie wymaga od swoich obywateli, zamierzających podjąć zawód regulowany, dokumentu dotyczącego stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego, to Państwo Członkowskie uznaje jako wystarczający dowód dokument wymagany w rodzimym Państwie Członkowskim. W przypadku gdy rodzime Państwo Członkowskie nie wydaje takich dokumentów, przyjmujące Państwo Członkowskie uzna świadectwo wydane przez właściwe organy takiego Państwa. W takim przypadku właściwe organy rodzimego Państwa Członkowskiego muszą przedstawić wymagany dokument w ciągu dwóch miesięcy.
f) Jeżeli przyjmujące Państwo Członkowskie wymaga od swoich obywateli, zamierzających podjąć zawód regulowany, dostarczenia:
dokumentu stwierdzającego sytuację finansową wnioskodawcy,
dokumentu stwierdzającego, że wnioskodawca jest ubezpieczony od ryzyka finansowego wynikającego z jego obowiązków zawodowych zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi obowiązującymi w przyjmującym Państwie Członkowskim dotyczącymi warunków i zakresu ubezpieczenia,

takie Państwo Członkowskie przyjmuje za wystarczający dowód poświadczenie tego wydane przez banki i towarzystwa ubezpieczeniowe innego Państwa Członkowskiego.

g) Jeżeli państwo członkowskie stosuje taki wymóg wobec swoich obywateli, zaświadczenie potwierdzające, że dana osoba nie została tymczasowo lub ostatecznie zawieszona w wykonywaniu zawodu lub o niekaralności.
2. Zaświadczenia

W celu ułatwienia stosowania przepisów tytułu III rozdział III niniejszej dyrektywy Państwa Członkowskie mogą nakazać, aby oprócz dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji, osoby, które spełniają wymagane warunki co do wykształcenia, musiały przedstawić świadectwo wydane przez właściwe organy rodzimego Państwa Członkowskiego, stwierdzające, że dany dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji jest dokumentem objętym niniejszą dyrektywą.

1 Dz.U. L 181 E z 30.7.2002, str. 183.
2 Dz.U. C 61 z 14.3.2003, str. 67.
3Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 11 lutego 2004 r. (Dz.U. C 97 E z 22.4.2004, str. 230), wspólne stanowisko Rady z dnia 21 grudnia 2004 r. (Dz.U. C 58 E z 8.3.2005, str. 1) oraz stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 11 maja 2005 r. (dotychczas niepublikowane w Dzienniku Urzędowym). Decyzja Rady z dnia 6 czerwca 2005 r.
4 Motyw 4 zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
5 Dz.U. L 178 z 17.7.2000, str. 1.
6Dz.U. L 19 z 24.1.1989, str. 16. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 2001/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 206 z 31.7.2001, str. 1).
7Dz.U. L 209 z 24.7.1992, str. 25. Dyrektywa ostatnio zmieniona decyzją Komisji 2004/108/WE (Dz.U. L 32 z 5.2.2004, str. 15).
8 Dz.U. L 201 z 31.7.1999, str. 77.
9Dz.U. L 176 z 15.7.1977, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona Aktem Przystąpienia z 2003 roku.
10Dz.U. L 176 z 15.7.1977, str. 8. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2001/19/WE.
11Dz.U. L 233 z 24.8.1978, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona Aktem Przystąpienia z 2003 roku.
12Dz.U. L 233 z 24.8.1978, str. 10. Dyrektywa ostatnio zmieniona Aktem Przystąpienia z 2003 roku.
13Dz.U. L 362 z 23.12.1978, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2001/19/WE.
14Dz.U. L 362 z 23.12.1978, str. 7. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2001/19/WE.
15Dz.U. L 33 z 11.2.1980, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona Aktem Przystąpienia z 2003 roku.
16Dz.U. L 33 z 11.2.1980, str. 8. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2001/19/WE.
17Dz.U. L 223 z 21.8.1985, str. 15. Dyrektywa ostatnio zmieniona Aktem Przystąpienia z 2003 roku.
18Dz.U. L 253 z 24.9.1985, str. 34. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 2001/19/WE.
19Dz.U. L 253 z 24.9.1985, str. 37. Dyrektywa ostatnio zmieniona Aktem Przystąpienia z 2003 roku.
20 Dz.U. L 165 z 7.7.1993, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1).
21 Motyw 16 zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
22 Motyw 20 zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
23 Motyw 29 zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
24 Dz.U. L 184 z 17.7.1999, s. 23.
25 Motyw 39 zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
26Dz.U. L 78 z 26.3.1977, str. 17. Dyrektywa ostatnio zmieniona Aktem Przystąpienia z 2003 roku.
27Dz.U. L 77 z 14.3.1998, str. 36. Dyrektywa zmieniona Aktem Przystąpienia z 2003 roku.
28 Art. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 1 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
29 Art. 2 ust. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 2 lit. a) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
30 Art. 2 ust. 4 dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
31 Art. 3 ust. 1 lit. f) zmieniona przez art. 1 pkt 3 lit. a) ppkt i) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
32 Art. 3 ust. 1 lit. g) zmieniona przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
33 Art. 3 ust. 1 lit. h) zmieniona przez art. 1 pkt 3 lit. a) ppkt i) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
34 Art. 3 ust. 1 lit. j) dodana przez art. 1 pkt 3 lit. a) ppkt ii) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
35 Art. 3 ust. 1 lit. k) dodana przez art. 1 pkt 3 lit. a) ppkt ii) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
36 Art. 3 ust. 1 lit. l) dodana przez art. 1 pkt 3 lit. a) ppkt ii) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
37 Art. 3 ust. 1 lit. m) dodana przez art. 1 pkt 3 lit. a) ppkt ii) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
38 Art. 3 ust. 1 lit. n) dodana przez art. 1 pkt 3 lit. a) ppkt ii) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
39 Art. 3 ust. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 3 lit. b) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
40 Art. 4 ust. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 4 lit. a) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
41 Art. 4 ust. 3 dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
42 Art. 4a dodany przez art. 1 pkt 5 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
43 Art. 4b dodany przez art. 1 pkt 5 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
44 Art. 4c dodany przez art. 1 pkt 5 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
45 Art. 4d dodany przez art. 1 pkt 5 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
46 Art. 4e dodany przez art. 1 pkt 5 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
47 Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31.
48 Dz.U. L 201 z 31.7.2002, s. 37.
49 Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1.
50 Art. 4f dodany przez art. 1 pkt 5 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
51 Art. 5 ust. 1 lit. b) zmieniona przez art. 1 pkt 6 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
52 Art. 7 ust. 2 lit. d) zmieniona przez art. 1 pkt 7 lit. a) ppkt i) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
53 Art. 7 ust. 2 lit. e) zmieniona przez art. 1 pkt 7 lit. a) ppkt i) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
54 Art. 7 ust. 2 lit. f) dodana przez art. 1 pkt 7 lit. a) ppkt ii) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
55 Art. 7 ust. 2 lit. g) dodana przez art. 1 pkt 7 lit. a) ppkt ii) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
56 Art. 7 ust. 2a dodany przez art. 1 pkt 7 lit. b) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
57 Art. 7 ust. 4 zmieniony przez art. 1 pkt 7 lit. c) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
58 Art. 8 ust. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 8 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
59 Dz.U. L 145 z 13.6.1977, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2004/66/WE (Dz.U. L 168 z 1.5.2004, str. 35).
60 Art. 10 lit. e) zmieniona przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
61 Art. 11:

- zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 9 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.

62 Art. 11 lit. c) ppkt ii) zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.
63 Art. 11 lit. d) zmieniona przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
64 Art. 11 lit. e) zmieniona przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
65 Art. 12 zmieniony przez art. 1 pkt 10 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
66 Art. 13 zmieniony przez art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
67 Art. 14 zmieniony przez art. 1 pkt 12 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
68 Art. 15 skreślony przez art. 1 pkt 13 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
69 Art. 17 ust. 1 lit. c) zmieniona przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
70 Art. 20:

- zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 14 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.

71 Art. 21 ust. 4 zmieniony przez art. 1 pkt 15 lit. a) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
72 Art. 21 ust. 6:

- zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).

- zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 15 lit. b) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.

73 Art. 21 ust. 7 skreślony przez art. 1 pkt 15 lit. c) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
74 Art. 21a dodany przez art. 1 pkt 16 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
75 Art. 22 zmieniony przez art. 1 pkt 17 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
76 Art. 23 ust. 5 zmieniony przez art. 15 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Chorwacji oraz dostosowań w Traktacie o Unii Europejskiej, Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i Traktacie ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Dz.U.UE.L.12.112.21) z dniem 1 lipca 2013 r.
77 Art. 23 ust. 6 zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
78 Art. 23a dodany przez art. 1 dyrektywy Rady nr 2006/100/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.U.UE.L.06.363.141) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 1 stycznia 2007 r.
79 Art. 24 ust. 2 zmieniony przez art. 1 pkt 18 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
80 Art. 25 ust. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 19 lit. a) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
81 Art. 25 ust. 3a dodany przez art. 1 pkt 19 lit. b) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
82 Art. 25 ust. 5:

- zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 19 lit. c) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.

83 Art. 26:

- zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 20 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.

84 Art. 27 ust. 2a dodany przez art. 1 pkt 21 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
85 Art. 28 ust. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 22 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
86 Art. 31 zmieniony przez art. 1 pkt 23 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
87 Art. 31 ust. 2:

- zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).

- zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.

88 Art. 31 ust. 3 zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
89 Art. 31 ust. 6 zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
90 Art. 33 ust. 2 skreślony przez art. 1 pkt 24 lit. a) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
91 Art. 33 ust. 3 zmieniony przez art. 1 pkt 24 lit. b) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
92 Art. 33a:

- dodany przez art. 1 dyrektywy Rady nr 2006/100/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.U.UE.L.06.363.141) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 1 stycznia 2007 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 25 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.

93 Art. 34 ust. 2:

- zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 26 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.

94 Art. 34 ust. 3 lit. a) zmieniona przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
95 Art. 34 ust. 3 lit. b) zmieniona przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
96 Art. 34 ust. 3 lit. d) zmieniona przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
97 Art. 35 zmieniony przez art. 1 pkt 27 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
98 Art. 35 ust. 2 zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.
99 Art. 37 ust. 1:

- zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).

- zmieniony przez art. 1 dyrektywy Rady nr 2006/100/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz.U.UE.L.06.363.141) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 1 stycznia 2007 r.

100 Art. 37 ust. 3 dodany przez art. 1 pkt 28 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
101 Art. 37 ust. 4 dodany przez art. 1 pkt 28 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
102 Art. 38 ust. 1:

- zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.

- zmieniony przez art. 1 pkt 29 lit. a) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.

103 Art. 38 ust. 3 zmieniony przez art. 1 pkt 29 lit. b) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
104 Art. 40 zmieniony przez art. 1 pkt 30 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
105 Art. 40 ust. 1:

- zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).

- zmieniony przez art. 1 rozporządzenia nr 1137/2008 z dnia 22 października 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.311.1) zmieniającego nin. dyrektywę z dniem 11 grudnia 2008 r.

106 Art. 41 ust. 1 zmieniony przez art. 1 pkt 31 dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
107 Art. 43 ust. 1 zmieniony przez sprostowanie z dnia 4 kwietnia 2008 r. (Dz.U.UE.L.08.93.28).
108 Art. 43 ust. 1a dodany przez art. 1 pkt 32 lit. a) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
109 Art. 43 ust. 3 skreślony przez art. 1 pkt 32 lit. b) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
110 Art. 43 ust. 4 zmieniony przez art. 1 pkt 32 lit. c) dyrektywy nr 2013/55/UE z dnia 20 listopada 2013 r. (Dz.U.UE.L.2013.354.132) zmieniającej nin. dyrektywę z dniem 17 stycznia 2014 r.
111 Art. 43a dodany przez art. 1 dyrektywy Rady nr 2006/1