Akty korporacyjne

Lekarz.2019.3.22

| Akt nieoceniany
Wersja od: 22 marca 2019 r.

UCHWAŁA Nr 13/19/VIII
NACZELNEJ RADY LEKARSKIEJ
z dnia 22 marca 2019 r.
w sprawie przyjęcia informacji o działalności samorządu lekarzy i lekarzy dentystów w 2018 r.

Na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz. U. z 2018 r., poz. 168) uchwala się, co następuje:
§  1.  Przyjmuje się informację o działalności samorządu lekarzy i lekarzy dentystów w 2018 r., stanowiącą załącznik do uchwały.
§  2.  Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

ZAŁĄCZNIK

Informacja o działalności samorządu lekarzy i lekarzy dentystów w 2018 r.

1. Informacja o strukturze i zadaniach samorządu

Samorząd lekarzy i lekarzy dentystów reprezentowany jest przez Naczelną Izbę Lekarską, 23 okręgowe izby lekarskie oraz Wojskową Izbę Lekarską.

Izby lekarskie realizują zadania wyznaczone wspólnie dla całego samorządu zawodowego.

Organy samorządu lekarskiego stanowią:

1) w Naczelnej Izbie Lekarskiej: Krajowy Zjazd Lekarzy, Naczelna Rada Lekarska, Naczelny Sąd Lekarski, Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej oraz Naczelna Komisja Rewizyjna,
2) w okręgowych izbach: okręgowy zjazd lekarzy, okręgowa rada lekarska, okręgowy sąd lekarski, okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej i okręgowa komisja rewizyjna.

Ustawa o izbach lekarskich powierza Naczelnej Radzie Lekarskiej prawo do działania jako organ wyższego stopnia w stosunku do okręgowych rad lekarskich w sprawach związanych z przyznawaniem prawa wykonywania zawodu, stwierdzaniem niezdolności do wykonywania zawodu, dokonywaniem wpisu do rejestru organizatorów kształcenia podyplomowego lekarzy oraz innych sprawach, do których zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Od 1 stycznia 2010 roku działalność samorządu lekarskiego reguluje ustawa z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich.

Ustawa o izbach lekarskich określa zadania samorządu lekarskiego, a za najistotniejsze z nich należy uznać:

* sprawowanie pieczy nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodów lekarza i lekarza dentysty,
* ustanawianie obowiązujących wszystkich lekarzy i lekarzy dentystów zasad etyki lekarskiej oraz dbanie o ich przestrzeganie,
* reprezentowanie i ochrona zawodów lekarza i lekarza dentysty,
* zajmowanie stanowiska w sprawach stanu zdrowotności społeczeństwa, polityki zdrowotnej państwa oraz organizacji ochrony zdrowia,
* opiniowanie projektów ustaw dotyczących ochrony zdrowia i wykonywania zawodów lekarza i lekarza dentysty,
* prowadzenie lub udział w organizowaniu doskonalenia zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów.
2. Liczba członków samorządu

Według danych z Centralnego Rejestru Lekarzy na koniec 2018 roku samorząd lekarski w Polsce zrzeszał 149.103 lekarzy, 41.963 lekarzy dentystów oraz 612 osób posiadających jednocześnie prawo wykonywania zawodu lekarza i prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty, co łącznie stanowi 191.678 osób zrzeszonych w 23 izbach okręgowych i Wojskowej Izbie Lekarskiej.

Według stanu na dzień 31 grudnia 2018 r. łączna liczba osób figurujących w Centralnym Rejestrze Lekarzy jako osoby wykonujące zawód wynosiła 175.343 osób.

3. Organy Naczelnej Izby Lekarskiej - wybory organów VIII kadencji samorządu lekarskiego

W roku 2018 wygasał mandat organów Naczelnej Izby Lekarskiej VII kadencji, a XIV Krajowy Zjazd Lekarzy obradujący w Warszawie w dniach 25-26 maja 2018 r. wybrał organy VIII kadencji na lata 2018-2022.

XIV Krajowy Zjazd Lekarzy zatwierdził sprawozdania kadencyjne organów Naczelnej Izby Lekarskiej VII kadencji: Naczelnej Rady Lekarskiej, Naczelnej Komisji Rewizyjnej, Naczelnego Sądu Lekarskiego oraz Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej VII kadencji.

XIV Krajowy Zjazd Lekarzy udzielił absolutorium Naczelnej Radzie Lekarskiej VII kadencji.

XIV Krajowy Zjazd Lekarzy w dniu 26 maja 2018 r. dokonał wyboru Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej VIII kadencji. Na stanowisko to został wybrany lekarz - prof. dr hab. n. med. Andrzej Matyja.

Krajowy Zjazd Lekarzy w dniu 26 maja 2018 r. dokonał wyboru Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej VIII kadencji. Na stanowisko to został wybrany lekarz - Grzegorz Wrona, który był również Naczelnym Rzecznikiem Odpowiedzialności Zawodowej w VII kadencji.

Krajowy Zjazd Lekarzy dokonał także wyboru członków Naczelnej Rady Lekarskiej, Naczelnej Komisji Rewizyjnej, członków Naczelnego Sądu Lekarskiego, zastępców Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej oraz członków Krajowej Komisji Wyborczej.

4. XIV Krajowy Zjazd Lekarzy

W roku 2018 najważniejszym wydarzeniem dla samorządu był Krajowy Zjazd Lekarzy, który obradował w dniach 25-26 maja 2018 r. Oprócz wyborów nowych władz Naczelnej Izby Lekarskiej, Krajowy Zjazd Lekarzy przyjął uchwałę w sprawie programu działania samorządu lekarskiego na lata 2018-2022. W uchwale programowej wskazano, że do najistotniejszych zadań samorządu należy m.in.:

a) domaganie się przyspieszenia wzrostu publicznych nakładów na ochronę zdrowia jako podstawowego warunku poprawy dostępności i jakości opieki zdrowotnej oraz bezpieczeństwa pacjentów, a także poprawy warunków pracy osób pracujących w opiece zdrowotnej;
b) domaganie się wprowadzenia, z udziałem samorządu lekarskiego, systemu wartościowania wszelkich świadczeń medycznych finansowanych ze środków publicznych, który pozwoli na adekwatną do ponoszonych kosztów zapłatę za te świadczenia, z uwzględnieniem kosztów pracy lekarzy i lekarzy dentystów;
c) domaganie się zmniejszenia obciążeń administracyjnych w pracy lekarzy i lekarzy dentystów, tak aby czas pracy lekarza poświęcony był głównie bezpośredniej opiece nad pacjentem;
d) aktywność samorządu lekarskiego w zakresie opiniowania i proponowania rozwiązań prawnoorganizacyjnych dotyczących systemu ochrony zdrowia;
e) domaganie się rozwiązań prawnych, które będą służyły wolnemu od nacisków administracyjnych, godnemu wykonywaniu zawodów lekarza i lekarza dentysty;
f) zabieganie o właściwe warunki pracy lekarzy, w szczególności o to, aby przepisy prawa i praktyki pracodawców nie zmuszały lekarzy do pracy w wymiarze przekraczającym bezpieczne dla zdrowia ich oraz pacjentów normy oraz o to, aby lekarz wykonujący swój zawód miał zagwarantowane prawo do odpoczynku przeznaczonego na regenerację sił;
g) zabieganie o realizację dotychczasowych postulatów Krajowego Zjazdu Lekarzy dotyczącego wysokości wynagrodzenia należnego lekarzom i lekarzom dentystom,
h) ochrona tajemnicy lekarskiej, w tym na etapie tworzenia przepisów prawa, które tę tajemnicę naruszają;
i) upowszechnianie zasad etyki lekarskiej wśród lekarzy i lekarzy dentystów;
j) usuwanie nieuzasadnionych barier administracyjnych utrudniających właściwe wykonywanie zawodów lekarza i lekarza dentysty;
k) zabieganie o dostosowanie limitu przyjęć na studia kształcące lekarzy oraz lekarzy dentystów do aktualnej i przewidywanej sytuacji demograficznej społeczeństwa oraz kadr medycznych, a także do możliwości dydaktycznych uczelni oraz zapewnienie wysokiej jakości kształcenia;
l) zabieganie o zapewnienie każdemu lekarzowi i lekarzowi dentyście jak najlepszych warunków doskonalenia zawodowego, w szczególności specjalizowania się w wybranej przez siebie dziedzinie medycyny z uwzględnieniem szczególnej roli kształcenia w ramach rezydentury;
m) zabieganie o umożliwienie lekarzom i lekarzom dentystom pełnego i nieograniczonego dostępu do pytań egzaminacyjnych z egzaminów LEK, LDEK i PES, które już się odbyły, celem umożliwienia prawidłowego przygotowania się do tych egzaminów;
n) tworzenie warunków do aktywnego udziału samorządu lekarskiego w organizacji stałego rozwoju zawodowego: stażu podyplomowego, specjalizowania się, zdobywania kwalifikacji w węższych dziedzinach medycyny oraz ustawicznego doskonalenia zawodowego;
o) ułatwianie lekarzom i lekarzom dentystom doskonalenie się poprzez organizowanie kursów, wspieranie finansowe lekarzy i lekarzy dentystów w tym zakresie, wspieranie organizacji szkoleń wewnętrznych itp.

Krajowy Zjazd Lekarzy podjął także szereg innych uchwał i stanowisk ważnych dla całego środowiska lekarskiego. Wśród podjętych przez XIV Krajowy Zjazd Lekarzy stanowisk i apeli na szczególną uwagę zasługują:

- stanowisko Krajowego Zjazdu Lekarzy w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Opiniowany przez Krajowy Zjazd Lekarzy projekt ustawy dotyczył realizacji zapisów porozumienia zawartego w dniu 8 lutego 2018 r. przez Ministra Zdrowia z przedstawicielami Porozumienia Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy;
- stanowisko w sprawie czasu pracy lekarzy. W stanowisku tym Krajowy Zjazd Lekarzy podkreślił, że zjawisko ponadnormatywnego przedłużania czasu pracy lekarzy stanowi poważny problem funkcjonowania systemu ochrony zdrowia i jest zagrożeniem dla zdrowia lekarzy. Obciążanie lekarzy pracą ponad miarę związane z brakami kadrowymi powoduje ryzyko działań nieprofesjonalnych, skutkuje również narażeniem zdrowia i życia lekarzy. Lekarze powinni mieć prawnie zagwarantowane godziwe warunki wykonywania zawodu, w tym odpowiedni czas odpoczynku pozwalający na regenerację sił;
- Krajowy Zjazd Lekarzy przypomniał także stanowisko w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia należnego lekarzom i lekarzom dentystom. Dla lekarza i lekarza dentysty bez specjalizacji oraz lekarza rezydenta wynagrodzenie to powinno być na poziomie dwukrotnej średniej krajowej, dla lekarza i lekarza dentysty ze specjalizacją na poziomie trzykrotnej średniej krajowej, dla lekarza i lekarza dentysty z pierwszym stopniem specjalizacji na poziomie dwu i pół krotności średniej krajowej oraz dla lekarza i lekarza dentysty stażysty na poziomie średniej krajowej;
- apele dotyczące tematyki wdrażania w Polsce elektronicznej dokumentacji medycznej, w tym: apel do Ministra Zdrowia o rozłożenie na etapy i przesunięcie w czasie obowiązku pełnego wdrożenia przez podmioty wykonujące działalność leczniczą Elektronicznej Dokumentacji Medycznej oraz apel do Ministra Zdrowia o stworzenie dla lekarzy i lekarzy dentystów możliwości korzystania z nieodpłatnego programu do prowadzenia dokumentacji medycznej w wersji elektronicznej. Apele te zostały podjęte w związku z postępującą informatyzacją służby zdrowia i nakładaniem na lekarzy obowiązku prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej. Krajowy Zjazd Lekarzy wyraził też stanowczy protest wobec sposobu wdrażania przez władze państwowe reform wprowadzających tzw. e-zwolnienia oraz erecepty;
- apel do Ministra Zdrowia o opracowanie i wdrożenie zmian organizacyjnoprawnych ułatwiających lekarzom dentystom uzyskiwanie specjalizacji;
- apel o zmianę ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, tak aby lekarzom i lekarzom dentystom w trakcie wykonywania czynności zawodowych przysługiwała ochrona prawna należna funkcjonariuszom publicznym;
- apel do Ministra Zdrowia o podjęcie działań legislacyjnych w celu zapisania w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty prawa do urlopu szkoleniowego dla każdego lekarza w wymiarze 7 dni w roku;
- Krajowy Zjazd Lekarzy zwrócił się do Naczelnej Rady Lekarskiej o przygotowanie podstawowych wytycznych i zaleceń dla praktyk lekarskich w związku z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO) - zadanie to zostało już przez Naczelną Radę Lekarską wykonane;
- apel do Ministra Zdrowia o utworzenie w Ministerstwie Zdrowia komórki organizacyjnej zajmującej się sprawami stomatologii oraz apel do władz publicznych o zwiększenie publicznych nakładów finansowych na opiekę stomatologiczną.
5. Realizacja zadań przejętych od administracji państwowej

Samorząd lekarski wykonuje obowiązki przejęte od administracji państwowej w sprawach:

* przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty,
* przyznawania prawa wykonywania zawodu felczera i prowadzenia rejestru felczerów (zadanie przypisane wyłącznie do Naczelnej Rady Lekarskiej),
* prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy i lekarzy dentystów,
* prowadzenia postępowania w przedmiocie niezdolności do wykonywania zawodu lekarza lub w przedmiocie niedostatecznego przygotowania do wykonywania zawodu,
* prowadzenia rejestrów lekarzy, rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą w zakresie praktyk lekarskich na zasadach określonych w przepisach o działalności leczniczej, rejestrów podmiotów prowadzących kształcenie podyplomowe lekarzy oraz rejestrów lekarzy tymczasowo i okazjonalnie wykonujących zawód lekarza,
* przejmowania przez okręgowe izby lekarskie dokumentacji medycznej po zmarłych lekarzach i lekarzach dentystach wykonujących zawód w formie praktyki zawodowej - lekarskiej lub lekarsko-dentystycznej (to zadanie zostało nałożone na izby lekarskie z dniem 1 maja 2017 r. na mocy przepisu art. 30a ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Naczelna Rada Lekarska - dostrzegając z jednej strony niedostatki regulacji ustawowej, a z drugiej strony wagę tego obowiązku oraz przewidując możliwe praktyczne trudności w jego realizacji - opracowała zasady przechowywania i udostępniania przez izby lekarskie dokumentacji medycznej).

Wydatki ponoszone przez samorząd lekarski na realizację zadań przejętych od administracji państwowej zgodnie z art. 115 ustawy o izbach lekarskich powinny być w całości pokrywane z budżetu państwa. Od wielu lat z budżetu państwa pokrywana jest jedynie część faktycznie poniesionych przez samorząd lekarski kosztów.

W roku 2018 r. podpisano umowy między poszczególnymi izbami lekarskimi a Ministrem Zdrowia na przekazanie środków w celu pokrycia kosztów poniesionych przez samorząd lekarski na realizację zadań publicznych wykonywanych przez samorząd. Ponieważ środki finansowe przekazywane z budżetu państwa nie pokrywają całkowitych kosztów wykonywania przez izby lekarskie zadań z zakresu administracji publicznej, przedstawiciele samorządu lekarskiego postanowili prowadzić z Ministrem Zdrowia dalsze rozmowy na temat uregulowania zasad rozliczania wydatków ponoszonych przez samorząd lekarski na realizację tych zadań oraz urealnienia wysokości środków przekazywanych z budżetu państwa na ten cel.

6. Opiniowanie projektów aktów prawnych oraz sytuacja w ochronie zdrowia Samorząd lekarski przykłada dużą wagę do opiniowania projektów aktów prawnych dotyczących ochrony zdrowia. Obecnie zakres regulacji prawnej w obszarze medycyny oraz zasad wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty jest bardzo obszerny, co skutkuje tym, że treść aktów prawnych w znacznej mierze determinuje zasady i warunki wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty. W dobie silnego uregulowania medycyny przepisami prawnymi opiniowanie powstających aktów prawnych dotyczących ochrony zdrowia stało się jednym z ważniejszych zadań samorządu, jest ono wymienione w art. 5 pkt 16 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich.

Podobnie jak w latach ubiegłych, najwięcej projektów aktów prawnych dotyczących ochrony zdrowia przedkłada Naczelnej Radzie Lekarskiej do zaopiniowania resort zdrowia. Należy odnotować, że w roku 2018 Ministerstwo Zdrowia przejawiało

znaczną aktywność w zakresie legislacji, co przełożyło się na dużą liczbę aktów prawnych, które zostały przekazane Naczelnej Radzie Lekarskiej do zaopiniowania w ramach konsultacji społecznych.

W roku 2018 do Naczelnej Rady Lekarskiej trafiły do zaopiniowania aż 194 projekty aktów prawnych dotyczące ochrony zdrowia. W przeważającej większości projektodawcą był Minister Zdrowia. Wszystkie te projekty zostały poddane opiniowaniu przez Naczelną Radę Lekarską lub jej Prezydium w ramach konsultacji społecznych. Samorząd lekarski aktywnie uczestniczył także w dalszych pracach nad projektami aktów prawnych, w tym w konferencjach uzgodnieniowych i w pracach na etapie parlamentarnym. Wykazy pisemnych stanowisk Naczelnej Rady Lekarskiej i Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej podjętych w sprawach projektów aktów prawnych stanowią odpowiednio załącznik nr 1 i 2.

Odnosząc się do jakości stanowionego prawa w obszarze ochrony zdrowia samorząd lekarski od lat podkreśla, że uchwala się nadmiernie dużo przepisów, a - ściślej rzecz ujmując - dochodzi do nieustannego nowelizowania uchwalonych wcześniej przepisów, co nie sprzyja stabilności prawa i sprawia dużą trudność w funkcjonowaniu wszystkim uczestnikom systemu opieki zdrowotnej, przede wszystkim lekarzom, pacjentom oraz osobom zarządzającym podmiotami leczniczymi. Samorząd lekarski wskazuje również, że - mimo niewielkiej poprawy w tym zakresie - wciąż terminy wyznaczane partnerom społecznym na zgłoszenie uwag do projektów aktów prawnych z zakresu ochrony zdrowia nie są wystarczające. Bardzo często dochodzi do sytuacji, w której nie jest zachowany termin na zgłaszanie uwag w ramach konsultacji publicznych określony w Regulaminie Pracy Rady Ministrów. Naczelna Rada Lekarska w roku 2018 wielokrotnie zwracała uwagę Ministerstwu Zdrowia na zbyt krótki termin wyznaczony na zaopiniowanie przez samorząd lekarski projektu aktu prawnego.

Naczelna Rada Lekarska przypomina, że konsultacje publiczne są niezbędnym narzędziem do przeprowadzenia kompleksowej oceny rządowych projektów aktów prawnych. Konsultacje powinny być prowadzone rzetelnie na każdym etapie pracy nad projektowanym rozwiązaniem. Celem konsultacji publicznych jest zebranie uwag do projektu od partnerów społecznych, w tym samorządu zawodowego czy organizacji społecznych. Skracanie terminów zaopiniowania projektów bardzo często utrudnia lub wręcz uniemożliwia zgłoszenie uwag, które dla adresatów uchwalanych norm prawnych miałyby istotne znaczenie.

Najważniejsze akty prawne opiniowane w roku 2018 przez samorząd lekarski zostały opisane w rozdziale 7 dotyczącym sytuacji w ochronie zdrowia. W roku 2018 przedmiotem opiniowania przez samorząd lekarski był także szereg przepisów wykonawczych znajdujących zastosowanie w ochronie zdrowia wydawanych przez ministrów, opiniowano również wiele zarządzeń wydawanych przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.

7. Sytuacja w ochronie zdrowia

W roku 2018 r., podobnie jak w latach poprzednich, samorząd lekarski wielokrotnie zwracał uwagę na problemy systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Wśród nich można wskazać na niedostateczne finansowanie systemu opieki zdrowotnej, niewłaściwy dostęp do niektórych świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych, brak przyjaznego dla lekarzy i dla jednostek szkolących systemu kształcenia przedi podyplomowego, nadmierne zbiurokratyzowanie pracy lekarzy i lekarzy dentystów oraz pozostałego personelu medycznego, zbyt szybka i niedostatecznie przygotowana informatyzacja ochrony zdrowia.

Naczelna Rada Lekarska w roku 2018 wiele uwagi poświęciła kwestii szczepień ochronnych. Naczelna Rada lekarska podjęła stanowisko w sprawie stosowania szczepionek w praktyce medycznej, w którym wyraźnie wskazała, że szczepienia należą do najważniejszych zdobyczy współczesnej medycyny, ratują życie i chronią przed powikłaniami związanymi z niebezpiecznymi chorobami zakaźnymi. Są najskuteczniejszym i najbezpieczniejszym sposobem zapobiegania chorobom zakaźnym. Potwierdzają ten fakt liczne wiarygodne wyniki badań naukowych wysokiej jakości. W roku 2018 Naczelna Rada Lekarska skutecznie zabiegała w Parlamencie o odrzucenie obywatelskiego projektu ustawy, który przewidywał zniesienie obowiązkowych szczepień ochronnych, w walkę tę włączył się także Główny Inspektor Sanitarny i Minister Zdrowia. Naczelna Rada Lekarska przygotowała kampanię społeczną w postaci krótkiego filmu obrazującego negatywne konsekwencje nieszczepienia dzieci.

Naczelna Rada Lekarska zwróciła uwagę władz państwowych na problem pseudonaukowych metod zwalczania chorób, wyrażając głębokie zaniepokojenie nasilającą się działalnością osób i instytucji, propagujących i oferujących

pseudonaukowe metody diagnozowania i zwalczania chorób a także dezawuujących metody leczenia o udowodnionej skuteczności. Kwestie te zgłoszono Ministrowi Zdrowia, Ministrowi Sprawiedliwości oraz Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu z prośba o zintensyfikowanie działań w tym zakresie. Zjawisko propagowania i oferowania metod diagnozowania i zwalczania chorób, które nie mają żadnej udowodnionej skuteczności leczniczej narasta. Obserwuje się próbę budowy równoległej sieci dystrybucji substancji o rzekomym działaniu leczniczym w najniebezpieczniejszych schorzeniach, dotyczących przede wszystkim dzieci. W ocenie Naczelnej Rady Lekarskiej nie budzi wątpliwości, że tego rodzaju działalność wykazuje wysoki stopień szkodliwości społecznej. Po pierwsze dlatego, że zmierza do podważenia zaufania pacjentów do lekarzy i metod leczenia o udowodnionej skuteczności, opiera się na całkowicie bezzasadnym obwinianiu lekarzy za nieprzyjmowanie tych metod do leczenia, a co za tym idzie o wszelkie niepowodzenia procesu leczniczego, których rzekomo można było uniknąć. Po drugie, często skutkuje to tym, że pacjenci odstępują od korzystania ze świadczeń zdrowotnych oferowanych przez osoby wykonujące zawody medyczne i wybierają terapie niemające żadnej potwierdzonej naukowo skuteczności.

Naczelna Rada Lekarska aktywnie uczestniczyła w pracach legislacyjnych (na etapie rządowym jak i parlamentarnym) nad wprowadzeniem w życie rozwiązań przyjętych w porozumieniu Ministra Zdrowia z Porozumieniem Rezydentów zawartym 8 lutego 2018 r. Ustalenia te dotyczyły mi. in. wzrostu nakładów na ochronę zdrowia (z docelowym poziomem wynoszącym 6% PKB), wzrostu wynagrodzeń lekarzy rezydentów, wzrostu wynagrodzeń lekarzy specjalistów, specjalnego dodatkowego wynagrodzenia dla lekarzy w trakcie specjalizacji, jeśli zobowiążą się do przepracowania w Polsce 2 lat po uzyskaniu specjalizacji oraz poszerzenia dla lekarzy i lekarzy dentystów zakresu ochrony należnej funkcjonariuszom publicznym a także szeroko zakrojonych zmian w prawie pracy dotyczących lekarzy oraz czasu pracy. Na każdym etapie prac legislacyjnych samorząd lekarski wyrażał swoje stanowiska w sprawie projektowanych przepisów. Wiele z określonych w porozumieniu z dnia 8 lutego 2018 r. zobowiązań Ministra Zdrowia wciąż czeka na realizację.

Naczelna Rada Lekarska w 2018 r. zajmowała się także konsekwencjami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/852 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie rtęci oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1102/2008. Zgodnie z tym rozporządzeniem podmioty prowadzące gabinety stomatologiczne, w których stosowany jest amalgamat stomatologiczny lub w których usuwane są wypełnienia z amalgamatu stomatologicznego lub zęby zawierające takie wypełnienia, będą zobowiązane do zainstalowania i utrzymywania separatorów amalgamatu. Samorząd lekarski dostrzega obawę niewykonalności powyższego obowiązku przez wszystkie gabinety stomatologiczne z uwagi na wysoki koszt zakupu tego separatora i jednocześnie niewielka ilość amalgamatu wytwarzanego w pracy gabinetów stomatologicznych. W związku z tym Naczelna Rada Lekarska zwracała się do Ministra Zdrowia o wyjaśnienie zakresu stosowania tego przepisu oraz wprowadzenie okresów dostosowawczych dla polskich placówek medycznych udzielających świadczeń z zakresu leczenia stomatologicznego, tak aby obowiązek ten mógł być wykonany z odroczeniem na najbliższe kilka lat. Naczelna Rada Lekarska domagała się także od Ministra Zdrowia i Ministra Środowiska ustanowienia refundacji, dla podmiotów prowadzących gabinety stomatologiczne, poniesionych kosztów zakupu separatora amalgamatu poprzez zaangażowanie środków publicznych lub unijnych bądź umożliwienie odliczenia tych kosztów od podatku. W uzasadnieniu wskazano, że stosowanie separatorów amalgamatu nie służy ani zapewnieniu lepszej jakości świadczeń stomatologicznych, ani ułatwieniu pracy lekarzy dentystów, a celem ich instalacji jest wyłącznie ochrona środowiska, stąd dotowanie działań na rzecz ochrony środowiska ze środków publicznych wydaje się w pełni uzasadnione.

W roku 2018 Naczelna Rada Lekarska zaapelowała do Ministra Sprawiedliwości o nowelizację przepisów dotyczących wynagradzania i odpowiedzialności biegłych sądowych z zakresu medycyny. Samorząd lekarski uważa, że należy pilnie znowelizować przepisy dotyczące wynagradzania biegłych sądowych z zakresu medycyny, tak aby zapewnić biegłym wynagrodzenie adekwatne do nakładu pracy i wiedzy potrzebnej do wydania ekspertyzy oraz należy pilnie uchylić przepisy przewidujące zwiększoną odpowiedzialność karną biegłych sądowych. Pozyskanie wysokiej klasy biegłych sądowych z zakresu medycyny jest jednym z najpoważniejszych problemów polskiego wymiaru sprawiedliwości. Niewielka liczba biegłych powoduje, że terminy oczekiwania na wydawanie opinii są bardzo długie, co sprawia, że orzeczenia sądowe nie mogą zapaść w rozsądnym i akceptowalnym dla uczestników postępowania terminie. W ocenie samorządu lekarskiego poprawa tego stanu rzeczy wymaga szeroko zakrojonych zmian legislacyjnych zmierzających do poprawy warunków, w jakich biegli wykonują pracę. Dla zachęcenia lekarzy specjalistów do wydawania opinii na zlecenie organów wymiaru sprawiedliwości konieczna jest zarówno zmiana zasad wynagradzania biegłych z zakresu medycyny, jak również uchylenie przepisów kodeksu karnego, które stwarzają u lekarzy obawę poniesienia nieadekwatnie surowej odpowiedzialności karnej w związku z wykonywaniem zadań biegłego.

W roku 2018 Naczelna Rada Lekarska zajmowała się także szeroko rozumianymi problemami związanymi z informatyzacją ochrony zdrowia. Jednym z aspektów tego procesu było nałożenie na lekarzy obowiązku wystawiania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy wyłącznie w postaci elektronicznej. Obowiązek ten miał pierwotnie wejść w życie w lipcu 2018 r. ale na skutek wielu interwencji samorządu lekarskiego, oraz innych organizacji zrzeszających lekarzy, obowiązek ten został odroczony do dnia 1 grudnia 2018 r. Naczelna Rada Lekarska podejmowała starania o utrzymanie dla lekarzy możliwości wystawiania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy w formie papierowej. Pozostawienie możliwości wystawiania zaświadczeń także w postaci papierowej miałoby szczególne znaczenie w obszarach, gdzie dostęp do sieci internetowej jest ograniczony a także w sytuacji udzielania świadczeń zdrowotnych w domu pacjenta oraz w razie awarii systemu do obsługi e-zwolnień. Naczelna Rada lekarska zwróciła też uwagę na koszty zakupu urządzeń niezbędnych do wystawiania zaświadczeń w postaci elektronicznej i domagała się zapewnienia refundacji środków poniesionych na ten cel. Postulat ten został zrealizowany tylko częściowo - poprzez możliwość ubiegania się o środki z NFZ przez podmioty realizujące świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Ministerstwo Zdrowia zapewniło jednak, że w roku 2019 będzie rozważane poszerzenie kręgu odbiorców tej formy wsparcia.

Samorząd lekarski w 2018 roku domagał się pilnego uchylenia przez Ministra Zdrowia § 10a załącznika do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przewidującego obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej. Zarzucano, ze obowiązek ten nie jest zabezpieczony określeniem niezbędnych wymogów stawianych programom do prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, co oznacza, że inwestycje placówek medycznych w elektronizację dokumentacji medycznej mogą w dużej części okazać się niecelowe, a zakupione oprogramowanie nie będzie możliwe do zastąpienia innym oprogramowaniem. Naczelna Rada Lekarska jest zdania, że wprowadzanie elektronicznej dokumentacji medycznej może nastąpić wyłącznie wówczas gdy placówkom medycznym zostanie prawnie zagwarantowana realna możliwość zmiany oprogramowania bez obawy utraty zgromadzonych danych. Postulat uchylenia § 10a ww. rozporządzenia został przez Ministra Zdrowia zrealizowany.

Naczelna Rada Lekarska opiniowała także projekt ustawy o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Do ustawy zgłoszono m.in. uwagi przypominające, że współczynniki pracy przyjęte w ustawie w sposób istotny odbiegają od poziomu wynagrodzeń lekarzy, którego domaga się Krajowy Zjazd Lekarzy. Współczynniki pracy przyjęte w ustawie, z których najwyższy - dla lekarzy posiadających tytuł specjalisty lub specjalizację drugiego stopnia określono na poziomie 1,27 przeciętnego wynagrodzenia, są bardzo odległe od oczekiwań środowiska lekarzy.

Naczelna Rada lekarska zaopiniowała projekt dokumentu "Polityka Lekowa Państwa 2018-2022" pozytywnie oceniając dostosowanie się Ministerstwa Zdrowia do rekomendacji WHO dotyczącej tworzenia dokumentu określającego politykę lekową państwa, jako elementu polityki zdrowotnej. Samorząd wskazał, że projekt dokumentu, w zakresie w jakim określa priorytetowe cele szczegółowe polityki lekowej państwa na najbliższe cztery lata, jest kierunkowo zbieżny z niektórymi postulatami, zgłaszanymi Ministrowi Zdrowia przez samorząd lekarski. Zgłoszono jednak szereg uwag szczegółowych.

8. Sprawy w Trybunale Konstytucyjnym

Na koniec 2018 roku w Trybunale Konstytucyjnym znajdowały się oczekujące na rozpatrzenie trzy wnioski:

1) złożony na podstawie uchwały nr 3/17/VII z dnia 13 stycznia 2017 r. - wniosek w którym Naczelna Rada Lekarska oczekuje zbadania zgodności z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji następujących przepisów: art. 14a ust. 10a,art. 14a ust 10b, art.

14c ust. 4, art. 14c ust. 5, art. 16r ust. 11b, art. 16r ust. 11c, art. 16rc ust. 6 i art. 16rc ust. 7 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Przedmiotem wniosku do Trybunału Konstytucyjnego są przepisy zawarte w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty, które ograniczają lekarzom i lekarzom dentystom konstytucyjne prawo do informacji publicznej w zakresie dostępu do pytań testowych z Lekarskiego Egzaminu Końcowego, Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowego i Państwowego Egzaminu Specjalizacyjnego. Naczelna Rada Lekarska powołała się w tym wniosku na fakt, że już raz wygrała sprawę o dostęp do testów egzaminacyjnych - w postępowaniu, które zakończyło się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. K 8/15, Trybunał uznał, że dostęp do pytań egzaminacyjnych z LEK, LDEK i PES powinien się odbywać w trybie dostępu do informacji publicznej i nie powinien doznawać żadnych ograniczeń.

2) W Trybunale Konstytucyjnym znajdował się również, oczekując na rozpatrzenie, wniosek skierowany w oparciu o uchwałę Naczelnej Rady Lekarskiej nr 22/17/VII z dnia 15 grudnia 2017 r. w sprawie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności z Konstytucją i ustawą przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 października 2017 r. w sprawie wysokości zasadniczego wynagrodzenia miesięcznego lekarzy i lekarzy dentystów odbywających specjalizacje w ramach rezydentury.
3) W Trybunale Konstytucyjnym znajduje się również sprawa z wniosku Naczelnej Rady Lekarskiej o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 40 ust. 3 i art. 40 ust. 3a ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz art. 14 ust. 3 i art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zaskarżone przez Naczelną Radę Lekarską przepisy wskazywały, że lekarz jest związany tajemnicą również po śmierci pacjenta, chyba że zgodę na ujawnienie tajemnicy wyrazi osoba bliska w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Kwestionując konstytucyjność tych przepisów Naczelna Rada Lekarska wskazała m.in. że osoby bliskie nie mają z mocy prawa dostępu do informacji na temat stanu zdrowia pacjenta, nawet za jego życia. To pacjent jest dysponentem informacji na temat stanu swojego zdrowia i może według swego uznania określać krąg osób upoważnionych do zapoznania się z takimi informacjami. Przepisy te stanowią zbyt daleko idącą ingerencję w sferę tajemnicy lekarskiej i prowadzą do istotnego osłabienia bezpieczeństwa i poufności informacji objętych ochroną. Trybunał wydał postanowienie o odmowie nadania biegu, na które Naczelna Rada Lekarska złożyła zażalenie. Zażalenie nie zostało jeszcze rozpatrzone.
9. Współpraca międzynarodowa

W 2018 roku Naczelna Izba Lekarska kontynuowała działalność w zakresie współpracy międzynarodowej, reprezentując samorząd lekarski w głównych międzynarodowych organizacjach lekarskich i lekarsko-dentystycznych na świecie i w Europie jako organizacja członkowska:

* Światowego Stowarzyszenia Lekarskiego (WMA),
* Stałego Komitetu Lekarzy Europejskich (CPME),
* Europejskiej Unii Lekarzy Specjalistów (UEMS),
* Światowej Federacji Dentystycznej (FDI),
* Europejskiej Regionalnej Organizacji Światowej Federacji Dentystycznej (ERO),
* Rady Europejskich Lekarzy Dentystów (CED).

W roku 2018 przedstawiciele samorządu lekarskiego brali udział we wszystkich posiedzeniach plenarnych powyższych organizacji, jak również w niektórych spotkaniach funkcjonujących w ich ramach grup roboczych. Reprezentanci NIL uczestniczyli w pracach nad stanowiskami i uchwałami dotyczącymi wielu spraw związanych z ochroną zdrowia, wykonywaniem zawodu lekarza i lekarza dentysty oraz kształceniem przed i podyplomowym.

NIL utrzymywała regularny kontakt z biurami powyższych organizacji, analizując prowadzone prace, przygotowując i przekazując stanowiska NRL w poszczególnych sprawach, opracowując różnego rodzaju materiały, a także udzielając informacji na temat sytuacji w Polsce.

W grudniu 2018 r. 9 największych europejskich organizacji lekarskich (m.in. CPME oraz UEMS) przyjęło wspólne stanowisko wspierające szczepienia ochronne (European Medical Organisations' Statement on Supporting Vaccination), które ma charakter ogólnoeuropejski, ale odnosi się także wprost do sytuacji w Polsce (związanej z pracami nad obywatelskim projektem nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi). Europejskie organizacje lekarskie wezwały władze państw europejskich do zapewnienia, że programy szczepień ochronnych będą wspierane w najlepszym interesie obywateli Europy.

Z inicjatywą przyjęcia takiego stanowiska wystąpiła NIL, uznając, że podważanie zasadności i skuteczności szczepień jest problemem ogólnoeuropejskim i lekarze z całej Europy powinni się na ten temat jednoznacznie wypowiedzieć oraz zaapelować do władz o podejmowanie właściwych działań.

Jednym z przejawów zaangażowania polskich lekarzy i lekarzy dentystów w prace światowych i europejskich organizacji lekarskich i lekarsko-dentystycznych oraz znaczenia samorządu lekarskiego na arenie międzynarodowej jest w szczególności fakt, że przedstawiciele NIL pełnili w poprzednich latach i nadal pełnią kierownicze funkcje w europejskich organizacjach, na które zostali wybrani przez delegatów z innych państw. (Romuald Krajewski od 2012 r. jest prezesem UEMS, Anna Lella od 2016 r. jest prezesem ERO, a Maciej Hamankiewicz do końca 2018 pełnił funkcję pierwszego wiceprezesa CPME).

Ponadto, kontynuując wieloletnią już tradycję, przedstawiciele samorządu lekarskiego brali udział w Europejskim Forum Stowarzyszeń Medycznych (EFMA), będącym corocznym spotkaniem krajowych organizacji lekarskich ze wszystkich państw europejskich (zgodnie z definicją regionu europejskiego WHO) mającym na celu wymianę poglądów na tematy dotyczące zdrowia i wykonywania zawodu lekarza, które w 2018 r. odbyło się w Azerbejdżanie.

Naczelna Izba Lekarska prowadzi także dwustronną współpracę z organizacjami lekarzy i lekarzy dentystów w innych państwach, ze szczególnym uwzględnieniem samorządów lekarskich i lekarsko-dentystycznych z państw sąsiadujących z Polską. Przedstawiciele NIL brali udział w kilku zjazdach zagranicznych izb lekarskich i lekarsko-dentystycznych oraz spotkaniach dotyczących zawodów lekarza i lekarza dentysty, m.in. byli gośćmi na corocznym Zjeździe Niemieckich Lekarzy.

Kontynuowane są kontakty z Polonią Medyczną, szczególnie w Europie Wschodniej i Stanach Zjednoczonych. W październiku 2018 r. delegacja NIL uczestniczyła w konferencji z okazji XX-lecia działalności Stowarzyszenia Polonijnych Organizacji Medycznych w Mołdawii.

Jednocześnie Naczelna Izba Lekarska współpracuje z instytucjami Unii Europejskiej oraz właściwymi urzędami w innych państwach UE w zakresie spraw związanych z uznawaniem kwalifikacji zawodowych oraz wykonywaniem zawodów lekarza i lekarza dentysty.

Sprawozdania przygotowywane przez osoby uczestniczące w posiedzeniach międzynarodowych organizacji lekarskich oraz lekarsko-dentystycznych są na bieżąco publikowane na stronie Naczelnej Izby Lekarskiej w części poświęconej współpracy zagranicznej, a z materiałów tych nierzadko korzystają w swych serwisach informacyjnych niektóre portale medyczne.

Mając na względzie rosnące znaczenie współpracy międzynarodowej w realizacji ustawowych zadań samorządu lekarskiego, optymalne wykorzystanie tej współpracy oraz opierając się o wnioski wynikające ze współpracy zagranicznej z okresu 2011 - 2018, Naczelna Rada Lekarska w listopadzie 2018 r. przyjęła uchwałę w sprawie określenia zasad prowadzenia działalności zagranicznej Naczelnej Izby Lekarskiej. Prowadzenie działalności zagranicznej NIL, która odbywa się we współpracy z okręgowymi izbami lekarskimi, powierzono Prezydium NRL, a realizacja tych zadań odbywać się będzie za pośrednictwem powołanego przez Naczelną Radę Lekarską Ośrodka Współpracy Zagranicznej, który ma koordynować działalność międzynarodową NIL m.in. poprzez gromadzenie, ocenę formalną i merytoryczną wniosków o podjęcie określonych działań oraz bieżący nadzór nad zapewnieniem sprawnego obiegu dokumentów dotyczących współpracy zagranicznej.

10. System Wymiany Informacji na Rynku Wewnętrznym (IMI)

Samorząd lekarski prowadzi aktywną współpracę administracyjną z urzędami innych państw członkowskich UE w zakresie uznawania kwalifikacji zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów, w szczególności poprzez system Wymiany Informacji na Rynku Wewnętrznym (tzw. system IMI).

Pierwszą grupą zagadnień, które były obsługiwane w roku 2018 w ramach systemu IMI, były kwestie związane z uznawaniem kwalifikacji zawodowych. Lekarze i lekarze dentyści korzystają z ułatwień w podejmowaniu pracy w innych państwach UE wynikających z unijnego systemu (automatycznego) uznawania kwalifikacji zawodowych. Jako użytkownicy systemu IMI, izby lekarskie mają możliwość przekazywania i uzyskiwania różnego rodzaju informacji związanych z procedurą uznawania kwalifikacji zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów:

- z jednej strony w przypadku lekarzy, którzy kształcili się za granicą i ubiegają się o przyznanie uprawnień zawodowych w Polsce albo ubiegają się o uznanie w Polsce specjalizacji uzyskanej za granicą,
- z drugiej strony w przypadku lekarzy z Polski zamierzających podjąć pracę w innym państwie w oparciu o uznanie kwalifikacji zawodowych uzyskanych w Polsce.

Możliwość wymiany informacji w systemie IMI pomiędzy właściwymi urzędami nie zastępuje konieczności składania przez lekarza odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej uzyskane kwalifikacje.

System IMI obejmuje także inne dziedziny prawodawstwa regulującego rynek wewnętrzny UE, w tym ma zastosowanie w zakresie realizacji praw pacjentów korzystających z transgranicznej opieki zdrowotnej, którzy ubiegają się w swoim państwie o zwrot kosztów takiego leczenia. System IMI pozwala sprawdzić, czy lekarz, który w innym kraju udzielał danego świadczenia, był do tego uprawniony.

Ważnym modułem obsługiwanym w ramach systemu IMI jest mechanizm ostrzegania, funkcjonujący od stycznia 2016 r. W ramach tego modułu, okręgowe rady lekarskie są zobowiązane do przekazywania właściwym organom wszystkich pozostałych państw członkowskich ostrzeżeń dotyczących lekarza lub lekarza dentysty, na którego nałożono w Polsce zakaz wykonywania zawodu (czasowy lub trwały) albo którego ograniczono w wykonywaniu zawodu. Dotyczy to rozstrzygnięć organów publicznych i samorządowych. Z drugiej strony, organy samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów w Polsce, za pośrednictwem Systemu IMI otrzymują informacje o lekarzach i lekarzach dentystach, wobec których w innych państwach członkowskich została wydana decyzja o zakazie wykonywania zawodu bądź ograniczeniu w wykonywaniu zawodu. W każdym miesiącu do Systemu IMI wpływa około 150 takich informacji.

Łącznie w 2018 r. poprzez system IMI do NIL wpłynęło około 1 900 ostrzeżeń z pozostałych państw członkowskich UE. Każda taka informacja została przez NIL sprawdzona pod kątem tego, czy dotyczy lekarza, który posiada prawo wykonywania zawodu w Polsce. W celu uporządkowania tak dużej liczby napływających ostrzeżeń, na podstawie informacji uzyskanych za pośrednictwem systemu IMI co miesiąc

sporządzano sprawozdanie. Ze sprawozdania wynika, ile ostrzeżeń zostało w ciągu miesiąca wysłanych, przez które państwa i, co szczególnie istotne, czy któreś z państw członkowskich przekazało informację o lekarzu, który posiada prawo wykonywania zawodu również w Polsce i dopuścił się za granicą czynu, w związku z którym orzeczono zakaz lub ograniczenie w wykonywaniu zawodu w innym państwie członkowskim. Każde takie ostrzeżenie z zagranicy zostało za pośrednictwem systemu IMI niezwłocznie przekazane właściwej okręgowej radzie lekarskiej.

W jednej ze spraw dotyczącej lekarza posiadającego jednocześnie polskie prawo wykonywania zawodu, którego w Wielkiej Brytanii skreślono z rejestru lekarzy, Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej (NROZ) podjął działania zmierzające do przejęcia do wykonania w Polsce orzeczenia brytyjskiego organu (Medical Practitioners Tribunal Service).

Ze względu na brak uregulowania tej kwestii w ustawie z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich, NROZ w drodze odpowiedniego stosowania przepisów rozdziału

66 kodeksu postępowania karnego wystąpił do właściwego Okręgowego Sądu Lekarskiego z wnioskiem o wydanie postanowienia w przedmiocie dopuszczalności przejęcia orzeczenia do wykonania Polsce, określenie kwalifikacji prawnej czynów według prawa polskiego oraz kary podlegającej wykonaniu. Okręgowy Sąd Lekarski wydał postanowienie stwierdzające dopuszczalność przejęcia do wykonania w Polsce prawomocnego orzeczenia brytyjskiego organu i określił podlegającą w Polsce wykonaniu karę. Na skutek złożonego zażalenia obrońcy obwinionej, sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Lekarskiego.

Wobec poważnych wątpliwości dotyczących konsekwencji sytuacji, w której lekarz posiadający równocześnie prawo wykonywania zawodu w Polsce, zostaje na skutek decyzji właściwego organu ograniczony lub pozbawiony możliwości wykonywania zawodu za granicą, Naczelna Rada Lekarska postanowiła opracować projekt nowelizacji ustawy o izbach lekarskich w powyższym zakresie.

Dotychczas samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów na podstawie informacji przekazywanych za pośrednictwem systemu IMI powziął informacje o 46 lekarzach, którzy są lub w przeszłości byli członkami izb lekarskich w Polsce, wobec których na terenie innych państw członkowskich UE orzeczono, choćby tymczasowo, zakaz wykonywania zawodu lub ograniczenie zakresu jego wykonywania.

11. Kształcenie lekarzy i lekarzy dentystów

W roku 2018 Naczelna Izba Lekarska poprzez działający w jej strukturach Ośrodek Doskonalenia Zawodowego Lekarzy i Lekarzy Dentystów zorganizowała 28 kursów, w których udział wzięło łącznie 388 uczestników. Zorganizowane kursy dotyczyły kompetencji miękkich, prawa medycznego oraz zarządzania.

Ponadto Naczelna Rada Lekarska zorganizowała szkolenia z zakresu radiologii i laseroterapii dla lekarzy dentystów:

* "Ochrona radiologiczna dla lekarzy dentystów wykonujących medyczne procedury radiologiczne" - 12 kursów
* "Kurs dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu S" - 1 kurs
* "Laseroterapia w praktyce lekarza stomatologa" - 2 kursy
* "Interpretacja zdjęć CBCT w stomatologii" - 1 kurs

Łącznie w kursach z zakresu radiologii wzięło udział 1168 lekarzy dentystów. Wszyscy uczestnicy mieli możliwość przystąpienia do egzaminu przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Główny Inspektorat Sanitarny.

Naczelna Izba Lekarska dofinansowuje także szkolenia organizowane dla lekarzy przez okręgowe izby lekarskie.

Znaczną liczbę szkoleń dla lekarzy i lekarzy dentystów organizują także okręgowe izby lekarskie ułatwiając lekarzom dopełnienie obowiązku doskonalenia zawodowego.

W roku 2018 Naczelna Izba Lekarska kontynuowała realizację projektów współfinansowanych ze środków unii europejskiej:

1) "Zdrowa administracja podstawą skuteczności podmiotów leczniczych"
2) "Podnoszenie kwalifikacji lekarzy poprzez przeprowadzenie ogólnopolskich standaryzowanych szkoleń w zakresie postępowania diagnostycznego, terapii oraz profilaktyki"
4) "Doskonalenie kwalifikacji zawodowych i kompetencji miękkich fizjoterapeutów"

W 2018 roku zakończono realizację projektu "Razem dla Zdrowia" współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój. Projekt był realizowany w partnerstwie z Fundacją My Pacjenci oraz Naczelną Izbą Aptekarską. Głównym celem projektu było rozwijanie dialogu społecznego oraz społecznej idei odpowiedzialności instytucji systemu ochrony zdrowia, poprzez wypracowanie w ramach powołanego partnerstwa trwałych i transparentnych mechanizmów konsultacji społecznych. W toku prac odbyło się m.in. 11 warsztatów ogólnopolskich, 10 warsztatów regionalnych o zwiększaniu wpływu pacjenta na system ochrony zdrowia oraz 10 badań ankietowych online, które były podstawą przygotowania lepszych propozycji zmian, a także uzyskania dla nich poparcia.

12. Działalność Ośrodka ds. Wytycznych Postępowania w Praktyce Medycznej

Powołany przez Naczelną Radę Lekarską Ośrodek Naczelnej Izby Lekarskiej ds. Wytycznych Postępowania w Praktyce Medycznej w roku 2018 realizował następujące zadania z zakresu upowszechniania wytycznych postępowania medycznego opierających się na aktualnej wiedzy medycznej oraz zasadach evidence based medicine:

1) gromadzenie, publikowanie i upowszechnianie wytycznych;
2) organizowanie i promowanie współpracy interdyscyplinarnej w ich tworzeniu;
3) promowanie i wspieranie ich stosowania w praktyce medycznej;
4) opracowywanie i publikowanie zaleceń dotyczących ich struktury i sposobu opracowywania;
5) monitorowanie działań podejmowanych w Polsce i za granicą w zakresie ich opracowywania i stosowania oraz publikowanie informacji o tych działaniach;
6) prowadzenie portalu internetowego Ośrodka służącego publikacji zaakceptowanych standardów i wytycznych;
7) opracowywanie aplikacji informatycznych i innych narzędzi ułatwiających ich stosowanie w praktyce lekarzy i lekarzy dentystów;
8) pozyskiwanie z zewnętrznych źródeł środków wspierających realizację zadań

Wspólnie z Polskim Towarzystwem Onkologii Klinicznej, Polskim Towarzystwem Psychiatrycznym oraz Medycyną Praktyczną realizowany jest projekt współfinansowany ze środków UE dotyczący tworzenia wytycznych klinicznych

i szkoleń z tego zakresu. Projekt jest realizowany w okresie od stycznia 2017 r. do grudnia 2019 r.

W ramach projektu:

I. Uruchomiono platformę wytyczne.org, która łączy wszystkich aktywnych interesariuszy w budowaniu systemu ochrony zdrowia.
II. Opublikowano wytyczne dla lekarzy POZ:
1) Polskie wytyczne profilaktyki i leczenia zespołu pozakrzepowego,
2) Wytyczne postępowania w dnie moczanowej w Polsce,
3) Wytyczne postępowania w depresji u dorosłych dla lekarzy, rodzinnych
4) Postępowanie w zaostrzeniach astmy u dorosłych - wytyczne dla lekarzy rodzinnych.

Piąte wytyczne z zakresu chorób nowotworowych są w przygotowaniu i wkrótce zostaną opublikowane

III. Zrealizowano badania: jakościowe i ilościowe dot. barier w stosowaniu wytycznych w praktyce medycznej przez lekarzy w Polsce.
IV. W przygotowaniu są materiały edukacyjne dla organizacji tworzących wytyczne w Polsce dot. rzetelności publikacji naukowych i metodologii tworzenia i oceny wytycznych.

Na mocy uchwały Naczelnej Rady Lekarskiej z 14 grudnia 2018 r. zadania Ośrodka ds. Wytycznych zostały włączone do zadań Ośrodka Doskonalenia Zawodowego Lekarzy i Lekarzy Dentystów, co powinno docelowo przyczynić się do dalszej poprawy realizacji zadań samorządu lekarskiego w zakresie upowszechniania wytycznych postępowania leczniczego zgodnego z aktualnym stanem wiedzy medycznej.

13. Działalność wydawnicza

Samorząd lekarski prowadzi także działalność wydawniczą. Naczelna Izba Lekarska jest wydawcą "Gazety Lekarskiej" - miesięcznika wysyłanego bezpłatnie do każdego członka samorządu lekarskiego. Okręgowe izby lekarskie wydają biuletyny, które również wysyłane są bezpłatnie do każdego członka danej izby. Czasopisma wydawane przez samorząd lekarski informują m. in. o bieżących sprawach dotyczących lekarzy i lekarzy dentystów, zawierają informacje o zmieniających się przepisach prawa i o działalności samorządu.

Naczelna Izba lekarska jest także wydawcą czasopisma naukowego o nazwie

"Medyczna Wokanda", na łamach którego publikowane są artykuły poświęcone przede wszystkim problematyce odpowiedzialności zawodowej lekarzy i lekarzy dentystów.

Do niniejszego sprawozdania dołączono także sprawozdania z pracy Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej i Naczelnego Sądu Lekarskiego (zał. 3 i 4), a także sprawozdania okręgowych rad lekarskich (zał. 5).

Załączniki:

1. wykaz stanowisk podjętych przez NRL
2. wykaz stanowisk podjętych przez PNRL
3. sprawozdanie roczne NROZ
4. sprawozdanie roczne NSL
5. sprawozdania okręgowych rad lekarskich